Als je niet over de betaalmuur heen kan springen is hier de tekst:
## Dat het land in financiële nood verkeert, vindt alleen Pieter Omtzigt
Dat NSC-leider Pieter Omtzigt wegloopt van de formatietafel omdat er te veel lijken in de schatkist zouden liggen, wekt in Den Haag alom bevreemding. Het door hem opgeroepen beeld van een dreigende noodtoestand herkent niemand.
Pieter Omtzigt meldt in zijn brief aan NSC-leden ‘zeer geschrokken’ te zijn van wat hij aantrof in de 21 overzichten van de overheidsfinanciën, die hij maandagmiddag onder ogen kreeg. Informateur Ronald Plasterk zou hem die pas na veel aandringen hebben overhandigd, waarmee hij insinueert dat Plasterk hem brisante informatie wilde onthouden. ‘NSC stelt vast dat we sinds vandaag met andere financiële verwachtingen voor de komende jaren zitten’, schrijft Omtzigt vervolgens. Daarmee wekt hij de indruk dat in die inventarislijstjes van de ministeries een op scherp staande torpedo verstopt zit die het schip van staat op korte termijn naar de kelder kan jagen.
Een probleem voor Omtzigt is dat niemand anders een verborgen explosief ziet. Tijdens formatiegesprekken vragen de onderhandelende partijen altijd financiële informatie bij de ministeries op. Dat is dit keer ook gebeurd. Volgens een ingewijde moesten alle departementen een inventarisatie van ‘risico’s, mogelijke tegenvallers en lopende juridische zaken’ bij Plasterk inleveren.
Het resultaat ligt voor de hand: een opsomming van alle mogelijke (maar niet per se waarschijnlijke) rampspoed, samengebald in een parade van worstcasescenario’s. Naar meevallers is niet gevraagd, dus die stonden er niet bij. De ministeries voelen tijdens een formatie bovendien een prikkel om hun financiële problemen te overdrijven, want wie weet krijgen ze er in het nieuwe regeerakkoord dan een paar miljard euro extra bij. Om dezelfde reden is het tactisch slimmer om financiële meevallers nog even onder de pet te houden.
Maar zo’n totaalinventarisatie is dus niet iets om van te schrikken, vinden andere politici. De financieel woordvoerder van de ChristenUnie, Tweede Kamerlid Pieter Grinwis, schreef op X: ‘Wat denkt u: als je van de ministeries de tegenvallers en risico’s opvraagt, wat krijg je dan? Precies, een lijst waar zelfs Sinterklaas de hik van krijgt.’ PVV-leider Geert Wilders drukte zich uit in vergelijkbare bewoordingen.
Budgetruimte afdwingen
Omtzigt kan maar beter geen minister van Financiën worden, want dan krijgt hij elk voorjaar een rolberoerte. De minister van Financiën vraagt de ministeries voor het opstellen van de Voorjaarsnota altijd om een overzicht van hun financiële noden en wensen. De vakministers hebben er allemaal belang bij om zo veel mogelijk uitgaven als onvermijdelijk voor te stellen, in de hoop meer budgetruimte af te dwingen. De wensenlijstjes die Sigrid Kaag in de lente van 2023 ontving, beliepen tientallen miljarden, terwijl zij juist voor de zware taak stond een begrotingsgat van 6 miljard euro te dichten.
Op 22 februari produceert het Centraal Planbureau (CPB) een nieuwe economische raming voor de komende jaren. Hoe die eruitziet, is afwachten, maar de voortekenen voor de koopkrachtontwikkeling lijken gunstig. De inflatie is gedaald en de lonen stijgen flink. Een recessie lijkt niet in aantocht. De staatsschuld vertoont procentueel gezien een dalende trend.
Advies was al bekend
Het langetermijnplaatje van de overheidsfinanciën geeft wel reden tot zorg, maar dat kan ook voor Omtzigt geen verrassing zijn. Onder meer het CPB waarschuwt al jaren voor de oplopende kosten van de vergrijzing (hogere en meer AOW-uitkeringen), de klimaatverandering en de gezondheidszorg. Topambtenaren schreven al vóór de verkiezingen in een gezaghebbend advies dat het volgende kabinet 17 miljard euro moet ombuigen. Dat betekent fors bezuinigen of meer belasting heffen. Anders stijgt het begrotingstekort op langere termijn te veel.
Maar dat advies was dus allang bekend. De argumentatie van NSC ontmoet daarom veel onbegrip. Want als het land werkelijk in zulke financiële nood verkeert, dan moet je als politicus die de mond vol heeft van goed bestuur toch júíst je verantwoordelijkheid nemen? D66-leider Rob Jetten in het FD: ‘Elk kabinet krijgt vroeg of laat te maken met financiële uitdagingen. Dat kan toch geen reden zijn om geen nieuwe regering te vormen?’
Ik kreeg niet de indruk dat Omtzigt denkt dat het land direct in financiële nood verkeert – maar wel dat de plannen van de formerende partijen in financiële nood verkeren.
In zo’n formatieproces moet je (o.a.) achterhalen over welke plannen de partijen het in brede lijnen eens kunnen worden.
“Wij willen graag het eigen risico afschaffen,” zegt Geert.
“Daar zijn wij niet zo’n fan van, maar als jullie akkoord gaan met een miljardensubsidie voor Tata Steel zodat de directeur een nieuw jacht kan kopen, dan doen we mee,” zegt Dylan.
“Dat vind ik prima,” zegt Caroline. “Zolang jullie maar beloven dat boeren geen belasting meer hoeven te betalen.”
“Nou, mooi,” denkt Pieter. “We zijn het eens, de formatie is gelukt.”
Maar dan krijgt Pieter plots een overzicht van de overheidsfinanciën onder ogen. En met een schok realiseert hij zich: het eigen risico afschaffen, extra bonussen voor directeurs, kortingen voor boeren… dat kunnen we ons helemaal niet veroorloven!
Alle gesprekken die ze de afgelopen week hebben gehad, alle toenaderingen, alle ongeschreven overeenkomsten — het is allemaal van de baan. De plannen zijn niet haalbaar!
Dan zou Pieter natuurlijk kunnen zeggen “Ja hoor Geert, we gaan het eigen risico afschaffen”, dondergoed wetende dat het er nooit van gaat komen, maar dat is zijn eer te na. Dus trekt hij zich terug uit de formatie.
​
Dat betekent niet dat het *land* in financiële nood is. Het betekent alleen dat de afgetaste plannen in financiële nood zijn.
​
Daarmee wil ik Pieter’s gedrag niet goedpraten. Dat de plannen van de PVV en de BBB financieel niet haalbaar zijn wist iedereen natuurlijk al lang, en dat de VVD gaten in de begroting dicht met de brokstukken van de verzorgingsstaat ook. Het is idioot dat Pieter zich dat nu pas realiseert.
Het feit dat de brieven over de financien geheim zijn, alle formerende partijen hebben moeten tekenen voor die geheimhouding zegt genoeg.
Als Omtzigt het fout heeft, gooi die stukken dan online.
Verder, Omtzigt is heel duidelijk geweest. Het is niet dat Nederland om gaat vallen, gewoon dat de plannen die de huidige formerende partijen willen niet kunnen met de huidige financiele stand. Een stand van zaken die Plasterk geheim heeft gehouden tot voor kort. Kun je Pieter niet echt narekenen.
Zoiets zat er natuurlijk aan te komen.
PVV-plannen zijn financieel onmogelijk te halen. Klinkt mooi, maar is allemaal fantasie-socialisme. Omzigt heeft waarschijnlijk geprobeerd er iets van te maken, maar gezien de gemiddelde politicus tegenwoordig het uitgave-patroon van een 19-jarige studente met een half miljoen schuld heeft, was het natuurlijk niet te doen.
Een gat van 30 miljard krijg je natuurlijk al een hartverzakking van, maar gooi alle plannetjes van Wilders erbij en je kan net zo goed nu al alle Nederlandse kinderen maar meteen als slaven aan Dubai verkopen.
Wat een bullshit (excuses voor mijn woorden).
> De overheidsfinanciën staan er nu nog goed voor, maar de publieke uitgaven bewegen in de verkeerde richting, door hogere rentelasten, vergrijzing en zorgkosten. Bovendien moeten er buffers worden opgebouwd voor slechtere tijden. Daarmee voorkom je tekortsturing en zorg je voor betrouwbaarheid en voorspelbaarheid in de overheidsfinanciën. Knot adviseert daarom om het begrotingstekort niet te veel te laten oplopen, tot maximaal 2%(Verwijst naar een externe site). Dit betekent dat het nieuwe kabinet 17 miljard op de begroting zal moeten vinden. Dat kan door bezuinigingen of lastenverzwaring.
Gaan we nu ook al de DNB op dezelfde manier bejegenen als het RIVM? Zelfs, als leek, kan je zien dat we overal tegen grenzen aan gaan lopen. Het eigen risico afschaffen kan simpelweg niet zonder een bom onder de zorg te leggen. De pensioenleeftijd zal omhoog moeten als we zorg en sociale zekerheid betaalbaar willen halen. En daarnaast zal er iets tegen klimaatverandering moeten worden gedaan. Als je geen mitigerende maatregelen wilt nemen, zal je op ten minst moeten investeren in de dijken. Dat kost ook vele miljarden. De Volkskrant schiet hier enorm mis. Wat een bullshit.
Edit: en boek de tegenvaller voor de schadevergoedingen van het onrechtmatig in de gaten houden van mensen ook alvast maar in. Bron: https://nos.nl/l/2508037
Als er geen geld meer is te vinden voor de jeugdzorg en er 500 miljoen bezuinigd moet worden dan heeft ie wel een punt.
We moeten niet praten over formatie maar over staatsschuld, wat is er gebeurd met zoveel geld eigenlijk??
Beetje goedkoop, deze insinuatie. Ben de laatste om deze gladjanus te verdedigen, maar als er gaten in de begroting zitten (niet “het land”, maar “de overheid”) en je zit aan tafel met één partij die het eigen falen onder het tapijt wil vegen en twee die populistisch voor Sinterklaas lopen te spelen en weigeren ook maar een telraam te pakken zou ik er ook niet mee in zee willen.
Even afgezien van de bruin-rechtse stank in de kamer.
Misschien moeten ze bij de Volkskrant eens de Volkskrant gaan lezen, daar stond namelijk in dat Omtzicht lang niet de enige is die dit denkt:
Hij was furieus over ‘functie elders’ omdat hij heel stellig aan nam dat Rutte hem weg wilde, terwijl dat niet valt op te maken. En nu weer zoiets van ‘geen open kaart over de financien’ terwijl alle betrokkenen aangeven dat er niets ongebruikelijks is gebeurd.
Ik heb zelf vergelijkbare gedragingen af en toe, waarbij ik een tijdje stellig geloof dat anderen niet eerlijk en open met me zijn en ik daar fel op reageer. Dat hangt bij mij samen met autisme.
Ik vraag me gewoon af of partijleider misschien niet de beste plek is voor Onzicht. Misschien kan hij nummer twee worden van zijn eigen partij en zou dat beter werken?
Wat een boel stront gooien dat gewoon wordt overgeschreven door de media. Ook de nos met de verwijten van plasterk over ‘gebrek aan respect’. Alsof ze bij Plasterk in de klas zitten.
11 comments
Als je niet over de betaalmuur heen kan springen is hier de tekst:
## Dat het land in financiële nood verkeert, vindt alleen Pieter Omtzigt
Dat NSC-leider Pieter Omtzigt wegloopt van de formatietafel omdat er te veel lijken in de schatkist zouden liggen, wekt in Den Haag alom bevreemding. Het door hem opgeroepen beeld van een dreigende noodtoestand herkent niemand.
Pieter Omtzigt meldt in zijn brief aan NSC-leden ‘zeer geschrokken’ te zijn van wat hij aantrof in de 21 overzichten van de overheidsfinanciën, die hij maandagmiddag onder ogen kreeg. Informateur Ronald Plasterk zou hem die pas na veel aandringen hebben overhandigd, waarmee hij insinueert dat Plasterk hem brisante informatie wilde onthouden. ‘NSC stelt vast dat we sinds vandaag met andere financiële verwachtingen voor de komende jaren zitten’, schrijft Omtzigt vervolgens. Daarmee wekt hij de indruk dat in die inventarislijstjes van de ministeries een op scherp staande torpedo verstopt zit die het schip van staat op korte termijn naar de kelder kan jagen.
Een probleem voor Omtzigt is dat niemand anders een verborgen explosief ziet. Tijdens formatiegesprekken vragen de onderhandelende partijen altijd financiële informatie bij de ministeries op. Dat is dit keer ook gebeurd. Volgens een ingewijde moesten alle departementen een inventarisatie van ‘risico’s, mogelijke tegenvallers en lopende juridische zaken’ bij Plasterk inleveren.
Het resultaat ligt voor de hand: een opsomming van alle mogelijke (maar niet per se waarschijnlijke) rampspoed, samengebald in een parade van worstcasescenario’s. Naar meevallers is niet gevraagd, dus die stonden er niet bij. De ministeries voelen tijdens een formatie bovendien een prikkel om hun financiële problemen te overdrijven, want wie weet krijgen ze er in het nieuwe regeerakkoord dan een paar miljard euro extra bij. Om dezelfde reden is het tactisch slimmer om financiële meevallers nog even onder de pet te houden.
Maar zo’n totaalinventarisatie is dus niet iets om van te schrikken, vinden andere politici. De financieel woordvoerder van de ChristenUnie, Tweede Kamerlid Pieter Grinwis, schreef op X: ‘Wat denkt u: als je van de ministeries de tegenvallers en risico’s opvraagt, wat krijg je dan? Precies, een lijst waar zelfs Sinterklaas de hik van krijgt.’ PVV-leider Geert Wilders drukte zich uit in vergelijkbare bewoordingen.
Budgetruimte afdwingen
Omtzigt kan maar beter geen minister van Financiën worden, want dan krijgt hij elk voorjaar een rolberoerte. De minister van Financiën vraagt de ministeries voor het opstellen van de Voorjaarsnota altijd om een overzicht van hun financiële noden en wensen. De vakministers hebben er allemaal belang bij om zo veel mogelijk uitgaven als onvermijdelijk voor te stellen, in de hoop meer budgetruimte af te dwingen. De wensenlijstjes die Sigrid Kaag in de lente van 2023 ontving, beliepen tientallen miljarden, terwijl zij juist voor de zware taak stond een begrotingsgat van 6 miljard euro te dichten.
Op 22 februari produceert het Centraal Planbureau (CPB) een nieuwe economische raming voor de komende jaren. Hoe die eruitziet, is afwachten, maar de voortekenen voor de koopkrachtontwikkeling lijken gunstig. De inflatie is gedaald en de lonen stijgen flink. Een recessie lijkt niet in aantocht. De staatsschuld vertoont procentueel gezien een dalende trend.
Advies was al bekend
Het langetermijnplaatje van de overheidsfinanciën geeft wel reden tot zorg, maar dat kan ook voor Omtzigt geen verrassing zijn. Onder meer het CPB waarschuwt al jaren voor de oplopende kosten van de vergrijzing (hogere en meer AOW-uitkeringen), de klimaatverandering en de gezondheidszorg. Topambtenaren schreven al vóór de verkiezingen in een gezaghebbend advies dat het volgende kabinet 17 miljard euro moet ombuigen. Dat betekent fors bezuinigen of meer belasting heffen. Anders stijgt het begrotingstekort op langere termijn te veel.
Maar dat advies was dus allang bekend. De argumentatie van NSC ontmoet daarom veel onbegrip. Want als het land werkelijk in zulke financiële nood verkeert, dan moet je als politicus die de mond vol heeft van goed bestuur toch júíst je verantwoordelijkheid nemen? D66-leider Rob Jetten in het FD: ‘Elk kabinet krijgt vroeg of laat te maken met financiële uitdagingen. Dat kan toch geen reden zijn om geen nieuwe regering te vormen?’
Ik kreeg niet de indruk dat Omtzigt denkt dat het land direct in financiële nood verkeert – maar wel dat de plannen van de formerende partijen in financiële nood verkeren.
In zo’n formatieproces moet je (o.a.) achterhalen over welke plannen de partijen het in brede lijnen eens kunnen worden.
“Wij willen graag het eigen risico afschaffen,” zegt Geert.
“Daar zijn wij niet zo’n fan van, maar als jullie akkoord gaan met een miljardensubsidie voor Tata Steel zodat de directeur een nieuw jacht kan kopen, dan doen we mee,” zegt Dylan.
“Dat vind ik prima,” zegt Caroline. “Zolang jullie maar beloven dat boeren geen belasting meer hoeven te betalen.”
“Nou, mooi,” denkt Pieter. “We zijn het eens, de formatie is gelukt.”
Maar dan krijgt Pieter plots een overzicht van de overheidsfinanciën onder ogen. En met een schok realiseert hij zich: het eigen risico afschaffen, extra bonussen voor directeurs, kortingen voor boeren… dat kunnen we ons helemaal niet veroorloven!
Alle gesprekken die ze de afgelopen week hebben gehad, alle toenaderingen, alle ongeschreven overeenkomsten — het is allemaal van de baan. De plannen zijn niet haalbaar!
Dan zou Pieter natuurlijk kunnen zeggen “Ja hoor Geert, we gaan het eigen risico afschaffen”, dondergoed wetende dat het er nooit van gaat komen, maar dat is zijn eer te na. Dus trekt hij zich terug uit de formatie.
​
Dat betekent niet dat het *land* in financiële nood is. Het betekent alleen dat de afgetaste plannen in financiële nood zijn.
​
Daarmee wil ik Pieter’s gedrag niet goedpraten. Dat de plannen van de PVV en de BBB financieel niet haalbaar zijn wist iedereen natuurlijk al lang, en dat de VVD gaten in de begroting dicht met de brokstukken van de verzorgingsstaat ook. Het is idioot dat Pieter zich dat nu pas realiseert.
Het feit dat de brieven over de financien geheim zijn, alle formerende partijen hebben moeten tekenen voor die geheimhouding zegt genoeg.
Als Omtzigt het fout heeft, gooi die stukken dan online.
Verder, Omtzigt is heel duidelijk geweest. Het is niet dat Nederland om gaat vallen, gewoon dat de plannen die de huidige formerende partijen willen niet kunnen met de huidige financiele stand. Een stand van zaken die Plasterk geheim heeft gehouden tot voor kort. Kun je Pieter niet echt narekenen.
Zoiets zat er natuurlijk aan te komen.
PVV-plannen zijn financieel onmogelijk te halen. Klinkt mooi, maar is allemaal fantasie-socialisme. Omzigt heeft waarschijnlijk geprobeerd er iets van te maken, maar gezien de gemiddelde politicus tegenwoordig het uitgave-patroon van een 19-jarige studente met een half miljoen schuld heeft, was het natuurlijk niet te doen.
Een gat van 30 miljard krijg je natuurlijk al een hartverzakking van, maar gooi alle plannetjes van Wilders erbij en je kan net zo goed nu al alle Nederlandse kinderen maar meteen als slaven aan Dubai verkopen.
Wat een bullshit (excuses voor mijn woorden).
> De overheidsfinanciën staan er nu nog goed voor, maar de publieke uitgaven bewegen in de verkeerde richting, door hogere rentelasten, vergrijzing en zorgkosten. Bovendien moeten er buffers worden opgebouwd voor slechtere tijden. Daarmee voorkom je tekortsturing en zorg je voor betrouwbaarheid en voorspelbaarheid in de overheidsfinanciën. Knot adviseert daarom om het begrotingstekort niet te veel te laten oplopen, tot maximaal 2%(Verwijst naar een externe site). Dit betekent dat het nieuwe kabinet 17 miljard op de begroting zal moeten vinden. Dat kan door bezuinigingen of lastenverzwaring.
Bron: https://www.dnb.nl/algemeen-nieuws/media-2024/klaas-knot-bij-buitenhof-nederland-moet-keuzes-maken/
Gaan we nu ook al de DNB op dezelfde manier bejegenen als het RIVM? Zelfs, als leek, kan je zien dat we overal tegen grenzen aan gaan lopen. Het eigen risico afschaffen kan simpelweg niet zonder een bom onder de zorg te leggen. De pensioenleeftijd zal omhoog moeten als we zorg en sociale zekerheid betaalbaar willen halen. En daarnaast zal er iets tegen klimaatverandering moeten worden gedaan. Als je geen mitigerende maatregelen wilt nemen, zal je op ten minst moeten investeren in de dijken. Dat kost ook vele miljarden. De Volkskrant schiet hier enorm mis. Wat een bullshit.
Edit: en boek de tegenvaller voor de schadevergoedingen van het onrechtmatig in de gaten houden van mensen ook alvast maar in. Bron: https://nos.nl/l/2508037
Als er geen geld meer is te vinden voor de jeugdzorg en er 500 miljoen bezuinigd moet worden dan heeft ie wel een punt.
We moeten niet praten over formatie maar over staatsschuld, wat is er gebeurd met zoveel geld eigenlijk??
Beetje goedkoop, deze insinuatie. Ben de laatste om deze gladjanus te verdedigen, maar als er gaten in de begroting zitten (niet “het land”, maar “de overheid”) en je zit aan tafel met één partij die het eigen falen onder het tapijt wil vegen en twee die populistisch voor Sinterklaas lopen te spelen en weigeren ook maar een telraam te pakken zou ik er ook niet mee in zee willen.
Even afgezien van de bruin-rechtse stank in de kamer.
Misschien moeten ze bij de Volkskrant eens de Volkskrant gaan lezen, daar stond namelijk in dat Omtzicht lang niet de enige is die dit denkt:
https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/topambtenaren-volgende-kabinet-moet-lasten-fors-verhogen-en-of-flink-bezuinigen~bf2e146e/
Hij was furieus over ‘functie elders’ omdat hij heel stellig aan nam dat Rutte hem weg wilde, terwijl dat niet valt op te maken. En nu weer zoiets van ‘geen open kaart over de financien’ terwijl alle betrokkenen aangeven dat er niets ongebruikelijks is gebeurd.
Ik heb zelf vergelijkbare gedragingen af en toe, waarbij ik een tijdje stellig geloof dat anderen niet eerlijk en open met me zijn en ik daar fel op reageer. Dat hangt bij mij samen met autisme.
Ik vraag me gewoon af of partijleider misschien niet de beste plek is voor Onzicht. Misschien kan hij nummer twee worden van zijn eigen partij en zou dat beter werken?
Wat een boel stront gooien dat gewoon wordt overgeschreven door de media. Ook de nos met de verwijten van plasterk over ‘gebrek aan respect’. Alsof ze bij Plasterk in de klas zitten.