Steven B. Bowman: Εξελληνισμός της Θεσσαλονίκης, ο θεσμικός αντισημιτισμός του μεσοπολέμου

4 comments
  1. > Ο Βενιζέλος επίσης χτύπησε και την πιθανή ισχύ της εβραϊκής ψήφου. Για τις εκλογές του Δεκεμβρίου του 1923, περιόρισε τόσο τους Εβραίους όσο και τους Μουσουλμάνους σε δύο μόνο εκπροσώπους από κάθε κοινότητα στο εθνικό κοινοβούλιο. Ο περιορισμός στους Εβραίους παρέμεινε ως την δικτατορία του Μεταξά το 1936. Ο Βενιζέλος, με το τρόπο αυτό, ουσιαστικά απέκλεισε την εβραϊκή ψήφο, οδηγώντας πολλούς Εβραίους στο μποϋκοτάζ των εκλογών και τη διαμαρτυρία  σε διεθνείς οργανισμούς για το περιορισμό αυτό των δικαιωμάτων τους ως Ελλήνων πολιτών.

    > Μοιάζει πως επιδιώκοντας τη πολιτική ελληνοποίησης, ο Βενιζέλος δεν είχε αντιληφθεί τις δυνάμεις που απελευθέρωσε στη Θεσσαλονίκη. Η εφημερίδα του κόμματός του, η Μακεδονία (με αρχισυντάκτη ένα ιερέα), έγινε η φωνή των αντισημιτών της πόλης, και εξέδωσε ακόμη και τα Πρωτόκολλα Των Σοφών της Σιών στα ελληνικά. Η εφημερίδα κατηγορούσε συνεχώς τους Εβραίους ως προδότες απέναντι στην Ελλάδα, για στήριξη των βουλγάρικων αξιώσεων στη Μακεδονία και τη Θεσσαλονίκη, ότι μισούσαν τους Έλληνες, και για το φόνο του Χριστού. Στις 23 Ιουνίου 1931, η εφημερίδα ανοιχτά κάλεσε σε δράσεις για την πρόκληση εβραϊκής εξόδου από την Ελλάδα και την ανάκτηση της οικονομίας της πόλης για τους χριστιανούς. Το αντισημιτικό κίνημα γνωστό ως τρία έψιλον – Ελληνική Ένωση Ελλάς (ΕΕΕ) – υποστήριξε το κάλεσμα, και την ακόλουθη ημέρα το φοιτητικό της παράρτημα (Εθνική Παμφοιτητική Ένωση, ΕΠΕ) συμμετείχε στην εκστρατεία. Οπλισμένοι με τσεκούρια, τα μέλη της ΕΕΕ επιτέθηκε στα γραφεία της σιωνιστικής ομάδας Μακάμπι και μετά επιτέθηκε στην εβραϊκή συνοικία γνωστή ως «151». Παρά την καταδίκη από πλευράς Βενιζέλου αυτών των περιστατικών, οι επιθέσεις συνεχίστηκαν με μια επιδρομή στη συνοικία «6». Αυτή τη φορά, πενήντα πανεπιστημιακοί καθηγητές και δυο εφημερίδες αποκήρυξαν τις πράξεις, αλλά δίχως αποτέλεσμα. Σχέδια για επίθεση στη συνοικία του Κάμπελ, όπου ζούσαν διακόσιες εβραϊκές οικογένειες, διέρρευσαν στην εβραϊκή κοινότητα. Αν και η Αθήνα ήταν ξανά πληροφορημένη, καμιά βοήθεια δεν στάλθηκε. Σύμφωνα με τις αναφορές, μικρασιάτες πρόσφυγες με την συμμετοχή ενός οπλισμένου αποσπάσματος Ελλήνων αεροπόρων κατέστρεψαν τη συναγωγή, πέταξαν χειροβομβίδες, και έκαψαν είκοσι εννιά σπίτια την επόμενη μέρα. Ένας Έλληνας σκοτώθηκε, και ένας Εβραίος που υπερασπίζονταν τη γειτονιά και πληγώθηκε, πέθανε επίσης. Ο Βενιζέλος αποκήρυξε τους λιβέλους της Μακεδονίας στο Ελληνικό Κοινοβούλιο, αλλά καμιά δράση δεν λήφθηκε σε εθνικό επίπεδο. Στη τοπική δίκη της ΕΕΕ, που άρχισε στις 3 Απριλίου 1932, στη Βέροια – δυσοίωνα ισχυρό οχυρό της ΕΕΕ – το δικαστήριο θεώρησε τις συκοφαντίες στην εφημερίδα της ΕΕΕ, Μακεδονία, λίβελο, αλλά δικαιολογημένο με βάση τον έντονο εθνικισμό των κομμάτων που εμπλέκονταν. Η δίκη ήταν κατά κάποιο τρόπο ένας ανοιχτός διαγωνισμός για όλους, και οι Εβραίοι έπρεπε ακόμη και να υπερασπιστούν τον εαυτό τους απέναντι στη κατηγορία της σταύρωσης του Ιησού. Όλοι οι κατηγορούμενοι στη συνέχεια απαλλάχτηκαν.  Περισσότερες επιθέσεις και φόνοι ακολούθησαν, με τις τοπικές αρχές να συμμετέχουν στη παρενόχληση· οι Εβραίοι που ήθελαν να λάβουν εκπαίδευση ως αξιωματικοί δεν γίνονταν δεκτοί στα μητρώα, και η πόλη μείωσε την ανθρωπιστική βοήθεια προς την κοινότητα από 1,25 εκατομμύρια δραχμές σε 350000. Αξιοσημείωτο είναι πως αυτό έγινε σε μια περίοδο που η εβραϊκή κοινότητα διαπραγματεύονταν την πώληση της συνοικίας Κάμπελ στη πόλη για 3,3 εκατομμύρια δραχμές.

  2. Η Μακαμπι όντως είχε υποστηρίξει βουλγαρική επέκταση στην Μακεδονία, νομίζω είχαν πάει σε μια συγκέντρωση τους, κάτι τέτοιο.

  3. Ναι και πιο πριν οι εβραίοι που πήγαν στην Θεσσαλονίκη είχαν φάει απέλαση από την Ισπανία και όταν ήρθαν εδώ έγιναν οι εισπράκτορες των χαρατσιών για χάρη των τούρκων.

    Τι ακριβώς συζητάμε; Το αν έχουν δικαίωμα ξένοι να ζουν στην Θεσσαλονίκη και αν είμαστε υποχρεωμένοι να τους συμπεριλάβουμε όταν τελικά ελευθερωθήκαμε;

  4. Επισης, για οσους ενδιαφερονται μπορουν να διαβασουν το βιβλιου του Μαζαουερ για τη Θεσσαλονικη. Εχει πολλες λεπτομερειες για το τι γινοταν εκεινη την εποχη.

    Επισης, απο οσο θυμαμαι η δικη για επεισοδια πηρε 17-18 χρονια να τελειωσει και στο τελος δεν εχει μεινει κανενας εβραιος μαρτυρας (απο οσο θυμαμαι δηλαδη), τους ειχαν σκοτωσει οι Ναζι. Αρα κανενας δεν τιμωρηθηκε.

Leave a Reply