Stoppen met dure kankermedicijnen, huur vragen voor verpleeghuizen: deze harde beslissingen kunnen de zorg betaalbaar houden

24 comments

  1. ANALYSE

    Stoppen met dure kankermedicijnen, huur vragen voor verpleeghuizen: deze harde beslissingen kunnen de zorg betaalbaar houden

    Zonder scherpe keuzen dreigt Nederland de zorg niet meer te kunnen betalen. Maar geen arts of politicus durft zich te branden aan impopulaire beslissingen om de kosten te drukken. Vijf opties op een rij.

    Hessel von Piekartz18 oktober 2021, 05:00

    Ziekenhuizen kunnen de vergrijzing niet aan, personeel is al jaren overwerkt, verpleeghuizen liggen vol en zorguitgaven nemen een bijna niet te betalen hap uit het overheidsbudget. Het zijn problemen die al langer bestaan maar door de coronacrisis urgenter zijn geworden. Onlangs waarschuwde ic-hoofd Diederik Gommers dat versoepelingen de druk op de ic’s verhogen, waardoor reguliere zorg vanwege gebrek aan personeel weer uitgesteld moet worden.

    Hoewel iedereen doordrongen is van de urgentie, worden moeilijke beslissingen om het tij te keren uitgesteld. Niemand, van arts tot politicus, durft impopulaire maar noodzakelijke stappen te zetten. Aan waarschuwingen geen gebrek: inmiddels vormen rapporten over het kostenvraagstuk een flinke stapel op de bureaus van het ministerie van Volksgezondheid. Van de Sociaal Economische Raad (SER) die vorig jaar al concludeerde dat zorgkosten verdubbelen tot de Wetenschappelijke Raad voor Regeringsbeleid (WRR) die in september nog aandrong tot ‘scherpe keuzen’.

    Het concrete gevaar: niet elke patiënt kan straks nog geholpen worden. Wat moet er gebeuren om dat scenario te voorkomen? Een rondgang langs zorgexperts levert tientallen manieren op om zorg goedkoper te maken en personeel te ontlasten. Hier vijf opties, van weinig ingrijpend tot beslissingen met grote gevolgen. Al direct blijkt: makkelijke keuzen zijn het niet.

  2. Dus om burgers niet via de belasting te laten betalen voor gelijke zorg voor iedereen, moeten we burgers zelf laten betalen voor zorg die past bij je bankrekening.

    Ik pas daarvoor. Laten we Europees kapitaal zwaarder belasten en in Nederland ook meer geld binnenhalen. Dan kun je zorg voor iedereen garanderen

  3. Dit is net zo achterstevoren als de campagne om je plastic te scheiden. Het probleem zit hem in de vergrijzing. Elk jaar versnelt de stijging van het aantal toetreders, dus zorg wordt gewoon duurder.

    Marktwerking/minder geld naar overheden, helpt ook niet mee in de kosten laag te houden (kijk naar de jeugdzorgcowboys).

    Het minder plakken van pleisters is zeker iets wat een kostenbesparing kan zijn, maar op termijn blijven de kosten stijgen.

  4. Optie 4 en 5 zijn zeker opties die serieus overwogen zouden moeten worden. Ik merk in de praktijk dat er heel veel kosten worden gemaakt door de onnodige opnames en behandelingen van patiënten die cru gezegd enkel uitstel van executie betekenen. Dit zijn vaak oude patiënten met veel chronische aandoening die van ziekenhuisopname naar ziekenhuisopname rollen. Met een opname krijg je ze er wel even weer bovenop, maar ze leveren na elke opname weer een beetje meer in. In mijn mening wordt hier niemand gelukkig van.

    Het bespreken van de futiliteit van zo’n behandelingen is vaak nog een taboe bij patiënten en familie, en dat is ook heel begrijpelijk. Het accepteren van het feit dat je geliefde nooit meer beter gaat worden is ontzettend moeilijk. Meer bewustwording over de limieten van de gezondheidszorg zou het onderwerp misschien bespreekbaarder maken.

  5. Opties 4 & 5 zijn wel echt belangrijk. Er is nu eenmaal een beperkte pot geld voor zorg. Natuurlijk wil je het liefst dat elke behandeling die bestaat, ook beschikbaar is voor iedereen die daarmee geholpen kan worden. Maar je kunt elke euro nu eenmaal maar één keer uitgeven. Op een bepaald moment moet je simpelweg gaan rekenen hoe je de meeste gezonde levensjaren kunt kopen voor je geld.

    Dit hangt natuurlijk ook samen met de vergrijzing. Niet alleen komen er minder jonge mensen bij om de kosten voor oude mensen te dragen, maar mensen worden ook steeds ouder. De vraag waar niemand zich aan wil branden is of die extra jaren er niet vooral bijkomen “aan de achterkant”, waardoor mensen vooral langer hulpbehoevend zijn, of in elk geval niet of nauwelijks economisch productief zijn. Zowel voor die mensen zelf, op het vlak van levenskwaliteit, maar ook voor de maatschappij als geheel en de kosten van de zorg, moet je je afvragen of het dan wenselijk is om (veelvuldig) medisch in te grijpen om dat deel van het leven verder te verlengen – helemaal als die ingrepen ook nog eens peperduur zijn.

    Op het eerste gezicht lijkt het misschien harteloos om zo te denken, maar uiteindelijk is het harteloos om van dit soort vraagstukken weg te lopen. Want als het geld op is, dan kan er ook geen zorg worden geleverd. Plus dat medische zorg ook niet alles is. Als de almaar stijgende zorgkosten in de weg gaan staan van andere basisvoorzieningen die cruciaal zijn voor mensen hun levenskwaliteit (huisvesting, onderwijs, etc.), moet je dat ook onder ogen zien.

  6. Optie 6: Fatsoendelijk om gaan met het belastinggeld.

    Het artikel noemt een voorbeeld van 100.000€ per extra levensjaar terwijl de Nederlandse staat miljoenen als niet miljarden weggooit.

    De financiën van de koning zijn de laatste tijd een populair onderwerp, dus trek daar de vergelijking maar eens mee: één jaar uitkering van de koning kan 60 levensjaren financieren voor kanker patiënten.

  7. Dit plan draait vooral om de goed georganiseerde zorg. Terwijl er volgens mij veel geld weglekt in de zorg die thuis geleverd word. Waar zogenaamde zorgbedrijven tonnen opstrijken en 50% winst maken terwijl er waardeloze zorg word geleverd. Follow the money heeft pas ook nog onderzoek gedaan naar de misstanden in de jeugdzorg. Als de overheid eerst dit eens oplost ipv het kleine gemeentes alleen maar moeilijker te maken met een gemeenteraad die onmogelijk voor elk issue een expert kan inhuren om dit soort misstanden te voorkomen.

  10. Tja… kan me nog goed herinneren dat opa op sterven lag en een katheder nodig had. Plaatselijke uroloog was met een spoedklus bezig dus werd opa naar een ander ziekenhuis met de ambulance gereden om een katheder aan te leggen. Opa plassen. Opa volgende dag dood.

    Dit zijn dingen die natuurlijk wel ontzettend veel geld kosten maar iemand wel pijnloos laten overlijden.

    Ben je 90 en word je geopereerd aan een hersentumor omdat je kids dat willen? Ja, ander verhaal vind ik en daar moeten keuzes gemaakt worden.

  11. Dat bij optie drie de GGZ even tussen neus en lippen door wordt genoemd vind ik echt heel kwalijk. Bedenk je wel dat veel mensen niet eens vrijwillig opgenomen zijn, maar omdat ze thuis een gevaar vormen

  12. Optie 6: nationaliseer de zorgverzekeraars, laat ze geen miljarden ongebruikt op de plank hebben liggen en gebruik dat geld ergens anders voor.

  13. Of, of, of, en dit is een hele nieuwe waar niemand ooit voor pleit:

    We gaan bedrijven daadwerkelijk belasting laten betalen, gooien alle zorgcowboys in de cel en het kongingshuis mag het met 10 procent doen van wat ze nu krijgen.

    I know, radical!

  18. Eigenlijk is het absurd dat we eerst kijken naar het niet meer geven van te dure medicatie aan patiëntenzijde, maar niet naar het remmen van de absurde prijzen in de farmacologie. Deze houden eigenhandig een deel van de gigantische zorgkosten in stand. Of bijvoorbeeld de leveranciers van medisch technische apparatuur. Maakt ook een groter verschil dan minder pleisters plakken.

  20. Terechte discussie: als je ziet hoeveel geld en dus moeite/manuren we in de laatste levenjaren van mensen pompen en eigenlijk hoe weinig dat oplevert is het bizar. Hoe veel wordt er wel niet aan mensen geleurd om nog een half jaar extra leed er uit te kunnen persen?

    We kunnen dat geld en moeite ook steken in mensen met armoede, of onderwijs. Als middenklasse werkende zou ik het prima vinden om er geen cent zelf van terug te zien, maar dat we gewoon collectief eerder besluiten er een eind aan te maken en dat geld dat in de minima steken van dit land. Of voor mijn part dat geld gebruiken om een hoop Afghanen op te nemen.

    Of voor mijn part maken we gewoon werk van een standaard 36-urige werkweek. De grootste kosten komen in de laatste levensjaren, als je die er af schaaft kan je zo idioot veel besparen en dat kan je gewoon prima teruggeven om mensen meer vrije tijd te geven. De Q van de QaLY omhoog duwen, ten koste van LY.

  22. Wel opmerkelijk dat ze de meest voor de hand liggende optie niet benoemen. Preventie

    De meeste zorg de gegeven wordt in Nederland komt door of hangt in samen met onze levensstijl. Als je kijkt hoe we zijn gaan leven en eten in vergelijking met 100 jaar terug is buitengewoon schokkend.

    Maar onze levensstijl veranderen betekent onze cultuur veranderen en dat is meer omstreden dan alle andere genoemde maatregelen bij elkaar.

  23. Kwaliteitszorg mag wat kosten, vind ik. Dan betaal ik maar een paar procent extra belasting. Het lijkt me bijvoorbeeld treurig als ze minder amandelen gaan knippen. Ik heb dat vorig jaar laten doen, en daardoor ben ik denk ik jaarlijks zo’n twee weken minder lang ziek. De operatie kostte zo’n €1700 (waarvan zo’n €800 eigen risico, stom dat ik die zo hoog had). Stel dat mijn toegevoegde waarde aan de economie zo’n €80k per jaar is wanneer ik ga werken (wo-opgeleid, ambitieus, en daarnaast heeft gezond leven op zichzelf ook niet-meetbare economische waarde). Dan is zo’n operatie al binnen een half jaar terugverdiend. Als ik dertig jaar lang gemiddeld dat bedrag waard ben, is de economische waarde van die operatie zo’n 92k, en de kosten dus 1,8k (plus de kosten van 2 weken hersteltijd van de operatie).

    Ook moet opgepast worden dat ‘kostenbeheersing’ te nauw wordt opgevat. Private kosten zijn ook kosten. Een hoger eigen risico, hogere eigen bijdragen, zelf de huur betalen: dan maak je de zorg niet goedkoper, alleen minder solidair. Of de totale kosten daadwerkelijk lager komen is afhankelijk van hoeveel ‘onnodige’ zorg wordt voorkomen afgewogen tegen hoeveel ‘nodige’ zorg niet zal worden geleverd. Ik denk dat we nu op een punt zitten waar juist lágere eigen betalingen tot meer maatschappelijk welzijn zouden leiden (ook al nemen de publieke zorgkosten dan toe). Vooral als de kosten worden opgevangen door de mensen die dat makkelijk kunnen hebben, en dus eigenlijk weinig geluk inleveren als ze net wat minder winst maken.

    Maar goed. Door vergrijzing zullen de zorgkosten inderdaad stijgen. De economie groeit met vooruitstrevend overheidsbeleid zo’n 2 tot 3 procent per jaar. Is het echt zo erg als iets van de helft van die groei naar kwaliteitszorg gaat? De enige echte oplossingen die zowel levenskwaliteit als betaalbaarheid bevorderen zijn (1) debureaucratisering van de zorg, bijvoorbeeld door sterkere overheidsregulering (de meeste bureaucratie komt van private partijen die alles willen bijhouden en meten, zoals verzekeraars), en (2) het tegen het licht houden van de zorg in de laatste levensfase. Allebei onacceptabele oplossingen voor een christelijk-liberaal kabinet. Dus gaan we de VS achterna, waar de totale kosten het hoogst zijn in de wereld, maar die kosten voornamelijk door de mensen zelf betaald worden. Daarmee is de zorg ‘betaalbaar’ (voor de overheid).

  24. Ik werk in een verzorgingshuis op een psychogeriatrie (dementie) afdeling en ik hou enorm van mijn bewoners.
    Echter lopen er velen rond die weg willen of openlijk dood willen.
    Met de werkdruk die we hebben vraag ik me soms af of ik die mensen in leven houd voor hun of voor de mensen die daar veel geld aan verdienen?

    Uiteraard is het plaatje en de afwegingen daarin heel complex.
    Echter stelt dit beroep je een hele grote spiegel voor als het leven en dood betreft.
    Dan vraag ik me af of onze maatschappelijke en instinctuele afkeer van de dood wel terecht is.
    Of we niet beter dood als een natuurlijk aspect van het leven kunnen beschouwen?

    Ik heb soms echt het gevoel alsof ik die mensen hun leven wel verleng, maar dat ik amper kwaliteit van leven voor ze te bieden heb in deze situatie.

    Voltooid leven is een enorm wespen nest, maar ik weet dat het leven voor deze mensen verschrikkelijk is en dat zeggen ze me ook dagelijks.
    En ondanks hoe ik en mijn team ploeteren onder de druk om dit wel te bieden is er een structureel probleem hiermee.
    Al sinds the tijd van mijn oma en mijn moeder.

    Ik wil de vraag opperen waar ik in elk aspect van mijn werk mee geconfronteerd word:

    Is levensverlenging belangrijker dan kwaliteit van leven?

    Ik ben benieuwd wat jullie denken?
    Dit heeft grote betekenis in onze gehele samenleving.

Leave a Reply