[Archive](https://archive.ph/nZhNy)
‘Echte boeven zullen straks geen uitzendbureau meer kunnen runnen’
Interview Karien van Gennip | Demissionair minister van Sociale Zaken – Vlak voor Karien van Gennip afzwaait als minister, kondigt ze een aantal maatregelen af die arbeidsmigranten beter moeten beschermen. „De cowboys moeten zich netter gedragen.”
Haar jaarabonnement bij een grote Nederlandse webwinkel zegde ze tijdens haar ministerschap op. De kinderen van demissionair minister Karien van Gennip (Sociale Zaken en werkgelegenheid, CDA) konden door dat abonnement van een paar tientjes per jaar „mascaraatjes voor niks laten bezorgen”. Maar, zegt ze, dat mogen ze thuis dus niet meer. „Iemand heeft dat pakketje ingepakt en afgeleverd. Dat werk heeft waarde, en daar hoort een normaal salaris en goede huisvesting bij.”
Tijdens werkbezoeken zag de minister appartementen die zo vol zaten met arbeidsmigranten dat er in ploegendiensten geslapen moest worden. Elk etmaal hadden ze acht uur de tijd om te slapen, en dan moesten ze het huis uit, zodat de volgende naar bed kon. Woonruimtes zonder ramen of veilige vluchtroutes. Een luik in de vloer naar een fietsenkelder die dienstdeed als slaapkamer. „En dat waren woonruimten waarvan de huisbazen zelf vonden dat het er nog redelijk uitzag. Het is Nederland onwaardig.”
Van Gennip ontving afgelopen donderdag, enkele weken voordat ze zal afzwaaien als minister, de eindversie van de zogeheten effectrapportage, een van de maatregelen die ze samen met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten tijdens haar termijn uitwerkte om arbeidsmigranten beter te beschermen. Gemeenten kunnen deze handleiding gebruiken bij aanvragen voor vergunningen voor de vestiging van nieuwe bedrijven. Bedrijven die met arbeidsmigranten willen werken, moeten eerst zeker weten dat er voldoende plek is om hen te huisvesten. Is die ruimte er niet? Dan zou het bedrijf zich niet in de beoogde vorm in de gemeente mogen vestigen, is het idee.
De effectrapportage is een van de aanbevelingen van de commissie-Roemer (onder leiding van voormalig SP-leider Emile Roemer) uit 2020, die onderzoek deed naar de situatie van arbeidsmigranten. Van Gennip volgde deze aanbevelingen op. Met NRC praat ze over de maatregelen waar ze tijdens haar ministerschap aan werkte om arbeidsmigranten beter te beschermen.
Want arbeidsmigranten zijn kwetsbaar in Nederland. Ze werken veelal via uitzendbureaus in de tuinbouw, distributie en vleesverwerkende industrie op flexibele contracten. Vaak is de werkgever ook de huisbaas, dus [verliest de arbeidsmigrant bij ontslag ook de woning](https://archive.ph/7pIfu).
Inmiddels zijn [drie op de vijf mensen die op straat slapen arbeidsmigrant](https://archive.ph/nkvcu), constateerde het Leger des Heils onlangs. In totaal zijn duizenden arbeidsmigranten in Nederland dakloos. Doorgaans hebben zij geen zorgverzekering en zien ze bij ziekte pas [in een laat stadium een arts](https://archive.ph/JXURm). Sommigen overlijden aan aandoeningen die voorkomen hadden kunnen worden, als ze niet op straat hadden geleefd.
Het totale aantal arbeidsmigranten neemt toe. In zo’n vijftien jaar tijd is het aantal verviervoudigd naar bijna een miljoen in 2022. De afgelopen eeuw kwamen er twee keer zo veel arbeidsmigranten als asielzoekers naar Nederland.
Vooral op het gebied van huisvesting is de afgelopen tijd winst behaald, vindt Van Gennip. Zo’n tweeënhalf jaar geleden beseften mensen volgens haar nauwelijks dat de groei van bepaalde sectoren gepaard gaat met druk op het woningaanbod. Door gesprekken over de effectrapportage weten gemeenten dat als zij geen huisvesting regelen voor de arbeidsmigranten, zij problemen zoals overlast kunnen krijgen in hun eigen gemeente of dat de lasten bij buurgemeenten komen te liggen. „Als ik het niet doe, dan moet iemand anders het doen, weten ze nu.”
1 comment
[Archive](https://archive.ph/nZhNy)
‘Echte boeven zullen straks geen uitzendbureau meer kunnen runnen’
Interview Karien van Gennip | Demissionair minister van Sociale Zaken – Vlak voor Karien van Gennip afzwaait als minister, kondigt ze een aantal maatregelen af die arbeidsmigranten beter moeten beschermen. „De cowboys moeten zich netter gedragen.”
Haar jaarabonnement bij een grote Nederlandse webwinkel zegde ze tijdens haar ministerschap op. De kinderen van demissionair minister Karien van Gennip (Sociale Zaken en werkgelegenheid, CDA) konden door dat abonnement van een paar tientjes per jaar „mascaraatjes voor niks laten bezorgen”. Maar, zegt ze, dat mogen ze thuis dus niet meer. „Iemand heeft dat pakketje ingepakt en afgeleverd. Dat werk heeft waarde, en daar hoort een normaal salaris en goede huisvesting bij.”
Tijdens werkbezoeken zag de minister appartementen die zo vol zaten met arbeidsmigranten dat er in ploegendiensten geslapen moest worden. Elk etmaal hadden ze acht uur de tijd om te slapen, en dan moesten ze het huis uit, zodat de volgende naar bed kon. Woonruimtes zonder ramen of veilige vluchtroutes. Een luik in de vloer naar een fietsenkelder die dienstdeed als slaapkamer. „En dat waren woonruimten waarvan de huisbazen zelf vonden dat het er nog redelijk uitzag. Het is Nederland onwaardig.”
Van Gennip ontving afgelopen donderdag, enkele weken voordat ze zal afzwaaien als minister, de eindversie van de zogeheten effectrapportage, een van de maatregelen die ze samen met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten tijdens haar termijn uitwerkte om arbeidsmigranten beter te beschermen. Gemeenten kunnen deze handleiding gebruiken bij aanvragen voor vergunningen voor de vestiging van nieuwe bedrijven. Bedrijven die met arbeidsmigranten willen werken, moeten eerst zeker weten dat er voldoende plek is om hen te huisvesten. Is die ruimte er niet? Dan zou het bedrijf zich niet in de beoogde vorm in de gemeente mogen vestigen, is het idee.
De effectrapportage is een van de aanbevelingen van de commissie-Roemer (onder leiding van voormalig SP-leider Emile Roemer) uit 2020, die onderzoek deed naar de situatie van arbeidsmigranten. Van Gennip volgde deze aanbevelingen op. Met NRC praat ze over de maatregelen waar ze tijdens haar ministerschap aan werkte om arbeidsmigranten beter te beschermen.
Want arbeidsmigranten zijn kwetsbaar in Nederland. Ze werken veelal via uitzendbureaus in de tuinbouw, distributie en vleesverwerkende industrie op flexibele contracten. Vaak is de werkgever ook de huisbaas, dus [verliest de arbeidsmigrant bij ontslag ook de woning](https://archive.ph/7pIfu).
Inmiddels zijn [drie op de vijf mensen die op straat slapen arbeidsmigrant](https://archive.ph/nkvcu), constateerde het Leger des Heils onlangs. In totaal zijn duizenden arbeidsmigranten in Nederland dakloos. Doorgaans hebben zij geen zorgverzekering en zien ze bij ziekte pas [in een laat stadium een arts](https://archive.ph/JXURm). Sommigen overlijden aan aandoeningen die voorkomen hadden kunnen worden, als ze niet op straat hadden geleefd.
Het totale aantal arbeidsmigranten neemt toe. In zo’n vijftien jaar tijd is het aantal verviervoudigd naar bijna een miljoen in 2022. De afgelopen eeuw kwamen er twee keer zo veel arbeidsmigranten als asielzoekers naar Nederland.
Vooral op het gebied van huisvesting is de afgelopen tijd winst behaald, vindt Van Gennip. Zo’n tweeënhalf jaar geleden beseften mensen volgens haar nauwelijks dat de groei van bepaalde sectoren gepaard gaat met druk op het woningaanbod. Door gesprekken over de effectrapportage weten gemeenten dat als zij geen huisvesting regelen voor de arbeidsmigranten, zij problemen zoals overlast kunnen krijgen in hun eigen gemeente of dat de lasten bij buurgemeenten komen te liggen. „Als ik het niet doe, dan moet iemand anders het doen, weten ze nu.”