België gaat de strijd aan met te vervuilende schepen, en supersensor moet daarbij helpen (Brugge)

Langs het Belgisch deel van de Noordzee loopt een van de drukst bevaren scheepvaartroutes wereldwijd. Jaarlijks gaat het om 200.000 schepen die er passeren. Dat brengt naast heel wat economische voordelen, uiteraard ook nadelen voor mens en milieu met zich mee omdat ze broeikasgas, stikstof, zwavel en fijnstof de lucht in jagen. Om de negatieve gevolgen tot een minimum te beperken, is boven de Noordzee een lage-emissiezone ingesteld. Schepen moeten er aan zeer strenge uitstooteisen voldoen.

Maar hoe controleer je dat? Via controles in havens en een sniffervliegtuig dat door de uitstootpluimen van schepen vliegt om die te analyseren. Beide mogelijkheden zijn tijdsintensief, waardoor niet alle schepen gecontroleerd konden worden. Daarom ontwikkelde het Koninklijk Belgisch Instituut voor Ruimte-Aeronomie ( BIRA) een sensor om die uitstoot te meten. De sensor werd voorlopig gemonteerd aan de verkeerscentrale van de Schelderadarketen in Zeebrugge. Later zal hij verhuizen naar een windmolen op zee.

Sniffervliegtuig

“De nieuwe sensor versterkt de werking van het sniffervliegtuig en de controles aan boord. Het toestel namelijk zeven dagen op zeven de uitstoot van voorbijvarende schepen controleren vanop een afstand van 10 kilometer. Overschrijdt een schip mogelijk de normen? Dan krijgt DG Scheepvaart daar een melding van. Zo kunnen die schepen gericht gecontroleerd worden met het sniffervliegtuig of door aan boord te gaan”, zegt de FOD Mobiliteit.

Met deze scanner kunnen schepen vanop 10 kilometer worden gemonitord. — © FOD Mobiliteit

“We zijn blij dat we met deze nieuwe technologie beschikken over een efficiëntere manier om schepen te controleren. Zo zorgen we dat ze zich aan de regels houden en dat er eerlijke concurrentie mogelijk is”, zegt Peter Claeyssens, directeur-generaal Scheepvaart.

Voldoen ze niet aan de regels en stoten ze te veel uit, dan worden rederijen gesanctioneerd. Maar Claeyssens hoopt dat de sensor ook een ontradend effect zal hebben: “Schepen die niet aan de strenge regels voldoen, zullen het Belgisch deel van de Noordzee vermijden door de aanwezigheid van de sensor. Daarnaast zal de sensor ook helpen om meer te weten te komen over de luchtvervuiling die de scheepvaart veroorzaakt. Welke vervuilende stoffen worden het meest uitgestoten? Welk aandeel hebben schepen in de luchtvervuiling aan de kust? Met die kennis kan DG Scheepvaart internationaal pleiten voor een sterker beleid. Zo zal de luchtvervuiling in de toekomst verder afnemen.”

Nuluitstoot

Het internationale doel is om de scheepvaart tegen 2050 naar netto nuluitstoot van broeikasgassen te krijgen. “Ons land controleert nu al streng of de schepen die onze wateren doorkruisen niet te veel zwavel of stikstof uitstoten. Met nieuwe technieken, zoals deze sensor, kunnen we straks 24 op 7 schepen naar onze havens controleren. Dit testproject in Zeebrugge bewijst opnieuw dat België vooroploopt dankzij onze innovatieve bedrijven en topexperts in de strijd tegen klimaatverandering”, zegt ontslagnemend minister van de Noordzee Paul Van Tigchelt (Open VLD).