Formatie nieuwe regering | Supernota De Wever: Banken furieus over mogelijke ‘staatsinterventie’ bij spaarboekjes

De gelekte supernota van formateur Bart De Wever (N-VA), die als basis moet dienen voor de federale regeringsonderhandelingen, leidt tot veel nervositeit in de banksector. Febelfin, de koepel van de Belgische banken, omschrijft een aantal van de voorstellen als ‘staatsinterventie’.

De sector struikelt vooral over de plannen om een minimumrente in te voeren die banken moeten garanderen als blijkt dat ze een structureel lagere vergoeding op hun spaarboekje geven dan in de buurlanden. Die rente zou volgens de supernota gekoppeld worden aan de inkomsten die banken puren uit de depositorente. Dat is de vergoeding die banken ontvangen als ze overtollig spaargeld dat ze niet aan het werk zetten door bijvoorbeeld leningen te verstrekken bij de Europese Centrale Bank (ECB) parkeren.

‘Zoiets is not done’, zegt Febelfin-CEO Karel Baert. ‘België zou het enige land in Europa zijn waar de overheid op die manier ingrijpt in de spaarmarkt. Bovendien hebben de ECB, de Belgische Nationale Bank en de financieeltoezichthouder FSMA zich vorig jaar al negatief uitgesproken toen gelijkaardige plannen op tafel lagen. Dit kan de stabiliteit van de Belgische banksector in gevaar brengen.’

Over een ander voorstel in de supernota – de afschaffing van de getrouwheidspremie – bestaat meer consensus. De Nationale Bank en de FSMA hadden eerder al gezegd daar geen graten in te zien. Op voorwaarde dat zo’n hervorming geleidelijk gebeurt en de stabiliteit van de banken niet in gevaar brengt. Febelfin stelt voor de getrouwheidspremie optioneel te maken. ‘Elke sector werkt met formules om trouwe klanten te belonen. Waarom zou dat dan verboden moeten worden bij de banken?’, vraagt Baert zich af.

In afwachting van een ruimer Europees kader om phishing en andere vormen van cyberoplichting aan te pakken, denken de federale regeringsonderhandelaars aan een hardere aanpak van banken die zich te weinig inspannen om hun klanten daar tegen te beschermen. Volgens de voorstellen in de supernota gaat de Economische Inspectie banken daarvoor boetes kunnen opleggen. Bij discussies met klanten die het slachtoffer werden van phishing kunnen de adviezen van Ombudsfin, de ombudsman voor de financiële sector, bindend worden.

‘Ons lijkt het beter om eerst dat Europese kader rond deze problematiek af te wachten,’ zegt Baert. ‘Ik lees elders in de supernota dat de nieuwe regering niet aan ‘goldplating’ wil doen. Ze zegt dus niet verder te willen gaan dan de aanbevelingen bij de omzetting van een Europese richtlijn. Dit lijkt me nu net wel een geval van ‘goldplating.’

Over de totale bijdragen en taksen van de banken zegt de supernota dat die vanaf 2025 op hetzelfde niveau blijven. Dat lijkt een opsteker voor de banksector. Maar volgens Baert is dat niet het geval. Hij leidt uit dat zinnetje af dat de bankentaksen worden verhoogd.

De banken moesten tot nu jaarlijks een bijdrage storten aan het Depositogarantiefonds, dat kan worden aangesproken om spaarders te vergoeden als hun bank in de problemen komt. De bedoeling is dat het geld in die pot zo’n 1,8 procent van de Belgische deposito’s dekt. Verwacht wordt dat dat doel eind volgend jaar wordt bereikt, waarna banken in principe geen geld meer moeten storten aan het Depositogarantiefonds.

Dat zou een streep door de rekening zijn van de federale regering. Die rekent de tegoeden van het Depositogarantiefonds mee in haar begroting. ‘De bijdragen en de taksen van de banksector zouden moeten dalen’, zegt de Febelfin-topman. ‘Als nu wordt vermeld dat de taksen en de heffingen op hetzelfde peil blijven, wijst dat op een bijkomende belasting voor de banksector. Een die geen rechtsgrond heeft.’