Flagi Unii Europejskiej na maszcie znajdującym się na Górze Gradowej
fot. Grzegorz Mehring/ gdansk.pl
Jakie są organy Unii Europejskiej?
Na początek warto wyjaśnić, jakie są najważniejsze instytucje, które kształtują codzienne życie państw UE.
Parlament Europejski (PE) – to jedyna instytucja UE, której członkowie są wybierani bezpośrednio przez obywateli państw członkowskich Unii. Obecnie składa się z 720 posłów, z czego 53 to przedstawiciele Polski. Europarlament wybierany jest na 5-letnią kadencję. Ostatnie wybory odbyły się 9 czerwca 2024 r.
Rada Unii Europejskiej (RUE) – znana również jako Rada Ministrów, składa się z ministrów rządów 27 państw członkowskich. Odgrywa kluczową rolę w procesie podejmowania decyzji, współpracując z Parlamentem Europejskim w zakresie legislacji. Rada UE odpowiada za ustalanie kierunków polityki oraz koordynację działań w takich obszarach jak bezpieczeństwo, zdrowie publiczne i ochrona środowiska.
Komisja Europejska (KE) – to organ wykonawczy Unii Europejskiej, który dba o przestrzeganie traktatów i wdrażanie polityk unijnych. Składa się z komisarzy reprezentujących każde państwo UE. Odpowiadają za różne dziedziny m.in. handel, środowisko, rolnictwo. Polskę w Komisji Europejskiej reprezentuje Piotr Serafin. Jest on komisarzem ds. budżetu, zwalczania oszustw i administracji publicznej. KE ma też prawo inicjatywy legislacyjnej
Twórcą logo polskiej prezydencji w Radzie UE jest Jerzy Janiszewski. To artysta, który stworzył symbol Solidarności w 1980 r., a także znak polskiej prezydencji w 2011 r. Logo czerpie inspirację z najnowszej historii Polski i symbolizuje odrodzenie polskiej demokracji i społeczeństwa obywatelskiego. Polska flaga przenika litery EU, co odzwierciedla ponad 20-letnie członkostwo Polski w UE oraz partnerstwo i synergię
mat. prasowe
Rada UE reprezentuje rządy państw członkowskich. Poszczególni ministrowie biorą udział w formalnych i nieformalnych radach, dotyczących ich resortowych zadań. Radom tym przewodniczy minister pochodzący z państwa sprawującego prezydencję. Na jej forum ministrowie i eksperci ze wszystkich państw UE:
negocjują i uchwalają unijne prawo
zawierają w imieniu UE umowy międzynarodowe
uchwalają budżet UE
tworzą unijną politykę zagraniczną i bezpieczeństwa
koordynują politykę państw członkowskich w konkretnych dziedzinach
Co czeka Polskę w ramach prezydencji?
Prezydencja w Radzie UE sprawowana jest w systemie rotacyjnym kolejno przez wszystkie państwa członkowskie wspólnoty europejskiej po 6 miesięcy każde, zaczynając od stycznia i od lipca danego roku.
Deklaracja Gdańska. Samorządowcy z całej Europy rozmawiali, jak utrzymać silną UE
Przedstawiciele kraju sprawującego prezydencję w Radzie UE, zarówno na szczeblu ministerialnym jak i eksperckim, są odpowiedzialni za ustalanie porządku obrad posiedzeń poszczególnych gremiów Rady UE oraz prowadzenie negocjacji w gronie państw członkowskich.
Polska przystąpiła do Unii Europejskiej 1 maja 2004 r.
fot. Grzegorz Mehring/ gdansk.pl
W związku z tym, do zadań Polski w najbliższych sześciu miesiącach będzie należało m.in.
Przewodniczenie pracom Rady UE i jej organów przygotowawczych (komitety i grupy robocze)
Reprezentowanie Rady wobec innych instytucji UE, w szczególności wobec Komisji Europejskiej i Parlamentu Europejskiego
Reprezentowanie Unii Europejskiej w stosunkach z państwami trzecimi i organizacjami międzynarodowymi (we współpracy z Komisją Europejską i Europejską Służbą Działań Zewnętrznych)
Do 31 grudnia 2024 r. prezydencję Rady UE sprawują Węgry.
Unia Europejska szykuje ponad 8 miliardów zł dla pomorskich firm i inwestycji do 2027 roku
Polska prezydencja w Radzie UE przypada na początek nowego cyklu instytucjonalnego:
po wyborach do Parlamentu Europejskiego
początek prac nowego składu Komisji Europejskiej
Polska prezydencja będzie mierzyć się z wyzwaniami dotyczącymi m.in.
europejskiego bezpieczeństwa
migracji
zmian klimatu
konieczności zapewnienia konkurencyjności Unii Europejskiej na globalnym rynku
Ponadto, przewodnictwo Polski będzie przypadało na początek kadencji nowego prezydenta USA Donalda Trumpa.
To Gdańsk rozpocznie prezydencję
Pod przewodnictwem Polski w Radzie UE odbędą się 22 spotkania nieformalne w Warszawie i ok. 300 wydarzeń towarzyszących: spotkań eksperckich i urzędniczych. Poza tym, Polska zrealizuje interdyscyplinarny program kulturalny prezydencji w kraju i poza nim.
– Planowanych w Gdańsku i u naszych sąsiadów z Gdyni i Sopotu spotkań może być finalnie nawet około pięćdziesięciu – informuje Maciej Buczkowski, zastępca dyrektora Biura Prezydenta i kierownik Referatu Spraw Zagranicznych w Urzędzie Miejskim w Gdańsku.
9-10 stycznia 2025 r. w związku z inauguracją polskiej prezydencji w Radzie UE dojdzie w Gdańsku do spotkania Kolegium Komisarzy UE z członkami polskiego rządu. W naszym mieście gościć będzie przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen
fot. Grzegorz Mehring/ gdansk.pl
Maciej Buczkowski zapewnia, że magistrat w ścisłej współpracy ze służbami wojewody pomorskiej oraz marszałka województwa pomorskiego stara się koordynować wszystko to, co złoży się na kalendarium gdańskich wydarzeń dedykowanych polskiej prezydencji w Radzie UE.
– Możemy liczyć na życzliwość i merytoryczne wsparcie wielu gestorów miejsc istotnych z punktu widzenia logistyki organizacji wydarzeń. Goście polskiej prezydencji będą mieli okazję obradować na przykład w pomieszczeniach Europejskiego Centrum Solidarności, Muzeum Gdańska (Dwór Artusa, Ratusz Głównego Miasta), Teatru Szekspirowskiego, Muzeum II Wojny Światowej, ale też w wielu innych przestrzeniach, z których słynie Gdańsk – dodaje.
Czy jadą z nami Czesi? Baltic Express już jest, ale wozi niemal samych Polaków
Zaznacza jednocześnie, że jednym z kluczowych partnerów dla Urzędu Miejskiego oraz strony rządowej jest też Gdańska Organizacja Turystyczna.
– Fakt organizacji w Gdańsku wydarzenia inaugurującego polską prezydencję jest wyraźnym dowodem na niezaprzeczalną renomę i globalną rozpoznawalność, jaką cieszy się nasze miasto – podkreśla Maciej Buczkowski.
Bo to właśnie w Gdańsku w związku z objęciem przez Polskę prezydencji w Radzie UE w dniach 9-10 stycznia dojdzie do spotkania Kolegium Komisarzy z członkami polskiego rządu. Obie delegacje wezmą udział w dyskusjach zorganizowanych wokół klastrów tematycznych, koncentrujących się na różnych obszarach polityki UE i dostosowanych do priorytetów polskiej prezydencji. Spotkania te zakończą się sesją plenarną pod przewodnictwem premiera Donalda Tuska i przewodniczącej Komisji Europejskiej Ursuli von der Leyen.
Oficjalne otwarcie polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej nastąpi 3 stycznia w formie uroczystej gali w Teatrze Wielkim – Operze Narodowej w Warszawie.
Jakie wydarzenia będzie gościć Gdańsk?
Ważna “gdańska” data w kalendarzu wydarzeń polskiej prezydencji to Forum Kościuszkowskie. Spotkanie w dniach 3-4 lutego przygotowuje Ministerstwo Spraw Zagranicznych. Będzie to najważniejsze wydarzenie polskiej prezydencji dotyczące praw człowieka i wolności obywatelskich w Białorusi.
Polska po raz pierwszy przewodnictwo w Radzie UE objęła 1 stycznia 2011 r., siedem lat po uzyskaniu członkostwa w Unii Europejskiej
fot. Grzegorz Mehring/ gdansk.pl
Kolejne ciekawe wydarzenie, które w adresie ma Gdańsk, to konferencja dotycząca priorytetu resortowego prezydencji “Przyszłość pracy w Europie cyfrowej”. Jej organizatorem w dniach 20-21 luty jest Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
W dniach 22-23 maja odbędzie się w Gdańsku 54. Posiedzenie Dyrektorów Generalnych Ochrony Ludności państw Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności. Jego organizatorem jest Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Gdańsk będzie też gościł uczestników Konferencji Tydzień kosmiczny UE. Organizatorem spotkania od 28 do 29 maja jest Ministerstwo Rozwoju i Technologii.
Z kolei, w dniach 9-10 czerwca Kancelaria Prezesa Rady Ministrów zorganizuje w Europejskim Centrum Solidarności w Gdańsku konferencję pt. „Społeczeństwo obywatelskie jako czynnik odporności/ gotowości na zjawiska kryzysu we współczesnej UE”.
Jak Unia Europejska zmieniła Gdańsk przez 20 lat? Przypominamy 20 topowych inwestycji
Po naszym kraju Radzie UE przewodniczyć będzie Dania (lipiec-grudzień 2025), a następnie Cypr (styczeń-czerwiec 2026). Z tymi dwoma państwami Polska ściśle współpracuje podczas swojej prezydencji. Trzy kolejne kraje członkowskie UE opracowują m.in. wspólnie 18-miesięczny program działań. System trio prezydencji wprowadzony został w 2009 r. traktatem lizbońskim.