Ρωσία και Ουκρανία συμφώνησαν να «εξαλείψουν τη χρήση βίας» στη Μαύρη Θάλασσα μετά από παράλληλες συνομιλίες με διαπραγματευτές των ΗΠΑ στη Σαουδική Αραβία, αν και το Κρεμλίνο δήλωσε ότι η θαλάσσια κατάπαυση του πυρός θα ξεκινήσει μόνο εάν λάβει ελάφρυνση των κυρώσεων στις αγροτικές εξαγωγές.
Ο Ντόναλντ Τραμπ είπε ότι οι ΗΠΑ εξετάζουν τους ρωσικούς όρους, μετά την επιμονή του Κρεμλίνου ότι είχε διαπραγματευτεί παραχωρήσεις με τον Λευκό Οίκο, οι οποίες θα αποτελούσαν την πρώτη σημαντική άρση κυρώσεων από την πλήρη εισβολή του 2022.
Τα εμπλεκόμενα μέρη συμφώνησαν επίσης να εφαρμόσουν μια προηγουμένως ανακοινωθείσα 30ήμερη παύση επιθέσεων σε ενεργειακά δίκτυα και να επεκτείνουν το πεδίο εφαρμογής της, αλλά η επίλυση θεμελιωδών ζητημάτων, συμπεριλαμβανομένης οποιασδήποτε διαίρεσης εδαφών, παραμένει μακρινός στόχος.
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, χαιρέτισε τις εξελίξεις, αλλά δήλωσε ότι το Κίεβο δεν υποστηρίζει την αποδυνάμωση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας και εξέφρασε ανησυχία για τις συνομιλίες που φαίνεται να διεξάγουν οι ΗΠΑ με το Κρεμλίνο σχετικά με τον διαμελισμό της Ουκρανίας.
«Ανησυχούμε όταν μιλούν για εμάς χωρίς εμάς», είπε ο Ζελένσκι σε ενημέρωση των ΜΜΕ, απαντώντας σε δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ τη Δευτέρα, όταν ο Αμερικανός πρόεδρος είπε: «Μιλάμε τώρα για εδάφη.»
Οι Ουκρανοί διαπραγματευτές στη Ριάντ της Σαουδικής Αραβίας δεν είχαν συζητήσεις για τη μελλοντική διαίρεση εδαφών, πρόσθεσε ο Ζελένσκι, λέγοντας ότι φαίνεται πως οι ΗΠΑ είχαν συνομιλίες με την ομάδα του Κρεμλίνου για τον διαμελισμό της Ουκρανίας.
Σύμφωνα με αναφορές, η Ρωσία έχει δηλώσει στις ΗΠΑ ότι θέλει πλήρη έλεγχο τριών ουκρανικών περιοχών που καταλαμβάνει μερικώς: του Ντονέτσκ, της Ζαπορίζια και της Χερσώνας.
Οι ισχυρισμοί αυτοί απορρίφθηκαν σταθερά από το Κίεβο, το οποίο έχει δηλώσει μόνο ότι είναι πρόθυμο να αναγνωρίσει την υφιστάμενη de facto ρωσική κατοχή κατά μήκος των ισχυόντων γραμμών ελέγχου.
Ο Λευκός Οίκος δημοσίευσε δύο ανακοινώσεις, καθεμία από τις οποίες περιείχε πέντε κύρια σημεία, εκ των οποίων τα τέσσερα ήταν πανομοιότυπα. Και οι δύο πλευρές «συμφώνησαν να διασφαλίσουν την ασφαλή ναυσιπλοΐα, να εξαλείψουν τη χρήση βίας» στη Μαύρη Θάλασσα – μια αναφορά σε κατάπαυση του πυρός, αν και η λέξη αυτή δεν χρησιμοποιήθηκε.
Η βασική διαφορά ήταν ότι η ρωσική ανακοίνωση ανέφερε πως οι ΗΠΑ θα «βοηθήσουν στην αποκατάσταση της πρόσβασης της Ρωσίας στην παγκόσμια αγορά για αγροτικές και λιπασματικές εξαγωγές» μέσω της μείωσης των ασφαλιστικών εξόδων και της βελτίωσης της πρόσβασης σε συστήματα πληρωμών και λιμάνια.
Ο Τραμπ απέφυγε να επιβεβαιώσει ότι οι ΗΠΑ παραχωρούσαν άρση κυρώσεων, λέγοντας ότι οι ρωσικοί όροι βρίσκονται υπό εξέταση.
«Θα εξετάσουμε όλα αυτά τώρα», είπε ο Τραμπ. «Υπάρχουν περίπου πέντε ή έξι όροι. Τους εξετάζουμε όλους.»
#Russia and #Ukraine agree #ceasefire in #BlackSea, White House says: The two sides have agreed “to ensure safe navigation, eliminate the use of force, and prevent the use of commercial vessels for military purposes in the #BlackSea.” https://t.co/VmtNL6g8KG pic.twitter.com/dw5rivJbre
— Euractiv (@Euractiv) March 25, 2025
Ο Ζελένσκι δεν ήταν ικανοποιημένος με αυτό, λέγοντας ότι αποτελεί «αποδυνάμωση της θέσης μας στις κυρώσεις», επειδή φαίνεται να δείχνει ότι οι ΗΠΑ θα βοηθήσουν τη Ρωσία να βελτιώσει τη θέση της στην οικονομία, ενώ ο πόλεμος συνεχίζεται.
Η Ρωσία δήλωσε ότι η θαλάσσια κατάπαυση του πυρός θα τεθεί σε ισχύ μόνο μετά την «άρση των περιορισμών των κυρώσεων» στη Ρωσική Αγροτική Τράπεζα και σε άλλα «χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που εμπλέκονται στο διεθνές εμπόριο τροφίμων» και μόνο αφού επανασυνδεθούν με το διεθνές σύστημα πληρωμών SWIFT.
Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ είπε ότι η Μόσχα θέλει η αγορά σιτηρών και λιπασμάτων να είναι «προβλέψιμη» ώστε να αποφέρει κέρδος, αλλά και λόγω ανησυχιών για την επισιτιστική ασφάλεια στην Αφρική και άλλες χώρες του Παγκόσμιου Νότου.
Ο Ζελένσκι είπε ότι δεν υπήρξε συμφωνία για άνευ όρων κατάπαυση του πυρός, επειδή «οι Ρώσοι δεν την ήθελαν» και πιστεύει ότι όσο συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις, «οι άνθρωποι θα πιστεύουν όλο και λιγότερο τους Ρώσους κάθε μέρα.»
Η Ουκρανία δήλωσε ότι αναμένει η Ρωσία να σταματήσει τους βομβαρδισμούς σε λιμενικές εγκαταστάσεις στην Οδησσό και αλλού στο πλαίσιο της θαλάσσιας εκεχειρίας. Ωστόσο, ξεχωριστή ανακοίνωση του υπουργείου Άμυνας της Ουκρανίας ανέφερε ότι η χώρα θα θεωρήσει «την κίνηση ρωσικών στρατιωτικών πλοίων πέρα από την ανατολική Μαύρη Θάλασσα» ως παραβίαση της συμφωνίας.
Ο Ζελένσκι τόνισε ότι, παρά την έλλειψη μηχανισμών επιβολής, η Ουκρανία προτίθεται να είναι εποικοδομητική στις προσπάθειές της να τερματίσει τον πόλεμο. Πρόσθεσε ότι η Ουκρανία πιστεύει πως η Τουρκία ή μια χώρα της Μέσης Ανατολής, όπως η Σαουδική Αραβία, θα μπορούσε να εμπλακεί στην προστασία της ασφάλειας στη Μαύρη Θάλασσα, ενώ ευρωπαϊκές χώρες θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην ενεργειακή και θαλάσσια παρακολούθηση.