Al jaren discussiëren Europese politici, privacyvoorvechters en kinderrechtenorganisaties over een gevoelige wet die het mogelijk zou maken om versleutelde chatberichten te scannen. ‘Chat control’ – een term die vooral tegenstanders gebruiken – zou de politie een extra instrument geven in de strijd tegen kindermisbruik op het internet. Maar privacygewijs ligt het automatisch monitoren van privégesprekken uiterst gevoelig. “Massasurveillance is niet de oplossing voor kindermisbruik”, waarschuwen critici zoals encryptiespecialist Bart Preneel (KU Leuven). Ook de bazen van techbedrijven Meta en Signal mengden zich deze week in het debat. De laatste dreigt zelfs Europa te verlaten als de wet erdoor komt.
“Wellicht stemmen we tegen”
Het voorstel ligt momenteel bij de Europese Raad, waar voorzitter Denemarken probeert voldoende lidstaten achter een compromis te krijgen. Officieel heeft de Belgische regering nog geen standpunt. Maar aangezien de grootste coalitiepartner N-VA haar verzet deze zomer al duidelijk heeft uitgesproken, zal ons land zich minstens onthouden bij een stemming. In de Europese Raad betekent dat in de praktijk hetzelfde als een tegenstem.
LEES OOK.Nog geen Belgisch standpunt over chat control
“Wellicht stemmen we tegen,” zeggen ze bij N-VA, “als de coalitiepartners tenminste mee aan boord zijn.” Dat zou normaal geen probleem mogen zijn: geen enkele partij – zowel van de meerderheid als de oppositie – wil het Deense voorstel onverkort steunen. Toch hield minister van Binnenlandse Zaken Bernard Quintin (MR) zich woensdag in de Kamer nog op de vlakte. “De uiteindelijke oplossing moet evenwichtig en proportioneel zijn”, sprak hij diplomatisch.
Alle ogen op Duitsland
Woensdagavond kwamen de ambassadeurs van de Europese lidstaten bijeen om een nieuw compromisvoorstel van het Deense voorzitterschap te bespreken. Na afloop besliste Denemarken om de stemming in de Raad, die oorspronkelijk volgende week dinsdag gepland was, te verplaatsen naar een latere datum dit jaar. Op die manier koopt het land nog wat extra tijd om een compromis te vinden.
Chat control zou het mogelijk maken om versleutelde chatberichten te scannen. © savas keskiner
Daarbij zijn alle ogen gericht op Duitsland, dat met zijn grote bevolking een doorslaggevende stem heeft. Binnen de Duitse regering gaan veel kritische stemmen op, waaronder die van minister van Justitie Stefanie Hubig. Maar net als België heeft het land nog geen officieel standpunt ingenomen.
De Denen maken zich sterk dat hun nieuwe voorstel voldoende garanties rond privacy biedt. Zo zouden versleutelde berichten enkel na toestemming van een rechter gescreend kunnen worden. Toch lijkt chat control ondertussen zo politiek vergiftigd dat het maar de vraag is of eender welk voorstel nog levensvatbaar is. En zelfs als de Raad het licht op groen zet, moeten de lidstaten nog onderhandelen met het Europees Parlement om tot een definitieve wet te komen.