De ‘toegangspoort tot de wereld’, wordt de grensovergang bij Rafah ook wel genoemd. Het toont aan hoe belangrijk de plek voor Palestijnen is. Nergens anders kunnen zij de Gazastrook in of uit. 

Zo biedt de opening van de grensovergang hoop voor duizenden zwaargewonde Palestijnen. Zij snakken ernaar om naar het buitenland te gaan voor een behandeling, zoals te zien is in deze video: 

De opening van de grensovergang is onderdeel van het bestand dat sinds oktober van kracht is. Maar de Israëlische regering stelde als harde voorwaarde dat eerst de overblijfselen van alle gijzelaars geborgen moesten zijn. Toen begin deze week het lichaam van de laatste gijzelaar was gevonden, zei Israël de grensovergang te heropenen. 

Gezichtsherkenning

Israël laat weten dat mensen bij de grens eerst worden onderworpen aan een veiligheidscheck. Met gezichtsherkenningssoftware wordt nagegaan of het om de juiste persoon gaat. Daarmee wil het land voorkomen dat Hamasleden de Gazastrook kunnen verlaten. 

Volgens de Israëlische regering gaat het in eerste instantie om een kleine groep mensen die de grens mag oversteken. Aantallen variëren volgens persbureau AP van enkele tientallen tot maximaal 150 mensen. “Sommigen willen ook weg uit Gaza, omdat het door de enorme verwoesting onleefbaar is geworden”, zegt Midden-Oostencorrespondent Pepijn Nagtzaam. “Een punt van zorg onder Palestijnen is dat zij alleen Gaza uit kunnen en moeilijker terug kunnen keren.”  

Het Rode Kruis zou graag zien dat collega’s van de Rode Halve Maan in Gaza worden afgelost. “Zij werken al twee jaar lang onder ontzettend zware omstandigheden”, zegt Carlotte Teunissen van het Rode Kruis. Medewerkers uit de Westelijke Jordaanoever staan klaar om hun plek in te nemen. “Vooralsnog is het niet duidelijk of dit mogelijk zal zijn.”    

‘Je leeft in constante angst’

Tegelijk hopen tienduizenden Palestijnen terug te keren naar Gaza. Een van hen is Raed Belal. Hij verliet de Gazastrook kort voor de oorlog vanwege een medische behandeling. Nu wacht hij al twee jaar in Egypte om zijn vrouw en kinderen weer te zien. “Je leeft in constante angst”, zegt hij tegen persbureau AP. “Je eet bijna niet, omdat je denkt aan je hongerige kinderen.” 

De eerste negen maanden van de oorlog vluchtten tienduizenden Palestijnen via de grensovergang naar Egypte. De grote meerderheid deed dat voor een behandeling in het buitenland. Een deel betaalde grote geldbedragen om erdoor te kunnen. In mei 2024 kwam daar een einde aan, toen Israël de grens bij Rafah bezette. Sindsdien bleven de poorten grotendeels dicht. 

De afgelopen tijd liet Israël mondjesmaat Palestijnen naar het buitenland gaan. Maar dat ging om zeer kleine aantallen. De Gazastrook telt verder nog een aantal andere grensovergangen. Maar die zijn alleen toegankelijk voor het Israëlische leger of vrachtwagens met hulpgoederen.      

Buitenlandse journalisten blijven niet welkom in Gaza. Alleen onder strenge begeleiding van het Israëlische leger mag een handjevol journalisten Gaza in. Het land beweerde deze week dat journalisten Israëlische soldaten ‘in gevaar kunnen brengen’.

Hulpgoederen niet naar binnen

Waar personen wel de grens bij Rafah mogen passeren, geldt dat niet voor vrachtwagens met hulpgoederen. Hulporganisaties roepen Israël op om ook goederen door te laten. Na het staakt-het-vuren komt er weliswaar meer voedselhulp Gaza binnen, maar het is bij lange na niet genoeg.

“De laatste tijd zien we dat gemiddeld 130 vrachtwagens per dag de grens oversteken”, zegt Teunissen. “Maar de afgesproken 600 vrachtwagens worden bij lange na niet gehaald. En dat is zorgwekkend.” 

Intussen gaan de bombardementen op de Gazastrook door. Gisteren werden zeker dertig Palestijnen gedood. Veel slachtoffers zouden kinderen zijn. Het doelwit was onder meer een appartementencomplex. Het zou gaan om een van de dodelijkste aanvallen sinds het staakt-het-vuren inging. 

In de video hieronder is de enorme verwoesting te zien.