Vlak voor hij het vliegtuig in stapte naar Amerika, zei Netanyahu dat hij tijdens de ontmoeting in het Witte Huis vooral het standpunt van Israël over het Iraanse kernprogramma wil overbrengen. 

Netanyahu zou aanvankelijk later deze maand naar Washington afreizen voor een ontmoeting met Trump, maar vroeg om de bijeenkomst te vervroegen naar vandaag. Want de VS en Iran praten na acht jaar weer over een mogelijke nieuwe nucleaire deal. Israël wil daar, als dominante macht in het Midden-Oosten, graag zijn stempel op drukken.

“Ik denk dat Netanyahu op het juiste moment het oor wil hebben van Trump, zodat hij invloed kan hebben op die deal”, zegt Amerika-correspondent Erik Mouthaan. “Netanyahu weet heel goed dat Trump uiteindelijk de beslissingen neemt. Dus onder vier ogen met hem praten is van cruciaal belang.””

Inlijving van Palestijns gebied

Maar er zal ongetwijfeld ook worden gesproken over de reeks uiterst omstreden maatregelen die het Israëlische veiligheidskabinet dit weekend heeft goedgekeurd. Die plannen maken het mogelijk om het aantal Joodse nederzettingen in de bezette Westelijke Jordaanoever nog verder uit te breiden. Waarmee de Israëlische inlijving van het Palestijnse gebied een stap dichterbij komt.

“We zullen het idee van een Palestijnse staat verder begraven”, zei de ultrarechtse Israëlische minister van Financiën Bezalel Smotrich.

“Trump zegt keer op keer in het openbaar dat hij de annexatie van de Westelijke Jordaanoever door Israël niet steunt”, zegt Midden-Oostencorrespondent Pepijn Nagtzaam. “Maar we zien dat die annexatie op de grond in de praktijk al bijna een feit is. Israël heeft de volledige controle over de Westelijke Jordaanoever en de Palestijnen krijgen het daar steeds moeilijker.”

Nagtzaam heeft van dichtbij gezien hoe het aantal Israëlische nederzettingen sterk is gegroeid sinds de bloedige Hamas-aanslagen van 7 oktober 2023. Net als het aantal militaire acties dat het Israelische leger uitvoert. Nagtzaam: “Daar zegt Trump helemaal niets van. We hebben hem dit nog nooit horen bekritiseren. Ondertussen doet Israël nog steeds wat het wil op de Westelijke Jordaanoever, en gaan ze ook verder met plannen die feitelijk leiden tot steeds verder gaande controle en bezetting.”

Nagtzaam ging afgelopen zomer langs in een dorp dat door Israëlische kolonisten is aangevallen:

Het is de vraag of de verdere inlijving van het Palestijnse gebied gevolgen heeft voor de doorgaans warme band tussen Trump en Netanyahu. De twee kennen elkaar al lang en strooien geregeld met complimenten naar elkaar. 

Zo zei Netanyahu ooit dat Trump de ‘allerbeste vriend die Israël ooit in het Witte Huis heeft gehad’, en noemde Trump hem andersom een ‘grote held, die zoveel voor Israël heeft gedaan’ en een ‘strijder’ toen vorig jaar bekend werd dat het corruptieproces tegen Netanyahu doorgaat.

Ook botsingen

Maar de twee hebben ook hun botsingen gehad. Zo was Trump woedend dat Netanyahu eind 2020 Joe Biden feliciteerde met zijn verkiezingsoverwinning. Ook was Trump meermaals kritisch op de houding van Netanyahu om maar geen vrede te sluiten met de Palestijnen, en verweet hij de Israëlische premier ‘ondankbaar’ te zijn richting zijn trouwste militaire bondgenoot de VS.

“Het is heel erg afwachten hoe die twee straks naast elkaar zitten”, blikt Mouthaan vooruit. “Gebeurt het achter de schermen, of krijgen we weer een onderhoud in de Oval Office voor het oog van de wereld en gaat Trump iets zeggen? Ik ben heel erg benieuwd wat de houding van Trump naar Netanyahu zal zijn.”