In de uitzending van Spijkers met Koppen van vandaag, waarin Wim Daniëls te gast was, ging het over woorden die je alleen in je familie gebruikt. Familietaal noemde hij het.
Een voorbeeld uit de uitzending die alleen bij de familie van Dolf Janssen bekent is:
Fietsbrood: Een brood waar de krenten zo ver uit elkaar liggen dat je er naar toe moet fietsen.
Ik ben heel erg benieuwd wat voor woorden er bij /r/theNetherlands thuis worden gebruikt die voor elk ander mens totaal onbegrijpelijk zijn.
De uitzending is [hier](https://www.nporadio2.nl/uitzendingen/spijkers-met-koppen/cd7af9b0-1302-45a5-9f3e-2640c6640070/2021-11-20-spijkers-met-koppen) terug te luisteren. Het stukje over familietaal begint op 01:10:00, als je wat vermakelijke voorbeelden wil horen.
39 comments
Ik dacht dat het heel normaal was, maar bij ons in de familie zeggen we ‘ik ben niet helemaal aangesloten’ als je iets doms doet door een beetje mentaal afwezig te zijn. Maar kwam er vorige week pas achter dat dit niet in heel Nederland wordt gebruikt.
We hebben wel uitdrukkingen die een soort inside joke zijn.
Bijvoorbeeld als iets heel oud is noemen zeggen we ‘Het is zo oud als een pak lasagne.’
Nadat mijn opa 4 jaar geleden overleed en het huis werd leeggehaald vonden we een pak lasagnebladen met een houdbaarheidsdatum tot ergens in 1985. Dat betekende dus dat dat pak lasagnebladen ouder was dan alle kleinkinderen.
Ik had het een keer op de middelbare school over de “zapper” en iedereen keek me aan alsof ik gek was. Ik bedoelde een afstandsbediening maar ik dacht echt dat zapper gewoon een ander woord ervoor was
Wij gebruiken “Johan”. Als in “Dat behang is Johan” (niet echt mooi) en “dat heb je Johan in elkaar gezet” (dat valt letterlijk uit elkaar).
Als tegenhanger van Johan hebben we Anita. Geen idee waarom dit zo bij ons ingeburgerd is.
Verder zeggen we “flessenpost” voor vruchtenlimo (in een fles).
Ben zelf de patenthouder van een aantal termen in de familie.
Koepaard: een paard met vlekken
Bordeaux groen: donker groen met een beetje blauw. Net zoals Bordeauxrood, maar dan groen.
Cowboykip: die grote bonte kippen met van die beenkappen, beetje net als cowboys
Wij gebruiken thuis de zin: “de hond van Hartman” als je weet over wie het eigenlijk gaat maar toch perse een naam moet noemen.
*edit* Wij weten niet waar het origineel vandaan komt als iemand het weet, dan hoor ik dat graag!
Bij mij in de familie wordt vaak de uitdrukking ‘ heer, zet een wachter voor mijn lippen’ gebruikt als iemand zijn/haar frustratie wilt inhouden. Wij dachten altijd dat dat gewoon ABN is, maar het blijkt een variatie op een psalm te zijn. Het komt waarschijnlijk uit de behoorlijk kerkelijke generaties van mijn overgrootouders en daarvoor. Wij zijn allemaal areligieus.
Broodpannenkoeken (tortilla’s)
Sufferdjes-inkt (type-x) niemand die ik ken heeft dat ooit gehoord
Stikvlees (rosbief) dankzij mijn neef die bijna stikte in een broodje rosbief
Edit: schoot me nog te binnen:
Pokkelood (potlood) en Foliant (olifant) te danken aan mij en mijn zus toen we klein waren
Ronddraaitrap (wenteltrap) ik kwam en kom soms niet op woorden en dan gok ik maar wat
IQ van een poffertje.
Iemand die zo boos wordt dat die gaat smijten met poffertjes.
Niet echt een antwoord op je vraag, maar ik wilde deze graag delen.
Wij hebben een lang lopende inside joke binnen onze familie. Als iemand iets van tafel laat vallen tijdens het eten kijken direct allemaal naar boven. Waardoor natuurlijk de indruk wordt gewekt dat het van boven gevallen is. Dit deden we altijd in restaurants waardoor vaak meerdere mensen om ons heen naar boven kijken om te zoeken waar het vandaan kwam.
Bij ons heet “shashlik” dankzij mijn oudere zus al heel lang “shishlak” omdat ze het niet onthouden kon en het grappig was.
Ik geloof dus helemaal niet dat dit uniek in mijn familie is, maar ik word regelmatig met een wtf-gezicht aangekeken als ik het zeg: brusjes. “Broers en zussen” is zo’n mond vol.
Wij gebruiken “doosje” voor afstandsbediening
Wij noemen een vogel altijd voggel
‘Slalamander’ voor een schildpad. Omdat mijn zus vroeger schildpadden had en ze altijd bakken sla aten.
‘Zoutlap’, voor een haring, komt bij mijn opa vandaan.
In mijn moeders gezin gebruiken ze het woord “fapje” (vapje?), voor zo’n map die er als een envelop uitziet. Geen idee waarom, maar toen ik het voor het eerst hoorde moest ik erg lachen, dankjewel internet.
noegenag zeggen ipv genoeg gehad omdat ik blijkbaar als kind dat zei en ik heb het gewoon nooit aangepast
Ik gebruik weleens “Het escaleert uit de losse pols”, wat via “het escaleert uit de hand” “het loopt uit de hand” hoort te zijn. Geen flauw idee hoe we daar op zijn gekomen.
“Doepie”, een beetje een sulletje/sukkel. Ik heb het ooit opgezocht en volgens een dialectwoordenboek komt het uit Schaijk en betekent het oorspronkelijk iets als “idioot”, maar geen van mijn ouders komt uit Schaijk dus ik heb geen idee waar zij het vandaan hebben.
En mijn broertje en ik gebruiken “nappa/nap” voor iets wat stom is. Dat is een personage uit Dragonball Z dat vrij snel doodging. Volgens mij hebben we het nu zo vaak gezegd dat zelfs onze ouders het zijn gaan gebruiken.
Stuifkoe voor koffiemelkpoeder.
M’n vader is er ooit mee begonnen omdat stuifkoe gewoon een kleiner woord is dan koffiemelkpoeder.
In ieder geval deze paar:
– van de wap zijn: van slag, van het padje
– niet fris onder het petje: iemand die zich raar gedraagt (van de buurvrouw overgenomen)
– bakkie: pickup truck (uit het Afrikaans)
Wij hebben ‘je moet niet zo tjenken’ als in je bent aan het janken, een tjenkert is dan ook een jankerd. Waarschijnlijk een verbastering van mijn moeder die met Friese ouders is opgegroeid.
Oh en als iemand je idee steelt is hij of zij een jatmoos
We hebben wel andere woorden voor gebruiksvoorwerpen. Zo noemen we een airco een koude kachel en een BH een raar hemdje. Blijkbaar is mijn zusje daar ooit mee begonnen en zijn we daar mee doorgegaan.
Vlepperdood (het woord wat mijn broer als peuter voor vliegenmepper gebruikt) en eppo (wesp).
“wie is de vogel?”, wie aan de beurt (“bird”) is om onze dochter naar bed te brengen.
Ze vraagt nu zelf ook wie de vogel is.
Bij mij in de familie is er soms sprake van een “donau’tje”
In een pot 30-seconds moest iemand het woord Donau omschrijven.
De omschrijving die we kregen was: “grote rivier in Afrika”. Waarop zijn zus meteen reageerde: DONAU!
Iedereen was in de war, maar nu is het een omschrijving voor iets verkeerd of gek uitleggen maar effectief genoeg zodat mensen je wel snappen
Miesen. Ik moet je gezicht even Miesen zei mijn moeder altijd als het moest worden ingesmeerd met Nivea of Zonnebrand. Kennelijk heb ik dat bedacht toen ik klein was. En nu gebruikt de hele familie het als iets ingesmeerd moet worden.
Blote koeien. Zo noemden mijn broertje en ik de blanke koeien in het buitenland. Die hadden immers geen vlekken.
Mijn familie komt uit Drenthe, en daar is niet veel van te merken, maar we gebruiken nog steeds wel graag het woord “slof” omdat daar gewoon geen alternatief voor is in de Nederlandse taal. Het verbaasd me dat ik rare blikken krijg elke keer dat ik dat woord gebruik. Als je niet weet wat dat betekent: als je eten te lang laat staan wordt het slof. Chips een week lang niet aangeraakt en nu helemaal zacht? Slof. Crackers niet op tijd opgekregen en nu vies en oud? Slof. Brood een jaar laten liggen en nu is het hard en naar? Slof.
Blijkbaar is dat een woord waar mensen buiten Drenthe echt nog nooit van gehoord hebben.
Een pling: stukje haar dat uitsteekt uit het kapsel
Een bokje: een kopje koffie
Wij zeggen vaker ‘nasibrood’ in plaats van kroepoek. Is ontstaan toen ik ooit als klein meiske vergat hoe het heette en het toen maar beschreef als ‘brood voor bij de nasi’.
Een stekkerbroodje. Dat ding aan het einde van een verlengsnoer waar 3-5 stekkers in kunnen.
Ik dacht oprecht dat dit een normaal woord was toen ik uit huis ging, en toen kreeg ik huisgenoten. Die hadden er allemaal nog nooit van gehoord. Iemand wel?
Als iemand bij ons niet heel fit is zegt-ie “ik voel me niet helemaal Heer Halewijn”. Geen idee waar dat vandaan komt haha
Siepsapsap in plaats van sinaasappelsap en yoghurter in plaats van yoghurt. Dat zei mijn broertje toen hij klein was en dat is blijven hangen. Dat is alleen binnen het gezin, niet de rest van de familie.
Ohja, en waterkip in plaats van meerkoet. Dat is bij mijn oma begonnen of zo en dat zegt de hele familie nu.
een boemeltje voor iemand die mentaal niet helemaal 100 is. en soenassen voor augurken met leverworst
Ooit heb ik in de supermarkt gestaan op zoek naar haarkoekjes, niemand die wist waar ik het over had dus ik weer naar huis al klagend dat ik geen haarkoekjes kon vinden. Geeft mijn moeder aan dat het geen haarkoekjes zijn maar mergpijpjes. Blijkbaar mochten mijn broer en ik om de beurt de koekjes uitkiezen toen we klein waren en ik koos altijd mergpijpjes. Dus dat werden haar koekjes. Ik was ergens in de twintig toen ik erachter kwam dat haarkoekjes niet bestonden.
En we hebben ‘het witte blad’ in de keuken. Een soort tweede aanrecht die in de tussentijd een andere plek en een andere kleur heeft.
Mijn moeder is niet zo goed in Engels en ik heb geen idee hoe ze erop is gekomen, maar goed. Op een verjaardag zei ze ooit (niet serieus bedoeld, er waren geen Engelsen of überhaupt niet-Nederlands-sprekenden) “please may I have er even bij”, alsof ze in het Engels wilde vragen of ze erbij mocht maar het toen maar op gaf. Dat is al tien jaar geleden gok ik, maar in ons gezin gebruiken we het dus wel als we even ergens bij moeten.
Puntijsje (Cornetto)
Mijn vrouw en ik komen uit het tijdperk toen een tikkie nog gewoon een schep coke of pep was.
Tegenwoordig willen ze geld.
Snuffelvlees!
Ik at vroeger als kind al graag af en toe spare-ribs. Maar ik wist het woord “kluiven” nooit. Dus ik omschreef het aan mijn moeder “dat vlees dat je moet snuffelen (kluiven) net als een hond!” Dat werd zo duidelijk, dat als mijn moeder bij de slager om “snuffelvlees” vroeg, de beste man meteen wist wat ze bedoelde.