De formerende partijen willen tientallen miljarden steken in een klimaatfonds en het Nederlandse klimaatdoel verder verhogen. Daarover zijn VVD, D66, CDA en ChristenUnie het in de formatiegesprekken eens geworden, melden ingewijden aan NRC.
Omdat de coalitiepartijen grote eenmalige uitgaven willen doen voor het klimaat, bijvoorbeeld om bedrijven die vergroenen te subsidiëren, is een speciaal fonds bedacht. Voorstellen voor zo’n fonds doken al eerder op in formatiestukken, maar als het aan de vier partijen ligt is dat nu zeker. Het geld ervoor zou het nieuwe kabinet nu in korte tijd lenen en apart zetten en in de komende tien jaar worden uitgegeven. Het bedrag dat de partijen voor ogen hebben fluctueert, zegt een betrokkene. Een ander stelt dat het om een bedrag tot wel 50 miljard gaat.
Afgelopen week werd door de formerende partijen in Den Haag veel over het klimaatbeleid gesproken. In de Klimaatwet, aangenomen in 2019, staat dat in 2030 de uitstoot van broeikasgassen 49 procent lager moet liggen dan in 1990. Het kabinet-Rutte III deed tot nu toe te weinig om dat doel te halen, constateerde het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) vorige maand nog.
Nederland bereikt volgens het PBL in 2021 tussen de 19 en 24,5 procent reductie en koerst af op 38 à 48 procent in 2030. „De doelen raken uit zicht”, concludeerde de Raad van State na het verschijnen van de PBL-cijfers.
Profiteren van lage rente
De formerende partijen willen niet alleen meer maatregelen nemen om dat doel alsnog te halen, maar zelfs hoger inzetten. Een waarschijnlijke uitkomst van de onderhandelingen, zo klinkt het, is niet een reductie van 49 maar 55 procent in 2030 ten opzichte van 1990.
Met het nieuwe reductiedoel zou Nederland verder gaan dan de doelstelling die de Europese Unie dit jaar vaststelde. De afspraak is dat de uitstoot in de hele EU in 2030 ook met 55 procent is gedaald, maar daarvoor hoeft niet ieder land evenveel te doen. Nederland zou zijn uitstoot voor die opgave waarschijnlijk met ‘maar’ 52 procent hoeven te verminderen.
Aan de ene kant willen de partijen de reductie bereiken door vervuilende uitstoot zwaarder te belasten. Aan de andere kant willen ze de kosten voor burgers en bedrijven verzachten.
Daar komt het fonds van pas. Door in één termijn vele miljarden te lenen kan een nieuw kabinet profiteren van de huidige lage rente. Vervolgens worden de miljarden gestald in een apart fonds. De uitgaven daaruit zijn eenmalig, niet structureel zoals lerarensalarissen of de zorgkosten.
Dat heeft als bijzondere consequentie dat de staatsschuld in één klap met tientallen miljarden oploopt, maar tegelijkertijd het komende kabinet elk jaar met Prinsjesdag kan volhouden dat de begroting op de lange termijn houdbaar is. Een kabinet hoeft hierdoor ook niet elders miljarden te bezuinigen om de klimaatuitgaven te balanceren.
Klinkt allemaal leuk enzo maar ik heb liever dat ze een keer in de zorg (mijn god de GGZ is al helemaal een puinhoop) gaan investeren en de huizenmarkt. Ik heb behoefte aan meer sociale zekerheid persoonlijk, ik denk dat veel angst en depressie klachten hieruit voort komen voor veel mensen.
Kunnen ze niet wat meer doen voor de zorg, onderwijs, huizenmarkt, hulpverleners, militairen…? Om dit prioriteit te stellen in deze tijd is echt te belachelijk voor woorden. Naar welke bedrijven gaat dit geld en wie zijn de lobbyisten hierachter?
Prima, toch? Ja, ze moeten ook een hoop doen aan de zorg en aan de huizenmarkt. Al die onderwerpen zijn belangrijk. Maar blijkbaar zijn ze het hier het eerst over eens geworden.
>Aan de ene kant willen de partijen de reductie bereiken door vervuilende uitstoot zwaarder te belasten. Aan de andere kant willen ze de kosten voor burgers en bedrijven verzachten. Daar komt het fonds van pas.
Okee, wacht even. Dat fonds is geen extra geld, het is een buffer. In principe gaan vervuilers de vergroening betalen, maar voor het geval dat financiëel allemaal even niet past is er dat fonds waaruit een tekort kan worden aangevuld, waarna vervolgens in principe dat fonds weer wordt aangevuld. Denk ik.
>Dat heeft als bijzondere consequentie dat de staatsschuld in één klap met tientallen miljarden oploopt, maar tegelijkertijd het komende kabinet elk jaar met Prinsjesdag kan volhouden dat de begroting op de lange termijn houdbaar is. Een kabinet hoeft hierdoor ook niet elders miljarden te bezuinigen om de klimaatuitgaven te balanceren.
Ja, zolang de rente nul blijft. Als de rente gaat stijgen moet er wel degelijk ergens anders geld vandaan komen – of die hele lening moet worden afgelost, maar dan moeten alle uitgaven die uit dat fonds gedaan zijn ook inmiddels wel weer zijn aangevuld, anders kan dat niet.
>Door in één termijn vele miljarden te lenen kan een nieuw kabinet profiteren van de huidige lage rente.
…voor de komende 10 jaar. De rente op 10-jaarsobligaties is nog negatief, maar die op 20- en 30-jaarsobligaties niet.
>bijvoorbeeld om bedrijven die vergroenen te subsidiëren
En dit is dus een stompzinnige manier om dat geld uit te geven. Wat je volgens mij veel beter kunt doen is niet subsidies gaan weggeven, maar (renteloze) leningen. Dan loop je namelijk veel minder risico dat je straks zit met een schuld van 50 miljard waar 2 miljard aan rente over betaald moet worden, terwijl dat fonds ondertussen leeg is omdat iedereen alles wat los en vast zit de vergroening in heeft lopen subsidiëren want er is toch geld zat. Daarmee creëer je een potentiële tijdbom onder de begroting.
Bovendien is een systeem met leningen veel makkelijker dan subsidies, je geeft gewoon (bijna) iedereen die dat wil een lening. Bij subsidies moet je gaan uitzoeken wie recht heeft op hoe veel en waarom en of dat dan niet bij de verkeerde terecht komt etcetera. Als het net zo gaat als met zonnepanelen of de aankoopsubsidie op een elektrische auto heeft de gemiddelde jandoedel er helemaal geen ene moer aan en wordt het een gratis grabbelton voor rijkelui om groene speeltjes van te kopen.
Het punt is helemaal niet dat mensen en bedrijven vergroening niet kunnen betalen, ze kunnen het niet *binnen 10 jaar* betalen, maar wel in 30 of 50 jaar. Dus moet je hen de mogelijkheid bieden dat te spreiden over een langere periode. Daar zou zo’n fonds perfect voor zijn, mits je dat dus afdekt op de één of andere manier.
5 comments
De formerende partijen willen tientallen miljarden steken in een klimaatfonds en het Nederlandse klimaatdoel verder verhogen. Daarover zijn VVD, D66, CDA en ChristenUnie het in de formatiegesprekken eens geworden, melden ingewijden aan NRC.
Omdat de coalitiepartijen grote eenmalige uitgaven willen doen voor het klimaat, bijvoorbeeld om bedrijven die vergroenen te subsidiëren, is een speciaal fonds bedacht. Voorstellen voor zo’n fonds doken al eerder op in formatiestukken, maar als het aan de vier partijen ligt is dat nu zeker. Het geld ervoor zou het nieuwe kabinet nu in korte tijd lenen en apart zetten en in de komende tien jaar worden uitgegeven. Het bedrag dat de partijen voor ogen hebben fluctueert, zegt een betrokkene. Een ander stelt dat het om een bedrag tot wel 50 miljard gaat.
Afgelopen week werd door de formerende partijen in Den Haag veel over het klimaatbeleid gesproken. In de Klimaatwet, aangenomen in 2019, staat dat in 2030 de uitstoot van broeikasgassen 49 procent lager moet liggen dan in 1990. Het kabinet-Rutte III deed tot nu toe te weinig om dat doel te halen, constateerde het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) vorige maand nog.
Nederland bereikt volgens het PBL in 2021 tussen de 19 en 24,5 procent reductie en koerst af op 38 à 48 procent in 2030. „De doelen raken uit zicht”, concludeerde de Raad van State na het verschijnen van de PBL-cijfers.
Profiteren van lage rente
De formerende partijen willen niet alleen meer maatregelen nemen om dat doel alsnog te halen, maar zelfs hoger inzetten. Een waarschijnlijke uitkomst van de onderhandelingen, zo klinkt het, is niet een reductie van 49 maar 55 procent in 2030 ten opzichte van 1990.
Met het nieuwe reductiedoel zou Nederland verder gaan dan de doelstelling die de Europese Unie dit jaar vaststelde. De afspraak is dat de uitstoot in de hele EU in 2030 ook met 55 procent is gedaald, maar daarvoor hoeft niet ieder land evenveel te doen. Nederland zou zijn uitstoot voor die opgave waarschijnlijk met ‘maar’ 52 procent hoeven te verminderen.
Aan de ene kant willen de partijen de reductie bereiken door vervuilende uitstoot zwaarder te belasten. Aan de andere kant willen ze de kosten voor burgers en bedrijven verzachten.
Daar komt het fonds van pas. Door in één termijn vele miljarden te lenen kan een nieuw kabinet profiteren van de huidige lage rente. Vervolgens worden de miljarden gestald in een apart fonds. De uitgaven daaruit zijn eenmalig, niet structureel zoals lerarensalarissen of de zorgkosten.
Dat heeft als bijzondere consequentie dat de staatsschuld in één klap met tientallen miljarden oploopt, maar tegelijkertijd het komende kabinet elk jaar met Prinsjesdag kan volhouden dat de begroting op de lange termijn houdbaar is. Een kabinet hoeft hierdoor ook niet elders miljarden te bezuinigen om de klimaatuitgaven te balanceren.
Klinkt allemaal leuk enzo maar ik heb liever dat ze een keer in de zorg (mijn god de GGZ is al helemaal een puinhoop) gaan investeren en de huizenmarkt. Ik heb behoefte aan meer sociale zekerheid persoonlijk, ik denk dat veel angst en depressie klachten hieruit voort komen voor veel mensen.
Kunnen ze niet wat meer doen voor de zorg, onderwijs, huizenmarkt, hulpverleners, militairen…? Om dit prioriteit te stellen in deze tijd is echt te belachelijk voor woorden. Naar welke bedrijven gaat dit geld en wie zijn de lobbyisten hierachter?
Prima, toch? Ja, ze moeten ook een hoop doen aan de zorg en aan de huizenmarkt. Al die onderwerpen zijn belangrijk. Maar blijkbaar zijn ze het hier het eerst over eens geworden.
>Aan de ene kant willen de partijen de reductie bereiken door vervuilende uitstoot zwaarder te belasten. Aan de andere kant willen ze de kosten voor burgers en bedrijven verzachten. Daar komt het fonds van pas.
Okee, wacht even. Dat fonds is geen extra geld, het is een buffer. In principe gaan vervuilers de vergroening betalen, maar voor het geval dat financiëel allemaal even niet past is er dat fonds waaruit een tekort kan worden aangevuld, waarna vervolgens in principe dat fonds weer wordt aangevuld. Denk ik.
>Dat heeft als bijzondere consequentie dat de staatsschuld in één klap met tientallen miljarden oploopt, maar tegelijkertijd het komende kabinet elk jaar met Prinsjesdag kan volhouden dat de begroting op de lange termijn houdbaar is. Een kabinet hoeft hierdoor ook niet elders miljarden te bezuinigen om de klimaatuitgaven te balanceren.
Ja, zolang de rente nul blijft. Als de rente gaat stijgen moet er wel degelijk ergens anders geld vandaan komen – of die hele lening moet worden afgelost, maar dan moeten alle uitgaven die uit dat fonds gedaan zijn ook inmiddels wel weer zijn aangevuld, anders kan dat niet.
>Door in één termijn vele miljarden te lenen kan een nieuw kabinet profiteren van de huidige lage rente.
…voor de komende 10 jaar. De rente op 10-jaarsobligaties is nog negatief, maar die op 20- en 30-jaarsobligaties niet.
>bijvoorbeeld om bedrijven die vergroenen te subsidiëren
En dit is dus een stompzinnige manier om dat geld uit te geven. Wat je volgens mij veel beter kunt doen is niet subsidies gaan weggeven, maar (renteloze) leningen. Dan loop je namelijk veel minder risico dat je straks zit met een schuld van 50 miljard waar 2 miljard aan rente over betaald moet worden, terwijl dat fonds ondertussen leeg is omdat iedereen alles wat los en vast zit de vergroening in heeft lopen subsidiëren want er is toch geld zat. Daarmee creëer je een potentiële tijdbom onder de begroting.
Bovendien is een systeem met leningen veel makkelijker dan subsidies, je geeft gewoon (bijna) iedereen die dat wil een lening. Bij subsidies moet je gaan uitzoeken wie recht heeft op hoe veel en waarom en of dat dan niet bij de verkeerde terecht komt etcetera. Als het net zo gaat als met zonnepanelen of de aankoopsubsidie op een elektrische auto heeft de gemiddelde jandoedel er helemaal geen ene moer aan en wordt het een gratis grabbelton voor rijkelui om groene speeltjes van te kopen.
Het punt is helemaal niet dat mensen en bedrijven vergroening niet kunnen betalen, ze kunnen het niet *binnen 10 jaar* betalen, maar wel in 30 of 50 jaar. Dus moet je hen de mogelijkheid bieden dat te spreiden over een langere periode. Daar zou zo’n fonds perfect voor zijn, mits je dat dus afdekt op de één of andere manier.