* Begin februari: RIVM ziet zorginfarct aankomen en waarschuwt ministerie
* Eind februari: ziekenhuizen zien zorginfarct aankomen en waarschuwen ministerie. Ministerie zegt: laat eerst het RIVM er maar eens naar kijken.
* Maart: zorginfarct treedt op. Paniekvoetbal. Hadden we dit maar kunnen zien aankomen.
En natuurlijk de uitsmijter: juni 2022
> De memo is onlangs vrijgegeven door Volksgezondheid, nadat de NOS had ontdekt dat alle bijlagen van e-mails ontbraken in een pakket interne RIVM-documentatie uit februari 2020.
Ik snap dat we met zijn allen dachten dat het zo’n vaart niet zou lopen en ik betwijfel of we mét dit rapport wél genoeg hadden gedaan. Maar dat dit rapport dan stilletjes in een la verdwijnt en men zelfs twee jaar later dat ~~probeert nog te verdoezelen~~ per ongeluk vergeet mee te sturen met het WOB-verzoek… zo benieuwd hoe het volgende onderzoek naar vertrouwen in de politiek uit gaat pakken!
Klik op de link naar de concept memo. Scroll naar ‘Wat bekend is over de uitbraak’, daar staat
> De generatietijd (tijdsduur tussen opeenvolgende infecties in een transmissieketen) is ongeveer 4 dagen. Dat betekent dat een aanzienlijk deel van de besmettingen gebeuren voor de eerste ziekte verschijnselen. Dit beduidend anders dan SARS.
Er is vrij lang publiekelijk volgehouden dat mensen waarschijnlijk *niet* of weinig besmettelijk zijn als ze nog geen klachten hebben. Wat dus niet klopt en een groot probleem vormt omdat je dus moeilijk mensen kunt isoleren, maar je bij twijfel als overheid juist moet aannemen i.p.v. onwaarschijnlijk achten vanuit het voorzorgsprincipe.
Maar het RIVM wist dus al in februari dat een aanzienlijk deel van de mensen besmettelijke was voor ze klachten krijgen en heeft daar ook over gepubliceerd *begin maart* 2020 als preprint, later in dit tijdschrift:
En hoe draag je een besmettelijke ziekte vanuit de luchtwegen over zonder klachten?
Via aerosolen waarschijnlijk. Mensen ademen de besmettelijke lucht van anderen in. Nu sluit het aerogene verspreiding, overdracht via grote druppels niet uit natuurlijk anders dan sommige mensen doen voorkomen, maar als een overheid noemt dat aerosolen een belangrijke verspreidingsroute vormt als verklaring voor een aanzienlijke hoeveelheid overdracht zonder klachten, dan kan die overheid niet vooral volstaan met ‘eigen verantwoordelijkheid’ en zal bijvoorbeeld binnenruimtes veiliger moeten gaan maken of hoge kwaliteit mondkapjes adviseren.
Aerogene verspreiding kun je overigens ook goed verminderen door 1.5m afstand te houden en dus ook door ‘eigen verantwoordelijkheid’ maar als je lang in een slecht geventileerde ruimte zit gaat het alsnog mis.
>Het ministerie wil niet zeggen waarom niet. Ook over de rol van de RIVM-memo wil een woordvoerder niet uitweiden. “We zien geen reden om de route van deze specifieke memo verder uit te lopen, omdat verondersteld mag worden dat dit een van de scenario’s is die destijds zijn besproken”, zegt de woordvoerder.
De arrogantie van de macht. De hele baan van een minister is verantwoording afleggen, er is geen “reden” nodig om een vraag te beantwoorden.
Tja je wil natuurlijk ook bij de corona aanpak niet het risico lopen dat je het beste jongetje van de klas lijkt dus het is goed dat ze dit soort memo’s achterhouden zodat we met achterstand de crisis in kunnen. Stel je voor als de zorg op tijd was geïnformeerd, had kunnen opschalen en kunnen spreiden om de last voor zorgpersoneel zo draagbaar mogelijk te houden dan hadden we toch compleet voor lul gestaan. Bedankt Mark!
“Ja maar mevrouw de voorzitter, mijn memomap heeft maar twintig vakjes!”
Als er moedwillig informatie achter gehouden is (omdat het niet binnen het plaatje past dat MinVWS wil schetsen, omdat ze geen maatschappelijke onrust willen veroorzaken), dan vind ik dat zeer kwalijk. Maar ik betwijfel of het verschil had gemaakt. Al die “als we dit wisten dan hadden we … ” opmerkingen worden gemaakt met de kennis van nu. Begin februari 2020 was een pandemie in eigen land nog een ver van ons bed show, iets dat alleen in Aziatische megasteden en centraal Afrika plaatsvond en toch zeker niet in een modern land als Nederland. Pas toen mensen in tentjes op de stoep voor Italiaanse ziekenhuizen lagen te sterven begon het besef door te dringen dat het hier ook zou kunnen gebeuren (al waren er zelfs toen nog genoeg mensen die beweerden dat Italië een aftandse gezondheidssector zou hebben en dat zoiets in Nederland nooit zou gebeuren).
Kunnen we geen draadje maken voor alle “regering houdt informatie achter” posts? Al die losse posts maken het moeilijk andere posts te vinden hier. /s
Morgen is er een debat over het lange termijn beleid in de Tweede Kamer.
Omtzigt, Kuiken, Vd Plas, Azarkan en Agema willen weten wanneer het OMT de memo ter beschikking kreeg. En of de memo is gedeeld met de Onderzoeksraad Voor de Veiligheid (OVV) en zo nee, waarom niet.
Wat vreemd toch dat mensen de politiek niet vertrouwen he
Het betreft hier dus een concept memo. Daar is neem ik aan ook een reden voor? Zijn er ook concept memo’s die achteraf compleet verkeerd bleken?
Het is natuurlijk ~~niet~~ interessant om uit te zoeken maar ik vind het wat te kort door de bocht om hier gelijk al conclusies aan te verbinden zonder breder beeld en context.
Aan de ene kant voelt het makkelijk om achteraf te zeggen ‘wow, die memo zat precies goed, hadden mensen er maar naar geluisterd’. Je kunt namelijk altijd wel iemand vinden die doem voorspelde voor elke crisis.
Maar als je de memo zelf leest, dan is het niet een complexe analyse waar veel aannames in zitten en veel maar-en en als-en. Er staat uiteindelijk niet veel meer dan het rekensommetje
>”exponentiele verspreiding van een langdurig asymptomatisch virus + weinig ziekenhuisbedden = probleem”.
Ik zeg dit als natuurkundige, niet als epidemioloog, maar dit lijkt me zo’n overduidelijk en logisch gevolg dat het, ook in het moment zelf, toch echt wel roekeloos was om dit te negeren.
12 comments
Twijfelde of ik dit nog als ‘nieuws’ kan taggen.
* Begin februari: RIVM ziet zorginfarct aankomen en waarschuwt ministerie
* Eind februari: ziekenhuizen zien zorginfarct aankomen en waarschuwen ministerie. Ministerie zegt: laat eerst het RIVM er maar eens naar kijken.
* Maart: zorginfarct treedt op. Paniekvoetbal. Hadden we dit maar kunnen zien aankomen.
En natuurlijk de uitsmijter: juni 2022
> De memo is onlangs vrijgegeven door Volksgezondheid, nadat de NOS had ontdekt dat alle bijlagen van e-mails ontbraken in een pakket interne RIVM-documentatie uit februari 2020.
Ik snap dat we met zijn allen dachten dat het zo’n vaart niet zou lopen en ik betwijfel of we mét dit rapport wél genoeg hadden gedaan. Maar dat dit rapport dan stilletjes in een la verdwijnt en men zelfs twee jaar later dat ~~probeert nog te verdoezelen~~ per ongeluk vergeet mee te sturen met het WOB-verzoek… zo benieuwd hoe het volgende onderzoek naar vertrouwen in de politiek uit gaat pakken!
Klik op de link naar de concept memo. Scroll naar ‘Wat bekend is over de uitbraak’, daar staat
> De generatietijd (tijdsduur tussen opeenvolgende infecties in een transmissieketen) is ongeveer 4 dagen. Dat betekent dat een aanzienlijk deel van de besmettingen gebeuren voor de eerste ziekte verschijnselen. Dit beduidend anders dan SARS.
Er is vrij lang publiekelijk volgehouden dat mensen waarschijnlijk *niet* of weinig besmettelijk zijn als ze nog geen klachten hebben. Wat dus niet klopt en een groot probleem vormt omdat je dus moeilijk mensen kunt isoleren, maar je bij twijfel als overheid juist moet aannemen i.p.v. onwaarschijnlijk achten vanuit het voorzorgsprincipe.
Maar het RIVM wist dus al in februari dat een aanzienlijk deel van de mensen besmettelijke was voor ze klachten krijgen en heeft daar ook over gepubliceerd *begin maart* 2020 als preprint, later in dit tijdschrift:
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32568070/
En hoe draag je een besmettelijke ziekte vanuit de luchtwegen over zonder klachten?
Via aerosolen waarschijnlijk. Mensen ademen de besmettelijke lucht van anderen in. Nu sluit het aerogene verspreiding, overdracht via grote druppels niet uit natuurlijk anders dan sommige mensen doen voorkomen, maar als een overheid noemt dat aerosolen een belangrijke verspreidingsroute vormt als verklaring voor een aanzienlijke hoeveelheid overdracht zonder klachten, dan kan die overheid niet vooral volstaan met ‘eigen verantwoordelijkheid’ en zal bijvoorbeeld binnenruimtes veiliger moeten gaan maken of hoge kwaliteit mondkapjes adviseren.
Aerogene verspreiding kun je overigens ook goed verminderen door 1.5m afstand te houden en dus ook door ‘eigen verantwoordelijkheid’ maar als je lang in een slecht geventileerde ruimte zit gaat het alsnog mis.
>Het ministerie wil niet zeggen waarom niet. Ook over de rol van de RIVM-memo wil een woordvoerder niet uitweiden. “We zien geen reden om de route van deze specifieke memo verder uit te lopen, omdat verondersteld mag worden dat dit een van de scenario’s is die destijds zijn besproken”, zegt de woordvoerder.
De arrogantie van de macht. De hele baan van een minister is verantwoording afleggen, er is geen “reden” nodig om een vraag te beantwoorden.
Tja je wil natuurlijk ook bij de corona aanpak niet het risico lopen dat je het beste jongetje van de klas lijkt dus het is goed dat ze dit soort memo’s achterhouden zodat we met achterstand de crisis in kunnen. Stel je voor als de zorg op tijd was geïnformeerd, had kunnen opschalen en kunnen spreiden om de last voor zorgpersoneel zo draagbaar mogelijk te houden dan hadden we toch compleet voor lul gestaan. Bedankt Mark!
“Ja maar mevrouw de voorzitter, mijn memomap heeft maar twintig vakjes!”
Als er moedwillig informatie achter gehouden is (omdat het niet binnen het plaatje past dat MinVWS wil schetsen, omdat ze geen maatschappelijke onrust willen veroorzaken), dan vind ik dat zeer kwalijk. Maar ik betwijfel of het verschil had gemaakt. Al die “als we dit wisten dan hadden we … ” opmerkingen worden gemaakt met de kennis van nu. Begin februari 2020 was een pandemie in eigen land nog een ver van ons bed show, iets dat alleen in Aziatische megasteden en centraal Afrika plaatsvond en toch zeker niet in een modern land als Nederland. Pas toen mensen in tentjes op de stoep voor Italiaanse ziekenhuizen lagen te sterven begon het besef door te dringen dat het hier ook zou kunnen gebeuren (al waren er zelfs toen nog genoeg mensen die beweerden dat Italië een aftandse gezondheidssector zou hebben en dat zoiets in Nederland nooit zou gebeuren).
Kunnen we geen draadje maken voor alle “regering houdt informatie achter” posts? Al die losse posts maken het moeilijk andere posts te vinden hier. /s
Morgen is er een debat over het lange termijn beleid in de Tweede Kamer.
Omtzigt, Kuiken, Vd Plas, Azarkan en Agema willen weten wanneer het OMT de memo ter beschikking kreeg. En of de memo is gedeeld met de Onderzoeksraad Voor de Veiligheid (OVV) en zo nee, waarom niet.
Wat vreemd toch dat mensen de politiek niet vertrouwen he
Het betreft hier dus een concept memo. Daar is neem ik aan ook een reden voor? Zijn er ook concept memo’s die achteraf compleet verkeerd bleken?
Het is natuurlijk ~~niet~~ interessant om uit te zoeken maar ik vind het wat te kort door de bocht om hier gelijk al conclusies aan te verbinden zonder breder beeld en context.
Aan de ene kant voelt het makkelijk om achteraf te zeggen ‘wow, die memo zat precies goed, hadden mensen er maar naar geluisterd’. Je kunt namelijk altijd wel iemand vinden die doem voorspelde voor elke crisis.
Maar als je de memo zelf leest, dan is het niet een complexe analyse waar veel aannames in zitten en veel maar-en en als-en. Er staat uiteindelijk niet veel meer dan het rekensommetje
>”exponentiele verspreiding van een langdurig asymptomatisch virus + weinig ziekenhuisbedden = probleem”.
Ik zeg dit als natuurkundige, niet als epidemioloog, maar dit lijkt me zo’n overduidelijk en logisch gevolg dat het, ook in het moment zelf, toch echt wel roekeloos was om dit te negeren.
“deelde niet”
Kunnen we dit gewoon weer “achterhouden” noemen?