Ég er mjög forvitinn að vita hvað þið sem betur þekkið til fjármála og hagfræði en ég finnst um það sjónarmið varðandi aðgerðir seðlabankastjóra sem Elvar Guðjónsson kynnir hér.
Lögleiðið byggingu fleirri íbúða, það lækkar íbúðaverð og fólk sem vill ekki vera á leigumarkaði þarf ekki að vera á leigumarkaði og umfram eftirspurn hættir að spenna upp íbúðaverð til frambúðar.
Þetta eru tveir hvatarnir til (óhóflegrar) fjárfestingar í leiguhúsnæði.
Ef það er brauðskortur þá er um að gera að leyfa bökurum að baka meira.
Sennilega miðað við fréttina gefur okkur að tekjur af leigu yrði skattlagt hærra að þá yrði það öruggt til þess eins að hækka leiguverð svo það myndi þá setja leigjendur í þá erfiða stöðu. Þar að auki tel ég að engu raunverulega breyti hvað verði gert því að það er einsog er sagt fyrstu kaupendur ná ekki einu sinni að keppa við fjárfestana. Þetta er staðan í dag ætlar að kaupa hús og að því sem mér hefur verið sagt að þá er síðan bara eitthvað uppboð svo hvað það verð sem beðið er um það verður hærra. Sem gerir erfiðara enn og aftur fyrir fyrstu kaupendur.
Það eina sem gæti haft áhrif væri gífurleg aukning á byggingarframkvæmdum búa til meira af ódýrari húsnæði sem er ekki raunverulega hægt í dag verð á öllu búið að hækka.
Svo er auðvitað spurning um að taka upp fasteignaskoðunarskyldu til að hús teljist íbúðarhæft, nánast öll hús á Íslandi hafa myglu og mikið af þeim í talsvert verra ásigkomulagi heldur en eigendur átta sig á og þetta kaupir fólk síðan oft án þess að átta sig á því á svakalega háu verði. Þetta eru hús sem oft þarf að leggja bráðum gífurlegar háar upphæðir í og kaupandi stendur vanalega mjög illa að í svoleiðis. Hafandi starfað mikið við smíðar á sumrin, verandi lærð smiður til að fjármagna háskólanám þá bara vil ég ekki kaupa hús sem ég átta mig á hversu mikið þarf að leggja í og þó er ég samt í þeirri stöðu að geta gert það flest allt sjálf en það kostar alltaf samt mikið sem er ekki auðvelt nýbúin að kaupa sér fasteign og þurfa strax að leggja í margra milljóna króna framkvæmdir á húsi sem ætti að vera bara selt í lagi. Svo það væri mjög áhugavert að sjá að yrði tekið upp á fasteignaskoðunarskyldu og sennilega besta leiðin til að lækka verðið því að þá munu mögulegir kaupendur geta kynnt sér hversu dýrar framkvæmdir bíða þeirra.
Það er skelfileg þróun í gangi á húsnæðismarkaðnum hérna.
Mér finnst eins og það sé markvisst verið að búa til stéttaskiptingu í þjóðfélaginu á milli þeirra sem eiga eignir og þeirra sem leigja.
Stjórnvöld geta svo auðveldlega gripið inn í þetta ástand en þau virðast ekki hafa neinn áhuga á því.
Óvinsæl skoðun:
Hækka stýrivexti um nokkur prósent í viðbót, tímabundið. Stýrivextir fóru niður í 1,75%. Það er lang stærsta ástæðan fyrir því að fasteignir hafa hækkað svona mikið.
Veit ekki hvað Seðlabankinn var að spá. Ef þetta hafi átt að halda hagkerfinu volgu í gegnum Covid og auka neyslu þ.e.a.s.
Bankarnir eru ekki að taka neina sjénsa og hafa ekki gert síðan 2008. Glætan að Jón og Sigga hefðu fengið óveðsett lán til að byrja einhvern atvinnurekstur, skapa störf og aukna samneyslu. Hins vegar getur bankinn ekki neitað þér um húsnæðislán ef þú stenst mat. Bankinn tekur bara fasteignina þína sem veð.
Þessi vaxtalækkun kom sér líka einstaklega vel fyrir vel efnað stóreignarfólk sem átti nú þegar fulltaf eignum til að nota sem veð fyrir “neysluláni” á sögulega lágum vöxtum.
Þannig já, við fáum risavaxna bubblu á eignamörkuðum (fasteignir, hlutabréf o.s.frv), mjög klístraða verðbólgu og svo mjög líklega einhverskonar kreppu þegar Seðlabankinn gefur eftir og neyðist til að halda stýrivaxtarhækkunum áfram til þess að leiðrétta sín eigin mistök áður en verðbólgan étur alla.
Ef ég kaupi hlutabréf fyrir 50 milljónir 2018 og sel þau 2022 borga ég fjármagnstekjuskatt en ef ég kaupi íbúðir þá geri ég það ekki. Vandamálið er að kerfið gerir húsnæði að langbestu fjárfestingu sem völ er á á landinu, það er engir hvatar til þess að gera þetta ekki ef þú hefur efni á því. Það sem ætti að gera:
* Leiguþak og lög um breytingar á leigusamningi við eigendaskipti. Leigjendur gengu að því að skrifa undir nýjan 3-5 ára samning á sömu kjörum nema kaupandi sé sjálfur að flytja inn í húsnæðið.
* Hærri skattar á gistiíbúðir, skalast eftir því hversu margar eru innan ákveðins svæðis. Ekkert að þessu í bæjarfélagi sem lítil eftirspurn eftir húsnæði er í en betra að gelda þennan iðnað á svæðum eins og höfuðborgarsvæðinu.
* Nýr, hærri fjármagnstekjuskattur á húsnæðisgróða og enginn tímarammi. Eina sem ætti að geta lækkað skattinn væri tíminn sem seljandi bjó í húsnæði sjálfur, bjóst þar allan tímann engin skattur. Bjóst aldrei, 40%.
* Skattur af tómu húsnæði á ákveðnum svæðum, ef einhver byggi þar þá væri sá hinn sami að borga skatta. Leigðu þetta út eða borgaðu meðaltekjuskatt á mánuði fyrir lúxusinn.
Og það ætti að vera stefna okkar allra að laga þetta ástand, sama hvar þú ert í stjórnmálaskoðunum. Þetta er ekki hollt fyrir samfélagið.
Banna einstaklingum að eiga meira en eittbíbúðarhúsnæði, sem og ehf í þeirra eigu.
Einu félögin sem ættu að eiga fleiri en eitt íbúðarhúsnæði væru óhagnaðardrifnar sjálfseignarstofnanir sem sinntu því að halda uppi leigumarkaði fyrir þá sem þurfa á því að halda.
Það skiptir ekki máli hversu mikið bið byggjum af íbúðum ef það koma bara jakkafataklæddir goons á fertugsaldri með gucci gleraugu og kaupa íbúðirnar um leið og þær lenda á markaðinum.
7 comments
Ég er mjög forvitinn að vita hvað þið sem betur þekkið til fjármála og hagfræði en ég finnst um það sjónarmið varðandi aðgerðir seðlabankastjóra sem Elvar Guðjónsson kynnir hér.
Lögleiðið byggingu fleirri íbúða, það lækkar íbúðaverð og fólk sem vill ekki vera á leigumarkaði þarf ekki að vera á leigumarkaði og umfram eftirspurn hættir að spenna upp íbúðaverð til frambúðar.
Þetta eru tveir hvatarnir til (óhóflegrar) fjárfestingar í leiguhúsnæði.
Ef það er brauðskortur þá er um að gera að leyfa bökurum að baka meira.
Sennilega miðað við fréttina gefur okkur að tekjur af leigu yrði skattlagt hærra að þá yrði það öruggt til þess eins að hækka leiguverð svo það myndi þá setja leigjendur í þá erfiða stöðu. Þar að auki tel ég að engu raunverulega breyti hvað verði gert því að það er einsog er sagt fyrstu kaupendur ná ekki einu sinni að keppa við fjárfestana. Þetta er staðan í dag ætlar að kaupa hús og að því sem mér hefur verið sagt að þá er síðan bara eitthvað uppboð svo hvað það verð sem beðið er um það verður hærra. Sem gerir erfiðara enn og aftur fyrir fyrstu kaupendur.
Það eina sem gæti haft áhrif væri gífurleg aukning á byggingarframkvæmdum búa til meira af ódýrari húsnæði sem er ekki raunverulega hægt í dag verð á öllu búið að hækka.
Svo er auðvitað spurning um að taka upp fasteignaskoðunarskyldu til að hús teljist íbúðarhæft, nánast öll hús á Íslandi hafa myglu og mikið af þeim í talsvert verra ásigkomulagi heldur en eigendur átta sig á og þetta kaupir fólk síðan oft án þess að átta sig á því á svakalega háu verði. Þetta eru hús sem oft þarf að leggja bráðum gífurlegar háar upphæðir í og kaupandi stendur vanalega mjög illa að í svoleiðis. Hafandi starfað mikið við smíðar á sumrin, verandi lærð smiður til að fjármagna háskólanám þá bara vil ég ekki kaupa hús sem ég átta mig á hversu mikið þarf að leggja í og þó er ég samt í þeirri stöðu að geta gert það flest allt sjálf en það kostar alltaf samt mikið sem er ekki auðvelt nýbúin að kaupa sér fasteign og þurfa strax að leggja í margra milljóna króna framkvæmdir á húsi sem ætti að vera bara selt í lagi. Svo það væri mjög áhugavert að sjá að yrði tekið upp á fasteignaskoðunarskyldu og sennilega besta leiðin til að lækka verðið því að þá munu mögulegir kaupendur geta kynnt sér hversu dýrar framkvæmdir bíða þeirra.
Það er skelfileg þróun í gangi á húsnæðismarkaðnum hérna.
Mér finnst eins og það sé markvisst verið að búa til stéttaskiptingu í þjóðfélaginu á milli þeirra sem eiga eignir og þeirra sem leigja.
Stjórnvöld geta svo auðveldlega gripið inn í þetta ástand en þau virðast ekki hafa neinn áhuga á því.
Óvinsæl skoðun:
Hækka stýrivexti um nokkur prósent í viðbót, tímabundið. Stýrivextir fóru niður í 1,75%. Það er lang stærsta ástæðan fyrir því að fasteignir hafa hækkað svona mikið.
Veit ekki hvað Seðlabankinn var að spá. Ef þetta hafi átt að halda hagkerfinu volgu í gegnum Covid og auka neyslu þ.e.a.s.
Bankarnir eru ekki að taka neina sjénsa og hafa ekki gert síðan 2008. Glætan að Jón og Sigga hefðu fengið óveðsett lán til að byrja einhvern atvinnurekstur, skapa störf og aukna samneyslu. Hins vegar getur bankinn ekki neitað þér um húsnæðislán ef þú stenst mat. Bankinn tekur bara fasteignina þína sem veð.
Þessi vaxtalækkun kom sér líka einstaklega vel fyrir vel efnað stóreignarfólk sem átti nú þegar fulltaf eignum til að nota sem veð fyrir “neysluláni” á sögulega lágum vöxtum.
Þannig já, við fáum risavaxna bubblu á eignamörkuðum (fasteignir, hlutabréf o.s.frv), mjög klístraða verðbólgu og svo mjög líklega einhverskonar kreppu þegar Seðlabankinn gefur eftir og neyðist til að halda stýrivaxtarhækkunum áfram til þess að leiðrétta sín eigin mistök áður en verðbólgan étur alla.
Ef ég kaupi hlutabréf fyrir 50 milljónir 2018 og sel þau 2022 borga ég fjármagnstekjuskatt en ef ég kaupi íbúðir þá geri ég það ekki. Vandamálið er að kerfið gerir húsnæði að langbestu fjárfestingu sem völ er á á landinu, það er engir hvatar til þess að gera þetta ekki ef þú hefur efni á því. Það sem ætti að gera:
* Leiguþak og lög um breytingar á leigusamningi við eigendaskipti. Leigjendur gengu að því að skrifa undir nýjan 3-5 ára samning á sömu kjörum nema kaupandi sé sjálfur að flytja inn í húsnæðið.
* Hærri skattar á gistiíbúðir, skalast eftir því hversu margar eru innan ákveðins svæðis. Ekkert að þessu í bæjarfélagi sem lítil eftirspurn eftir húsnæði er í en betra að gelda þennan iðnað á svæðum eins og höfuðborgarsvæðinu.
* Nýr, hærri fjármagnstekjuskattur á húsnæðisgróða og enginn tímarammi. Eina sem ætti að geta lækkað skattinn væri tíminn sem seljandi bjó í húsnæði sjálfur, bjóst þar allan tímann engin skattur. Bjóst aldrei, 40%.
* Skattur af tómu húsnæði á ákveðnum svæðum, ef einhver byggi þar þá væri sá hinn sami að borga skatta. Leigðu þetta út eða borgaðu meðaltekjuskatt á mánuði fyrir lúxusinn.
Og það ætti að vera stefna okkar allra að laga þetta ástand, sama hvar þú ert í stjórnmálaskoðunum. Þetta er ekki hollt fyrir samfélagið.
Banna einstaklingum að eiga meira en eittbíbúðarhúsnæði, sem og ehf í þeirra eigu.
Einu félögin sem ættu að eiga fleiri en eitt íbúðarhúsnæði væru óhagnaðardrifnar sjálfseignarstofnanir sem sinntu því að halda uppi leigumarkaði fyrir þá sem þurfa á því að halda.
Það skiptir ekki máli hversu mikið bið byggjum af íbúðum ef það koma bara jakkafataklæddir goons á fertugsaldri með gucci gleraugu og kaupa íbúðirnar um leið og þær lenda á markaðinum.