#De ziel van een partij zit niet in de politici maar in de leden
*Ze bakken er daar in Den Haag allemaal niets van.* In deze tijd van een grote pandemie is het klagen over politici populairder dan ooit. Ondergetekende kan daar over meepraten, want ook ik blaas hard een potje mee. Vooropgesteld: er gáát ook heel veel mis.
Demissionair premier Mark Rutte en zijn kabinetsteam verschuilen zich nu al bijna twee jaar lang achter de wetenschap. ‘Na 643 dagen corona en 37 plenaire debatten,’ vroeg Kamerlid Lisa Westerveld (GroenLinks) zich afgelopen woensdag tijdens wéér een coronadebat af ‘of alle argumenten wel op tafel liggen’. Het antwoord is: nee.
Terwijl Rutte alle kritiek steevast weerlegt met ‘zo moet het nou eenmaal van het Outbreak Management Team’, ontbreken de onderliggende berekeningen van de adviezen. De Kamer moet maar instemmen met nieuwe maatregelen, terwijl de oude niet eens zijn geëvalueerd. Het beleid, overigens gewoon een politieke keuze, is simpelweg niet te controleren.
De zorg in Nederland is vastgelopen, mensen overlijden en vier partijen (die elkaar goed kennen want ze regeren al sinds 2017 samen) hakketakken nu alweer negen maanden over de vorming van een nieuw kabinet. Niet omdat ze bezig zijn met een revolutionair plan om de crisis op te lossen. Nee, ze willen vooral als grote winnaar uit de bus komen en niets inleveren met het oog op de volgende verkiezingen.
Alles draait om het beeld immers. Dus horen we al maanden over ‘nieuw leiderschap’ of de ‘nieuwe bestuurscultuur’ waar Rutte ‘radicale ideeën’ over had. Op het online VVD-congres, afgelopen weekend, sprak hij zelfs over een ‘nieuw kabinet met nieuw elan’. Natuurlijk, een lachwekkend promopraatje om het volk koest te houden, maar Teletekst maakte er keurig een berichtje van.
**321 duizend lichtpuntjes**
Er is kortom genoeg om over te klagen. Toch is er ook een lichtpuntje dat te vaak over het hoofd wordt gezien. Het zijn eigenlijk 321 duizend lichtpuntjes: de leden van partijen. Terwijl ook partijen gebukt gaan onder politieke marketing, en congressen steeds meer zijn verworden tot applausmachines van de partijleiders, zijn er nog altijd actieve leden die zo goed en zo kwaad als het kan een beetje proberen bij te sturen.
Terwijl de permanente campagneteams in Den Haag zich blindstaren op focusgroepen en ander electoraal onderzoek, vormen zij de ziel van de partij. Een kleine kern van zeer actieve leden bereiden vaak maanden voorstellen voor om in te dienen bij congressen. Tot in de late uurtjes schaven ze aan zinnetjes om zoveel mogelijk voorstanders te vinden. Vaak geraken al die moties en amendementen in de vergetelheid, maar soms leidt het tot iets.
Eind november stemde een meerderheid van de ChristenUnie tegen de invoering van het omstreden 2G-beleid, waardoor alleen nog gevaccineerde of herstelde mensen toegang krijgen tot bepaalde locaties. Het is voor de leden weliswaar geen breekpunt voor de huidige formatieonderhandelingen met de VVD, D66 en het CDA, maar partijleider Gert-Jan Segers kan de wil van zijn leden niet zomaar naast zich neerleggen. ‘2G is geen heilzame weg’, zei hij meteen in een reactie. ‘Het maakt de polarisatie in de samenleving groter.’
Dankzij een groep leden bij de VVD werd toenmalig fractievoorzitter Klaas Dijkhoff als schrijver van het conceptverkiezingsprogramma eind 2020 gedwongen een passage aan te passen waarin volgens veel bezorgde liberalen werd gemorreld aan de fundamenten van rechtsstaat. De VVD-top wilde de rol van de rechter inperken, maar werd door de eigen leden teruggefloten.
Kritische leden doen er dus toe. Maar helaas zijn er echt veel te weinig. Terwijl in Nederland meningen over de politiek in overvloed zijn, is slechts 2,1 procent van de bevolking lid van een partij – en daarvan is slechts een klein gedeelte actief. Deze leden staan vrijwel nooit in de spotlights. Ze hebben een rotsvast vertrouwen in de democratie en vervallen niet in het cynisme in de politiek waar uw columnist van dienst vaak last van heeft. Zij kruipen steeds weer, vol goede moed achter de computer om een constructief voorstel te schrijven – zelfs als ze weten dat zo’n motie het toch niet gaat redden op een congres.
Dus als u even geen geloof meer heeft in de politiek, wat begrijpelijk is in deze tijden, kijk dan eens terug naar een onlinecongres. Niet naar de gepepte partijleider met het standaard reclamepraatje, maar naar de sessies met de leden. Het geeft weer hoop. Echt.
Dus de PVV is een zielloze partij?
Behalve bij de PVV natuurlijk.
Maar verder eens met de strekking van het stuk!
Grappig dat dit langskomt terwijl de SP er net werk van aan het maken is om een groep kritische leden uit de partij te zetten.
Ik ben het er niet geheel mee oneens, maar de auteur stapt wel heel makkelijk over die andere (prominente) kant van politieke partijen.
Namelijk dat een groot deel van de actieve leden van politieke partijen ook gewoon ordinaire carrièrejagers zijn. Het is relatief makkelijk om binnen een politieke partij door te groeien en zo binnen het comfortabele en incestueuze netwerk van politiek en bestuur te nestelen.
Je moet twee dingen doen:
1. Héél véél tijd investeren in ondankbaar en vaak tergend saai werk. Ledenvergaderingen, commissies, bestuurswerk, administratief werk, duizenden op duizenden op duizenden pagina’s aan tenenkrommende documentatie lezen, flyeren, enz.
2. Een béétje politiek gevoel hebben. Niet te uitgesproken zijn, kunnen voelen hoe de wind waait.
En op die wijze kan bijna iedereen in de volksvertegenwoordiging komen. Met, als uiteindelijk doel, een leuk betaalde baan (in het bestuur, semi-overheid of het bedrijfsleven). En waarom? Juist omdat er zo weinig mensen lid zijn van een politieke partij.
Ik durf geen uitspraken te doen over de verhouding ‘democratische idealisten’ en ‘politieke opportunisten’. Maar beide groepen zijn substantieel.
5 comments
De tekst, omdat dat volgens mij moet:
#De ziel van een partij zit niet in de politici maar in de leden
*Ze bakken er daar in Den Haag allemaal niets van.* In deze tijd van een grote pandemie is het klagen over politici populairder dan ooit. Ondergetekende kan daar over meepraten, want ook ik blaas hard een potje mee. Vooropgesteld: er gáát ook heel veel mis.
Demissionair premier Mark Rutte en zijn kabinetsteam verschuilen zich nu al bijna twee jaar lang achter de wetenschap. ‘Na 643 dagen corona en 37 plenaire debatten,’ vroeg Kamerlid Lisa Westerveld (GroenLinks) zich afgelopen woensdag tijdens wéér een coronadebat af ‘of alle argumenten wel op tafel liggen’. Het antwoord is: nee.
Terwijl Rutte alle kritiek steevast weerlegt met ‘zo moet het nou eenmaal van het Outbreak Management Team’, ontbreken de onderliggende berekeningen van de adviezen. De Kamer moet maar instemmen met nieuwe maatregelen, terwijl de oude niet eens zijn geëvalueerd. Het beleid, overigens gewoon een politieke keuze, is simpelweg niet te controleren.
De zorg in Nederland is vastgelopen, mensen overlijden en vier partijen (die elkaar goed kennen want ze regeren al sinds 2017 samen) hakketakken nu alweer negen maanden over de vorming van een nieuw kabinet. Niet omdat ze bezig zijn met een revolutionair plan om de crisis op te lossen. Nee, ze willen vooral als grote winnaar uit de bus komen en niets inleveren met het oog op de volgende verkiezingen.
Alles draait om het beeld immers. Dus horen we al maanden over ‘nieuw leiderschap’ of de ‘nieuwe bestuurscultuur’ waar Rutte ‘radicale ideeën’ over had. Op het online VVD-congres, afgelopen weekend, sprak hij zelfs over een ‘nieuw kabinet met nieuw elan’. Natuurlijk, een lachwekkend promopraatje om het volk koest te houden, maar Teletekst maakte er keurig een berichtje van.
**321 duizend lichtpuntjes**
Er is kortom genoeg om over te klagen. Toch is er ook een lichtpuntje dat te vaak over het hoofd wordt gezien. Het zijn eigenlijk 321 duizend lichtpuntjes: de leden van partijen. Terwijl ook partijen gebukt gaan onder politieke marketing, en congressen steeds meer zijn verworden tot applausmachines van de partijleiders, zijn er nog altijd actieve leden die zo goed en zo kwaad als het kan een beetje proberen bij te sturen.
Terwijl de permanente campagneteams in Den Haag zich blindstaren op focusgroepen en ander electoraal onderzoek, vormen zij de ziel van de partij. Een kleine kern van zeer actieve leden bereiden vaak maanden voorstellen voor om in te dienen bij congressen. Tot in de late uurtjes schaven ze aan zinnetjes om zoveel mogelijk voorstanders te vinden. Vaak geraken al die moties en amendementen in de vergetelheid, maar soms leidt het tot iets.
Eind november stemde een meerderheid van de ChristenUnie tegen de invoering van het omstreden 2G-beleid, waardoor alleen nog gevaccineerde of herstelde mensen toegang krijgen tot bepaalde locaties. Het is voor de leden weliswaar geen breekpunt voor de huidige formatieonderhandelingen met de VVD, D66 en het CDA, maar partijleider Gert-Jan Segers kan de wil van zijn leden niet zomaar naast zich neerleggen. ‘2G is geen heilzame weg’, zei hij meteen in een reactie. ‘Het maakt de polarisatie in de samenleving groter.’
Dankzij een groep leden bij de VVD werd toenmalig fractievoorzitter Klaas Dijkhoff als schrijver van het conceptverkiezingsprogramma eind 2020 gedwongen een passage aan te passen waarin volgens veel bezorgde liberalen werd gemorreld aan de fundamenten van rechtsstaat. De VVD-top wilde de rol van de rechter inperken, maar werd door de eigen leden teruggefloten.
Kritische leden doen er dus toe. Maar helaas zijn er echt veel te weinig. Terwijl in Nederland meningen over de politiek in overvloed zijn, is slechts 2,1 procent van de bevolking lid van een partij – en daarvan is slechts een klein gedeelte actief. Deze leden staan vrijwel nooit in de spotlights. Ze hebben een rotsvast vertrouwen in de democratie en vervallen niet in het cynisme in de politiek waar uw columnist van dienst vaak last van heeft. Zij kruipen steeds weer, vol goede moed achter de computer om een constructief voorstel te schrijven – zelfs als ze weten dat zo’n motie het toch niet gaat redden op een congres.
Dus als u even geen geloof meer heeft in de politiek, wat begrijpelijk is in deze tijden, kijk dan eens terug naar een onlinecongres. Niet naar de gepepte partijleider met het standaard reclamepraatje, maar naar de sessies met de leden. Het geeft weer hoop. Echt.
Dus de PVV is een zielloze partij?
Behalve bij de PVV natuurlijk.
Maar verder eens met de strekking van het stuk!
Grappig dat dit langskomt terwijl de SP er net werk van aan het maken is om een groep kritische leden uit de partij te zetten.
Ook een reminder dat de PvdD twee jaar geleden hun verkozen voorzitter heeft geroyeerd omdat hij meer interne discussie in de partij wilde. Het bestuur had bij de verkiezingen iemand anders voorgedragen maar is het niet geworden. De geroyeerde voorzitter mocht niet eens aanwezig zijn bij het congres waar ze het over het royement zouden hebben. Leden hadden een motie ingediend om dit toch toe te staan maar het partijbestuur koos om die niet in stemming te brengen. [Bronnetje 1](https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/artikel/4885911/partij-voor-de-dieren-voorzitter-ontslag-sebastiaan-wolswinkel), [en 2](https://nos.nl/artikel/2319906-afgezette-voorzitter-partij-voor-de-dieren-niet-welkom-op-congres).
Ik ben het er niet geheel mee oneens, maar de auteur stapt wel heel makkelijk over die andere (prominente) kant van politieke partijen.
Namelijk dat een groot deel van de actieve leden van politieke partijen ook gewoon ordinaire carrièrejagers zijn. Het is relatief makkelijk om binnen een politieke partij door te groeien en zo binnen het comfortabele en incestueuze netwerk van politiek en bestuur te nestelen.
Je moet twee dingen doen:
1. Héél véél tijd investeren in ondankbaar en vaak tergend saai werk. Ledenvergaderingen, commissies, bestuurswerk, administratief werk, duizenden op duizenden op duizenden pagina’s aan tenenkrommende documentatie lezen, flyeren, enz.
2. Een béétje politiek gevoel hebben. Niet te uitgesproken zijn, kunnen voelen hoe de wind waait.
En op die wijze kan bijna iedereen in de volksvertegenwoordiging komen. Met, als uiteindelijk doel, een leuk betaalde baan (in het bestuur, semi-overheid of het bedrijfsleven). En waarom? Juist omdat er zo weinig mensen lid zijn van een politieke partij.
Ik durf geen uitspraken te doen over de verhouding ‘democratische idealisten’ en ‘politieke opportunisten’. Maar beide groepen zijn substantieel.