De taferelen voor de poorten van ‘Ter Apel’ beheersten deze zomer het nieuws. Journalisten waren niet welkom achter de hekken, maar toen zag Jeroen van Bergeijk een vacature bij een ‘grote overheidsorganisatie’ in Ter Apel.
‘Meneer, meneer, wat gebeurt er nu?’ Een handvol jongens dromt om me heen. Ze zijn 14, 15, 16 jaar oud. Eentje, een Syrische jongen met piekhaar en een paarsblauwe korte broek, spreekt een paar woorden Engels. ‘Mogen we hier weg?’, vraagt hij.
Ik heb geen antwoorden. Wat ik wel heb, zijn twee witte bolletjes kaas – in plastic verpakt, houdbaar tot 21 januari 2023. Twee bolletjes per persoon én een pakje halfvolle melk. Want dat is mijn taak hier, in het aanmeldcentrum van de IND in Ter Apel: broodjes rondbrengen in de wachtruimtes.
Het is half 11 ’s ochtends, en ondanks dat ze hier al uren zitten, spat de energie van de jongens af. De ene die een paar woorden Engels spreekt, vertelt dat hij via Bulgarije Europa is binnengekomen. Hij heeft twee dagen in een vrachtwagen gezeten. Een overstap in Wenen. De rest van het verhaal begrijp ik niet helemaal, hoe hij precies in Ter Apel terecht is gekomen blijft onduidelijk. In totaal zitten er vanochtend vijftien jongens – en één meisje – in de wachtruimte. Allemaal amv’s – amv staat voor alleenstaande minderjarige vreemdeling. Elke dag weer zit deze wachtruimte vol met kinderen die zonder ouders in Ter Apel zijn gearriveerd. Behalve uit Syrië, komen ze uit Eritrea, Somalië, Jemen en Marokko. Sommigen zijn enthousiast, anderen kijken star voor zich uit. De ene is brutaal, de ander voor Nederlandse begrippen overdreven beleefd.
Wanneer ik een paar uur later nog eens langskom, zijn er twee jongens bijgekomen. Ze zitten in een hoekje zachtjes met elkaar te praten. Het zijn broers. De jongste is 12, de ander een jaar ouder. De rest hangt ondertussen verveeld in de stoelen. Als ik mijn laatste rondje van de dag maak, rond 4 uur, zitten ze nog steeds te wachten, een doffe blik in de ogen. De Syrische jongen met het piekhaar ligt op de kale tegelvloer te slapen.
Ergens in juni, vlak voor de dag dat het kabinet de situatie rondom het aanmeld- en asielzoekerscentrum in Ter Apel als nationale crisis bestempelde, viel mijn oog op een vacature. Een ‘grote overheidsorganisatie’ in Ter Apel zocht een ‘Medewerker Ondersteuning’. ‘SPOED’ stond er in kapitalen bij. Bij navraag bleek het te gaan om de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND), die voor het aanmeldcentrum op zoek was naar iemand die dagelijks maaltijden kon rondbrengen in de wachtruimtes.
# Verborgen
De taferelen voor de poorten van ‘Ter Apel’ beheersten deze zomer het nieuws. Dagelijks sliepen er tientallen tot honderden mensen buiten, onder wie vrouwen en kinderen. Het geïmproviseerde kampeerterrein was ronduit smerig. Er braken vechtpartijen uit. Ik dacht: als het buiten zo mensonterend is, hoe zou het dan binnen zijn? Wat zich binnen in het aanmeldcentrum afspeelt, blijft voor het publiek grotendeels verborgen. Journalisten van de Volkskrant werden tot dan toe niet toegelaten, laat staan dat ze ongestoord en ongeregisseerd konden rondlopen. Daarom besloot ik te solliciteren, en ik werd aangenomen. Uiteindelijk werkte ik in juli twee weken in het aanmeldcentrum, ver voor de ernstige incidenten van de afgelopen weken.
‘Neem je wel de zijingang?’, zegt ‘regievoerder’ Bart als hij me uitnodigt voor een kennismakingsgesprek. ‘Je zal wel op het nieuws hebben gezien dat er nogal wat mensen voor de poort liggen.’ Bart is een vriendelijke man van begin vijftig die één keer in de week vanuit Breda naar Ter Apel komt rijden om hier de facilitaire dienst aan te sturen. Hij blijkt een van de twee nieuwe managers die, voor zover ik kan overzien, beiden min of meer hetzelfde doen. De facilitaire dienst bestaat uit zes mensen – en nu ik ben aangenomen zeven. ‘De staatssecretaris wil dat er broodjes zijn voor de mensen in de wachtkamers. Het ligt allemaal zeer gevoelig’, vertrouwt Bart me toe. ‘De staatssecretaris belt elke dag, om te checken of alles goed gaat.’
Vanaf de buitenkant lijkt het aanmeld- en asielzoekerscentrum Ter Apel één enorm complex, in werkelijkheid zijn op het terrein een handvol verschillende organisaties gehuisvest, die allemaal een rol spelen in wat de ‘asielketen’ heet. Zo is er het aanmeldcentrum van de IND, het beginpunt voor iedere asielzoeker die (over land) in Nederland arriveert. Hier moet hij zich melden, vraagt asiel aan en gaat dan vervolgens door naar de vreemdelingenpolitie die onder meer zijn identiteit checkt. De asielzoeker krijgt vervolgens onderdak in een asielzoekerscentrum van het COA, bijvoorbeeld dat van Ter Apel dat met tweeduizend plekken het grootste van Nederland is. Dan volgt zes dagen rust- en voorbereidingstijd tot zijn officiële asielprocedure bij de IND begint. Voor de meeste asielzoekers zou die procedure zes dagen moeten duren waarna er een besluit volgt.
Moet zeggen pittig accuraat ik vind het alleen jammer dat er niet echt bij word vermeld dat de mensen die voor de poorten slapen allang plek konden krijgen met bed eten etc.
Maar zij kiezen hier zelf helaas voor.
Ik krijg nou eigenlijk nergens in het verhaal door waar het heen moet gaan of wat het punt is…
> Reactie IND
> De IND laat weten de aanpak van de Volkskrant om undercover aanwezig te zijn in het aanmeldcentrum te betreuren.
Dat snap ik, maar dat is nou goede journalistiek.
> De organisatie stelt verder dat ze niet verantwoordelijk is voor opvang en dus ook niet ingericht is op verzorging van asielzoekers.
Dat is precies het probleem wat hij aankaart, iedereen wijst naar een ander, en niemand neemt de verantwoordelijkheid.
Ik had trouwens verwacht meer te lezen over Oekraïners, er werd namelijk gedaan alsof daardoor een gigantische stroom opgang was gekomen, maar daar wordt met geen woord over gerept.
Wat typisch weer dat zo’n manager-type een dag per week langskomt. Je weet bijna zeker dat die ene dag niet eens in zijn functiebeschrijving zit. En dat heeft dan de “leiding”.
Dit is die zelfde journalist die undercover (onder koffer) ging op Schiphol, erg boeiende artikelen!
> In Ivory zitten ambtenaren van de afdeling ‘Nareizen’ die zich bezighouden met gezinshereniging, de facilitaire dienst, maar ook de postkamer waar alle binnenkomende post, vanwege veiligheidsredenen, wordt opengemaakt en geïnspecteerd. Een asielzoeker kom je hier niet tegen. Die vind je alleen in het Ebony gebouw, waar het aanmeldcentrum zit.
Ambtenaren in de ivoren toren en asielzoekers in “ebony”.
Zal wel weer zo’n ambtenaar geweest zijn die dit grappig vond en niet na heeft gedacht over de context. Manmanman.
> De IND laat weten de aanpak van de Volkskrant om undercover aanwezig te zijn in het aanmeldcentrum te betreuren.
aka “We vinden het erg vervelend dat iemand hier binnen komt om het land te laten zien wat een bureaucratisch onmenselijk dysfunctioneel kutsysteem het hier is.”
> Gevraagd naar zijn omgang met de uitgewezen asielzoekster in rolstoel, reageert een woordvoerder van het COA dat de specifieke situatie niet meer valt te reconstrueren. ‘Het COA haalt kwetsbaren steeds naar binnen, dus het is aannemelijk dat ook deze vrouw een slaapplaats voor de nacht heeft gekregen.’
Tuurlijk joh, lekker verantwoordelijkheid van je afschuiven en maar aannemen dat iemand anders het wel opgelost zal hebben.
Dit land is echt helemaal naar de bureaucratyfus.
Klinkt als een regeringsstrategie. De boel zo vervelend en inderdaad mensonterend maken dat je als vluchteling liever naar een ander Europees land vlucht. Ik denk niet dat dat in de praktijk gebeurt, echter.
Niet het punt: maar waarom delen we in godsnaam melk en broodjes kaas uit aan mensen die vluchten vanuit Syrë en Afrikaanse landen? Die hebben toch best vaak lactose-intolerantie?
Naast alle schrijnende dingen:
Broodjes kaas en pakjes melk. Heeft niemand erover nagedacht dat ca 2/3 van de wereld lactoseintolerant is?
11 comments
Door Jeroen van Bergeijk
Fotografie Jeroen van Bergeijk
Illustraties Fieke Ruitinga
3 september 2022, 05:00
De taferelen voor de poorten van ‘Ter Apel’ beheersten deze zomer het nieuws. Journalisten waren niet welkom achter de hekken, maar toen zag Jeroen van Bergeijk een vacature bij een ‘grote overheidsorganisatie’ in Ter Apel.
‘Meneer, meneer, wat gebeurt er nu?’ Een handvol jongens dromt om me heen. Ze zijn 14, 15, 16 jaar oud. Eentje, een Syrische jongen met piekhaar en een paarsblauwe korte broek, spreekt een paar woorden Engels. ‘Mogen we hier weg?’, vraagt hij.
Ik heb geen antwoorden. Wat ik wel heb, zijn twee witte bolletjes kaas – in plastic verpakt, houdbaar tot 21 januari 2023. Twee bolletjes per persoon én een pakje halfvolle melk. Want dat is mijn taak hier, in het aanmeldcentrum van de IND in Ter Apel: broodjes rondbrengen in de wachtruimtes.
Het is half 11 ’s ochtends, en ondanks dat ze hier al uren zitten, spat de energie van de jongens af. De ene die een paar woorden Engels spreekt, vertelt dat hij via Bulgarije Europa is binnengekomen. Hij heeft twee dagen in een vrachtwagen gezeten. Een overstap in Wenen. De rest van het verhaal begrijp ik niet helemaal, hoe hij precies in Ter Apel terecht is gekomen blijft onduidelijk. In totaal zitten er vanochtend vijftien jongens – en één meisje – in de wachtruimte. Allemaal amv’s – amv staat voor alleenstaande minderjarige vreemdeling. Elke dag weer zit deze wachtruimte vol met kinderen die zonder ouders in Ter Apel zijn gearriveerd. Behalve uit Syrië, komen ze uit Eritrea, Somalië, Jemen en Marokko. Sommigen zijn enthousiast, anderen kijken star voor zich uit. De ene is brutaal, de ander voor Nederlandse begrippen overdreven beleefd.
Wanneer ik een paar uur later nog eens langskom, zijn er twee jongens bijgekomen. Ze zitten in een hoekje zachtjes met elkaar te praten. Het zijn broers. De jongste is 12, de ander een jaar ouder. De rest hangt ondertussen verveeld in de stoelen. Als ik mijn laatste rondje van de dag maak, rond 4 uur, zitten ze nog steeds te wachten, een doffe blik in de ogen. De Syrische jongen met het piekhaar ligt op de kale tegelvloer te slapen.
Ergens in juni, vlak voor de dag dat het kabinet de situatie rondom het aanmeld- en asielzoekerscentrum in Ter Apel als nationale crisis bestempelde, viel mijn oog op een vacature. Een ‘grote overheidsorganisatie’ in Ter Apel zocht een ‘Medewerker Ondersteuning’. ‘SPOED’ stond er in kapitalen bij. Bij navraag bleek het te gaan om de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND), die voor het aanmeldcentrum op zoek was naar iemand die dagelijks maaltijden kon rondbrengen in de wachtruimtes.
# Verborgen
De taferelen voor de poorten van ‘Ter Apel’ beheersten deze zomer het nieuws. Dagelijks sliepen er tientallen tot honderden mensen buiten, onder wie vrouwen en kinderen. Het geïmproviseerde kampeerterrein was ronduit smerig. Er braken vechtpartijen uit. Ik dacht: als het buiten zo mensonterend is, hoe zou het dan binnen zijn? Wat zich binnen in het aanmeldcentrum afspeelt, blijft voor het publiek grotendeels verborgen. Journalisten van de Volkskrant werden tot dan toe niet toegelaten, laat staan dat ze ongestoord en ongeregisseerd konden rondlopen. Daarom besloot ik te solliciteren, en ik werd aangenomen. Uiteindelijk werkte ik in juli twee weken in het aanmeldcentrum, ver voor de ernstige incidenten van de afgelopen weken.
‘Neem je wel de zijingang?’, zegt ‘regievoerder’ Bart als hij me uitnodigt voor een kennismakingsgesprek. ‘Je zal wel op het nieuws hebben gezien dat er nogal wat mensen voor de poort liggen.’ Bart is een vriendelijke man van begin vijftig die één keer in de week vanuit Breda naar Ter Apel komt rijden om hier de facilitaire dienst aan te sturen. Hij blijkt een van de twee nieuwe managers die, voor zover ik kan overzien, beiden min of meer hetzelfde doen. De facilitaire dienst bestaat uit zes mensen – en nu ik ben aangenomen zeven. ‘De staatssecretaris wil dat er broodjes zijn voor de mensen in de wachtkamers. Het ligt allemaal zeer gevoelig’, vertrouwt Bart me toe. ‘De staatssecretaris belt elke dag, om te checken of alles goed gaat.’
Vanaf de buitenkant lijkt het aanmeld- en asielzoekerscentrum Ter Apel één enorm complex, in werkelijkheid zijn op het terrein een handvol verschillende organisaties gehuisvest, die allemaal een rol spelen in wat de ‘asielketen’ heet. Zo is er het aanmeldcentrum van de IND, het beginpunt voor iedere asielzoeker die (over land) in Nederland arriveert. Hier moet hij zich melden, vraagt asiel aan en gaat dan vervolgens door naar de vreemdelingenpolitie die onder meer zijn identiteit checkt. De asielzoeker krijgt vervolgens onderdak in een asielzoekerscentrum van het COA, bijvoorbeeld dat van Ter Apel dat met tweeduizend plekken het grootste van Nederland is. Dan volgt zes dagen rust- en voorbereidingstijd tot zijn officiële asielprocedure bij de IND begint. Voor de meeste asielzoekers zou die procedure zes dagen moeten duren waarna er een besluit volgt.
Moet zeggen pittig accuraat ik vind het alleen jammer dat er niet echt bij word vermeld dat de mensen die voor de poorten slapen allang plek konden krijgen met bed eten etc.
Maar zij kiezen hier zelf helaas voor.
Ik krijg nou eigenlijk nergens in het verhaal door waar het heen moet gaan of wat het punt is…
> Reactie IND
> De IND laat weten de aanpak van de Volkskrant om undercover aanwezig te zijn in het aanmeldcentrum te betreuren.
Dat snap ik, maar dat is nou goede journalistiek.
> De organisatie stelt verder dat ze niet verantwoordelijk is voor opvang en dus ook niet ingericht is op verzorging van asielzoekers.
Dat is precies het probleem wat hij aankaart, iedereen wijst naar een ander, en niemand neemt de verantwoordelijkheid.
Ik had trouwens verwacht meer te lezen over Oekraïners, er werd namelijk gedaan alsof daardoor een gigantische stroom opgang was gekomen, maar daar wordt met geen woord over gerept.
Wat typisch weer dat zo’n manager-type een dag per week langskomt. Je weet bijna zeker dat die ene dag niet eens in zijn functiebeschrijving zit. En dat heeft dan de “leiding”.
Dit is die zelfde journalist die undercover (onder koffer) ging op Schiphol, erg boeiende artikelen!
> In Ivory zitten ambtenaren van de afdeling ‘Nareizen’ die zich bezighouden met gezinshereniging, de facilitaire dienst, maar ook de postkamer waar alle binnenkomende post, vanwege veiligheidsredenen, wordt opengemaakt en geïnspecteerd. Een asielzoeker kom je hier niet tegen. Die vind je alleen in het Ebony gebouw, waar het aanmeldcentrum zit.
Ambtenaren in de ivoren toren en asielzoekers in “ebony”.
Zal wel weer zo’n ambtenaar geweest zijn die dit grappig vond en niet na heeft gedacht over de context. Manmanman.
> De IND laat weten de aanpak van de Volkskrant om undercover aanwezig te zijn in het aanmeldcentrum te betreuren.
aka “We vinden het erg vervelend dat iemand hier binnen komt om het land te laten zien wat een bureaucratisch onmenselijk dysfunctioneel kutsysteem het hier is.”
> Gevraagd naar zijn omgang met de uitgewezen asielzoekster in rolstoel, reageert een woordvoerder van het COA dat de specifieke situatie niet meer valt te reconstrueren. ‘Het COA haalt kwetsbaren steeds naar binnen, dus het is aannemelijk dat ook deze vrouw een slaapplaats voor de nacht heeft gekregen.’
Tuurlijk joh, lekker verantwoordelijkheid van je afschuiven en maar aannemen dat iemand anders het wel opgelost zal hebben.
Dit land is echt helemaal naar de bureaucratyfus.
Klinkt als een regeringsstrategie. De boel zo vervelend en inderdaad mensonterend maken dat je als vluchteling liever naar een ander Europees land vlucht. Ik denk niet dat dat in de praktijk gebeurt, echter.
Niet het punt: maar waarom delen we in godsnaam melk en broodjes kaas uit aan mensen die vluchten vanuit Syrë en Afrikaanse landen? Die hebben toch best vaak lactose-intolerantie?
Naast alle schrijnende dingen:
Broodjes kaas en pakjes melk. Heeft niemand erover nagedacht dat ca 2/3 van de wereld lactoseintolerant is?