Freek Schravesande
7 september 2022 om 21:24
Leestijd 6 minuten
Mensen vragen hem weleens: „Verdorie, hoe weet je dat nou?” Ligt er een vuistdikke vergunningsaanvraag op tafel voor de uitbreiding van een fabriek, een energiecentrale, veehouderij, snelweg, bouwproject of mestvergister, tweeduizend pagina’s vol met onnavolgbare berekeningen, weet-ie er precies het zwakke punt uit te pikken. „Die tabel daar op pagina zestienhonderd-zoveel…” Waarna de rechter zijn beroep tegen de vergunningsaanvraag – meestal – gegrond verklaart en het hele plan niet doorgaat.
Zo is het al honderden keren gegaan.
Vergunningsaanvragen zijn niet voor niets zo dik, daar is Johan Vollenbroek, oprichter van Mobilisation for the Environment (MOB), van overtuigd. „Opvulling” noemt hij het. Zodat het openbaar bestuur, dat over de aanvraag beslist, niet precies weet wat erin staat, niemand eigenlijk, en omwonenden die zo’n plan willen aanvechten verzuipen in de materie en het vizier richten op de verkeerde dingen. Beginnen ze in hun bezwaarschrift tegen de komst van een biomassacentrale over klimaatverandering of bossenvernietiging. „Maar”, zegt Vollenbroek bij een kopje koffie in zijn tuin in Nijmegen, „dat is juridisch niet relevant.”
Zelf leest-ie zo’n vergunningsaanvraag ook niet helemaal. Welnéé. Hij begint altijd bij de niet-technische samenvatting, „de essentie”. Met een aantal „checkpoints” in zijn achterhoofd scrolt hij verder, diagonaal door de tekst. Hij pakt de milieueffectrapportage erbij en kijkt naar de gevolgen voor lucht, water en bodem – „al kun je met bodem niet zo veel, juridisch”. Geluid, soms ook. En hij tikt met control-F wat zoektermen in. ‘Cadmium’, ‘lood’, kwik’. „Effe kijken of ze die hebben meegenomen.” ‘Nvp’ en ‘zzs’ – „verwijzen naar kankerverwekkende stoffen” – en hij zoekt op ‘zwaveldioxide’, ‘waterstoffluoride’ en natuurlijk, de troefkaart, ‘stikstof’. Vervolgens zet hij wat tabellen naast elkaar en als blijkt dat een waarde hoger is dan vergund, kan het plan bij de rechter, hup, de prullenbak in.
„Maar de effecten staan niet altijd keurig vermeld hoor”, zegt Vollenbroek terwijl hij een schaaltje chocolade veilig stelt uit de zon. „Soms zitten er gaten in zo’n rapportage. Gisteren nog, kreeg ik van Stijn [een collega bij MOB] de lozingvergunningsaanvraag van een mestvergister onder ogen. En als je dan de milieueffectbeoordeling leest lijkt het alsof dat bedrijf helemaal geen schadelijke stoffen uitstoot. Maar ammonium, fosfor, koper en stikstof moeten toch érgens blijven? Ik heb tegen Stijn, die de procedure doet, gezegd: breng nog eventjes in dat die milieueffectrapportage van geen kanten deugt. Alleen al op grond daarvan kan de rechter de vergunning vernietigen.”
De 73-jarige Vollenbroek stopt pas met procederen als de overheid haar belofte uit het coalitieakkoord nakomt: halvering van de emissie per 2030 in de industrie, landbouw en luchtvaart. Maar zo ver is het nog lang niet. Sterker, sinds MOB samen met Werkgroep Behoud de Peel in 2019 bij enkele procedures door de Raad van State in het gelijk werd gesteld – met als gevolg dat duizenden vergunningen verleend op basis van het Programma Aanpak Stikstof (PAS) niet meer geldig zijn en Nederland in een stikstofcrisis belandde – is de emissie amper verminderd.
Uitstelgedrag
Vollenbroek: „En we zijn alweer ruim drie jaar verder, hè. In de tussentijd heeft het kabinet niets anders gedaan dan traineren. Nu weer met Remkes, die de kritische depositiewaarde eruit wil slopen. Nou, prima, fantastisch voor ons, want dan blijft er geen enkele vergunning meer overeind. Die depositiewaarde is een Europees concept, het enige wetenschappelijk gevalideerde meetmodel om de neerslag van stikstof op de natuur te meten. Dat kun je niet zomaar van tafel vegen.”
Uitstelgedrag, vindt hij het. Net als het opstappen deze week van minister van Landbouw Henk Staghouwer (ChristenUnie) vanwege de stikstofcrisis. Loopt het dossier mogelijk wéér vertraging op.
En dus gaat Johan Vollenbroek onverschrokken verder. Om tien uur ‘s ochtends heeft hij er alweer een halve werkdag opzitten. Vanmorgen om half vier was-ie uit de veren – normaal rond vijf uur – om nog even een verweerschrift na te lezen tegen de vergunningsaanvraag voor een biomassacentrale in Limburg. En van de omgevingsdienst Haaglanden kreeg hij zojuist een reactie op zijn verzoek tot handhaving inzake het ontbreken van een natuurvergunning voor Rijnmond Energie. Afgewezen. „Flutverhaal. Die ga ik nog eens heel duidelijk maken dat…” En zo lopen er namens MOB nóg rond de driehonderd rechtszaken.
Wat helpt: Vollenbroek is chemicus én jurist. Twee totáál verschillende talen, waar hij de tegenpartij mee ziet worstelen
Het roer om
In een vorig leven werkte Vollenbroek bij een groot adviesbureau. Twintig jaar lang, na studies schei- en natuurkunde (cum laude) en een postdoc economie en milieurecht. „Leuk werk, veel vrijheid.” Hij werkte in Boedapest, India, Zuid-Amerika, Indonesië, en had een ruim kantoor met prachtig uitzicht. Maar op zijn vijftigste, toen hij besefte dat de natuur hard achteruit ging terwijl niemand er wat aan deed, gooide hij het roer om en richtte met de – vier jaar geleden overleden – Imre Csikós actiegroep Mobilisation for the Environment op, ter ‘mobilisatie’ van krachten voor een duurzame samenleving. Middels lezingen, advieswerk en vooral: procedures. Winstratio, naar eigen zeggen: 90 procent.
MOB richtte zich aanvankelijk vooral op de zware industrie. Kolencentrales. Zo’n twee keer per week toog Vollenbroek naar de Raad van State in Den Haag. In de trein nog het juiste dossier doornemen – in zijn hoofd zitten er altijd tientallen – en dan in de rechtszaal, meestal alleen, plaatsnemen – tegenover een team van technici en juristen, soms 25 man.
Not the hero we deserve, but definitely the hero we need.
Je moet echt wel stalen zenuwen hebben als je zoveel mensen tegen je in het harnas jaagt. Ik las dat er een donatie knop op z’n site staat, die zal ik eens op gaan zoeken.
Het is bizar hoeveel macht zo’n man krijgt, enkel door bewust falend beleid van de rijksoverheid.
“Grote bedrijven willen niet dat jij deze keyboard shortcut kent 😱”
Wat een held.
Maar hoe zit het dan met de zaken tegen Dutch Grand Prix? Daarbij wordt er telkens bot gevangen.
Als semi-professioneel vergunningaanvrager herken ik me 100% in dit verhaal. Niemand weet waar ze mee bezig zijn, ambtenaren zijn hier niet voor opgeleid (en dat kan ook niet, naast Dhr Vollenbroek zijn er niet veel Chemis/natuurkundige/jurist/ecologen, en al helemaal niet voor ambtenarensalaris) en ERNSTIG overwerkt, aanvragers doen wat er gevraagd wordt (ook als dat niet klopt) en zijn blij met elk papiertje met de juiste voorkant. Als ik een euro kreeg voor elke fout die ik heb gezien bij Belangrijke(tm) mensen van verschillende overheden, was ik nu al met pensioen.
En dan hebben we het nog niet eens gehad op de politieke druk op diezelfde ambtenaren, zelfs al weten ze precies wat wel en niet moet/mag, wordt er vaak nog onterecht iets goedgekeurd omdat een directeur en een politicus same golf spelen.
Ik vind het echt heel goed dat het artikel duidelijk noemt dat de schuldige hier de overheid is, die belooft dingen die helemaal niet mogen, vanwege incompetentie of simpelweg met slechte bedoelingen. En dat is precies de bedoeling van zo’n vergunning, een papiertje dat zegt “Wij, overheid, hebben er verstand van en zeggen dat het volgens de wet toegestaan”, en als dat niet waar niet, ben je als aanvragen extreem hard de lul. Dat is niet de schuld van de persoon die bezwaar maakt, dat is de schuld van de overheid (en jouw adviseur).
Met tools zoals ripgrep-all, ripgrep/grep, fzf, en wat regexps kun je e.e.a. automatiseren. Hoef je niet steeds dezelfde handelingen uit te voeren. Misschien nog een wordcloud eroverheen voor de lol.
Het hele proces is tot in de kern rot. De meeste gemeentes zeker de kleiner hebben helemaal niet de mensen om een vergunning tot in de bodem uit te zoeken of die klopt, zo moeilijk zijn ze en dit uitbesteden is ontzetten duur, geld beter besteed in de gemeente zelf. En de lobbyisten en de ingehuurde adviesbureaus ( of dit nu de boeren lobby is de bouw lobby of nog een andere) maken er altijd een rechtszaak van ALTIJD. dat is hun werk een vergunning er doorheen jassen.
Dus veel gemeentes gaan vaak maar gewoon akkoord als het in de hoofdlijnen maar een beetje klopt.
Voor de burger is er helemaal geen touw maar aan vast te knopen. Hoor je op een dag: owja ze gaan een megastal achter je huis bouwen. krijg je een vergunning van een halve meter hoog voor je neus ja als je het niet eens mee bent heb je 6 weken voor een zienswijze. geen beginnen aan. en dan moet jij in je vrij dat het even uitzoeken nauw succes.
Vele wetten deugen niet en de gemeentes weten dat al jaren dat er misbruik van gemaakt wordt. maar door de lobbyisten kunnen ze weinig want het wordt dan toch rechtszaak.
Zembla onthulden laatst dat de gemeente Deurne als jaren smeet bij de overheid om eens iets te doen aan de wet Wet geurhinder en veehouderij omdat er flink misbruik van gemaakt wordt maar de gemeente niks kon doen om het te stoppen. tot aan de zembla afleveren heeft de gemeente Deurne 10 jaar lang naar een dove overheid liggen schreeuwen. en er zijn waarschijnlijk veel meer gevallen.
Nu zien we steeds meer dat burgers samen met helden zoals s Johan Vollenbroek van MOB ook de rechtbank opzoeken. Gek eigenlijk niemand weet wat er precies in de vergunning staan maar we gaan steeds vaker en vaker naar de rechtbank. zo rot en raar is ons systeem. Mensen zijn er klaar mee. Klaar met het gelobby en gesjoemel. Klaar met de rot systeem en klaar met de dove politiek.
De wetten zijn vaag, deugen niet, veels te veel open normen, hebben een miljoen en 1 uitzonderingen. waardoor het voor de mensen met verstand ook steeds moeilijker wordt en de omgevingswet gaan het nog erger maken.
welkom in Nederland. te weinig toezicht want wegbezuinigd. te weinig verguningverleners met verstand want duure zzp of weg wegbezuinigd. en een hele vrachtwagen vol met lobbyisten en de adviesbureaus. dit gaat zeker goed komen.
10 comments
Freek Schravesande
7 september 2022 om 21:24
Leestijd 6 minuten
Mensen vragen hem weleens: „Verdorie, hoe weet je dat nou?” Ligt er een vuistdikke vergunningsaanvraag op tafel voor de uitbreiding van een fabriek, een energiecentrale, veehouderij, snelweg, bouwproject of mestvergister, tweeduizend pagina’s vol met onnavolgbare berekeningen, weet-ie er precies het zwakke punt uit te pikken. „Die tabel daar op pagina zestienhonderd-zoveel…” Waarna de rechter zijn beroep tegen de vergunningsaanvraag – meestal – gegrond verklaart en het hele plan niet doorgaat.
Zo is het al honderden keren gegaan.
Vergunningsaanvragen zijn niet voor niets zo dik, daar is Johan Vollenbroek, oprichter van Mobilisation for the Environment (MOB), van overtuigd. „Opvulling” noemt hij het. Zodat het openbaar bestuur, dat over de aanvraag beslist, niet precies weet wat erin staat, niemand eigenlijk, en omwonenden die zo’n plan willen aanvechten verzuipen in de materie en het vizier richten op de verkeerde dingen. Beginnen ze in hun bezwaarschrift tegen de komst van een biomassacentrale over klimaatverandering of bossenvernietiging. „Maar”, zegt Vollenbroek bij een kopje koffie in zijn tuin in Nijmegen, „dat is juridisch niet relevant.”
Zelf leest-ie zo’n vergunningsaanvraag ook niet helemaal. Welnéé. Hij begint altijd bij de niet-technische samenvatting, „de essentie”. Met een aantal „checkpoints” in zijn achterhoofd scrolt hij verder, diagonaal door de tekst. Hij pakt de milieueffectrapportage erbij en kijkt naar de gevolgen voor lucht, water en bodem – „al kun je met bodem niet zo veel, juridisch”. Geluid, soms ook. En hij tikt met control-F wat zoektermen in. ‘Cadmium’, ‘lood’, kwik’. „Effe kijken of ze die hebben meegenomen.” ‘Nvp’ en ‘zzs’ – „verwijzen naar kankerverwekkende stoffen” – en hij zoekt op ‘zwaveldioxide’, ‘waterstoffluoride’ en natuurlijk, de troefkaart, ‘stikstof’. Vervolgens zet hij wat tabellen naast elkaar en als blijkt dat een waarde hoger is dan vergund, kan het plan bij de rechter, hup, de prullenbak in.
„Maar de effecten staan niet altijd keurig vermeld hoor”, zegt Vollenbroek terwijl hij een schaaltje chocolade veilig stelt uit de zon. „Soms zitten er gaten in zo’n rapportage. Gisteren nog, kreeg ik van Stijn [een collega bij MOB] de lozingvergunningsaanvraag van een mestvergister onder ogen. En als je dan de milieueffectbeoordeling leest lijkt het alsof dat bedrijf helemaal geen schadelijke stoffen uitstoot. Maar ammonium, fosfor, koper en stikstof moeten toch érgens blijven? Ik heb tegen Stijn, die de procedure doet, gezegd: breng nog eventjes in dat die milieueffectrapportage van geen kanten deugt. Alleen al op grond daarvan kan de rechter de vergunning vernietigen.”
De 73-jarige Vollenbroek stopt pas met procederen als de overheid haar belofte uit het coalitieakkoord nakomt: halvering van de emissie per 2030 in de industrie, landbouw en luchtvaart. Maar zo ver is het nog lang niet. Sterker, sinds MOB samen met Werkgroep Behoud de Peel in 2019 bij enkele procedures door de Raad van State in het gelijk werd gesteld – met als gevolg dat duizenden vergunningen verleend op basis van het Programma Aanpak Stikstof (PAS) niet meer geldig zijn en Nederland in een stikstofcrisis belandde – is de emissie amper verminderd.
Uitstelgedrag
Vollenbroek: „En we zijn alweer ruim drie jaar verder, hè. In de tussentijd heeft het kabinet niets anders gedaan dan traineren. Nu weer met Remkes, die de kritische depositiewaarde eruit wil slopen. Nou, prima, fantastisch voor ons, want dan blijft er geen enkele vergunning meer overeind. Die depositiewaarde is een Europees concept, het enige wetenschappelijk gevalideerde meetmodel om de neerslag van stikstof op de natuur te meten. Dat kun je niet zomaar van tafel vegen.”
Uitstelgedrag, vindt hij het. Net als het opstappen deze week van minister van Landbouw Henk Staghouwer (ChristenUnie) vanwege de stikstofcrisis. Loopt het dossier mogelijk wéér vertraging op.
En dus gaat Johan Vollenbroek onverschrokken verder. Om tien uur ‘s ochtends heeft hij er alweer een halve werkdag opzitten. Vanmorgen om half vier was-ie uit de veren – normaal rond vijf uur – om nog even een verweerschrift na te lezen tegen de vergunningsaanvraag voor een biomassacentrale in Limburg. En van de omgevingsdienst Haaglanden kreeg hij zojuist een reactie op zijn verzoek tot handhaving inzake het ontbreken van een natuurvergunning voor Rijnmond Energie. Afgewezen. „Flutverhaal. Die ga ik nog eens heel duidelijk maken dat…” En zo lopen er namens MOB nóg rond de driehonderd rechtszaken.
Wat helpt: Vollenbroek is chemicus én jurist. Twee totáál verschillende talen, waar hij de tegenpartij mee ziet worstelen
Het roer om
In een vorig leven werkte Vollenbroek bij een groot adviesbureau. Twintig jaar lang, na studies schei- en natuurkunde (cum laude) en een postdoc economie en milieurecht. „Leuk werk, veel vrijheid.” Hij werkte in Boedapest, India, Zuid-Amerika, Indonesië, en had een ruim kantoor met prachtig uitzicht. Maar op zijn vijftigste, toen hij besefte dat de natuur hard achteruit ging terwijl niemand er wat aan deed, gooide hij het roer om en richtte met de – vier jaar geleden overleden – Imre Csikós actiegroep Mobilisation for the Environment op, ter ‘mobilisatie’ van krachten voor een duurzame samenleving. Middels lezingen, advieswerk en vooral: procedures. Winstratio, naar eigen zeggen: 90 procent.
MOB richtte zich aanvankelijk vooral op de zware industrie. Kolencentrales. Zo’n twee keer per week toog Vollenbroek naar de Raad van State in Den Haag. In de trein nog het juiste dossier doornemen – in zijn hoofd zitten er altijd tientallen – en dan in de rechtszaal, meestal alleen, plaatsnemen – tegenover een team van technici en juristen, soms 25 man.
Not the hero we deserve, but definitely the hero we need.
Je moet echt wel stalen zenuwen hebben als je zoveel mensen tegen je in het harnas jaagt. Ik las dat er een donatie knop op z’n site staat, die zal ik eens op gaan zoeken.
Het is bizar hoeveel macht zo’n man krijgt, enkel door bewust falend beleid van de rijksoverheid.
“Grote bedrijven willen niet dat jij deze keyboard shortcut kent 😱”
Wat een held.
Maar hoe zit het dan met de zaken tegen Dutch Grand Prix? Daarbij wordt er telkens bot gevangen.
Als semi-professioneel vergunningaanvrager herken ik me 100% in dit verhaal. Niemand weet waar ze mee bezig zijn, ambtenaren zijn hier niet voor opgeleid (en dat kan ook niet, naast Dhr Vollenbroek zijn er niet veel Chemis/natuurkundige/jurist/ecologen, en al helemaal niet voor ambtenarensalaris) en ERNSTIG overwerkt, aanvragers doen wat er gevraagd wordt (ook als dat niet klopt) en zijn blij met elk papiertje met de juiste voorkant. Als ik een euro kreeg voor elke fout die ik heb gezien bij Belangrijke(tm) mensen van verschillende overheden, was ik nu al met pensioen.
En dan hebben we het nog niet eens gehad op de politieke druk op diezelfde ambtenaren, zelfs al weten ze precies wat wel en niet moet/mag, wordt er vaak nog onterecht iets goedgekeurd omdat een directeur en een politicus same golf spelen.
Ik vind het echt heel goed dat het artikel duidelijk noemt dat de schuldige hier de overheid is, die belooft dingen die helemaal niet mogen, vanwege incompetentie of simpelweg met slechte bedoelingen. En dat is precies de bedoeling van zo’n vergunning, een papiertje dat zegt “Wij, overheid, hebben er verstand van en zeggen dat het volgens de wet toegestaan”, en als dat niet waar niet, ben je als aanvragen extreem hard de lul. Dat is niet de schuld van de persoon die bezwaar maakt, dat is de schuld van de overheid (en jouw adviseur).
Met tools zoals ripgrep-all, ripgrep/grep, fzf, en wat regexps kun je e.e.a. automatiseren. Hoef je niet steeds dezelfde handelingen uit te voeren. Misschien nog een wordcloud eroverheen voor de lol.
Het hele proces is tot in de kern rot. De meeste gemeentes zeker de kleiner hebben helemaal niet de mensen om een vergunning tot in de bodem uit te zoeken of die klopt, zo moeilijk zijn ze en dit uitbesteden is ontzetten duur, geld beter besteed in de gemeente zelf. En de lobbyisten en de ingehuurde adviesbureaus ( of dit nu de boeren lobby is de bouw lobby of nog een andere) maken er altijd een rechtszaak van ALTIJD. dat is hun werk een vergunning er doorheen jassen.
Dus veel gemeentes gaan vaak maar gewoon akkoord als het in de hoofdlijnen maar een beetje klopt.
Voor de burger is er helemaal geen touw maar aan vast te knopen. Hoor je op een dag: owja ze gaan een megastal achter je huis bouwen. krijg je een vergunning van een halve meter hoog voor je neus ja als je het niet eens mee bent heb je 6 weken voor een zienswijze. geen beginnen aan. en dan moet jij in je vrij dat het even uitzoeken nauw succes.
Vele wetten deugen niet en de gemeentes weten dat al jaren dat er misbruik van gemaakt wordt. maar door de lobbyisten kunnen ze weinig want het wordt dan toch rechtszaak.
Zembla onthulden laatst dat de gemeente Deurne als jaren smeet bij de overheid om eens iets te doen aan de wet Wet geurhinder en veehouderij omdat er flink misbruik van gemaakt wordt maar de gemeente niks kon doen om het te stoppen. tot aan de zembla afleveren heeft de gemeente Deurne 10 jaar lang naar een dove overheid liggen schreeuwen. en er zijn waarschijnlijk veel meer gevallen.
Nu zien we steeds meer dat burgers samen met helden zoals s Johan Vollenbroek van MOB ook de rechtbank opzoeken. Gek eigenlijk niemand weet wat er precies in de vergunning staan maar we gaan steeds vaker en vaker naar de rechtbank. zo rot en raar is ons systeem. Mensen zijn er klaar mee. Klaar met het gelobby en gesjoemel. Klaar met de rot systeem en klaar met de dove politiek.
De wetten zijn vaag, deugen niet, veels te veel open normen, hebben een miljoen en 1 uitzonderingen. waardoor het voor de mensen met verstand ook steeds moeilijker wordt en de omgevingswet gaan het nog erger maken.
welkom in Nederland. te weinig toezicht want wegbezuinigd. te weinig verguningverleners met verstand want duure zzp of weg wegbezuinigd. en een hele vrachtwagen vol met lobbyisten en de adviesbureaus. dit gaat zeker goed komen.