NRC keek een week mee in abortusklinieken in Eindhoven en Arnhem. Een verhaal over de vrouwen die er komen en de zorgverleners die er werken. „Het is voorbij. Voel maar even goed dat het voorbij is.”
„Heb je een beetje de bibbers?” vraagt verpleegkundige Antoinette. In de behandelstoel van de abortuskliniek in Arnhem ligt een achttienjarige economiestudent met haar benen in de beugels. Ze heeft onveilige seks gehad met haar vriend, die ze nu twee maanden kent. Ze is zes weken zwanger.
„Je was er vroeg bij, hè”, zegt Antoinette. „Gelukkig maar.”
Tussen haar benen zit arts Brigitte. De anesthesist naast haar spuit de pijnstiller fentanyl in het infuus. „Zucht maar een paar keer diep door.” De verpleegkundige weet dat de achttienjarige binnenkort op vakantie gaat: „Denk maar lekker aan cocktails in een hangmat in de zon.”
Na de fentanyl komt de propofol, waardoor ze binnen een halve minuut in slaap valt. Antoinette smeert een koude gel op de buik en zet het echoapparaat erop.
Het meisje had kwade, grijze verpleegkundigen aan haar bed verwacht. Ze was bang dat de medewerkers van de kliniek een oordeel over haar zouden hebben. Ze vindt zichzelf nog te jong om moeder te worden, misschien wil ze het wel nooit worden. Maar ze heeft tijdens het maken van de echo wel gevraagd of ze de foto mee naar huis mag nemen. „Ik weet niet, als een soort bewijs van wat er is gebeurd.”
Arts Brigitte beschrijft aan de verslaggevers wat ze doet: „Eerst breng ik een eendenbek in om de vagina te openen. Daarna desinfecteer ik de baarmoedermond met jodium. Dan breng ik het slangetje in.” Op het echoscherm ziet ze wat er in de baarmoeder gebeurt.
Er klinkt een zuigend geluid.
„Oké. Weg.”
Het is het begin van de zomer van 2022. De zomer waarin het recht op abortus in de Verenigde Staten fors is ingeperkt, waardoor het debat erover ook hier feller werd. Vrijwel tegelijkertijd is in Nederland de drempel juist verlaagd. Er is besloten de verplichte bedenktijd van vijf dagen af te schaffen: vanaf 2023 geldt er geen bedenktijd meer. En als de Eerste Kamer instemt, kan ook de huisarts straks een abortuspil voorschrijven. Dat leidt in de conservatieve hoek weer tot een sterk tegengeluid.
Het gaat heel veel over abortus, terwijl je de direct betrokkenen zelden hoort. In Nederland worden jaarlijks dertigduizend abortussen uitgevoerd. Talrijke artsen, verpleegkundigen, anesthesisten en naasten vervullen een belangrijke rol.
Toen NRC Monique van Tilburg benaderde – ze is directeur-bestuurder van Mildred Clinics, de oudste abortuskliniek van Nederland – had ze gemengde gevoelens. Berichtgeving over abortus, ziet zij, leidt snel tot polarisatie. Dat dit verhaal gaat over de dagelijkse praktijk, over de mensen die een abortus ondergaan en de mensen die de ingreep dagelijks uitvoeren, en níét over de voors en tegens, gaf de doorslag. We mochten een week lang meekijken in twee klinieken, in Eindhoven en Arnhem. Daar worden jaarlijks ruim vierduizend ingrepen uitgevoerd.
De afspraak was dat we alles mochten opschrijven en zien, mits de cliënten dat toestonden.
Maandagochtend in de kantine in Arnhem. Het is vijf over acht en er is vers geschuimde melk bij de koffie. Aan tafel gaat het over het teruggedraaide recht op abortus in de Verenigde Staten. Een verpleegkundige trekt een witte broek en overjas uit de kast. Ze wijst naar de kleerhangers. „Ik kan er niet meer naar kijken zonder aan Amerika te denken”, zegt ze mismoedig. Ze is bang dat vrouwen om hun zwangerschap af te breken weer naar gevaarlijke onorthodoxe methoden zullen grijpen.
Verpleegkundige Marian, die deze week 21 jaar in de kliniek werkt, schiet haar klompen aan. In de wachtkamer haalt ze een 36-jarige vrouw op. Die neemt plaats op een behandelstoel en schuift haar zwarte legging een stukje naar beneden. Marian zet de echokop op haar buik en vraagt: „Wil je het zien?” De vrouw knikt en de verpleegkundige draait het scherm zo dat ze kan meekijken. Marian: „Dat rondje is het vruchtzakje. Een klein zakje met vocht. Je bent rond de zes weken zwanger. Hoe is het om dit te zien?” De vrouw: „Heel anders dan bij mijn eerste twee kinderen.”
Ze maakt haar buik schoon met een prop tissues en trekt haar T-shirt naar beneden. Dit weekend heeft ze de verjaardagen van haar kinderen gevierd. Maar een derde, dat wil ze niet. „Ik heb al acht jaar een stabiele relatie, dus dat is het niet. En waar er twee eten kunnen er ook drie eten. Maar het gaat gewoon niet meer. Niet nog een keer. Ik ben net weer aan het opklimmen en ik heb twee kinderen voor wie ik moet zorgen.”
De vrouw is twee keer negen maanden lang misselijk geweest, en na de geboorte van haar zoon belandde ze in een diep dal. „Na de bevalling werd hij met toeters en bellen bij me weggehaald. Het was helemaal mis. Hij huilde anderhalf jaar lang. Ik voel nu pas liefde voor hem.”
Marian: „Ik begrijp dat je therapie hebt gehad vanwege de bevalling en de huilbaby.”
De vrouw: „Ik wist helemaal niks meer van de bevalling. En na die tijd wist ik niet meer wat ikzelf wilde. Ik wist zelfs niet wat voor beleg ik op mijn brood wilde.”
Marian: „Wat gebeurde er toen je ontdekte dat je zwanger was?”
De vrouw: „Ik voelde angst, had een schuldgevoel. Mijn man zou heel graag een groot gezin willen.”
Marian knikt. „Steunt je partner jou?”
„Ja. Zeker”, zegt ze. „Hij vindt dat ik het moet beslissen, omdat het mijn lichaam is. Maar als ik het wil houden, dan wil hij er helemaal voor gaan.” Haar man kon er vanwege zijn werk niet bij zijn vandaag, maar is er wel als zij straks thuiskomt.
Marian: „Je kunt de komende dagen best even deep down gaan. Het is niet niks.”
Marian legt haar uit hoe de ingreep in zijn werk gaat. Ze zegt: „Voor ons is het belangrijk om te weten: kunnen jij en je partner hierna verder?”
Zij: „Dat wordt wel een puntje.”
Ik hoop dat we EU-breed een regel krijgen dat elke vrouw toegang heeft tot een abortus, ongeacht leeftijd, zonder toestemming, zonder bedenktijd en tot en met het tweede trimester.
Dieptriest dat vrouwen uit België naar Nederland toe moeten om legaal een abortus uit te kunnen laten voeren.
Het is echt een indrukwekkend stuk geworden.
Ik ben blij dat ik nog nooit voor deze keuze gestaan heb en nog blijer te leven in een land waar ik en alle andere vrouwen vrij zijn deze keuze zelf te kunnen maken als dat nodig blijkt.
Een bijzonder verhaal en heel goed dat het ook eens uit deze invalshoek wordt verteld. Alle respect voor de vrouwen die er heen gaan en de mensen die duidelijk hun best doen om dat zo goed mogelijk te begeleiden.
Mooi stuk, ik kan me voorstellen dat het mensen die voor de keuze staan om naar een abortuskliniek houvast geeft omdat het ietsjes laat zien waar je aan toe bent.
Wat een goed artikel, heel fijn geschreven!
Ik heb het stuk huilend zitten lezen. Niet omdat ik tegen abortus ben maar juist omdat ik heel blij ben dat deze vrouwen in een kwetsbare situatie zo goed geholpen kunnen worden. Diep diep respect voor de mensen die daar werken. Echt een kei van een artikel. Bedankt voor het delen OP!
Wát een verhaal. Chapeau.
Jonathan moet eens eem een leven vinden
Ik zag deze al eerder op de NRC site voorbij komen. Het deed iets met me, ontroerde me echt. Hoe fijn het is dat dit kan en wat eng dat het afgenomen kan worden.
Ik vond het ook mooi om te lezen hoe erg de keuze bij de vrouwen ligt, en dat er bij twijfel word geluisterd.
Ik vind het zo irritant dat internet politiek invloed heeft op onze maatschappij. Het was stabiel hier. Niet perfect, maar er was minder onrealistische angst dat politieke kwesties een bedreiging zijn voor eigen kwaliteit van leven.
Mensen die geen interesse hebben in politiek worden door internet extremisme en propaganda van rusland bang gemaakt voor een bepaalde groep of politieke stroming. Die steken vervolgens weer anderen aan met hun overtuiging. En nu heb je hier opeens debatten over die dingen die anders nooit ten sprake hadden hoeven komen.
Ik wacht op het moment dat er hardere regels op social media komen om dit tegen te gaan, want dit beschadigt onze maatschappij. Reddit doet al goede dingen, maar veel social media sites, kwetsbare mensen, en jongeren zijn nog target van internet troll cultuur, meme propaganda of andere negatieve invloeden.
Indrukwekkend en aangrijpend artikel. Wat ongelooflijk fijn voor die vrouwen dat dit in Nederland kan!
Lijkt wel of we soms terug gaan naar de middeleeuwen..
Heel sterk verhaal en ik ben blij wat inzicht te hebben. Ik zat me al wat op te winden over snotneus en neerbuigende troela.
Alleen de afsluiting van het stukje is wel wat komisch.
Het lijkt zo net een beetje of die 2 chocoladecroissants haar geheim waren.
Ik vind het wel een keer fijn dat er in een pro-choice reportage toch benoemd wordt dat ze handjes en voetjes uit een zeef halen nadat ze een zwangerschap van 17 weken beëindigen. Ik vind dat de keuze bij vrouwen zelf moet liggen, maar ik struikel soms wel een beetje over het idee dat ik soms te horen krijg van de pro-abortus kant dat het “maar een klompje cellen” is, of een dergelijke variatie van die spreuk.
15 comments
NRC keek een week mee in abortusklinieken in Eindhoven en Arnhem. Een verhaal over de vrouwen die er komen en de zorgverleners die er werken. „Het is voorbij. Voel maar even goed dat het voorbij is.”
„Heb je een beetje de bibbers?” vraagt verpleegkundige Antoinette. In de behandelstoel van de abortuskliniek in Arnhem ligt een achttienjarige economiestudent met haar benen in de beugels. Ze heeft onveilige seks gehad met haar vriend, die ze nu twee maanden kent. Ze is zes weken zwanger.
„Je was er vroeg bij, hè”, zegt Antoinette. „Gelukkig maar.”
Tussen haar benen zit arts Brigitte. De anesthesist naast haar spuit de pijnstiller fentanyl in het infuus. „Zucht maar een paar keer diep door.” De verpleegkundige weet dat de achttienjarige binnenkort op vakantie gaat: „Denk maar lekker aan cocktails in een hangmat in de zon.”
Na de fentanyl komt de propofol, waardoor ze binnen een halve minuut in slaap valt. Antoinette smeert een koude gel op de buik en zet het echoapparaat erop.
Het meisje had kwade, grijze verpleegkundigen aan haar bed verwacht. Ze was bang dat de medewerkers van de kliniek een oordeel over haar zouden hebben. Ze vindt zichzelf nog te jong om moeder te worden, misschien wil ze het wel nooit worden. Maar ze heeft tijdens het maken van de echo wel gevraagd of ze de foto mee naar huis mag nemen. „Ik weet niet, als een soort bewijs van wat er is gebeurd.”
Arts Brigitte beschrijft aan de verslaggevers wat ze doet: „Eerst breng ik een eendenbek in om de vagina te openen. Daarna desinfecteer ik de baarmoedermond met jodium. Dan breng ik het slangetje in.” Op het echoscherm ziet ze wat er in de baarmoeder gebeurt.
Er klinkt een zuigend geluid.
„Oké. Weg.”
Het is het begin van de zomer van 2022. De zomer waarin het recht op abortus in de Verenigde Staten fors is ingeperkt, waardoor het debat erover ook hier feller werd. Vrijwel tegelijkertijd is in Nederland de drempel juist verlaagd. Er is besloten de verplichte bedenktijd van vijf dagen af te schaffen: vanaf 2023 geldt er geen bedenktijd meer. En als de Eerste Kamer instemt, kan ook de huisarts straks een abortuspil voorschrijven. Dat leidt in de conservatieve hoek weer tot een sterk tegengeluid.
Het gaat heel veel over abortus, terwijl je de direct betrokkenen zelden hoort. In Nederland worden jaarlijks dertigduizend abortussen uitgevoerd. Talrijke artsen, verpleegkundigen, anesthesisten en naasten vervullen een belangrijke rol.
Toen NRC Monique van Tilburg benaderde – ze is directeur-bestuurder van Mildred Clinics, de oudste abortuskliniek van Nederland – had ze gemengde gevoelens. Berichtgeving over abortus, ziet zij, leidt snel tot polarisatie. Dat dit verhaal gaat over de dagelijkse praktijk, over de mensen die een abortus ondergaan en de mensen die de ingreep dagelijks uitvoeren, en níét over de voors en tegens, gaf de doorslag. We mochten een week lang meekijken in twee klinieken, in Eindhoven en Arnhem. Daar worden jaarlijks ruim vierduizend ingrepen uitgevoerd.
De afspraak was dat we alles mochten opschrijven en zien, mits de cliënten dat toestonden.
Maandagochtend in de kantine in Arnhem. Het is vijf over acht en er is vers geschuimde melk bij de koffie. Aan tafel gaat het over het teruggedraaide recht op abortus in de Verenigde Staten. Een verpleegkundige trekt een witte broek en overjas uit de kast. Ze wijst naar de kleerhangers. „Ik kan er niet meer naar kijken zonder aan Amerika te denken”, zegt ze mismoedig. Ze is bang dat vrouwen om hun zwangerschap af te breken weer naar gevaarlijke onorthodoxe methoden zullen grijpen.
Verpleegkundige Marian, die deze week 21 jaar in de kliniek werkt, schiet haar klompen aan. In de wachtkamer haalt ze een 36-jarige vrouw op. Die neemt plaats op een behandelstoel en schuift haar zwarte legging een stukje naar beneden. Marian zet de echokop op haar buik en vraagt: „Wil je het zien?” De vrouw knikt en de verpleegkundige draait het scherm zo dat ze kan meekijken. Marian: „Dat rondje is het vruchtzakje. Een klein zakje met vocht. Je bent rond de zes weken zwanger. Hoe is het om dit te zien?” De vrouw: „Heel anders dan bij mijn eerste twee kinderen.”
Ze maakt haar buik schoon met een prop tissues en trekt haar T-shirt naar beneden. Dit weekend heeft ze de verjaardagen van haar kinderen gevierd. Maar een derde, dat wil ze niet. „Ik heb al acht jaar een stabiele relatie, dus dat is het niet. En waar er twee eten kunnen er ook drie eten. Maar het gaat gewoon niet meer. Niet nog een keer. Ik ben net weer aan het opklimmen en ik heb twee kinderen voor wie ik moet zorgen.”
De vrouw is twee keer negen maanden lang misselijk geweest, en na de geboorte van haar zoon belandde ze in een diep dal. „Na de bevalling werd hij met toeters en bellen bij me weggehaald. Het was helemaal mis. Hij huilde anderhalf jaar lang. Ik voel nu pas liefde voor hem.”
Marian: „Ik begrijp dat je therapie hebt gehad vanwege de bevalling en de huilbaby.”
De vrouw: „Ik wist helemaal niks meer van de bevalling. En na die tijd wist ik niet meer wat ikzelf wilde. Ik wist zelfs niet wat voor beleg ik op mijn brood wilde.”
Marian: „Wat gebeurde er toen je ontdekte dat je zwanger was?”
De vrouw: „Ik voelde angst, had een schuldgevoel. Mijn man zou heel graag een groot gezin willen.”
Marian knikt. „Steunt je partner jou?”
„Ja. Zeker”, zegt ze. „Hij vindt dat ik het moet beslissen, omdat het mijn lichaam is. Maar als ik het wil houden, dan wil hij er helemaal voor gaan.” Haar man kon er vanwege zijn werk niet bij zijn vandaag, maar is er wel als zij straks thuiskomt.
Marian: „Je kunt de komende dagen best even deep down gaan. Het is niet niks.”
Marian legt haar uit hoe de ingreep in zijn werk gaat. Ze zegt: „Voor ons is het belangrijk om te weten: kunnen jij en je partner hierna verder?”
Zij: „Dat wordt wel een puntje.”
Ik hoop dat we EU-breed een regel krijgen dat elke vrouw toegang heeft tot een abortus, ongeacht leeftijd, zonder toestemming, zonder bedenktijd en tot en met het tweede trimester.
Dieptriest dat vrouwen uit België naar Nederland toe moeten om legaal een abortus uit te kunnen laten voeren.
Het is echt een indrukwekkend stuk geworden.
Ik ben blij dat ik nog nooit voor deze keuze gestaan heb en nog blijer te leven in een land waar ik en alle andere vrouwen vrij zijn deze keuze zelf te kunnen maken als dat nodig blijkt.
Een bijzonder verhaal en heel goed dat het ook eens uit deze invalshoek wordt verteld. Alle respect voor de vrouwen die er heen gaan en de mensen die duidelijk hun best doen om dat zo goed mogelijk te begeleiden.
Mooi stuk, ik kan me voorstellen dat het mensen die voor de keuze staan om naar een abortuskliniek houvast geeft omdat het ietsjes laat zien waar je aan toe bent.
Wat een goed artikel, heel fijn geschreven!
Ik heb het stuk huilend zitten lezen. Niet omdat ik tegen abortus ben maar juist omdat ik heel blij ben dat deze vrouwen in een kwetsbare situatie zo goed geholpen kunnen worden. Diep diep respect voor de mensen die daar werken. Echt een kei van een artikel. Bedankt voor het delen OP!
Wát een verhaal. Chapeau.
Jonathan moet eens eem een leven vinden
Ik zag deze al eerder op de NRC site voorbij komen. Het deed iets met me, ontroerde me echt. Hoe fijn het is dat dit kan en wat eng dat het afgenomen kan worden.
Ik vond het ook mooi om te lezen hoe erg de keuze bij de vrouwen ligt, en dat er bij twijfel word geluisterd.
Ik vind het zo irritant dat internet politiek invloed heeft op onze maatschappij. Het was stabiel hier. Niet perfect, maar er was minder onrealistische angst dat politieke kwesties een bedreiging zijn voor eigen kwaliteit van leven.
Mensen die geen interesse hebben in politiek worden door internet extremisme en propaganda van rusland bang gemaakt voor een bepaalde groep of politieke stroming. Die steken vervolgens weer anderen aan met hun overtuiging. En nu heb je hier opeens debatten over die dingen die anders nooit ten sprake hadden hoeven komen.
Ik wacht op het moment dat er hardere regels op social media komen om dit tegen te gaan, want dit beschadigt onze maatschappij. Reddit doet al goede dingen, maar veel social media sites, kwetsbare mensen, en jongeren zijn nog target van internet troll cultuur, meme propaganda of andere negatieve invloeden.
Indrukwekkend en aangrijpend artikel. Wat ongelooflijk fijn voor die vrouwen dat dit in Nederland kan!
Lijkt wel of we soms terug gaan naar de middeleeuwen..
Heel sterk verhaal en ik ben blij wat inzicht te hebben. Ik zat me al wat op te winden over snotneus en neerbuigende troela.
Alleen de afsluiting van het stukje is wel wat komisch.
Het lijkt zo net een beetje of die 2 chocoladecroissants haar geheim waren.
Ik vind het wel een keer fijn dat er in een pro-choice reportage toch benoemd wordt dat ze handjes en voetjes uit een zeef halen nadat ze een zwangerschap van 17 weken beëindigen. Ik vind dat de keuze bij vrouwen zelf moet liggen, maar ik struikel soms wel een beetje over het idee dat ik soms te horen krijg van de pro-abortus kant dat het “maar een klompje cellen” is, of een dergelijke variatie van die spreuk.