Ég sé þetta liggur við á hverjum degi undanfarin misseri. Whataboutism er ekki það eitt og sér að spyrja út í eitthvað til samaburðar eða segja það jafnslæmt. Whataboutism er að minnast á eitthvað til samanburðar í [slæmum tilgangi](https://www.merriam-webster.com/thesaurus/bad%20faith), eins og að afvegaleiða, tefja, eða að loka réttmætri umræðu. Wikipedia segir, “að minnast á eitthvað hliðstætt án þess að hrekja hið upprunalega sem svarið er við.” Svo hefur whataboutism farið að taka sér mynd í samfélaginu þar sem fólk segir það þegar einhver minnist á hliðstæðu (þ.e. samanburð) sem þykir óviðeigandi. En hverju sem um það líður, þá er það ***eitt og sér*** að minnast á eða spyrja út í hliðstæðu, eða líkja eitthverju við eitthvað, *ekki whataboutism*. Ef manneskjan er alveg til í góðum tíma að ræða það sem kemur við báðum efnum, eða tengsl þeirra, þá er það ekki whataboutism. Ég veit að munurinn er fínn, en svona er þetta. Maður á að ræða bona fide, þ.e. með góðum vilja og trú, og þá þýðir ekki að gera ráð fyrir sjálfkrafa að viðræðandi manns sé að minnast á það sem honum þykir sambærilegt eða vill skoða hvort svo sé, af blekkingarleik einum saman. Því miður virðast mörg ykkar halda að svo sé, og kenni ég skort á menntun í rökum og ræðulist í skólakerfinu um það. Án gríns það *vantar svo sárlega meiri heimspeki í skólakerfið á flestum stigum.*

7 comments

  2. Èg held að èg sè að fylgja þèr.

    Ertu að tala um þegar tvö málefni sem virðast ná yfir sama hlutinn við fyrstu skoðun og ef þú segir að x sè satt þá hlýtur y að vera satt? Þar af leiðandi er x jafn slæmt og y.

    Eða ertu að pæla í en hvað með börnin svör?

  3. Hèrna bara til að vera þessi gæi.

    Orðræða er orð
    List er orð

    Orðræðulist er ekki til.

    Hinsvegar ef þú vilt sjá orðræðu eða ræðumennsku að verki mæli èg með horfa á Morfís ræður. Er reyndar partur af skólakefinu.

  4. Sýnist þú vera að hjóla beint í eitthvað comment sem ég lét falla um einhvern TIL þráð um gömul íslensk lög að við hleyptum ekki inn svörtum hermönnum. Ég er sammála því að það eitt og sér að benda á þessi lög er ekki whataboutism. En það var verið að spyrja um álit á kommentunum í þræðinum. Þar voru margir búnir að sannfæra sjálfa sig um að flestar þjóðir væru meiri rasistar en þeir sjálfir. Þeir eru klárlega að reyna að réttlæta gallana í sínu samfélagi með því að benda á að aðrir eru slæmir og jafnvel verri en þeir. Það er klárlega whataboutism.

    “
    Whataboutism gives a clue to its meaning in its name. It is not merely the changing of a subject (“What about the economy?”) to deflect away from an earlier subject as a political strategy; it’s essentially a reversal of accusation, arguing that an opponent is guilty of an offense just as egregious or worse than what the original party was accused of doing, however unconnected the offenses may be.”

  6. Það fer eftir samhengi þess sem er borið upp til samanburðar.

    Sem dæmi, segjum sem svo að þú ert að ræða við lækni um vandamál með magann á þér. Ef að læknirinn myndi segja “Já en aðrir eru ekki með þetta vandamál, kom kona til mín um daginn, og það var ekkert að maganum hennar”. Það væri whataboutismi. Ef að hann myndi segja “Já en hin líffærin eru í lagi og ekki með nein vandamál” þá væri það whataboutismi. Ef hann myndi segja “Já en þú komst til mín í seinasta mánuði og þá var ekkert að þér” þá væri það whataboutismi. Ef hann myndi segja “Já, en ég hafði ekkert með það að gera, ég kom ekki nálægt þér og veit ekkert hvers vegna þú ert með þetta vandamál” þá væri það whataboutismi.

    Glöggir rifrildalistamenn geta greint á milli rökvillnanna, en í grunnin er whataboutismi stærra en bara ein rökvilla, það er nefnilega orð yfir það þegar umræðuvaldið er tekið frá vandamálinu sem verið er að ræða, og bera það saman við óþarfa hluti, og þá til þess eins að minnka vægi vandamálsins, eða réttlæta að það þurfi ekkert að gera.

    Ég útskýri þetta svona því að “slæmur tilgangur” er ekki góð útskýring, það byggist allt of mikið á ástæðum þess sem kemur upp með samanburðinn, og það þarf ekkert endilega að viðkomandi hafi slæman tilgang, eða viti að samanburðurinn sé slæmur.

    Þessvegna er betra að samþykkja að um whataboutisma er að ræða þegar verið er að nota samanburð (ef þau rök koma upp gegn samanburðinum), og það þarf að vera ábyrgð þess sem kemur með samanburðinn að rökstyðja að samanburðurinn á rétt á sér og er þá ekki um whataboutisma að ræða.

    Til dæmis ef læknirinn hefði sagt “Já, ég hef séð þetta sama vandamál hjá öðrum og í þeirra tilfelli þurftu þeir á sprautu” þá er það ennþá samanburður, en það hefur nákvæmlega með umræðuna að gera.

Leave a Reply