,,Het moet”, zegt Monique. ,,We willen vertellen wat er allemaal mis kan gaan”, zegt Hans. Ze willen mensen ermee tot steun zijn. Mensen die hetzelfde meemaken. ,,Maar ook bij hulpverleners aan de bel trekken. Dat het fout kan gaan als jonge mensen niet de goede hulp krijgen. Te lang moeten wachten. Of als ze geen vertrouwensband hebben met hun hulpverlener.”
Ze hebben lang getwijfeld of ze het verhaal wel wilden delen. ,,Maar Tjalling had erom gevraagd”, zegt Monique. ‘Schrijf er een boek over’, had hij aan het einde van zijn afscheidsbrief tegen zijn ouders gezegd. ,,Dat was het enige wat we nog konden doen. En het is heel heftig tot op de dag van vandaag. We missen hem nog heel erg. Héél erg.”
Tjalling was nooit triestig. Of depressief. Hij was altijd heel ondernemend, vertellen zijn ouders. Hij speelde piano en basketbal en was ook erg sociaal. In Eindhoven zat hij bij een studentenvereniging en hij organiseerde reisjes naar andere steden om daar uit te gaan. ,,Maar behalve feesten, kon Tjalling ook goed leren”, vertelt Hans trots. ,,Hij studeerde af in scheikundige technologie op de TU/e met een 9.” Monique knikt. ,,We snapten er helemaal niks van toen het daarna zo mis ging.”
Net na zijn afstuderen loopt het leven van Tjalling gesmeerd. Hij is op zoek naar een baan in de industrie en is aan het solliciteren. Tijdens een van zijn vele hardlooprondjes door Eindhoven verstapt hij zich en loopt hij een blessure op aan zijn enkel.
Monique: ,,Toen is het eigenlijk begonnen.” Hans: ,,De pijn aan zijn been ging niet weg. Het werd erger en vrij snel kreeg hij ook last van zijn armen.” Tjalling besluit dat hij rust moet nemen en vraagt zijn ouders of hij daar voorlopig mag logeren. Monique: ,,Eventjes leek het beter te gaan. Hij was heel positief.” Hans: ,,Maar op een gegeven moment ging het toch weer niet goed met zijn lijf.”
Hij gaat naar de huisarts en die stuurt Tjalling door naar de neuroloog. Hans: ,,De neuroloog kon ook niks vinden.” Monique: ,,Alle uitslagen waren goed.” Hans: ,,De neuroloog zei: misschien moet je eens met een psycholoog praten.” Monique: ,,En toen zijn de poppen gaan dansen.”
Tjalling zegt weinig over de eerste gesprekken met de psycholoog. ,,Na de tweede sessie smeet hij echt de deur dicht”, vertelt Hans. ,,Ik vroeg hoe het was gegaan en hij zei: dat zijn jouw zaken niet. In één keer reageerde hij op een manier die we nog nooit gezien hadden.” ,,We begrepen er níks van. Zo kenden wij Tjalling niet”, zegt Monique. Hans: ,,Daarna klap je gewoon dicht. Je wordt heel voorzichtig. Je wil hem niet nog verder wegduwen.” Monique: ,,We hebben het er toen met deskundigen over gehad, ja. Bijvoorbeeld met de huisarts. Maar die zei: hij wordt beter maar het duurt lang.”
sycholoog
De brief was een noodkreet. Vertel alsjeblieft wat er aan de hand is. We maken ons vreselijke zorgen over Tjalling
Hans en Monique van Elst
In januari 2004 gaat het helemaal mis tussen Tjalling en de psycholoog. ,,Hij liep halverwege de sessie weg met een rood hoofd, in zijn hand had hij een briefje met een telefoonnummer.” Tjalling zou misschien opgenomen moeten worden, vertelt hij. Hans: ,,Maar wij wisten verder niks. Er werd door niemand iets verteld. We wisten alleen dat hij naar een serieuze instelling zou gaan, uiteindelijk, voor een intake. En dat hij ter overbrugging eerst gesprekken had met een GGZ-verpleegkundige.”
Monique: ,,Die heeft niet echt iets gedaan waar hij beter van werd. Een wekelijks praatje.” Uiteindelijk gaat Tjalling naar ‘De Lichtstraal’ voor een intake. De Lichtstraal is overigens niet de echte naam van die instelling. Het boek van het echtpaar is geanonimiseerd. ,,We willen niemand beschadigen. Het gaat ons om het verhaal, de gebeurtenissen. Niet om mensen te beschuldigen.”
Na de intake moet hij lang wachten op een vervolgbehandeling. ,,Maar hij wilde niet wachten. Hij wilde van de pijn af.” Ten einde raad sturen Hans en Monique uiteindelijk een brief naar de huisarts, de psycholoog, de GGZ en De Lichtstraal. ,,Dat was een noodkreet. Vertel alsjeblieft wat er aan de hand is. We maken ons vreselijke zorgen over Tjalling. We hebben het gevoel dat het uit onze vingers glipt, dat het steeds slechter met hem gaat. We willen weten wat we kunnen doen. Wat moeten we vooral niet doen? Geef ons advies. Alsjeblieft”, vertelt Hans.
Op de slaapkamer van Tjalling hangt een groot laken. Daar staat op: ‘bel eerst 112 en…’
Monique van Elst
Hij zucht. ,,Wij waren helemaal bekaf. Ik zei tegen Monique: ik moet er even tussenuit. We hebben het er met Tjalling over gehad. Hij mocht mee.” Monique: ,, Maar hij wilde liever thuis blijven. Dat vonden we niet vreemd. Toen we vertrokken, twijfelde ik. Ik pakte hem nog een keer goed beet. ‘Zorg goed voor jezelf’, zei ik. En op zondag belt hij op, hè.” Hans: ,,Ja. We lagen nog op bed. Hij was aan het schilderen en hij zocht witte verf.”
Monique: ,,Hij had nog nooit eerder geschilderd, nee. Dat wilde hij proberen als nieuwe hobby.”
Hans: ,,Vrijdags zouden we naar huis gaan. We belden. Maar hij nam niet op. We belden nog een keer. En toen dachten we: er is iets niet goed. Tjalling pakt altijd op. We hebben naast elkaar gezeten in de auto terug naar huis en helemaal niks gezegd onderweg. Van de spanning
Monique: ,,We kwamen thuis en toen waren de gordijnen dicht. Dat vond ik wel een beetje vreemd.”
Hans wijst naar Monique: ,,Zij stapt uit de auto.” ,,En ik ren als een gek naar de deur”, zegt Monique.
,,Ik maak de deur open en op de slaapkamer van Tjalling, die is ook beneden, hangt een groot laken. Daar staat op: ‘bel eerst 112 en…’” Hans: ,,‘En ga niet verder’ staat er. ‘Ga niet verder’.”
Monique: ,,Ik had het helemaal niet gelezen. Ik dacht alleen maar: er is iets niet goed. Dus ik loop naar de woonkamer en ik zie van alles liggen. Flessen, pillen. Binnen een seconde ga ik terug. Ik roep Hans.”
Ze vinden Tjalling samen. Hans: ,,Monique schreeuwt zó hard, ik denk dat ze dat 20 kilometer verderop gehoord hebben.” Monique: ,,Ik pak hem beet om hem nooit meer los te laten. We weten niet meer wat we moeten doen. We staan te beven.” Hans: ,,Toen heb ik inderdaad 112 gebeld.”
Binnen de kortste keren staat het hele huis vol. Huisarts. Politie. Familie. Monique: ,,Het lijkt nu ineens weer of het gisteren gebeurd is.”
Tjalling liet een afscheidsboek voor zijn familie achter. Daarin beschreef hij alle negatieve gevoelens en somde hij alles op wat er in zijn ogen mis was gegaan. Ook gaf hij zijn ouders toestemming om al zijn dossiers in te zien. Het duurde lang voordat alles en iedereen daar aan meewerkte.
,,En uiteindelijk lazen we dus pas achteraf in zijn dossier dat hij zich suïcidaal geuit had”, vertelt Monique. ,,De eerste psycholoog vond dat hij een persoonlijkheidsstoornis had. Het was dus de bedoeling dat ze dit bij die instelling zouden onderzoeken”, zegt Hans.
Monique: ,,Ze dachten vooral aan een pathologische relatie tussen moeder en zoon. Ik was er echt boos over. Nog steeds eigenlijk.” Hans: ,,Hij moest weg hier, vonden ze. Van huis weg.” Monique: ,,Hij was niet zelfstandig genoeg, vonden ze. Maar hij was hier maar tijdelijk aan het logeren.”
Hans: ,,Tjalling wilde vooral van zijn pijnen af. Dat hij iets in zijn hoofd zou kunnen hebben wat niet goed was, dat was niet te verteren voor hem.”
Monique knikt. ,,We denken dat het hem teveel is geworden: een lichaam dat niet goed mee wil en dan wordt ook nog zijn psyche onder druk gezet. Hij had een heel goede begeleiding moeten hebben van iemand met wie hij een vertrouwensband op kon bouwen. We begrepen uit zijn afscheidsboek dat het daar mis is gegaan.”
Hans: ,,We willen nu eigenlijk een signaal afgeven: dat de omgeving betrokken moet worden bij wat er aan de hand is. Dat is nodig. Wij werden overal buiten gehouden. Dat wij maanden na zijn dood in een dossier moeten lezen dat hij suïcidaal was. Dat kan toch niet? We snappen nog steeds niet dat niemand ons hiervoor had gewaarschuwd. Daarnaast vinden we dat alle muren in de zorg weggehaald moeten worden. Iemand van de ene naar de andere instelling sturen, zonder begeleiding, dat is gewoon niet goed.”
Monique: ,,Het is keihard. We hebben niet de kans gekregen om met Tjalling verder te gaan.” Als troost duikt Tjalling overal op in het huis van Hans en Monique in Deurne Walsberg. Het schilderij, meerdere foto’s en ook alle schilderijen die Tjalling zelf in zijn laatste dagen van zijn leven maakte. ,,Je ziet er in wat hij moest doorstaan”, zegt Monique. Ze wijst naar een soort van donkere draaikolk. ,,Hij kwam er helemaal niet meer uit.”
Nee, ze vinden dat niet akelig. Juist mooi. Alsof hij er nog een beetje is.
Ik heb het grootste deel van het artikel hierboven gezet, vanwege het Premium gebeuren.
Ik wilde dit artikel hier posten omdat het (weer) iets zegt over de Nederlandse gezondheidszorg, zowel de fysieke als de geestelijke.
Edit: ik merk dat veel mensen denken dat ik doel op de frustratie van de ouders mbt tot de privacy wetgeving, maar dat was niet waar ik op doelde. Ik had het meer over zijn diagnoses en hoe hij in een depressie is beland. Hij had enorme spierpijn en kreeg te horen dat het vast psychisch was. Toen hij eenmaal bij die psycholoog was, werd hij gediagnoseerd met een stoornis en werd vervolgens depressief. Dat lijkt mij iets zeggen over de gezondheidszorg: ten eerste dat er al snel wordt gezegd dat iets ‘psychisch’ is als iemand fysiek aan het lijden is en ten tweede dat de geestelijke gezondheidszorg mensen ook dingen kan aanpraten, of in ieder geval verergeren.
Hun zoon was volwassen en had recht op medische privacy. En dat moeten we niet gaan veranderen.
Ja, natuurlijk is het zwaar voor hen dat hun zoon is overleden, maar het was zijn keuze om deze zaken niet te delen met zijn ouders. En dat is een recht dat voor iedere bekwame volwassenen zou moeten gelden.
Als je dat recht op privacy wegneemt en mensen in de omgeving informeert zul je niet alleen een grote groep mensen krijgen die nu geen hulp meer zal zoeken, maar zul je ook zeker sommige mensen in een risico positie brengen (denk aan mensen die misbruikt worden door mensen uit hun omgeving).
Fouten van de ggz bij de behandeling terzijde – de ouders zeggen “wij werden overal buiten gehouden”, maar eerder in het verhaal staat dat Tjalling zelf tegen zijn ouders zegt dat de inhoud van z’n gesprekken met de psycholoog hen niets aan gaat. Als de patient daar niet over wil praten kun je weinig beginnen. Psychologen en andere medewerkers zijn gebonden aan privacy-regels.
Zijn ouders hebben natuurlijk een emotionele reactie op de dood van hun zoon en wijzen met de vinger naar de geheimhoudingsplicht van de psychologen. Maar komop toch mensen, die is er niet voor niks!
Toen ik zelf bij de psycholoog liep vertelde ik na elke sessie altijd uitgebreid aan mijn ouders wat er was gebeurt, maar ik had het tegelijkertijd niet prettig gevonden als mijn ouders de optie hadden om een telefoontje te plegen naar m’n psycholoog voor de stand van zaken. Zelfs als er over suicicidale gedachten gepraat werd (wat gelukkig niet zo was in mijn geval).
Erg tragisch, maar denk niet dat dit zomaar voorkomen had kunnen worden.
De ouders vertellen ook in het verhaal dat ze hun zoon niet herkenden op sommige momenten. Dus het feit dat hij zelfmoord pleegt zal ook best een schok zijn geweest. Ze kunnen het denk moeilijk accepteren dat hun zoon zoiets zou doen, dus dan is het ook makkelijk/begrijpelijk om de problemen elders te gaan zoeken.
Ik denk dat er weinig is wat beter had gekund hij had psychologische hulp en uitzicht op verder onderzoek. Stel dat zijn ouders hadden geweten dat die suïcidaal was hadden ze dan iedere dag naast z’n bed gezeten? Denk dat daar niemand beter van zou worden of het hun zoon had geholpen zich beter te voelen.
Wat eigenlijk de kern van het verhaal is/zou moeten zijn, dat de GGZ eens een einde moet maken aan die ellenlange wachttijden.
Toen ik in 2016 in een depressie zat en mijn psycholoog me met **spoed** doorverwees naar GG-net, moest ik twee maanden wachten voor een *intakegesprek*.
Mijn ouders waren doodsbang dat ik het niet zou redden en ik zelfmoord zou plegen voordat ik goede hulp kon krijgen. Ik had het geluk dat mijn psycholoog en huisarts me scherp in de gaten hielden, ook toen ik andere hulp kreeg.
Sindsdien zijn de wachttijden alleen nog maar langer geworden.
Het probleem van dit hele verhaal is dat het alleen wordt verteld vanuit het standpunt van de ouders. Het is een warrig verhaal met allerlei details, maar zonder een duidelijk begin. Volgens de ouders begint het met een blessure aan zijn Tjallings been. Daarvoor was hij volgens zijn ouders sociaal, ondernemend, vrolijk, muzikaal en sportief! Ze snappen er dan ook helemaal niks van dat hij ‘opeens’ depressief is.
Laat ik voorop stellen dat ik geen idee heb wat er met hun zoon aan de hand was. Maar als er bij neurologisch onderzoek geen oorzaak kan worden gevonden door pijn in je ledematen, dan is het niet zo gek om dan doorverwezen te worden naar een psycholoog. Chronische pijn kan immers ook veroorzaakt worden door stress of trauma.
Het is heel erg voor ze dat ze hun zoon hebben verloren. Maar om nou de schuld te leggen bij het medische personeel die hem hebben bijgestaan. En dat zonder ook maar een seconde na te denken hoe ze zelf hebben bijgedragen aan deze tragedie. In één van de dossiers wordt gesproken over een ongezonde relatie tussen Tjalling en zijn moeder. Dat wordt zonder blikken en blozen verworpen door de ouders. Dat zegt toch genoeg over de waarheidsgehalte van hun versie van wat er zich heeft afgespeeld.
> Monique: ,,Ze dachten vooral aan een pathologische relatie tussen moeder en zoon. Ik was er echt boos over. Nog steeds eigenlijk.”
Hier word ik ook boos van. Moeder leest zoiets, en in plaats van zelfreflectie is haar reactie woede. Dat is een enorme alarmbel. En als je dan nog een paar andere alarmbellen (ouders die steeds dossiers willen inzien, zoon die boos wordt als ouders naar gesprek vragen) in het artikel leest, gaat er wel een lampje branden.
Het is absoluut een tragedie en ik wens het niemand toe, maar de opstelling van die ouders geeft me echt jeuk.
Hoe verschrikkelijk het ook is voor die mensen, dit is wel hoe het vaak gaat. Het is vaak slappe hap in de GGZ (zeker tegenwoordig), waarbij de mensen bij wie je om hulp vraagt je vaak niet toereikend helpen. De echte onderliggende problemen worden niet aangepakt, totdat het echt fout gaat, en dan komt het hele circus in eens in actie.
Het enige wat ik echt kan concluderen uit dit verhaal en mijn eigen ervaring met de GGZ etc. is dat dit verhaal intens eenzijdig is.
Ook zie ik bepaalde signalen vanuit de ouders die ik zorgelijk vindt. Ze weten letterlijk niets en trekken daar conclusies uit hoe het tot voor de “blessure” met hun zoon ging. Ik kan wel vertellen dat mijn problemen al zeer lang voor mijn uiteindelijke echte psychische problemen zijn begonnen.. jaren is allesbehalve een overstatement.
Ook respecteren ze duidelijk zijn keuze om juist opzettelijk NIET te delen niet. Ik heb destijds ook deze keuze gemaakt en hoewel ik bijvoorbeeld van m’n moeder hou, als dit puntje naar boven komt blijft ze aanhalen hoe kut ze dat vond op een voor mij eigenlijk rotte manier en deze ouders komen eigenlijk nog wat erger over maar dat kan ik niet weten. Ook hun zoon zijn laatste wens van “ga niet verder” wordt niet gerespecteerd hoewel dit natuurlijk begrijpelijk is.
Ook wat er bij de psycholoog gedaan is weten ze niets over en concluderen ze eigenlijk dat het de situatie zelfs verslechterd heeft. De realiteit wil helaas dat zodra je stopt met ontkennen vaak dingen eerst slechter worden voordat ze beter worden. Dat de GGZ te laat plaats heeft blijft iets afschuwelijks maar daar kan de GGZ helaas pittig weinig aan doen (niet dat ze perfect zijn hoor).
Hoewel wat deze ouders doen voor hen misschien zeer begrijpelijk is, ook het weekend weg, duidt het niet bepaald op een objectieve weergave of goed inzicht van de situatie. Wel denk ik dat deze mensen alsnog hulp nodig hebben, maar dan met acceptatie om door te kunnen gaan en heel cru misschien maar wat ze nu doen klinkt als overcompensatie omdat ze wellicht toen hij in leven was niet genoeg aandacht aan hem en het probleem besteed hebben.
P.s. was niet bedoeld zo’n verhaal alvast bedankt als het daadwerkelijk gelezen word.
Bijzonder hoe de ouders zo erg de nadruk leggen op wat er fout is gegaan bij de verleende zorg, maar er eigenlijk weinig “echte” fouten genoemd worden?
Er wordt geen enkele verantwoordelijkheid genomen door de ouders zelf, dat bijvoorbeeld pushen om dossiers in te zien niet juist is bij een volwassen persoon. Niemand weet hoe het echt bij Tjalling thuis was maar compleet de fout bij de zorg leggen lijkt mij in dit geval onnodig. Bijzonder hoe Tjalling dan op het laatste blijkbaar wel de zorg de schuld gaf, en zelfs de wens had dat zijn ouders een boek te publiceren?
Dit is het eerste voorbeeld waarvan ik denk dat de nieuwe wet voor verplichte geestelijke gezondheidszorg een uitkomst biedt. Nu is het zo dat bij heel veel zorgen de omgeving, dus ook gezin, de procedure voor aanvragen voor verplichte zorg in gang kan zetten. Nu kan ik me voorstellen dat ze daar niet per se aan dachten, want ze wisten niets van de suicidaliteit.
15 comments
,,Het moet”, zegt Monique. ,,We willen vertellen wat er allemaal mis kan gaan”, zegt Hans. Ze willen mensen ermee tot steun zijn. Mensen die hetzelfde meemaken. ,,Maar ook bij hulpverleners aan de bel trekken. Dat het fout kan gaan als jonge mensen niet de goede hulp krijgen. Te lang moeten wachten. Of als ze geen vertrouwensband hebben met hun hulpverlener.”
Ze hebben lang getwijfeld of ze het verhaal wel wilden delen. ,,Maar Tjalling had erom gevraagd”, zegt Monique. ‘Schrijf er een boek over’, had hij aan het einde van zijn afscheidsbrief tegen zijn ouders gezegd. ,,Dat was het enige wat we nog konden doen. En het is heel heftig tot op de dag van vandaag. We missen hem nog heel erg. Héél erg.”
Tjalling was nooit triestig. Of depressief. Hij was altijd heel ondernemend, vertellen zijn ouders. Hij speelde piano en basketbal en was ook erg sociaal. In Eindhoven zat hij bij een studentenvereniging en hij organiseerde reisjes naar andere steden om daar uit te gaan. ,,Maar behalve feesten, kon Tjalling ook goed leren”, vertelt Hans trots. ,,Hij studeerde af in scheikundige technologie op de TU/e met een 9.” Monique knikt. ,,We snapten er helemaal niks van toen het daarna zo mis ging.”
Net na zijn afstuderen loopt het leven van Tjalling gesmeerd. Hij is op zoek naar een baan in de industrie en is aan het solliciteren. Tijdens een van zijn vele hardlooprondjes door Eindhoven verstapt hij zich en loopt hij een blessure op aan zijn enkel.
Monique: ,,Toen is het eigenlijk begonnen.” Hans: ,,De pijn aan zijn been ging niet weg. Het werd erger en vrij snel kreeg hij ook last van zijn armen.” Tjalling besluit dat hij rust moet nemen en vraagt zijn ouders of hij daar voorlopig mag logeren. Monique: ,,Eventjes leek het beter te gaan. Hij was heel positief.” Hans: ,,Maar op een gegeven moment ging het toch weer niet goed met zijn lijf.”
Hij gaat naar de huisarts en die stuurt Tjalling door naar de neuroloog. Hans: ,,De neuroloog kon ook niks vinden.” Monique: ,,Alle uitslagen waren goed.” Hans: ,,De neuroloog zei: misschien moet je eens met een psycholoog praten.” Monique: ,,En toen zijn de poppen gaan dansen.”
Tjalling zegt weinig over de eerste gesprekken met de psycholoog. ,,Na de tweede sessie smeet hij echt de deur dicht”, vertelt Hans. ,,Ik vroeg hoe het was gegaan en hij zei: dat zijn jouw zaken niet. In één keer reageerde hij op een manier die we nog nooit gezien hadden.” ,,We begrepen er níks van. Zo kenden wij Tjalling niet”, zegt Monique. Hans: ,,Daarna klap je gewoon dicht. Je wordt heel voorzichtig. Je wil hem niet nog verder wegduwen.” Monique: ,,We hebben het er toen met deskundigen over gehad, ja. Bijvoorbeeld met de huisarts. Maar die zei: hij wordt beter maar het duurt lang.”
sycholoog
De brief was een noodkreet. Vertel alsjeblieft wat er aan de hand is. We maken ons vreselijke zorgen over Tjalling
Hans en Monique van Elst
In januari 2004 gaat het helemaal mis tussen Tjalling en de psycholoog. ,,Hij liep halverwege de sessie weg met een rood hoofd, in zijn hand had hij een briefje met een telefoonnummer.” Tjalling zou misschien opgenomen moeten worden, vertelt hij. Hans: ,,Maar wij wisten verder niks. Er werd door niemand iets verteld. We wisten alleen dat hij naar een serieuze instelling zou gaan, uiteindelijk, voor een intake. En dat hij ter overbrugging eerst gesprekken had met een GGZ-verpleegkundige.”
Monique: ,,Die heeft niet echt iets gedaan waar hij beter van werd. Een wekelijks praatje.” Uiteindelijk gaat Tjalling naar ‘De Lichtstraal’ voor een intake. De Lichtstraal is overigens niet de echte naam van die instelling. Het boek van het echtpaar is geanonimiseerd. ,,We willen niemand beschadigen. Het gaat ons om het verhaal, de gebeurtenissen. Niet om mensen te beschuldigen.”
Na de intake moet hij lang wachten op een vervolgbehandeling. ,,Maar hij wilde niet wachten. Hij wilde van de pijn af.” Ten einde raad sturen Hans en Monique uiteindelijk een brief naar de huisarts, de psycholoog, de GGZ en De Lichtstraal. ,,Dat was een noodkreet. Vertel alsjeblieft wat er aan de hand is. We maken ons vreselijke zorgen over Tjalling. We hebben het gevoel dat het uit onze vingers glipt, dat het steeds slechter met hem gaat. We willen weten wat we kunnen doen. Wat moeten we vooral niet doen? Geef ons advies. Alsjeblieft”, vertelt Hans.
Op de slaapkamer van Tjalling hangt een groot laken. Daar staat op: ‘bel eerst 112 en…’
Monique van Elst
Hij zucht. ,,Wij waren helemaal bekaf. Ik zei tegen Monique: ik moet er even tussenuit. We hebben het er met Tjalling over gehad. Hij mocht mee.” Monique: ,, Maar hij wilde liever thuis blijven. Dat vonden we niet vreemd. Toen we vertrokken, twijfelde ik. Ik pakte hem nog een keer goed beet. ‘Zorg goed voor jezelf’, zei ik. En op zondag belt hij op, hè.” Hans: ,,Ja. We lagen nog op bed. Hij was aan het schilderen en hij zocht witte verf.”
Monique: ,,Hij had nog nooit eerder geschilderd, nee. Dat wilde hij proberen als nieuwe hobby.”
Hans: ,,Vrijdags zouden we naar huis gaan. We belden. Maar hij nam niet op. We belden nog een keer. En toen dachten we: er is iets niet goed. Tjalling pakt altijd op. We hebben naast elkaar gezeten in de auto terug naar huis en helemaal niks gezegd onderweg. Van de spanning
Monique: ,,We kwamen thuis en toen waren de gordijnen dicht. Dat vond ik wel een beetje vreemd.”
Hans wijst naar Monique: ,,Zij stapt uit de auto.” ,,En ik ren als een gek naar de deur”, zegt Monique.
,,Ik maak de deur open en op de slaapkamer van Tjalling, die is ook beneden, hangt een groot laken. Daar staat op: ‘bel eerst 112 en…’” Hans: ,,‘En ga niet verder’ staat er. ‘Ga niet verder’.”
Monique: ,,Ik had het helemaal niet gelezen. Ik dacht alleen maar: er is iets niet goed. Dus ik loop naar de woonkamer en ik zie van alles liggen. Flessen, pillen. Binnen een seconde ga ik terug. Ik roep Hans.”
Ze vinden Tjalling samen. Hans: ,,Monique schreeuwt zó hard, ik denk dat ze dat 20 kilometer verderop gehoord hebben.” Monique: ,,Ik pak hem beet om hem nooit meer los te laten. We weten niet meer wat we moeten doen. We staan te beven.” Hans: ,,Toen heb ik inderdaad 112 gebeld.”
Binnen de kortste keren staat het hele huis vol. Huisarts. Politie. Familie. Monique: ,,Het lijkt nu ineens weer of het gisteren gebeurd is.”
Tjalling liet een afscheidsboek voor zijn familie achter. Daarin beschreef hij alle negatieve gevoelens en somde hij alles op wat er in zijn ogen mis was gegaan. Ook gaf hij zijn ouders toestemming om al zijn dossiers in te zien. Het duurde lang voordat alles en iedereen daar aan meewerkte.
,,En uiteindelijk lazen we dus pas achteraf in zijn dossier dat hij zich suïcidaal geuit had”, vertelt Monique. ,,De eerste psycholoog vond dat hij een persoonlijkheidsstoornis had. Het was dus de bedoeling dat ze dit bij die instelling zouden onderzoeken”, zegt Hans.
Monique: ,,Ze dachten vooral aan een pathologische relatie tussen moeder en zoon. Ik was er echt boos over. Nog steeds eigenlijk.” Hans: ,,Hij moest weg hier, vonden ze. Van huis weg.” Monique: ,,Hij was niet zelfstandig genoeg, vonden ze. Maar hij was hier maar tijdelijk aan het logeren.”
Hans: ,,Tjalling wilde vooral van zijn pijnen af. Dat hij iets in zijn hoofd zou kunnen hebben wat niet goed was, dat was niet te verteren voor hem.”
Monique knikt. ,,We denken dat het hem teveel is geworden: een lichaam dat niet goed mee wil en dan wordt ook nog zijn psyche onder druk gezet. Hij had een heel goede begeleiding moeten hebben van iemand met wie hij een vertrouwensband op kon bouwen. We begrepen uit zijn afscheidsboek dat het daar mis is gegaan.”
Hans: ,,We willen nu eigenlijk een signaal afgeven: dat de omgeving betrokken moet worden bij wat er aan de hand is. Dat is nodig. Wij werden overal buiten gehouden. Dat wij maanden na zijn dood in een dossier moeten lezen dat hij suïcidaal was. Dat kan toch niet? We snappen nog steeds niet dat niemand ons hiervoor had gewaarschuwd. Daarnaast vinden we dat alle muren in de zorg weggehaald moeten worden. Iemand van de ene naar de andere instelling sturen, zonder begeleiding, dat is gewoon niet goed.”
Monique: ,,Het is keihard. We hebben niet de kans gekregen om met Tjalling verder te gaan.” Als troost duikt Tjalling overal op in het huis van Hans en Monique in Deurne Walsberg. Het schilderij, meerdere foto’s en ook alle schilderijen die Tjalling zelf in zijn laatste dagen van zijn leven maakte. ,,Je ziet er in wat hij moest doorstaan”, zegt Monique. Ze wijst naar een soort van donkere draaikolk. ,,Hij kwam er helemaal niet meer uit.”
Nee, ze vinden dat niet akelig. Juist mooi. Alsof hij er nog een beetje is.
Ik heb het grootste deel van het artikel hierboven gezet, vanwege het Premium gebeuren.
Ik wilde dit artikel hier posten omdat het (weer) iets zegt over de Nederlandse gezondheidszorg, zowel de fysieke als de geestelijke.
Edit: ik merk dat veel mensen denken dat ik doel op de frustratie van de ouders mbt tot de privacy wetgeving, maar dat was niet waar ik op doelde. Ik had het meer over zijn diagnoses en hoe hij in een depressie is beland. Hij had enorme spierpijn en kreeg te horen dat het vast psychisch was. Toen hij eenmaal bij die psycholoog was, werd hij gediagnoseerd met een stoornis en werd vervolgens depressief. Dat lijkt mij iets zeggen over de gezondheidszorg: ten eerste dat er al snel wordt gezegd dat iets ‘psychisch’ is als iemand fysiek aan het lijden is en ten tweede dat de geestelijke gezondheidszorg mensen ook dingen kan aanpraten, of in ieder geval verergeren.
Hun zoon was volwassen en had recht op medische privacy. En dat moeten we niet gaan veranderen.
Ja, natuurlijk is het zwaar voor hen dat hun zoon is overleden, maar het was zijn keuze om deze zaken niet te delen met zijn ouders. En dat is een recht dat voor iedere bekwame volwassenen zou moeten gelden.
Als je dat recht op privacy wegneemt en mensen in de omgeving informeert zul je niet alleen een grote groep mensen krijgen die nu geen hulp meer zal zoeken, maar zul je ook zeker sommige mensen in een risico positie brengen (denk aan mensen die misbruikt worden door mensen uit hun omgeving).
Fouten van de ggz bij de behandeling terzijde – de ouders zeggen “wij werden overal buiten gehouden”, maar eerder in het verhaal staat dat Tjalling zelf tegen zijn ouders zegt dat de inhoud van z’n gesprekken met de psycholoog hen niets aan gaat. Als de patient daar niet over wil praten kun je weinig beginnen. Psychologen en andere medewerkers zijn gebonden aan privacy-regels.
Zijn ouders hebben natuurlijk een emotionele reactie op de dood van hun zoon en wijzen met de vinger naar de geheimhoudingsplicht van de psychologen. Maar komop toch mensen, die is er niet voor niks!
Toen ik zelf bij de psycholoog liep vertelde ik na elke sessie altijd uitgebreid aan mijn ouders wat er was gebeurt, maar ik had het tegelijkertijd niet prettig gevonden als mijn ouders de optie hadden om een telefoontje te plegen naar m’n psycholoog voor de stand van zaken. Zelfs als er over suicicidale gedachten gepraat werd (wat gelukkig niet zo was in mijn geval).
Erg tragisch, maar denk niet dat dit zomaar voorkomen had kunnen worden.
De ouders vertellen ook in het verhaal dat ze hun zoon niet herkenden op sommige momenten. Dus het feit dat hij zelfmoord pleegt zal ook best een schok zijn geweest. Ze kunnen het denk moeilijk accepteren dat hun zoon zoiets zou doen, dus dan is het ook makkelijk/begrijpelijk om de problemen elders te gaan zoeken.
Ik denk dat er weinig is wat beter had gekund hij had psychologische hulp en uitzicht op verder onderzoek. Stel dat zijn ouders hadden geweten dat die suïcidaal was hadden ze dan iedere dag naast z’n bed gezeten? Denk dat daar niemand beter van zou worden of het hun zoon had geholpen zich beter te voelen.
https://archive.is/lkObX
Archive link
Wat eigenlijk de kern van het verhaal is/zou moeten zijn, dat de GGZ eens een einde moet maken aan die ellenlange wachttijden.
Toen ik in 2016 in een depressie zat en mijn psycholoog me met **spoed** doorverwees naar GG-net, moest ik twee maanden wachten voor een *intakegesprek*.
Mijn ouders waren doodsbang dat ik het niet zou redden en ik zelfmoord zou plegen voordat ik goede hulp kon krijgen. Ik had het geluk dat mijn psycholoog en huisarts me scherp in de gaten hielden, ook toen ik andere hulp kreeg.
Sindsdien zijn de wachttijden alleen nog maar langer geworden.
Het probleem van dit hele verhaal is dat het alleen wordt verteld vanuit het standpunt van de ouders. Het is een warrig verhaal met allerlei details, maar zonder een duidelijk begin. Volgens de ouders begint het met een blessure aan zijn Tjallings been. Daarvoor was hij volgens zijn ouders sociaal, ondernemend, vrolijk, muzikaal en sportief! Ze snappen er dan ook helemaal niks van dat hij ‘opeens’ depressief is.
Laat ik voorop stellen dat ik geen idee heb wat er met hun zoon aan de hand was. Maar als er bij neurologisch onderzoek geen oorzaak kan worden gevonden door pijn in je ledematen, dan is het niet zo gek om dan doorverwezen te worden naar een psycholoog. Chronische pijn kan immers ook veroorzaakt worden door stress of trauma.
Het is heel erg voor ze dat ze hun zoon hebben verloren. Maar om nou de schuld te leggen bij het medische personeel die hem hebben bijgestaan. En dat zonder ook maar een seconde na te denken hoe ze zelf hebben bijgedragen aan deze tragedie. In één van de dossiers wordt gesproken over een ongezonde relatie tussen Tjalling en zijn moeder. Dat wordt zonder blikken en blozen verworpen door de ouders. Dat zegt toch genoeg over de waarheidsgehalte van hun versie van wat er zich heeft afgespeeld.
> Monique: ,,Ze dachten vooral aan een pathologische relatie tussen moeder en zoon. Ik was er echt boos over. Nog steeds eigenlijk.”
Hier word ik ook boos van. Moeder leest zoiets, en in plaats van zelfreflectie is haar reactie woede. Dat is een enorme alarmbel. En als je dan nog een paar andere alarmbellen (ouders die steeds dossiers willen inzien, zoon die boos wordt als ouders naar gesprek vragen) in het artikel leest, gaat er wel een lampje branden.
Het is absoluut een tragedie en ik wens het niemand toe, maar de opstelling van die ouders geeft me echt jeuk.
Hoe verschrikkelijk het ook is voor die mensen, dit is wel hoe het vaak gaat. Het is vaak slappe hap in de GGZ (zeker tegenwoordig), waarbij de mensen bij wie je om hulp vraagt je vaak niet toereikend helpen. De echte onderliggende problemen worden niet aangepakt, totdat het echt fout gaat, en dan komt het hele circus in eens in actie.
Het enige wat ik echt kan concluderen uit dit verhaal en mijn eigen ervaring met de GGZ etc. is dat dit verhaal intens eenzijdig is.
Ook zie ik bepaalde signalen vanuit de ouders die ik zorgelijk vindt. Ze weten letterlijk niets en trekken daar conclusies uit hoe het tot voor de “blessure” met hun zoon ging. Ik kan wel vertellen dat mijn problemen al zeer lang voor mijn uiteindelijke echte psychische problemen zijn begonnen.. jaren is allesbehalve een overstatement.
Ook respecteren ze duidelijk zijn keuze om juist opzettelijk NIET te delen niet. Ik heb destijds ook deze keuze gemaakt en hoewel ik bijvoorbeeld van m’n moeder hou, als dit puntje naar boven komt blijft ze aanhalen hoe kut ze dat vond op een voor mij eigenlijk rotte manier en deze ouders komen eigenlijk nog wat erger over maar dat kan ik niet weten. Ook hun zoon zijn laatste wens van “ga niet verder” wordt niet gerespecteerd hoewel dit natuurlijk begrijpelijk is.
Ook wat er bij de psycholoog gedaan is weten ze niets over en concluderen ze eigenlijk dat het de situatie zelfs verslechterd heeft. De realiteit wil helaas dat zodra je stopt met ontkennen vaak dingen eerst slechter worden voordat ze beter worden. Dat de GGZ te laat plaats heeft blijft iets afschuwelijks maar daar kan de GGZ helaas pittig weinig aan doen (niet dat ze perfect zijn hoor).
Hoewel wat deze ouders doen voor hen misschien zeer begrijpelijk is, ook het weekend weg, duidt het niet bepaald op een objectieve weergave of goed inzicht van de situatie. Wel denk ik dat deze mensen alsnog hulp nodig hebben, maar dan met acceptatie om door te kunnen gaan en heel cru misschien maar wat ze nu doen klinkt als overcompensatie omdat ze wellicht toen hij in leven was niet genoeg aandacht aan hem en het probleem besteed hebben.
P.s. was niet bedoeld zo’n verhaal alvast bedankt als het daadwerkelijk gelezen word.
Bijzonder hoe de ouders zo erg de nadruk leggen op wat er fout is gegaan bij de verleende zorg, maar er eigenlijk weinig “echte” fouten genoemd worden?
Er wordt geen enkele verantwoordelijkheid genomen door de ouders zelf, dat bijvoorbeeld pushen om dossiers in te zien niet juist is bij een volwassen persoon. Niemand weet hoe het echt bij Tjalling thuis was maar compleet de fout bij de zorg leggen lijkt mij in dit geval onnodig. Bijzonder hoe Tjalling dan op het laatste blijkbaar wel de zorg de schuld gaf, en zelfs de wens had dat zijn ouders een boek te publiceren?
Dit is het eerste voorbeeld waarvan ik denk dat de nieuwe wet voor verplichte geestelijke gezondheidszorg een uitkomst biedt. Nu is het zo dat bij heel veel zorgen de omgeving, dus ook gezin, de procedure voor aanvragen voor verplichte zorg in gang kan zetten. Nu kan ik me voorstellen dat ze daar niet per se aan dachten, want ze wisten niets van de suicidaliteit.