Uit onderzoek van het EIB blijkt dat de bouw van 1 op 10 nieuwe woningen fors vertraging oploopt. Zeker achtduizend woningen kunnen waarschijnlijk helemaal niet gebouwd worden.
De bouw van bijna honderdduizend woningen loopt door het wegvallen van de ‘bouwvrijstelling’ forse vertraging op. Dit blijkt uit onderzoek van het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) in opdracht van branchevereniging Bouwend Nederland. De bouw van zeker achtduizend huizen kan helemaal niet doorgaan.
Begin november vorig jaar haalde de Raad van State een streep door de bouwvrijstelling. Die maakte het tot dan toe mogelijk om door te bouwen tijdens de stikstofcrisis, doordat de stikstofuitstoot van bouwbedrijven niet werd meegeteld in de vergunning. Nederland negeerde zo Europese wetgeving, maar dat mag niet langer. Bouwbedrijven moeten sinds de uitspraak voor elk bouwproject stikstofberekeningen maken.
Het EIB-onderzoek laat zien wat de impact van het vonnis van de Raad van State is op de bouwopgave van minister Hugo de Jonge (Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, CDA). De Jonge heeft beloofd tot en met 2030 ruim 900.000 woningen te bouwen. Die belofte was al ambitieus, maar lijkt inmiddels steeds onrealistischer nu ook de bouwkosten zijn gestegen en woningprijzen dalen door de stijgende rente.
**Ecologisch onderzoek**
Voor het onderzoek heeft het EIB een enquête afgenomen onder 460 bouwbedrijven, waaronder ook de grotere bouwbedrijven die actief zijn in grootschalige woningbouw. Voor al hun projecten moet zij laten zien wat de uitstoot is van hun bouwmachines met een zogenaamde Aerius-berekening en aantonen dat ze geen schade aan de natuur berokkenen. Dit zorgt op korte termijn voor ieder bouwproject voor twee maanden vertraging. Volgens het EIB-onderzoek is dit niet proportioneel, omdat in veel gevallen wordt vastgesteld dat de natuur geen schade oploopt door het bouwproject.
Als natuurschade niet volledig kan worden uitgesloten, moet er aanvullend een ecologisch onderzoek en een bijbehorende natuurvergunning komen. Dat geldt volgens het EIB voor de bouw van een op de tien woningen. De „administratieve lasten” van deze onderzoeken zijn „omvangrijker”, aldus het EIB, en hebben een langere „doorlooptijd”. Ze kosten nog eens zes tot negen maanden en de bouwer en ontwikkelaar moeten ze betalen.
Het EIB is ervan uitgegaan dat er voldoende capaciteit is bij bureaus die berekeningen uitvoeren, terwijl er een tekort is aan deskundigen voor ecologisch onderzoek. Ook bij de gemeenten – die de rapportage controleren – zijn grote capaciteitsproblemen. EIB-directeur Taco van Hoek noemt het onderzoek „een behoedzame schatting”. Van Hoek: „Er is inderdaad een risico op nog meer vertraging.” Bovendien, zegt Joep Rats, directeur Beleid en Vereniging bij Bouwend Nederland, liggen er momenteel ook een groot aantal infrastructurele projecten stil door een gebrek aan stikstofruimte. Het EIB-onderzoek vreest „op korte termijn” voor verdere vertraging door nieuwe uitspraken van de Raad van State.
**Hoge kosten bouwbedrijven**
Voor bouwers en projectontwikkelaars is het schrappen van de bouwvrijstelling een financiële strop, zo blijkt uit het onderzoek. De bouwvertraging kost de sector de komende vijf jaar zo’n 340 miljoen euro, berekende het EIB. Alleen al dit jaar maakt de bouw zo’n 100 miljoen euro aan extra kosten. Dit gaat vooral naar aanvullend onderzoek voor er een schop in de grond mag. Grootste kostenpost: geld dat geïnvesteerd wordt in bouwprojecten die helemaal niet doorgaan.
De bouw van zeker achtduizend woningen zal de komende jaren naar verwachting niet doorgaan, omdat ze niet aan de wettelijke eisen voldoen, of omdat er onvoldoende stikstofruimte in de buurt is. Om te kunnen bouwen is er stikstofruimte nodig, die kan worden gekocht van bijvoorbeeld stoppende boeren. Naast gemeenten zijn er ook andere partijen die interesse hebben in stikstofruimte. Zo kochten Schiphol en FrieslandCampina recent uitstootrechten van boeren op voor hun eigen vergunning.
De bouw kan zelf ook maatregelen nemen zodat een bouwproject toch kan doorgaan, door met elektrisch bouwmaterieel zoals busjes, trilapparaten en graafmachines te werken. Dit helpt om kleine overschrijdingen van de norm terug te dringen, maar volgens het EIB duurt het nog jaren voordat bouwers zo ver zijn. Als het aan de bouwbranche ligt, komt er een einde aan de verplichting om voor elk bouwproject een stikstofberekening te doen. Minister De Jonge liet in een commissiedebat donderdag weten dat er gewerkt wordt aan een ‘generieke voortoets’ – maar het niet valt te zeggen hoelang dit nog duurt.
Brought to you by het kabinet dat al in 2019 wist dat er snel actie moest worden ondernomen op het sikstofdossier maar nu in 2023 de uitkoop van boeren binnen een jaar wel een ambitieus streven vindt.
Dankjewel mob
>Om te kunnen bouwen is er stikstofruimte nodig, die kan worden gekocht van bijvoorbeeld stoppende boeren. Naast gemeenten zijn er ook andere partijen die interesse hebben in stikstofruimte. Zo kochten Schiphol en FrieslandCampina recent uitstootrechten van boeren op voor hun eigen vergunning.
Is dit een vrije markt? Want ik zie hier alweer een briljant verdienmodel voor de Prins Bernhard jrs van deze wereld. Je kan op je vingers uittellen dat de overheid over een paar jaar zelf die stikstofruimte nodig gaat hebben en veel meer gaat betalen dan wat het nu kost. Iemand met honderden miljoenen achter de naam kan nu helemaal losgaan en die rechten van boeren opkopen, een paar jaar zelf vasthouden en dan stukje bij beetje aan woekertarief verkopen. Zoals gezegd: met een beetje pech nog aan de overheid ook. Leuk, dat kapitalisme.
Voor het grootste maatschappij ontwrichtende probleem sinds de 2e wereldoorlog zou bijna alles moeten wijken. Ook die zeer geringe stikstof uitstoot mbt woningbouw. Blijkbaar heeft het toch niet zo’n prioriteit in Nederland. Laten we het krankzinnige woningtekort gewoon nog even verder oplopen toch? Wat maakt het uit. Op naar de 500k terwijl de bevolking sterk toeneemt. Lets gooo
Heb te doen met Hugo de Jong. Onmogelijke taak.
Iemand pendelt dagelijks met de auto van Apeldoorn naar Utrecht. RvS: i sleep
We willen een huis bouwen zodat die persoon dichter bij werk kan gaan wonen. RvS: real shit
Echt alles staat stil door stikstof, huizen bouwen, windmolens, bruggen, sporen. Waarom kopen ze die boeren nu niet gewoon uit?
Nou bedankt kabinet en de veehouderij lobby. Over 10 jaar eten we toch allemaal laboratoriumvlees en drinken we plantaardige melk. Trek die pleister er gewoon zo snel mogelijk af in plaats van dat we ons laten gijzelen voor wat niet meer is dan een stervende industrie.
Koeien zijn belangrijker dan mensen in dit belachelijke land
Mijn woning is hierdoor ondere andere vertraagd en door een boomer die een dag voor de deadline bezwaar indiende.
Uit de uitspraak van de RvS waarin het PAS-sneuvelde:*19.6.* ***Het voorgaande leidt tot de conclusie dat in de passende beoordeling die aan het PAS ten grondslag ligt herstelmaatregelen zijn betrokken waarvan de verwachte voordelen ten tijde van die beoordeling niet vaststonden. De verwachte voordelen van deze herstelmaatregelen kunnen, zoals de Werkgroep terecht betoogt, niet worden betrokken bij het bepalen van de staat van instandhouding van de natuurwaarden en bij de beoordeling of de toedeling van de depositieruimte op basis van het PAS-beoordelingskader niet zal leiden tot een aantasting van de natuurlijke kenmerken van de betrokken Natura 2000-gebieden.***
Uit de uitspraak van de RvS waarin de bouwvrijstelling sneuvelde:
*46.* ***Het voorgaande leidt tot de conclusie dat de verwachte voordelen van de door de ministers genoemde maatregelen niet vaststonden ten tijde van het onderzoek en dus, uitgaande van de rechtspraak van het Hof, ook niet konden worden betrokken bij het bepalen van de staat van instandhouding van de natuurwaarden waarvoor een Natura 2000-gebied is aangewezen.***
*Daarnaast ontbreekt de zekerheid dat de maatregelen waarmee de wetgever de bouwvrijstelling heeft onderbouwd zo’n robuust en zeker resultaat hebben dat de stikstofdepositie die wordt veroorzaakt door het gebruik van de bouwvrijstelling – ook in een worst case toepassing daarvan – op een hoger schaalniveau niet tot significante effecten leidt. De Afdeling volgt de ministers dan ook niet in hun standpunt dat, op een hoger schaalniveau, aan het criterium van de voortoets was voldaan op het moment van het onderzoek, ook al waren op dat moment nog niet alle maatregelen uitgevoerd en stonden de verwachte voordelen van die maatregelen toen niet vast.*
TLDR: Dit kabinet leert niet van gemaakte fouten. Je mag niet nú al extra stikstof uitstoten omdat je het in de toekomst wel zult compenseren.
11 comments
**Stikstofcrisis**
Uit onderzoek van het EIB blijkt dat de bouw van 1 op 10 nieuwe woningen fors vertraging oploopt. Zeker achtduizend woningen kunnen waarschijnlijk helemaal niet gebouwd worden.
De bouw van bijna honderdduizend woningen loopt door het wegvallen van de ‘bouwvrijstelling’ forse vertraging op. Dit blijkt uit onderzoek van het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) in opdracht van branchevereniging Bouwend Nederland. De bouw van zeker achtduizend huizen kan helemaal niet doorgaan.
Begin november vorig jaar haalde de Raad van State een streep door de bouwvrijstelling. Die maakte het tot dan toe mogelijk om door te bouwen tijdens de stikstofcrisis, doordat de stikstofuitstoot van bouwbedrijven niet werd meegeteld in de vergunning. Nederland negeerde zo Europese wetgeving, maar dat mag niet langer. Bouwbedrijven moeten sinds de uitspraak voor elk bouwproject stikstofberekeningen maken.
Het EIB-onderzoek laat zien wat de impact van het vonnis van de Raad van State is op de bouwopgave van minister Hugo de Jonge (Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, CDA). De Jonge heeft beloofd tot en met 2030 ruim 900.000 woningen te bouwen. Die belofte was al ambitieus, maar lijkt inmiddels steeds onrealistischer nu ook de bouwkosten zijn gestegen en woningprijzen dalen door de stijgende rente.
**Ecologisch onderzoek**
Voor het onderzoek heeft het EIB een enquête afgenomen onder 460 bouwbedrijven, waaronder ook de grotere bouwbedrijven die actief zijn in grootschalige woningbouw. Voor al hun projecten moet zij laten zien wat de uitstoot is van hun bouwmachines met een zogenaamde Aerius-berekening en aantonen dat ze geen schade aan de natuur berokkenen. Dit zorgt op korte termijn voor ieder bouwproject voor twee maanden vertraging. Volgens het EIB-onderzoek is dit niet proportioneel, omdat in veel gevallen wordt vastgesteld dat de natuur geen schade oploopt door het bouwproject.
Als natuurschade niet volledig kan worden uitgesloten, moet er aanvullend een ecologisch onderzoek en een bijbehorende natuurvergunning komen. Dat geldt volgens het EIB voor de bouw van een op de tien woningen. De „administratieve lasten” van deze onderzoeken zijn „omvangrijker”, aldus het EIB, en hebben een langere „doorlooptijd”. Ze kosten nog eens zes tot negen maanden en de bouwer en ontwikkelaar moeten ze betalen.
Het EIB is ervan uitgegaan dat er voldoende capaciteit is bij bureaus die berekeningen uitvoeren, terwijl er een tekort is aan deskundigen voor ecologisch onderzoek. Ook bij de gemeenten – die de rapportage controleren – zijn grote capaciteitsproblemen. EIB-directeur Taco van Hoek noemt het onderzoek „een behoedzame schatting”. Van Hoek: „Er is inderdaad een risico op nog meer vertraging.” Bovendien, zegt Joep Rats, directeur Beleid en Vereniging bij Bouwend Nederland, liggen er momenteel ook een groot aantal infrastructurele projecten stil door een gebrek aan stikstofruimte. Het EIB-onderzoek vreest „op korte termijn” voor verdere vertraging door nieuwe uitspraken van de Raad van State.
**Hoge kosten bouwbedrijven**
Voor bouwers en projectontwikkelaars is het schrappen van de bouwvrijstelling een financiële strop, zo blijkt uit het onderzoek. De bouwvertraging kost de sector de komende vijf jaar zo’n 340 miljoen euro, berekende het EIB. Alleen al dit jaar maakt de bouw zo’n 100 miljoen euro aan extra kosten. Dit gaat vooral naar aanvullend onderzoek voor er een schop in de grond mag. Grootste kostenpost: geld dat geïnvesteerd wordt in bouwprojecten die helemaal niet doorgaan.
De bouw van zeker achtduizend woningen zal de komende jaren naar verwachting niet doorgaan, omdat ze niet aan de wettelijke eisen voldoen, of omdat er onvoldoende stikstofruimte in de buurt is. Om te kunnen bouwen is er stikstofruimte nodig, die kan worden gekocht van bijvoorbeeld stoppende boeren. Naast gemeenten zijn er ook andere partijen die interesse hebben in stikstofruimte. Zo kochten Schiphol en FrieslandCampina recent uitstootrechten van boeren op voor hun eigen vergunning.
De bouw kan zelf ook maatregelen nemen zodat een bouwproject toch kan doorgaan, door met elektrisch bouwmaterieel zoals busjes, trilapparaten en graafmachines te werken. Dit helpt om kleine overschrijdingen van de norm terug te dringen, maar volgens het EIB duurt het nog jaren voordat bouwers zo ver zijn. Als het aan de bouwbranche ligt, komt er een einde aan de verplichting om voor elk bouwproject een stikstofberekening te doen. Minister De Jonge liet in een commissiedebat donderdag weten dat er gewerkt wordt aan een ‘generieke voortoets’ – maar het niet valt te zeggen hoelang dit nog duurt.
Brought to you by het kabinet dat al in 2019 wist dat er snel actie moest worden ondernomen op het sikstofdossier maar nu in 2023 de uitkoop van boeren binnen een jaar wel een ambitieus streven vindt.
Dankjewel mob
>Om te kunnen bouwen is er stikstofruimte nodig, die kan worden gekocht van bijvoorbeeld stoppende boeren. Naast gemeenten zijn er ook andere partijen die interesse hebben in stikstofruimte. Zo kochten Schiphol en FrieslandCampina recent uitstootrechten van boeren op voor hun eigen vergunning.
Is dit een vrije markt? Want ik zie hier alweer een briljant verdienmodel voor de Prins Bernhard jrs van deze wereld. Je kan op je vingers uittellen dat de overheid over een paar jaar zelf die stikstofruimte nodig gaat hebben en veel meer gaat betalen dan wat het nu kost. Iemand met honderden miljoenen achter de naam kan nu helemaal losgaan en die rechten van boeren opkopen, een paar jaar zelf vasthouden en dan stukje bij beetje aan woekertarief verkopen. Zoals gezegd: met een beetje pech nog aan de overheid ook. Leuk, dat kapitalisme.
Voor het grootste maatschappij ontwrichtende probleem sinds de 2e wereldoorlog zou bijna alles moeten wijken. Ook die zeer geringe stikstof uitstoot mbt woningbouw. Blijkbaar heeft het toch niet zo’n prioriteit in Nederland. Laten we het krankzinnige woningtekort gewoon nog even verder oplopen toch? Wat maakt het uit. Op naar de 500k terwijl de bevolking sterk toeneemt. Lets gooo
Heb te doen met Hugo de Jong. Onmogelijke taak.
Iemand pendelt dagelijks met de auto van Apeldoorn naar Utrecht. RvS: i sleep
We willen een huis bouwen zodat die persoon dichter bij werk kan gaan wonen. RvS: real shit
Echt alles staat stil door stikstof, huizen bouwen, windmolens, bruggen, sporen. Waarom kopen ze die boeren nu niet gewoon uit?
Nou bedankt kabinet en de veehouderij lobby. Over 10 jaar eten we toch allemaal laboratoriumvlees en drinken we plantaardige melk. Trek die pleister er gewoon zo snel mogelijk af in plaats van dat we ons laten gijzelen voor wat niet meer is dan een stervende industrie.
Koeien zijn belangrijker dan mensen in dit belachelijke land
Mijn woning is hierdoor ondere andere vertraagd en door een boomer die een dag voor de deadline bezwaar indiende.
Uit de uitspraak van de RvS waarin het PAS-sneuvelde:*19.6.* ***Het voorgaande leidt tot de conclusie dat in de passende beoordeling die aan het PAS ten grondslag ligt herstelmaatregelen zijn betrokken waarvan de verwachte voordelen ten tijde van die beoordeling niet vaststonden. De verwachte voordelen van deze herstelmaatregelen kunnen, zoals de Werkgroep terecht betoogt, niet worden betrokken bij het bepalen van de staat van instandhouding van de natuurwaarden en bij de beoordeling of de toedeling van de depositieruimte op basis van het PAS-beoordelingskader niet zal leiden tot een aantasting van de natuurlijke kenmerken van de betrokken Natura 2000-gebieden.***
Uit de uitspraak van de RvS waarin de bouwvrijstelling sneuvelde:
*46.* ***Het voorgaande leidt tot de conclusie dat de verwachte voordelen van de door de ministers genoemde maatregelen niet vaststonden ten tijde van het onderzoek en dus, uitgaande van de rechtspraak van het Hof, ook niet konden worden betrokken bij het bepalen van de staat van instandhouding van de natuurwaarden waarvoor een Natura 2000-gebied is aangewezen.***
*Daarnaast ontbreekt de zekerheid dat de maatregelen waarmee de wetgever de bouwvrijstelling heeft onderbouwd zo’n robuust en zeker resultaat hebben dat de stikstofdepositie die wordt veroorzaakt door het gebruik van de bouwvrijstelling – ook in een worst case toepassing daarvan – op een hoger schaalniveau niet tot significante effecten leidt. De Afdeling volgt de ministers dan ook niet in hun standpunt dat, op een hoger schaalniveau, aan het criterium van de voortoets was voldaan op het moment van het onderzoek, ook al waren op dat moment nog niet alle maatregelen uitgevoerd en stonden de verwachte voordelen van die maatregelen toen niet vast.*
TLDR: Dit kabinet leert niet van gemaakte fouten. Je mag niet nú al extra stikstof uitstoten omdat je het in de toekomst wel zult compenseren.