Een stapel stikstofberekeningen van ambtenaren bevat een nieuwe dreun voor het kabinet. Er is met de huidige stikstofregels geen enkel scenario denkbaar waarin de verlening van vergunningen, om bijvoorbeeld weer te mogen bouwen of boerderijen uit te breiden, weer op gang kan komen. Nu niet, en in de toekomst niet.
Zelfs als het stikstofpakket van Rutte IV wordt uitgevoerd, waarvoor ruim 24 miljard euro beschikbaar is, en alle doelen om de uitstoot snel terug te dringen worden gehaald, kleurt 96 procent van Nederland rood, zo laten de berekeningen zien.
De stikstofberekeningen zitten in een bijlage die vrijdagmiddag naar de Tweede Kamer is gestuurd. De stukken zijn de afgelopen maanden opgesteld door ambtenaren van het ministerie van Financiën, in samenwerking met het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV).
De verklaring voor deze domper is de onverbiddelijkheid van de geldende stikstofregels. Om een vergunning af te geven voor nieuwe stikstofuitstoot, mag zich binnen 25 kilometer afstand geen beschermd natuurgebied bevinden dat er slecht aan toe is. Dat wordt gemeten door te kijken of de natuur onder de ‘kritische depositiewaarde’ (KDW) valt, de grenswaarde die bepaalt of een natuurgebied gezond is.
###Strookje in zeer slechte staat
Veel natuurgebieden gaan erop vooruit in de komende jaren door kabinetsplannen, maar bijna overal blijft binnen een straal van 25 kilometer wel een strookje natuur in zeer slechte staat te vinden waar de KDW wordt overschreden. En dus kleurt de kaart rood.
Kritiek op deze kritische depositiewaarde is er al langer. Ontevreden boeren hameren er tijdens hun protesten op de depositiewaarde zelfs helemaal te schrappen. Stikstofbemiddelaar Johan Remkes zei eind vorig jaar dat de KDW „niet heilig” is.
Sindsdien onderzoekt het kabinet of er een alternatief is. Maar premier Mark Rutte (VVD) zei ook: een alternatief moet wel „robuust en juridisch houdbaar” zijn.
Hoewel het ministerie van LNV soortgelijke berekeningen eerder nog afdeed als een ambtelijke exercitie die op geen enkele wijze wordt gebruikt om beleid te ontwikkelen, schrijft minister Kaag nu dat de notities „onder meer ter ondersteuning van de beleidsvoorbereiding van de piekbelastersaanpak van LNV zijn gemaakt.”
Vorige zomer berichtte NRC op basis van vergelijkbare berekeningen dat het stikstofbeleid efficiënter en anders kon worden ingericht. Destijds lagen de ministeries van Landbouw en Financiën met elkaar in de clinch. Financiën wilde dat er heel gericht boeren zouden worden uitgekocht, desnoods onder dwang. Dat gaat sneller en kost minder geld. Het ministerie van Landbouw streefde juist naar een vrijwillige, minder gerichte aanpak die op minder verzet onder boeren stuit.
De nieuwe rekensommen tonen dat er, ongeacht het gekozen beleid, geen enkel scenario denkbaar is waarin weer op grote schaal vergunningen op de oude wijze kunnen worden verleend. Dat is wel wat het kabinet steeds heeft aangekondigd als doel van de stikstofmaatregelen, naast natuurherstel. „Nederland moet van het slot”, zei premier Mark Rutte in november nog, op de dag dat het stikstofplan werd gepresenteerd.
Als de stikstofaanpak van november wordt uitgevoerd, worden tal van natuurgebieden gezonder. Desondanks komt er bijna nergens ruimte voor nieuwe vergunningen, vanwege de plukjes natuur die nog altijd niet gezond zijn.
Als gedachte-experiment hebben de ambtenaren nog een stap verder gezet. Zelfs in een scenario waarbij de volledige veehouderij uit Nederland verdwijnt, of in elk geval niets meer uitstoot, blijft meer dan 90 procent van de kaart rood. Dat komt met name door de stikstof die vanuit het buitenland en vanuit zee aanwaait – waarop Nederland geen invloed heeft.
Om toch vergunningen te kunnen verlenen, greep de overheid sinds de stikstofcrisis vaak terug op een reddingsboei: stikstofruimte van stoppende boeren en bedrijven opkopen, om die ruimte elders in te zetten. Afgaand op de ambtelijke notitie blijft dit voorlopig de enige manier waarop vergunningen geregeld kunnen worden.
Maar ook deze aanpak heeft zijn beperkingen. Zo is het kabinet strenger voor overheidsprojecten: als zo’n project het herstel van de natuur in gevaar brengt, mag het niet. Voor die projecten komt alleen in West- en Noord-Nederland enige ruimte vrij, schrijven de ambtenaren.
###Breder stikstofpakket
De berekeningen van vrijdag maken deel uit van een groter stikstofpakket, waarmee het kabinet zich nog specifieker op drieduizend piekbelasters wil richten. Eerst vrijwillig, maar vanaf volgend jaar kan dwang volgen.
Daarnaast maakte het kabinet duidelijk met hoeveel stikstof de verkeerssector (-25 procent) en de industrie (-38 procent) hun uitstoot moeten terugdringen. Het kabinet bereidt verder een wetsvoorstel voor om de stikstofdoelen te vervroegen van 2035 naar 2030.
Het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) voelt geen behoefte om te reageren op de berekeningen van het ministerie van Financiën, zegt een woordvoerder van LNV. Er is „ambtelijk wel contact” geweest over de berekeningen, zegt hij, „maar geen nauw contact”. Het ministerie van Financiën was vrijdagvond niet bereikbaar voor commentaar.
In het pplg van Drenthe is benoemd dat er voor 23% van de natuuroppervlakte niet onder de kdw gekomen hoeft te worden als de reductie over het geheel van de provincie -43% is.
>De verklaring voor deze domper is de onverbiddelijkheid van de geldende stikstofregels.
Nee, de verklaring is dat we dit probleem jaren verwaarloosd hebben waardoor keihard en onplezierig ingrijpen nu nodig is.
>komt met name door de stikstof die vanuit het buitenland en vanuit zee aanwaait
Dit zie ik vaker staan, vaak zonder voetnoot dat Nederlands stikstof ook weer over de grens neerdaalt. Het wordt ook niet gevolgd door de enige logische conclusie dat je stikstofuitstoot in grensoverschrijdende regio’s moet beschouwen. Het huidige model met de “in een straal van x km” beperkingen is een versimpeling waar we al niets aan hebben, maar dat we ook stoppen bij de grens is helemaal maf.
Echt tijd voor een slimme internationale aanpak.
Laten we het stikstofbeleid alsjeblieft uitvoeren door ambtenaren van Financieën. Die lijken als enige in Den Haag echt te kijken hoe je het probleem efficiënt oplost, in plaats van een symboolmaatregeltje hier en daar.
Iets is mij onduidelijk – als ze zeggen dat Nederland ‘op slot’ zit, bedoelen ze dan dat er vrijwel nergens nog iets nieuws gebouwd kan worden? En dat in tijden van enorme woningnood… Vinden we een strookje natuur op 24km afstand belangrijker dan (bijvoorbeeld) betaalbare woningen voor duizenden mensen? Oprechte vraag.
Zo ja, is het dan niet hoog tijd om eens op grote schaal boeren te gaan onteigenen?
Langzaam komen we tot de conclusie dat Nederland meer weg heeft van een grote stad met veel land tussen de wijken dan van een land met steden erin.
Nederland lijkt te dichtbevolkt om dit goed op te lossen. Misschien moeten we gewoon concluderen dat je niet met 20 miljoen man op een klein stukje land kan wonen zonder dat dit impact heeft op de natuur.
Zelfs als alle veeteelt weg gaat dan kunnen we, volgens de regels dan, nog niet aan de norm voldoen. Ik bedoel ik was vrij voor het stikstof-reductie beleid maar als je dit artikel leest dan kan je geen andere conclusie trekken dan dat de norm wellicht nergens op slaat?
Hilarisch hoe we onszelf vastzetten. Het feit dat de rechter zegt dat er geen drempelwaarde meer is, maar dat er geen stikstofuitstoot vergunbaar meer is, zorgt ervoor dat Johan en de MOB praktisch elke activiteit in Nederland stil kan leggen. Bouwen, boeren, maar bijvoorbeeld ook verkeersaantrekkende activiteiten, zoals een festival, een bedrijf ergens openen, of in theorie zelfs ergens gaan wonen kan verkeersaantrekkend werken.
De enige oplossing die ik zie is enorm veel N onttrekken aan de natuur, door kappen en snoeien, begrazing, maaien en afplaggen. Beetje net zoals vroeger, zeg maar.
Jawel hoor… gewoon minder emissies. Dus geen business as usual.. waar profit voor planet komt. Voor de rest is alles mogelijk.
Boeren mogen geen mest meer uitrijden, maar wel kunstmest gebruiken om stikstof in de grond te krijgen (stikstof is het meest gebruikte kunstmest).
Deze kunstmest wordt gemaakt van ammoniak, is erg energie intensief om te maken en moet de halve wereld over worden getransporteerd.
Maar ik zal het wel niet begrijpen en zo’n ammoniak fabriek, vervoer, stikstof fabriek, opslag, etc. zal echt wel beter zijn als een beetje koemest…
Boeren mogen geen mest meer uitrijden, maar wel kunstmest gebruiken om stikstof in de grond te krijgen (stikstof is het meest gebruikte kunstmest).
Deze kunstmest wordt gemaakt van ammoniak, is erg energie intensief om te maken en moet de halve wereld over worden getransporteerd.
Maar ik zal het wel niet begrijpen en zo’n ammoniak fabriek, vervoer, stikstof fabriek, opslag, etc. zal echt wel beter zijn als een beetje koemest…
Boeren mogen geen mest meer uitrijden, maar wel kunstmest gebruiken om stikstof in de grond te krijgen (stikstof is het meest gebruikte kunstmest).
Deze kunstmest wordt gemaakt van ammoniak, is erg energie intensief om te maken en moet de halve wereld over worden getransporteerd.
Maar ik zal het wel niet begrijpen en zo’n ammoniak fabriek, vervoer, stikstof fabriek, opslag, etc. zal echt wel beter zijn als een beetje koemest…
Boeren mogen geen mest meer uitrijden, maar wel kunstmest gebruiken om stikstof in de grond te krijgen (stikstof is het meest gebruikte kunstmest).
Deze kunstmest wordt gemaakt van ammoniak, is erg energie intensief om te maken en moet de halve wereld over worden getransporteerd.
Maar ik zal het wel niet begrijpen en zo’n ammoniak fabriek, vervoer, stikstof fabriek, opslag, etc. zal echt wel beter zijn als een beetje koemest…
Wat ik graag zou zien is een voorspelling hoe lang het zou duren in de twee scenarios (dus overheisplannen en helemaal geen boeren) voordat het weer wel mogelijk is. Dus hoe lang tot de natuur ver genoeg hersteld is om weer van het slot af te gaan.
Want stel dat we door het opheffen van boeren in Nederland over 2-3 jaar weer verder kunnen dan lijkt me dat niet eens zo’n gek idee.
> Er is met de huidige stikstofregels geen enkel scenario denkbaar waarin de verlening van vergunningen, om bijvoorbeeld weer te mogen bouwen of boerderijen uit te breiden, weer op gang kan komen. Nu niet, en in de toekomst niet.
Nu heb ik even een wild idee. Wat nou als we geen boerderijen uitbreiden. En wat nou, als we niet 80% van ons vlees exporteren als we daar niet de ruimte voor hebben?
16 comments
Een stapel stikstofberekeningen van ambtenaren bevat een nieuwe dreun voor het kabinet. Er is met de huidige stikstofregels geen enkel scenario denkbaar waarin de verlening van vergunningen, om bijvoorbeeld weer te mogen bouwen of boerderijen uit te breiden, weer op gang kan komen. Nu niet, en in de toekomst niet.
Zelfs als het stikstofpakket van Rutte IV wordt uitgevoerd, waarvoor ruim 24 miljard euro beschikbaar is, en alle doelen om de uitstoot snel terug te dringen worden gehaald, kleurt 96 procent van Nederland rood, zo laten de berekeningen zien.
De stikstofberekeningen zitten in een bijlage die vrijdagmiddag naar de Tweede Kamer is gestuurd. De stukken zijn de afgelopen maanden opgesteld door ambtenaren van het ministerie van Financiën, in samenwerking met het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV).
De verklaring voor deze domper is de onverbiddelijkheid van de geldende stikstofregels. Om een vergunning af te geven voor nieuwe stikstofuitstoot, mag zich binnen 25 kilometer afstand geen beschermd natuurgebied bevinden dat er slecht aan toe is. Dat wordt gemeten door te kijken of de natuur onder de ‘kritische depositiewaarde’ (KDW) valt, de grenswaarde die bepaalt of een natuurgebied gezond is.
###Strookje in zeer slechte staat
Veel natuurgebieden gaan erop vooruit in de komende jaren door kabinetsplannen, maar bijna overal blijft binnen een straal van 25 kilometer wel een strookje natuur in zeer slechte staat te vinden waar de KDW wordt overschreden. En dus kleurt de kaart rood.
Kritiek op deze kritische depositiewaarde is er al langer. Ontevreden boeren hameren er tijdens hun protesten op de depositiewaarde zelfs helemaal te schrappen. Stikstofbemiddelaar Johan Remkes zei eind vorig jaar dat de KDW „niet heilig” is.
Sindsdien onderzoekt het kabinet of er een alternatief is. Maar premier Mark Rutte (VVD) zei ook: een alternatief moet wel „robuust en juridisch houdbaar” zijn.
Hoewel het ministerie van LNV soortgelijke berekeningen eerder nog afdeed als een ambtelijke exercitie die op geen enkele wijze wordt gebruikt om beleid te ontwikkelen, schrijft minister Kaag nu dat de notities „onder meer ter ondersteuning van de beleidsvoorbereiding van de piekbelastersaanpak van LNV zijn gemaakt.”
Vorige zomer berichtte NRC op basis van vergelijkbare berekeningen dat het stikstofbeleid efficiënter en anders kon worden ingericht. Destijds lagen de ministeries van Landbouw en Financiën met elkaar in de clinch. Financiën wilde dat er heel gericht boeren zouden worden uitgekocht, desnoods onder dwang. Dat gaat sneller en kost minder geld. Het ministerie van Landbouw streefde juist naar een vrijwillige, minder gerichte aanpak die op minder verzet onder boeren stuit.
De nieuwe rekensommen tonen dat er, ongeacht het gekozen beleid, geen enkel scenario denkbaar is waarin weer op grote schaal vergunningen op de oude wijze kunnen worden verleend. Dat is wel wat het kabinet steeds heeft aangekondigd als doel van de stikstofmaatregelen, naast natuurherstel. „Nederland moet van het slot”, zei premier Mark Rutte in november nog, op de dag dat het stikstofplan werd gepresenteerd.
Als de stikstofaanpak van november wordt uitgevoerd, worden tal van natuurgebieden gezonder. Desondanks komt er bijna nergens ruimte voor nieuwe vergunningen, vanwege de plukjes natuur die nog altijd niet gezond zijn.
Als gedachte-experiment hebben de ambtenaren nog een stap verder gezet. Zelfs in een scenario waarbij de volledige veehouderij uit Nederland verdwijnt, of in elk geval niets meer uitstoot, blijft meer dan 90 procent van de kaart rood. Dat komt met name door de stikstof die vanuit het buitenland en vanuit zee aanwaait – waarop Nederland geen invloed heeft.
Om toch vergunningen te kunnen verlenen, greep de overheid sinds de stikstofcrisis vaak terug op een reddingsboei: stikstofruimte van stoppende boeren en bedrijven opkopen, om die ruimte elders in te zetten. Afgaand op de ambtelijke notitie blijft dit voorlopig de enige manier waarop vergunningen geregeld kunnen worden.
Maar ook deze aanpak heeft zijn beperkingen. Zo is het kabinet strenger voor overheidsprojecten: als zo’n project het herstel van de natuur in gevaar brengt, mag het niet. Voor die projecten komt alleen in West- en Noord-Nederland enige ruimte vrij, schrijven de ambtenaren.
###Breder stikstofpakket
De berekeningen van vrijdag maken deel uit van een groter stikstofpakket, waarmee het kabinet zich nog specifieker op drieduizend piekbelasters wil richten. Eerst vrijwillig, maar vanaf volgend jaar kan dwang volgen.
Daarnaast maakte het kabinet duidelijk met hoeveel stikstof de verkeerssector (-25 procent) en de industrie (-38 procent) hun uitstoot moeten terugdringen. Het kabinet bereidt verder een wetsvoorstel voor om de stikstofdoelen te vervroegen van 2035 naar 2030.
Het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) voelt geen behoefte om te reageren op de berekeningen van het ministerie van Financiën, zegt een woordvoerder van LNV. Er is „ambtelijk wel contact” geweest over de berekeningen, zegt hij, „maar geen nauw contact”. Het ministerie van Financiën was vrijdagvond niet bereikbaar voor commentaar.
In het pplg van Drenthe is benoemd dat er voor 23% van de natuuroppervlakte niet onder de kdw gekomen hoeft te worden als de reductie over het geheel van de provincie -43% is.
Bleker bedankt, bleker bedankt, bleker bleker bleker bedankt
>De verklaring voor deze domper is de onverbiddelijkheid van de geldende stikstofregels.
Nee, de verklaring is dat we dit probleem jaren verwaarloosd hebben waardoor keihard en onplezierig ingrijpen nu nodig is.
>komt met name door de stikstof die vanuit het buitenland en vanuit zee aanwaait
Dit zie ik vaker staan, vaak zonder voetnoot dat Nederlands stikstof ook weer over de grens neerdaalt. Het wordt ook niet gevolgd door de enige logische conclusie dat je stikstofuitstoot in grensoverschrijdende regio’s moet beschouwen. Het huidige model met de “in een straal van x km” beperkingen is een versimpeling waar we al niets aan hebben, maar dat we ook stoppen bij de grens is helemaal maf.
Echt tijd voor een slimme internationale aanpak.
Laten we het stikstofbeleid alsjeblieft uitvoeren door ambtenaren van Financieën. Die lijken als enige in Den Haag echt te kijken hoe je het probleem efficiënt oplost, in plaats van een symboolmaatregeltje hier en daar.
Iets is mij onduidelijk – als ze zeggen dat Nederland ‘op slot’ zit, bedoelen ze dan dat er vrijwel nergens nog iets nieuws gebouwd kan worden? En dat in tijden van enorme woningnood… Vinden we een strookje natuur op 24km afstand belangrijker dan (bijvoorbeeld) betaalbare woningen voor duizenden mensen? Oprechte vraag.
Zo ja, is het dan niet hoog tijd om eens op grote schaal boeren te gaan onteigenen?
Langzaam komen we tot de conclusie dat Nederland meer weg heeft van een grote stad met veel land tussen de wijken dan van een land met steden erin.
Nederland lijkt te dichtbevolkt om dit goed op te lossen. Misschien moeten we gewoon concluderen dat je niet met 20 miljoen man op een klein stukje land kan wonen zonder dat dit impact heeft op de natuur.
Zelfs als alle veeteelt weg gaat dan kunnen we, volgens de regels dan, nog niet aan de norm voldoen. Ik bedoel ik was vrij voor het stikstof-reductie beleid maar als je dit artikel leest dan kan je geen andere conclusie trekken dan dat de norm wellicht nergens op slaat?
Hilarisch hoe we onszelf vastzetten. Het feit dat de rechter zegt dat er geen drempelwaarde meer is, maar dat er geen stikstofuitstoot vergunbaar meer is, zorgt ervoor dat Johan en de MOB praktisch elke activiteit in Nederland stil kan leggen. Bouwen, boeren, maar bijvoorbeeld ook verkeersaantrekkende activiteiten, zoals een festival, een bedrijf ergens openen, of in theorie zelfs ergens gaan wonen kan verkeersaantrekkend werken.
De enige oplossing die ik zie is enorm veel N onttrekken aan de natuur, door kappen en snoeien, begrazing, maaien en afplaggen. Beetje net zoals vroeger, zeg maar.
Jawel hoor… gewoon minder emissies. Dus geen business as usual.. waar profit voor planet komt. Voor de rest is alles mogelijk.
Boeren mogen geen mest meer uitrijden, maar wel kunstmest gebruiken om stikstof in de grond te krijgen (stikstof is het meest gebruikte kunstmest).
Deze kunstmest wordt gemaakt van ammoniak, is erg energie intensief om te maken en moet de halve wereld over worden getransporteerd.
Maar ik zal het wel niet begrijpen en zo’n ammoniak fabriek, vervoer, stikstof fabriek, opslag, etc. zal echt wel beter zijn als een beetje koemest…
Boeren mogen geen mest meer uitrijden, maar wel kunstmest gebruiken om stikstof in de grond te krijgen (stikstof is het meest gebruikte kunstmest).
Deze kunstmest wordt gemaakt van ammoniak, is erg energie intensief om te maken en moet de halve wereld over worden getransporteerd.
Maar ik zal het wel niet begrijpen en zo’n ammoniak fabriek, vervoer, stikstof fabriek, opslag, etc. zal echt wel beter zijn als een beetje koemest…
Boeren mogen geen mest meer uitrijden, maar wel kunstmest gebruiken om stikstof in de grond te krijgen (stikstof is het meest gebruikte kunstmest).
Deze kunstmest wordt gemaakt van ammoniak, is erg energie intensief om te maken en moet de halve wereld over worden getransporteerd.
Maar ik zal het wel niet begrijpen en zo’n ammoniak fabriek, vervoer, stikstof fabriek, opslag, etc. zal echt wel beter zijn als een beetje koemest…
Boeren mogen geen mest meer uitrijden, maar wel kunstmest gebruiken om stikstof in de grond te krijgen (stikstof is het meest gebruikte kunstmest).
Deze kunstmest wordt gemaakt van ammoniak, is erg energie intensief om te maken en moet de halve wereld over worden getransporteerd.
Maar ik zal het wel niet begrijpen en zo’n ammoniak fabriek, vervoer, stikstof fabriek, opslag, etc. zal echt wel beter zijn als een beetje koemest…
Wat ik graag zou zien is een voorspelling hoe lang het zou duren in de twee scenarios (dus overheisplannen en helemaal geen boeren) voordat het weer wel mogelijk is. Dus hoe lang tot de natuur ver genoeg hersteld is om weer van het slot af te gaan.
Want stel dat we door het opheffen van boeren in Nederland over 2-3 jaar weer verder kunnen dan lijkt me dat niet eens zo’n gek idee.
> Er is met de huidige stikstofregels geen enkel scenario denkbaar waarin de verlening van vergunningen, om bijvoorbeeld weer te mogen bouwen of boerderijen uit te breiden, weer op gang kan komen. Nu niet, en in de toekomst niet.
Nu heb ik even een wild idee. Wat nou als we geen boerderijen uitbreiden. En wat nou, als we niet 80% van ons vlees exporteren als we daar niet de ruimte voor hebben?