Interview – Hoogleraar radicalisering: ‘Complotdenkers zijn niet kritisch, maar juist goedgelovig’
Volgens onderzoek gelooft een op de vijf Nederlanders in complottheorieën. Zelf denken ze rationeel te zijn, maar „complotdenken komt vaak voort uit negatieve emoties, zoals angst en ontevredenheid”, zegt sociaal psycholoog Van Prooijen.
Het is ook een keuze, zei premier Rutte vorige maand over het geloven in complottheorieën. Uit onderzoek was gebleken dat ruim een op de vijf Nederlanders een ‘gelovige’ is. Maar is het echt zo simpel als Rutte zegt? Kiezen mensen ervoor om in complotten te geloven, of hebben ze daar aanleg voor?
Jan-Willem van Prooijen was een van de eersten die daar in Nederland onderzoek naar deed. Deze sociaal psycholoog is universitair hoofddocent aan de Vrije Universiteit Amsterdam en bijzonder hoogleraar radicalisering, extremisme en complotdenken aan de Universiteit van Maastricht. Van Prooijen stelde een wetenschappelijke bundel samen, Conspiracy Theories, waarin onderzoekers de laatste inzichten in de psychologie achter het complotdenken presenteren. „Complotdenken is niet rationeel. Het is juist emotioneel”, zegt Van Prooijen.
Delen complotdenkers psychologische en maatschappelijke kenmerken?
„Ik ben altijd heel terughoudend met praten over dé complotdenker. Ik praat liever over de mate van complotdenken. Want we zijn allemaal weleens een complotdenker. En dat is niet altijd onterecht. Maar er zijn wel kenmerken die mensen delen die in de meer extreme complottheorieën geloven. Zo weten we dat samenzweringsdenken samenhangt met politiek extremisme. Zowel aan de rechter- als aan de linkerkant, maar wat meer aan de rechterkant. Daarnaast is collectief narcisme een heel goede voorspeller voor complotdenken. Je ziet het vaak bij fel nationalisme. Denken dat je eigen groep beter is dan andere groepen. Vaak in combinatie met complotideeën over dreiging die er van andere groepen uit zou gaan.
„Complotdenken hangt ook nauw samen met emoties. Mensen die veel in complotten geloven, denken vaak kritisch en rationeel te zijn. Maar onderzoek laat zien dat complotdenken regelmatig voortkomt uit negatieve emoties. Zoals angst, woede en ontevredenheid over ontwikkelingen in de maatschappij.”
Naast ‘collectief narcisme’ zou ook individueel narcisme een goede voorspeller van complotdenken zijn. Hoe zit dat?
„Narcisme is een lastige term. Enerzijds is het een persoonlijkheidsstoornis, maar binnen de sociale psychologie gebruiken we de term voor iets dat gewoon verschilt tussen mensen. Sommige mensen zijn best vol van zichzelf. Als ze een lekkere appel eten, dan zetten ze dat op Instagram. Andere mensen hebben dat juist weer totaal niet.”
Hebben complotdenkers dan vaak veel zelfvertrouwen?
„Je hebt gezond zelfvertrouwen, denken dat je een waardevol persoon bent. Narcisme is problematischer, dat zijn meer superioriteitsgevoelens. Daardoor kun je ook niet tegen kritiek en zul je je eerder aangevallen voelen. Enerzijds denk je dat je het allemaal beter weet, maar als die anderen kritiek op je hebben, kan je boos worden, omdat je dat als een aanval op je ego ziet. Er is onderzoek dat laat zien dat de behoefte om uniek te zijn samenhangt met complotdenken. Uiteindelijk ga je er toch vanuit dat jij het beter weet; in het geval van de coronavaccins beter dan nagenoeg de hele medische wetenschap, want je hebt tien YouTube-filmpjes gezien.”
Deze wetenschappers trekken allemaal behoorlijk verstrekkende conclusies. Is dat niet aanmatigend? Complotdenkers zullen het er vaak niet mee eens zijn.
„Ik denk het niet. Als wij een samenhang vinden tussen narcisme en complotdenken, dan trekken we die conclusie. Als we hadden gevonden dat meer geloven in complottheorieën gemiddeld samenhangt met minder narcisme, dan hadden we dat geconcludeerd. Het is nooit aanmatigend bedoeld.”
Volgens een artikel uit de bundel voorziet complotdenken in behoeftes op het gebied van sociale identiteit. Is dat bewezen, of meer een theorie?
„Al deze ideeën zijn in meer of mindere mate gebaseerd op eerder onderzoek en eerder bewijs. Voor deze specifieke stelling is veel bewijs. Als jij gelooft dat het 5G-netwerk corona veroorzaakt, dan hou je er een vrij extreme mening op na. Maar als je vervolgens een groep vindt waarin iedereen er zo over denkt, dan kan dat een enorm bindende factor zijn.”
Complotdenkers raken soms oude vrienden kwijt. Heeft dat geen negatieve invloed op hun sociale identiteit?
„Tijdens de coronapandemie zagen we inderdaad dat complotdenken samenhangt met verlies van sociale contacten. Dat betekent niet dat complotdenken geen sociale functie kan hebben. Want ze komen meestal terecht in een groep waarin iedereen ze begrijpt en waarin ze worden gesteund en aangemoedigd.”
Een beetje zoals coronademonstranten elkaar ophemelden als ‘wakker’ en zichzelf prezen als ‘strijder’?
„Ja, inderdaad. Het wij-zij-denken is een belangrijk onderdeel van complotdenken.”
“Het heb op Facebook gestaan!”
Was inderdaad niet echt te verwachten dat dit het credo was van een onafhankelijke denker.
No shit sherlock
VLI dat ik hoogleraar radicalisering kan zijn.
>Complotdenkers zijn niet kritisch, maar juist goedgelovig
Totaal niet verwacht, deze conclusie. /s
Het ontbreekt de complotdenkers aan analytisch vermogen, logica is niet hun ding. Dus als iets goed ‘voelt’ zal het wel waar zijn. Zoiets.
Je hoeft geen hoogleraar te zijn om dat in te zien, maar wel fijn om te weten dat deze hoogleraar het bevestigt.
> Het hangt dus samen met ondemocratische attitudes en met polarisering en radicalisering.
Ja natuurlijk hangt het daarmee samen.
Bepaalde populistische politici zijn namelijk zelf helemaal *geen* complotdenkers. Evenals bepaalde types die groepen mensen proberen aan zich te binden via een website met een grote knop ‘*Doneer hier*’ ook niet echt de prietpraat geloven die ze rondbazuinen.
Het is een toneelstuk mensen. Om macht te verwerven en geld binnen te harken. Over de rug van Nederlanders die wel in die complotten geloven.
Wat natuurlijk van mijn kant complotdenken is 🙂
Ik moest toch even grinikken bij de zin ‘Ik heb daar zelf onderzoek naar gedaan’
Ik heb een beetje moeite met de manier waarop het woord “complottheorie” vaak wordt gebruikt alsof het een inherente eigenschap is van complottheorieën dat ze niet waar zijn.
Ik geloof helemaal niet in flat earth en dat soort onzin, maar er zijn gewoon complottheorieën waarvan bekend is dat ze waar zijn (bijvoorbeeld MK Ultra).
Wat ik wel frappant vind is het aantal reacties op dot artikel die zeggen dat het allemaal gesneden koek is en heel logisch. Dat weten deze wetenschappers ook wel, maar het hele idee is dat ze dat nu wetenschappelijk hebben vastgesteld en dat het daarmee dus bewezen is en niet gebaseerd op gevoel of intuïtie. Dat is precies wat er mis gaat bij de complotdenkers, die voelen ook allemaal heel duidelijk dat er iets niet in de haak is met dat vaccin en dat de overheid niet het beste met ze voor heeft enzovoorts.
Dit artikel zou natuurlijk een stuk interessanter zijn als nu juist wetenschappelijk het omgekeerde zou blijken. Maarja dat is niet hoe wetenschap werkt.
Het stukje wat mij nieuwe inzichten gaf (tov de rest van het artikel wat idd mijn gevoel en intuitie bevestigt) is hoe complotdenkers weer kunnen stoppen met complotdenken, dat geeft hoop en ook handvaten als je een keer in gesprek raakt met eentje (tl;dr: respectvol met hun standpunten omgaan, respect van hen verwachten en doorvragen naar wat de achterliggende reden is)
Dat sommige mensen geen vertrouwen meer hebben in de overheid kan ik ze eerlijk gezegd niet echt kwalijk nemen. (10 jaar VVD beleid van zoveel mogelijk bezuinigen op overheid en instanties uitkleden heeft geleid tot veel incompetentie op de ministeries waardoor het een bende is waar de burger doorgaans de dupe van is. Bijv. toeslagenaffaire) en als dat vertrouwen weg is, en je hebt niet per se kritisch leren nadenken en een paar BNers die je wel leuk (/wel vertrouwt) vindt beginnen een aantal dingen van de overheid in twijfel te trekken dan snap ik hoe je daar in meegezogen kan worden.
Gras = groen, water = nat, en aluhoedjes slikken alles wat perfect in hun straatje past.
Ik heb het artikel nog niet gelezen, dat komt vanavond wel, maar hier hoef je niet voor te hebben doorgestudeerd. Normale, rationele mensen weten dit natuurlijk al lang. En de wappies zelf bereik je toch niet, want die lezen geen gevestigde, serieuze media, al helemaal niet de NRC.
We weten dat ze niet kritisch zijn, we weten dat ze niet goed snik zijn, we weten dat ze in een Facebookbubbel leven, veel meer dan enige andere groep in de samenleving. Dat weten we allemaal al lang. De vraag is wat je ermee gaat doen?
Hoe deradicaliseer je een wappie? Hoe haal je ze uit hun bubbel? Hoe trek je ze weer de normale wereld in?
En op die vragen bestaat geen antwoord. Ik hoor ze in elk geval niet. Anders hadden we geen wappieprobleem.
‘Dat hebben wij in Nederland aangetoond onder moslims. Zij geloven gemiddeld sterker in complottheorieën dan de witte meerderheid. Dat komt door gevoelens van discriminatie en ervaringen daarmee. Die maken dat mensen het systeem als verrot gaan zien. Dat maakt de drempel een stuk lager om in complottheorieën te geloven.’
Frappant; vaak zijn islamieten juist onderdeel van complottheorieën. (‘Het is de schuld van de moslims!’)
Ik merk dat de complotdenkers in mijn (in) directe omgeving vooral genieten van de aandacht die het geeft.
Het is een recolcistrant zijn om aandacht op jezelf te richten, negatief of positief.
Zelfde is neem ik aan aan de hand met mensen die homeopatische troep nemen en iets zoals yoga of fruit eten overschatten in de gezonde effecten.
Ze denken dat ze open minded en kritisch zijn omdat ze iets niche als keuze nemen. Maar open minded kritisch zijn betekent niet louter iets alternatiefs te kiezen.
Ik zou denken dat als je echt kritisch en open minded bent, dat je de voor- en nadelen van een mainstream en alternatief idee/middel/politieke partij goed, logisch en duidelijk op een rij zet, overweegt en erover nadenkt.
Maar dat laatste gebeurt niet bij deze mensen. Als ze echt open minded beide kanten van iets hebben bekeken, dan zouden ze logischerwijs niet in de armen van de charlatans vallen. Want ze zijn niet open minded voor ideeën, niet kritisch, maar goedgelovig.
Er is een vrij groot verschil tussen denken dat je kritisch bent en kritisch denken.
Nogal zwak dat het artikel niet eens (een poging tot) een definitie van complotdenken geeft. Dat zou bijvoorbeeld die 21% contextualizeren. Is het bijvoorbeeld al complotdenken als ik geloof dat grote bedrijven bij de Amerikaanse overheid lobbyen? Dat is immers samenzwering, ook al is het overduidelijk waar. Ben ik complotdenker als ik me niet laat vaccineren omdat ik de vaccins niet vertrouw? Daar zit in principe niks qua complot in, maar het artikel doet me vermoeden dat dit wel zo gerekend wordt.
Ook is het constant benoemen van emoties, intuitie, gevoel etc als aanleiding tot complotdenken zwak. De beste hoogleraar zelf geeft aan dat het juist een gebrek aan kritisch denken is dat hiertoe leidt. Hoe kan het ook anders, aangezien de hele wetenschappelijke onderneming op intuitie en gevoel voortvaart. Zonder de initiële twijfel of nieuwsgierigheid komt er ook geen analyse, en het is een gebrek aan het laatste, niet een overvloed aan het eerste, waardoor men vastroest in bepaald denken.
“Ongevaccineerden worden naar concentratiekampen gebracht”
“Jezus wat een idioot”
“Ik ben gewoon kritisch”
In ander nieuws: een minuut duurt 60 seconden in Afrika
ik vermoed dat de sociale status meer van belang is om met de negative eigenschappen van de overheid in aanraking te komen. mensen met lage inkomens zijn vaker afhankelijk van de overheid. en ervaren daar de willekeur en onmacht om met de excessen van fout overheids beleid te kunnen dealen. zie de toeslag affaire. als je op die manier slachtoffer bent van de overheid begrijp ik best waarom je dan overal complotten gaat zien. De overheid stelt zich gewoon heel onbetrouwbaar naar de gene die afhankelijk van gemaakt is. en misbruikt haar macht met bestuurlijk recht allerhande eenzijdige regelgeving waar je pas door heen komt met oneindig lange gerechtelijke procedures en zelfs dan kan je het onderspit delven. Ik kan je vertellen dat met een laag inkomen je er niet de energie, kennis en netwerk hebt om daar mee te dealen.
Grappig dat dit al zo duidelijk was voor het gros van de samenleving maar zij juist precies hetzelfde denken over de andere kant
Hoogleraar feiten en logica: open deuren zijn niet dicht!
Nederlandse journalistiek en niet zelf nadenken maar altijd een hoogleraar aantikken, de ideale combinatie
27 comments
Interview – Hoogleraar radicalisering: ‘Complotdenkers zijn niet kritisch, maar juist goedgelovig’
Volgens onderzoek gelooft een op de vijf Nederlanders in complottheorieën. Zelf denken ze rationeel te zijn, maar „complotdenken komt vaak voort uit negatieve emoties, zoals angst en ontevredenheid”, zegt sociaal psycholoog Van Prooijen.
Het is ook een keuze, zei premier Rutte vorige maand over het geloven in complottheorieën. Uit onderzoek was gebleken dat ruim een op de vijf Nederlanders een ‘gelovige’ is. Maar is het echt zo simpel als Rutte zegt? Kiezen mensen ervoor om in complotten te geloven, of hebben ze daar aanleg voor?
Jan-Willem van Prooijen was een van de eersten die daar in Nederland onderzoek naar deed. Deze sociaal psycholoog is universitair hoofddocent aan de Vrije Universiteit Amsterdam en bijzonder hoogleraar radicalisering, extremisme en complotdenken aan de Universiteit van Maastricht. Van Prooijen stelde een wetenschappelijke bundel samen, Conspiracy Theories, waarin onderzoekers de laatste inzichten in de psychologie achter het complotdenken presenteren. „Complotdenken is niet rationeel. Het is juist emotioneel”, zegt Van Prooijen.
Delen complotdenkers psychologische en maatschappelijke kenmerken?
„Ik ben altijd heel terughoudend met praten over dé complotdenker. Ik praat liever over de mate van complotdenken. Want we zijn allemaal weleens een complotdenker. En dat is niet altijd onterecht. Maar er zijn wel kenmerken die mensen delen die in de meer extreme complottheorieën geloven. Zo weten we dat samenzweringsdenken samenhangt met politiek extremisme. Zowel aan de rechter- als aan de linkerkant, maar wat meer aan de rechterkant. Daarnaast is collectief narcisme een heel goede voorspeller voor complotdenken. Je ziet het vaak bij fel nationalisme. Denken dat je eigen groep beter is dan andere groepen. Vaak in combinatie met complotideeën over dreiging die er van andere groepen uit zou gaan.
„Complotdenken hangt ook nauw samen met emoties. Mensen die veel in complotten geloven, denken vaak kritisch en rationeel te zijn. Maar onderzoek laat zien dat complotdenken regelmatig voortkomt uit negatieve emoties. Zoals angst, woede en ontevredenheid over ontwikkelingen in de maatschappij.”
Naast ‘collectief narcisme’ zou ook individueel narcisme een goede voorspeller van complotdenken zijn. Hoe zit dat?
„Narcisme is een lastige term. Enerzijds is het een persoonlijkheidsstoornis, maar binnen de sociale psychologie gebruiken we de term voor iets dat gewoon verschilt tussen mensen. Sommige mensen zijn best vol van zichzelf. Als ze een lekkere appel eten, dan zetten ze dat op Instagram. Andere mensen hebben dat juist weer totaal niet.”
Hebben complotdenkers dan vaak veel zelfvertrouwen?
„Je hebt gezond zelfvertrouwen, denken dat je een waardevol persoon bent. Narcisme is problematischer, dat zijn meer superioriteitsgevoelens. Daardoor kun je ook niet tegen kritiek en zul je je eerder aangevallen voelen. Enerzijds denk je dat je het allemaal beter weet, maar als die anderen kritiek op je hebben, kan je boos worden, omdat je dat als een aanval op je ego ziet. Er is onderzoek dat laat zien dat de behoefte om uniek te zijn samenhangt met complotdenken. Uiteindelijk ga je er toch vanuit dat jij het beter weet; in het geval van de coronavaccins beter dan nagenoeg de hele medische wetenschap, want je hebt tien YouTube-filmpjes gezien.”
Deze wetenschappers trekken allemaal behoorlijk verstrekkende conclusies. Is dat niet aanmatigend? Complotdenkers zullen het er vaak niet mee eens zijn.
„Ik denk het niet. Als wij een samenhang vinden tussen narcisme en complotdenken, dan trekken we die conclusie. Als we hadden gevonden dat meer geloven in complottheorieën gemiddeld samenhangt met minder narcisme, dan hadden we dat geconcludeerd. Het is nooit aanmatigend bedoeld.”
Volgens een artikel uit de bundel voorziet complotdenken in behoeftes op het gebied van sociale identiteit. Is dat bewezen, of meer een theorie?
„Al deze ideeën zijn in meer of mindere mate gebaseerd op eerder onderzoek en eerder bewijs. Voor deze specifieke stelling is veel bewijs. Als jij gelooft dat het 5G-netwerk corona veroorzaakt, dan hou je er een vrij extreme mening op na. Maar als je vervolgens een groep vindt waarin iedereen er zo over denkt, dan kan dat een enorm bindende factor zijn.”
Complotdenkers raken soms oude vrienden kwijt. Heeft dat geen negatieve invloed op hun sociale identiteit?
„Tijdens de coronapandemie zagen we inderdaad dat complotdenken samenhangt met verlies van sociale contacten. Dat betekent niet dat complotdenken geen sociale functie kan hebben. Want ze komen meestal terecht in een groep waarin iedereen ze begrijpt en waarin ze worden gesteund en aangemoedigd.”
Een beetje zoals coronademonstranten elkaar ophemelden als ‘wakker’ en zichzelf prezen als ‘strijder’?
„Ja, inderdaad. Het wij-zij-denken is een belangrijk onderdeel van complotdenken.”
“Het heb op Facebook gestaan!”
Was inderdaad niet echt te verwachten dat dit het credo was van een onafhankelijke denker.
No shit sherlock
VLI dat ik hoogleraar radicalisering kan zijn.
>Complotdenkers zijn niet kritisch, maar juist goedgelovig
Totaal niet verwacht, deze conclusie. /s
Het ontbreekt de complotdenkers aan analytisch vermogen, logica is niet hun ding. Dus als iets goed ‘voelt’ zal het wel waar zijn. Zoiets.
Je hoeft geen hoogleraar te zijn om dat in te zien, maar wel fijn om te weten dat deze hoogleraar het bevestigt.
> Het hangt dus samen met ondemocratische attitudes en met polarisering en radicalisering.
Ja natuurlijk hangt het daarmee samen.
Bepaalde populistische politici zijn namelijk zelf helemaal *geen* complotdenkers. Evenals bepaalde types die groepen mensen proberen aan zich te binden via een website met een grote knop ‘*Doneer hier*’ ook niet echt de prietpraat geloven die ze rondbazuinen.
Het is een toneelstuk mensen. Om macht te verwerven en geld binnen te harken. Over de rug van Nederlanders die wel in die complotten geloven.
Wat natuurlijk van mijn kant complotdenken is 🙂
Ik moest toch even grinikken bij de zin ‘Ik heb daar zelf onderzoek naar gedaan’
Ik heb een beetje moeite met de manier waarop het woord “complottheorie” vaak wordt gebruikt alsof het een inherente eigenschap is van complottheorieën dat ze niet waar zijn.
Ik geloof helemaal niet in flat earth en dat soort onzin, maar er zijn gewoon complottheorieën waarvan bekend is dat ze waar zijn (bijvoorbeeld MK Ultra).
Hoogleraar open deuren
Doe zelf je onderzoek
https://archive.ph/oxpbJ
Nou ja, dat wisten we.
Wat ik wel frappant vind is het aantal reacties op dot artikel die zeggen dat het allemaal gesneden koek is en heel logisch. Dat weten deze wetenschappers ook wel, maar het hele idee is dat ze dat nu wetenschappelijk hebben vastgesteld en dat het daarmee dus bewezen is en niet gebaseerd op gevoel of intuïtie. Dat is precies wat er mis gaat bij de complotdenkers, die voelen ook allemaal heel duidelijk dat er iets niet in de haak is met dat vaccin en dat de overheid niet het beste met ze voor heeft enzovoorts.
Dit artikel zou natuurlijk een stuk interessanter zijn als nu juist wetenschappelijk het omgekeerde zou blijken. Maarja dat is niet hoe wetenschap werkt.
Het stukje wat mij nieuwe inzichten gaf (tov de rest van het artikel wat idd mijn gevoel en intuitie bevestigt) is hoe complotdenkers weer kunnen stoppen met complotdenken, dat geeft hoop en ook handvaten als je een keer in gesprek raakt met eentje (tl;dr: respectvol met hun standpunten omgaan, respect van hen verwachten en doorvragen naar wat de achterliggende reden is)
Dat sommige mensen geen vertrouwen meer hebben in de overheid kan ik ze eerlijk gezegd niet echt kwalijk nemen. (10 jaar VVD beleid van zoveel mogelijk bezuinigen op overheid en instanties uitkleden heeft geleid tot veel incompetentie op de ministeries waardoor het een bende is waar de burger doorgaans de dupe van is. Bijv. toeslagenaffaire) en als dat vertrouwen weg is, en je hebt niet per se kritisch leren nadenken en een paar BNers die je wel leuk (/wel vertrouwt) vindt beginnen een aantal dingen van de overheid in twijfel te trekken dan snap ik hoe je daar in meegezogen kan worden.
Gras = groen, water = nat, en aluhoedjes slikken alles wat perfect in hun straatje past.
Ik heb het artikel nog niet gelezen, dat komt vanavond wel, maar hier hoef je niet voor te hebben doorgestudeerd. Normale, rationele mensen weten dit natuurlijk al lang. En de wappies zelf bereik je toch niet, want die lezen geen gevestigde, serieuze media, al helemaal niet de NRC.
We weten dat ze niet kritisch zijn, we weten dat ze niet goed snik zijn, we weten dat ze in een Facebookbubbel leven, veel meer dan enige andere groep in de samenleving. Dat weten we allemaal al lang. De vraag is wat je ermee gaat doen?
Hoe deradicaliseer je een wappie? Hoe haal je ze uit hun bubbel? Hoe trek je ze weer de normale wereld in?
En op die vragen bestaat geen antwoord. Ik hoor ze in elk geval niet. Anders hadden we geen wappieprobleem.
‘Dat hebben wij in Nederland aangetoond onder moslims. Zij geloven gemiddeld sterker in complottheorieën dan de witte meerderheid. Dat komt door gevoelens van discriminatie en ervaringen daarmee. Die maken dat mensen het systeem als verrot gaan zien. Dat maakt de drempel een stuk lager om in complottheorieën te geloven.’
Frappant; vaak zijn islamieten juist onderdeel van complottheorieën. (‘Het is de schuld van de moslims!’)
Ik merk dat de complotdenkers in mijn (in) directe omgeving vooral genieten van de aandacht die het geeft.
Het is een recolcistrant zijn om aandacht op jezelf te richten, negatief of positief.
Zelfde is neem ik aan aan de hand met mensen die homeopatische troep nemen en iets zoals yoga of fruit eten overschatten in de gezonde effecten.
Ze denken dat ze open minded en kritisch zijn omdat ze iets niche als keuze nemen. Maar open minded kritisch zijn betekent niet louter iets alternatiefs te kiezen.
Ik zou denken dat als je echt kritisch en open minded bent, dat je de voor- en nadelen van een mainstream en alternatief idee/middel/politieke partij goed, logisch en duidelijk op een rij zet, overweegt en erover nadenkt.
Maar dat laatste gebeurt niet bij deze mensen. Als ze echt open minded beide kanten van iets hebben bekeken, dan zouden ze logischerwijs niet in de armen van de charlatans vallen. Want ze zijn niet open minded voor ideeën, niet kritisch, maar goedgelovig.
Er is een vrij groot verschil tussen denken dat je kritisch bent en kritisch denken.
Nogal zwak dat het artikel niet eens (een poging tot) een definitie van complotdenken geeft. Dat zou bijvoorbeeld die 21% contextualizeren. Is het bijvoorbeeld al complotdenken als ik geloof dat grote bedrijven bij de Amerikaanse overheid lobbyen? Dat is immers samenzwering, ook al is het overduidelijk waar. Ben ik complotdenker als ik me niet laat vaccineren omdat ik de vaccins niet vertrouw? Daar zit in principe niks qua complot in, maar het artikel doet me vermoeden dat dit wel zo gerekend wordt.
Ook is het constant benoemen van emoties, intuitie, gevoel etc als aanleiding tot complotdenken zwak. De beste hoogleraar zelf geeft aan dat het juist een gebrek aan kritisch denken is dat hiertoe leidt. Hoe kan het ook anders, aangezien de hele wetenschappelijke onderneming op intuitie en gevoel voortvaart. Zonder de initiële twijfel of nieuwsgierigheid komt er ook geen analyse, en het is een gebrek aan het laatste, niet een overvloed aan het eerste, waardoor men vastroest in bepaald denken.
[Goed filmpje over ‘openminded’ zijn](https://youtube.com/watch?v=T69TOuqaqXI&si=EnSIkaIECMiOmarE)
“Ongevaccineerden worden naar concentratiekampen gebracht”
“Jezus wat een idioot”
“Ik ben gewoon kritisch”
In ander nieuws: een minuut duurt 60 seconden in Afrika
ik vermoed dat de sociale status meer van belang is om met de negative eigenschappen van de overheid in aanraking te komen. mensen met lage inkomens zijn vaker afhankelijk van de overheid. en ervaren daar de willekeur en onmacht om met de excessen van fout overheids beleid te kunnen dealen. zie de toeslag affaire. als je op die manier slachtoffer bent van de overheid begrijp ik best waarom je dan overal complotten gaat zien. De overheid stelt zich gewoon heel onbetrouwbaar naar de gene die afhankelijk van gemaakt is. en misbruikt haar macht met bestuurlijk recht allerhande eenzijdige regelgeving waar je pas door heen komt met oneindig lange gerechtelijke procedures en zelfs dan kan je het onderspit delven. Ik kan je vertellen dat met een laag inkomen je er niet de energie, kennis en netwerk hebt om daar mee te dealen.
Grappig dat dit al zo duidelijk was voor het gros van de samenleving maar zij juist precies hetzelfde denken over de andere kant
Hoogleraar feiten en logica: open deuren zijn niet dicht!
Nederlandse journalistiek en niet zelf nadenken maar altijd een hoogleraar aantikken, de ideale combinatie
Jee, wie had dat nou gedacht!