Aan de zelfdoding van de Amsterdamse brandweerman Memet Yildirir gingen langdurige pesterijen vooraf. Niet voor het eerst, in het Amsterdamse korps. Diepgravend onderzoek kwam er niet.
>**„Hallo.” „We hebben hier een incident.” „Ja.” „Een doorgeflipte collega.” „Ja.”
>„We willen politie hier op de kazerne en eh een ambulance.”
>„Ambulance is alreeds geïnformeerd, waarom wil je de politie?”
>„Eh.. omdat onze collega amok maakt, hij heeft een mes in zijn hand, dus ehh het is echt serieus.
>Pfoeii…”
>„Snap het helemaal.”**
Het is dinsdag 3 december 2019, omstreeks half elf in de ochtend. In de meldkamer van de Amsterdamse brandweer is het meteen duidelijk wanneer ze kazerne Hendrik aan de lijn krijgen: hier is iets helemaal mis. De paniek klinkt duidelijk door in het transcript van de melding – zeker wanneer de situatie tijdens het telefoongesprek een nieuwe wending neemt.
Memet Yildirir (40), brandwacht eerste klasse, is die ochtend doorgedraaid op zijn werk. In de kantine van kazerne Hendrik aan de Marnixstraat steekt hij een collega met een schaar in zijn rug. Hij grijpt een groot mes, waarmee hij zichzelf verwondt. Daarna laat hij zich uit het raam op de eerste etage vallen. Reanimatie is vergeefs: hij overlijdt ter plekke.
De zelfdoding van Memet is een traumatische gebeurtenis voor de Amsterdamse brandweer. Zelfmoorden komen vaker voor in het Amsterdamse korps, maar een collega die zich óp het werk van het leven berooft – dat hebben ze nog niet eerder meegemaakt. Iedereen loopt geschokt en verdwaasd rond. Nog dezelfde ochtend komen de brandweercommandant en burgemeester Femke Halsema langs om met de mannen op de kazerne te spreken. Ook is er een groepsbijeenkomst voor iedereen die getuige is geweest van Memets dood, in het bijzijn van een GGZ-medewerker.
Drie dagen later nemen zijn collega’s afscheid van Memet. Ze vormen een erehaag in de Marnixstraat wanneer zijn kist, op een ladderwagen, vanuit de moskee verderop langs de kazerne rijdt. De volgende dag wordt Memet begraven in zijn geboorteland Turkije, in het bijzijn van zijn familie, echtgenote en dochtertje van één jaar oud.
**Spoken op de kazerne**
Waarom beroofde Memet zichzelf van het leven? Hij had psychische problemen – zoveel is duidelijk. Anderhalf jaar eerder kreeg hij een psychose, gevolgd door een burn-out, waardoor hij bijna een jaar niet op volle kracht kon werken. Op de fatale dinsdagochtend in december was hij opnieuw compleet in de war. Hij schreeuwde en bedreigde mensen, vertellen getuigen naderhand aan de politie. De nacht ervoor – hij draaide een 24-uursdienst – was hij ook al aan het spoken op de kazerne.
Memet werd ook gepest door zijn collega’s. Een relatie tussen dit pestgedrag en Memets zelfmoord, zo schreef burgemeester Halsema eerder dit jaar aan de Amsterdamse gemeenteraad, valt niet vast te stellen. Memet had de pesterijen gemeld en er was „actie op ondernomen”. Halsema: „De recherche heeft het onderzoek afgerond en geen verband gezien tussen pesten en de zelfmoord.”
Dat is niet het hele verhaal. Uit onderzoek van NRC blijkt dat Memet langdurig gepest werd door enkele collega’s. Soms meer, soms minder – maar structureel. Zijn depressie en burn-out waren direct terug te voeren op die langdurige treiterijen, zo blijkt uit getuigenissen van zijn weduwe, interne e-mails, vertrouwelijke medische documenten en gesprekken met negen betrokkenen bij de brandweer. Memet zelf heeft, voorafgaand aan zijn zelfdoding, op schrift gezet dat het pesten door collega’s een verwoestende invloed had op zijn leven. Genoeg redenen, zo vond het OM, om een onafhankelijk onderzoek te laten instellen naar wat er precies gebeurde op kazerne Hendrik in de maanden en jaren voor Memets dood.
Alleen: onderzoek naar pestgedrag op de kazerne kwam er nooit. De korpsleiding van de brandweer wilde er niet aan – ondanks een aanbeveling van de officier van justitie, en ondanks herhaaldelijk aandringen van Memets weduwe. De brandweer weigerde haar ook het rechercheonderzoek naar Memets dood te overhandigen, omdat alleen het OM dat zou mogen doen. Burgemeester Halsema, politiek verantwoordelijk voor de brandweer, was op de hoogte van de onvrede van de weduwe over hoe de korpsleiding omging met het overlijden van haar echtgenoot.
Dat de brandweer het pesten van Memet niet specifiek liet onderzoeken, is opmerkelijk. Memets dood was de vierde zelfmoord in acht jaar tijd bij het korps. In tenminste twee van die andere gevallen ging het om een brandweerman die op de werkvloer gepest werd.
Semra Aytemür, de weduwe van Memet, heeft de Amsterdamse brandweer inmiddels aansprakelijk gesteld voor de dood van haar man. Ze wil dat de brandweer erkent dat er een verband is tussen het pesten en de zelfmoord van Memet en eist een schadevergoeding. Ze is „erg teleurgesteld” in de manier waarop de korpsleiding en burgemeester Halsema zijn dood hebben afgehandeld, zegt ze tegen NRC. „Ik wil dat er onbevangen naar Memets zaak gekeken wordt, en dat is niet gebeurd.”
**Het mooiste beroep ter wereld**
Brandweerman worden was de grootste droom van Memet Yilidir (1979). Hij groeide op in het zuiden van Turkije, vlak bij de grens met Syrië. Een makkelijke jeugd had hij niet: toen hij tien jaar oud was, overleed zijn vader na een val van een paard. „Hij moest al jong werken in de sinaasappelgaarden van zijn moeder”, vertelt zijn weduwe Semra. Als jongetje was Memet dik, hij werd gepest op school. Ook was er sprake van mishandeling door een leraar.
Rond de eeuwwisseling komt Memet naar Amsterdam. Hij is dan twintig, en verliefd geworden op een Nederlands-Turkse vrouw. Het huwelijk strandt, maar Memet blijft in Nederland. Hij heeft verschillende baantjes: schoonmaker, facilitair medewerker, ober. In 2008 wordt hij, nadat hij twee keer is afgewezen omdat hij niet kan zwemmen en niet goed verstaanbaar is door de portofoon, aangenomen bij de Amsterdamse brandweer. Hij treedt in dienst als aspirant-brandwacht.
Bij de brandweer voelde Memet zich snel thuis, vertelt Semra. „Hij zei altijd dat brandweerman het mooiste beroep ter wereld is.” Hoewel zijn Nederlands nog wel iets beter kan, krijgt hij uitstekende beoordelingen, zo valt te lezen in zijn personeelsdossier („leergierig”, „goede brandwacht en een prettige collega”). Hij maakt vrienden en integreert snel in de hechte gemeenschap van de uitrukdienst. Want meedoen is van cruciaal belang bij de Amsterdamse brandweer: door de 24-uursdiensten zitten de brandweerlieden dicht op elkaar. Ze eten en slapen op de kazerne, zodat ze ook ’s nachts kunnen uitrukken. Ze sporten samen, koken samen, douchen samen, klussen samen – en halen geintjes uit met elkaar.
Ook zijn nieuwe liefde Semra, die hij ontmoet tijdens een avondje uit op het Leidseplein, is in eerste instantie heel gecharmeerd van de collega’s van Memet. Op hun eerste date nodigt hij haar meteen uit op kazerne Hendrik op de Marnixstraat. „Ik vond die brandweermannen hartstikke leuk”, zegt Semra. „Ze maakten de hele tijd droge grappen.”
Als Memet en Semra in het najaar van 2015 trouwen, is de hele kazerne uitgenodigd op het feest. Een groepsfoto toont het pas getrouwde stel temidden van vijftien gespierde mannen, lachend en gekke bekken trekkend. Als cadeau hebben Memets collega’s een brandblusser vol met kleingeld gestopt en dichtgeplakt met superlijm. „Met stiften hadden ze hun namen erop geschreven”, zegt Semra. „Dat was lief bedoeld.”
Memet was allesbehalve een sombermans, zeggen vrienden en oud-collega’s met wie NRC sprak. Ze omschrijven hem als een van nature energiek en opgewekt mens, een levensgenieter met wie je een fantastische avond kon hebben. Memet was ook zachtaardig, sociaal, en extreem gericht op anderen. Zijn collega’s op kazerne Hendrik waren erg gesteld op hem, zo vertellen ze later aan de politie. „Hij was een harde werker, een goede jongen, gezellige jongen. Nooit chagrijnig.”
**De ei-grap**
Die vrolijke, sociale Memet begint vanaf begin 2018 plots vreemd gedrag te vertonen. De aanleiding is een incident op de kazerne dat zijn collega’s in hun politieverhoor omschrijven als „de ei-grap”. In december 2017 heeft een andere brandweerman tijdens het avondeten van de nachtploeg een briefje van vijftig euro voor Memets neus gelegd. „Dit krijg je als ik drie eieren kapot mag slaan op je hoofd.” Is goed, zegt Memet – waarop de collega niet drie maar twee eieren op zijn hoofd kapot slaat en het briefje weer weghaalt. Iedereen aan tafel buldert van het lachen. Gefopt!
Het is een geintje dat past in de cultuur van de uitrukdienst. Pesterijtjes horen erbij, vinden ze bij de Amsterdamse brandweer, of het nou een emmer water bovenop een deur is, een bewerkte foto op het prikbord of vieze filmpjes in de gemeenschappelijke appgroep. Dat is de keerzijde van de hechte groepscultuur op de kazerne: je moet tegen een stootje kunnen. In hun politieverhoor vertellen Memets collega’s vrij achteloos over de ei-grap. Ze vinden het onschuldig.
Het blijft niet bij die ene avond in de keuken. In de maanden die volgen blijven enkele collega’s de ei-grap oprakelen in Memets bijzijn – ook als hij herhaaldelijk zegt dat hij er genoeg van heeft. „Voor een bevelvoerder is het lastig om mensen aan te spreken, want je bent one of the guys”, zegt een brandweerman later in zijn verhoor bij de politie.
De brandweer van Amsterdam lijkt al langere tijd een ware HR nachtmerrie te zijn, met bedreigingen naar commandanten , personeel dat gepest en getreiterd word, etc etc. Hier is een 11 pagina lange tread te vinden met nog meer veel meer dingen die gespeeld hebben: https://www.hulpverleningsforum.nl/index.php/topic,103562.100.html
Hierbij valt het mij op dat er vrij veel lijkt te spelen bij een aantal overheids diensten, zoals de berichten van de politie een paar dagen geleden, en een aantal zaken met boa’s.
Als iets van mij echt draconisch aangepakt mag worden is het pestgedrag.
Wat is dit voor nachtmerrie.
Pesten is een ruim begrip? Als het je herhaaldelijk gevraagd wordt iets niet meer te doen en toch door blijft gaan dan moet je mentaal wel heel laag geschaald zijn wil je niet door hebben dat je fout zit.
Misschien moet men ook maar gewoon stoppen met die 24-uursdiensten en het quasi-wonen op de kazerne. Ik zal wel te makkelijk denken maar dat kan ook niet gezond zijn zo’n vermenging tussen wonen en werken in combinatie met een verziekte pestcultuur. Het lijkt wel alsof men denkt dat er een ontgroeningsachtig ritueel nodig is om die collega’s voor elkaar door het vuur te laten gaan. Ik vraag me af of dat echt nodig is en of het niet veel meer schade doet dan dat het oplevert.
Vreselijk verhaal en de korpsleiding lijkt keer op keer niets te willen doen. Vd Laan leek het wel te willen aanpakken maar Halsema heeft dat proces om onduidelijke reden niet door gezet. Interessante podcast over de voorgeschiedenis https://www.thisamericanlife.org/684/burn-it-down
>„Nee ja, dat is… dat is niet pesten. Nee, zeker niet. Tenminste van mijn kant hè.”
Ja zo praat je het wel goed voor jezelf natuurlijk.
Er wordt zo makkelijk onderschat hoeveel impact pesten/plagen kan hebben op iemand. Wat in de ogen van de een onschuldig is kan bij een ander grote gevolgen hebben.
Het feit dat de korpsleiding niet wil meewerken aan het onderzoek laat, in mijn optiek, zien hoe verrot de cultuur binnen de Amsterdamse brandweer is. Als korpsleiding hoor je er te zijn voor iedere brandweerman/vrouw. En ervoor te zorgen dat er een gezonde werkomgeving is.
Toen ik dit las vond ik de meest verbazingwekkende zin:
“Zelfmoorden komen vaker voor op het Amsterdamse corps, maar dit iemand zich op de kazerne van het leven beroofd hadden ze niet eerder meegemaakt.”
Klinkt als een fijne werkomgeving als zelfmoorden niet zo bijzonder zijn
En zo blijkt de wereld toch net iets kutter dan ik gisteren dacht
Onmetelijke treurnis, dit verhaal maakt me echt droevig. Ik hoop dat zijn weduwe en dochter op een dag een mate van compensatie ontvangen van de brandweer, het liefst zo strekkend mogelijk. Het geeft veel plaatsvervangende schaamte om de pesters zo ongegeneerd te horen praten over hun acties. Doe eens normaal, man.
Dit gebeurt veel te veel in de hulpverlening beroepen. Dit is bij mij gebeurt alleen bij de ambulancedienst. Ik heb het zelf meegemaakt in 2018 bij mij in een stage voor de opleiding medisch hulpverlening.
Bedenk maar dat je achterin de ambulance zit. Voorin doen ze het raampje open en je hoort ze praten. Je hoort gesprekken zoals: “Wat is ze dom.”. En “Ik ga haar niks laten doen, want ze ziet er niet uit in het uniform.”. Later op de avond bespreekt feedback en vraagt waarom je geen handleidingen mag uitvoeren .Dan word er gezegd: ” Ik ga jouw niks laten doen. Je bent extreem onprofessioneel.”. Je vraagt waarom. “Ik vind je uniform er niet uit zien. Wanneer je een jas aantrekt ben je gigantisch (ik ben een petite vrouw en nog best dun). En je stem is te hoog. Niemand gaat je ooit serieus nemen. Pas je stem eens aan. Je gezicht is ook te lief en dat zo onprofessioneel. Oh en draag die make up eens niet. Te vrouwelijk.”. Ik heb jankend op school gezeten meerdere malen. Ik moest een keer op de grond gaan liggen tegen mijn wil om een heup band aan te voelen. Ik wilde het niet want dat zou ik aangeraakt worden waar ik niet wil. Ook was ik ongesteld en had ik een PDS aanval wat enorm pijn deed. Ik deed het toch omdat ze dreigde daar te stoppen met de stage. Ik was aan het huilen. Het deed zo’n pijn en voelde me extreem oncomfortabel. Ik melde alles op school. Maar ga je hoger op of naar school om dit gedrag te melden.”Is niet gebeurd. Je verzint het.”. Er word niks mee gedaan. Pesten vind ik een veel te lief woord.
Dit gedrag moet echt harder aangepakt worden. Triest om te lezen van de korps.
Ik vind het vooral walgelijk dat het onafhankelijke onderzoek tegengehouden werd om de rouwende collega’s te bescheremen. En hoe zit het dan met de rouwende weduwe? Het kind dat zonder vader op moet groeien? Nee man, de club die hem heeft zitten pesten heeft medelijden nodig.
Het is zo lekker typisch om te lezen hoe iedereen met pestgedrag omgaat zeg. Allemaal weerbaarheidstraining voor het slachtoffer, en niemand die de pesters een dagje naar huis stuurt voor de honderdste grap over eieren. Gaat nooit werken natuurlijk, er valt altijd wel iemand buiten de groep.
Ik snap dat ze waarschijnlijk in schok zijn, maar iemand een teringlijer noemen nadat ze van het dak gesprongen zijn, is toch wel heel ehm, bijzonder.
Ik lees dit artikel (waarom, achteraf gezien.) en moet gelijk weer denken aan alle grappen en opmerkingen die ik op de basischool en later over me heen heb gekregen.
Sommigen van jullie hebben echt geen flauw idee hoeveel pijn jullie woorden doen. Voor mij is het inmiddels bijna 20 jaar terug en nog steekt het als ik terug denk. Je voelt je minderwaardig, vies en kapot en jaren later heb je gewoon overduidelijk problemen met socialiseren en anderen vertrouwen.
Mijn condoleances gaan uit naar Semra, het spijt me dat je medemensen zulke horken zijn maar boven alles spijt het me dat je niet de kans hebt gekregen om te genieten van Memet.
>Amsterdamse brandweerman
Wat een verassing /s
Je had Oud-commandant Leen Schaap die hier bovenop zat om de cultuur te herstellen. Maar is door Femke Halsema ontslagen. Want het moest wel gezellig blijven.
Edit: NRC of het parool had er ook nog een leuke lap tekst over geschreven.
>**Aan een apart onderzoek naar pestgedrag heeft Van Lieshout „geen behoefte”.**
„Ik ontken niet dat er een pestcultuur heerst bij de Amsterdamse
brandweer. Als korpsleiding zitten we daar elke dag bovenop. Maar nóg
een onderzoek biedt mij geen houvast voor de toekomst.”
Not doing a very good job, zou ik zo zeggen…
Wat een pubers eigenlijk zeg. Sommige mensen worden wel ouder, maar blijven geestelijk echt achter.
> Voor een bevelvoerder is het lastig om mensen aan te spreken, want je bent one of the guys
Wacht je hebt de leiding maar de mensen waarover je leiding hebt hebben zo weinig respect voor je dat als je ze op hun gedrag aanspreekt ze je als minder gaan zien?
Wat voor cultuur heerst er als je elkaar niet eens meer aan kan spreken op elkaars gedrag?
Een “jongens leuke grappen allemaal, maar hij vindt het niet zo leuk, als je ze wilt doen doe het op iemand die het niet zo erg vind” is toch voldoende?
De pesters worden constant beschermd.
Dit soort lui moeten met een name & shame campagne weggesneden worden uit fie “community”.
Kan je voorstellen hoe onveilig je je zou voelen als je een brandend huis in moet stappen met je pesters?
>Dat is de keerzijde van de hechte groepscultuur op de kazerne: je moet tegen een stootje kunnen.
Echt smerig hoe ze de “groepscultuur” van de brandweer als excuus gebruiken, dat is geen excuus dat maakt het juist veel erger!
Hij nodigde zijn vrouw op de eerste date uit naar de kazerne, ze kwamen allemaal op de bruiloft, hij is vaak meer dan 24 uur op de kazerne.
Als je zo’n hechte band hebt en zoveel met elkaar in contact bent dan maakt dat het juist veel erger en een veel groter verraad om vervolgens iemand heel extreem te gaan pesten.
En het idee dat ze zelf niet doorhadden dat het zo extreem was is echt gewoon lachwekkend, hij is een tijdlang weggeweest als gevolg van de pesterijen, vervolgens weer langzaam terug geintegreerd na gesprekken met een psycholoog, en tijdens die reïntegratie zijn er ook nadrukkelijk gesprekken met de pesters geweest waar er expliciet is gevraagd (en bevolen) of ze willen stoppen met het pesten.
Hoe haal je het in godsnaam in je hoofd om er dan vervolgens gewoon mee door te gaan?
En wat voor een incompetente baas ben je als je vervolgens geen onderzoek wil starten, terwijl dit gewoon duidelijk een helemaal kapotte bedrijfscultuur is die echt het functioneren van de organisatie verwoest. (dit is ook te zien aan hoe ze nu alle medewerkers uit elkaar halen en naar verschillende kazernes sturen, omdat ze zo boos zijn op elkaar omdat ze het de pesters kwalijk nemen wat er allemaal is gebeurd.)
Ik snap ook echt niet hoe Halsema dit allemaal laat gebeuren zonder zelf met wat meer dwang in te grijpen, wellicht komt dat nu er mediaaandacht is maar dat is natuurlijk dan al veel te laat.
leuk, adres staat erbij.
even wat eieren sturen.
>„Ik moet er rekening mee houden”, zo mailt hij aan Semra, „dat extra
onderzoek veel onrust geeft in de groep brandweercollega’s die nog
intensief rouwen om het verlies van hun dierbare collega.”
Hmmm, zoiets dergelijks heb ik ergens eerder gelezen. Weet niet meer waar, maar volgens mij gebruiken ze dit excuus vaker.
Het kan echt heel psychologisch schadelijk zijn als je op een plek werkt waar nauw broederschap de bedoeling is en dat je zo behandeld wordt.
Ik was een (extern ingehuurde) kantoorpik tijdens Dildogate (ook een schandaal van de Brandweer Amsterdam-Amstelland).
Het was, is, een doodszieke organisatie. Tegelijkertijd werken (werkten) er de beste collega’s.
AMA, voor zover ik het nog weet.
Ik ken het maar al te goed, ik heb gewerkt bij een IT bedrijf waar je als stront werd neergezet en er grappen over je wordt gemaakt om even te laten zien wie er boven je staat. En als je dan iets terug doet, werd het alleen van kwaad naar erger. Een “grapje” was het dan. Vertellen dat mijn vriendin “kk lelijk” was, was maar een grapje, dat ik niks kon en maar dom was. Dat heeft mij een burnout gegeven, en het enige wat ik je kan vertellen is neem ontslag en ga weg. Mensen zullen nooit veranderen, en er zijn genoeg werkplekken waar je echt respect zal krijgen en ook normale collega-vriend relaties zal krijgen.
Je zou toch bijna in staat zijn wat eieren die kazarne in te mikken? Gezien ze erg fan lijken te zijn van een eitje.
Dit zijn geen mannen, dit zijn kinderen.
Je collega is dood hoor. DOOR JOU.
Ik heb al heel wat gehoord over de Amsterdamse brandweer, en niets ervan is positief.
29 comments
Aan de zelfdoding van de Amsterdamse brandweerman Memet Yildirir gingen langdurige pesterijen vooraf. Niet voor het eerst, in het Amsterdamse korps. Diepgravend onderzoek kwam er niet.
>**„Hallo.” „We hebben hier een incident.” „Ja.” „Een doorgeflipte collega.” „Ja.”
>„We willen politie hier op de kazerne en eh een ambulance.”
>„Ambulance is alreeds geïnformeerd, waarom wil je de politie?”
>„Eh.. omdat onze collega amok maakt, hij heeft een mes in zijn hand, dus ehh het is echt serieus.
>Pfoeii…”
>„Snap het helemaal.”**
Het is dinsdag 3 december 2019, omstreeks half elf in de ochtend. In de meldkamer van de Amsterdamse brandweer is het meteen duidelijk wanneer ze kazerne Hendrik aan de lijn krijgen: hier is iets helemaal mis. De paniek klinkt duidelijk door in het transcript van de melding – zeker wanneer de situatie tijdens het telefoongesprek een nieuwe wending neemt.
>**Achtergrond: „Hij is gesprongen, jongens.”
>„Ach… ohhhh … o my God.”
>„Wie is die collega die dat doet?”
>Achtergrond: „Kankerzooi, fucking teringlijer man.”
>[…]
>„Hoe heet die collega?”
>„Hoe heet ie… Memet, Memet.”
>„Memet?”
>„Memet.”**
Memet Yildirir (40), brandwacht eerste klasse, is die ochtend doorgedraaid op zijn werk. In de kantine van kazerne Hendrik aan de Marnixstraat steekt hij een collega met een schaar in zijn rug. Hij grijpt een groot mes, waarmee hij zichzelf verwondt. Daarna laat hij zich uit het raam op de eerste etage vallen. Reanimatie is vergeefs: hij overlijdt ter plekke.
De zelfdoding van Memet is een traumatische gebeurtenis voor de Amsterdamse brandweer. Zelfmoorden komen vaker voor in het Amsterdamse korps, maar een collega die zich óp het werk van het leven berooft – dat hebben ze nog niet eerder meegemaakt. Iedereen loopt geschokt en verdwaasd rond. Nog dezelfde ochtend komen de brandweercommandant en burgemeester Femke Halsema langs om met de mannen op de kazerne te spreken. Ook is er een groepsbijeenkomst voor iedereen die getuige is geweest van Memets dood, in het bijzijn van een GGZ-medewerker.
Drie dagen later nemen zijn collega’s afscheid van Memet. Ze vormen een erehaag in de Marnixstraat wanneer zijn kist, op een ladderwagen, vanuit de moskee verderop langs de kazerne rijdt. De volgende dag wordt Memet begraven in zijn geboorteland Turkije, in het bijzijn van zijn familie, echtgenote en dochtertje van één jaar oud.
**Spoken op de kazerne**
Waarom beroofde Memet zichzelf van het leven? Hij had psychische problemen – zoveel is duidelijk. Anderhalf jaar eerder kreeg hij een psychose, gevolgd door een burn-out, waardoor hij bijna een jaar niet op volle kracht kon werken. Op de fatale dinsdagochtend in december was hij opnieuw compleet in de war. Hij schreeuwde en bedreigde mensen, vertellen getuigen naderhand aan de politie. De nacht ervoor – hij draaide een 24-uursdienst – was hij ook al aan het spoken op de kazerne.
Memet werd ook gepest door zijn collega’s. Een relatie tussen dit pestgedrag en Memets zelfmoord, zo schreef burgemeester Halsema eerder dit jaar aan de Amsterdamse gemeenteraad, valt niet vast te stellen. Memet had de pesterijen gemeld en er was „actie op ondernomen”. Halsema: „De recherche heeft het onderzoek afgerond en geen verband gezien tussen pesten en de zelfmoord.”
Dat is niet het hele verhaal. Uit onderzoek van NRC blijkt dat Memet langdurig gepest werd door enkele collega’s. Soms meer, soms minder – maar structureel. Zijn depressie en burn-out waren direct terug te voeren op die langdurige treiterijen, zo blijkt uit getuigenissen van zijn weduwe, interne e-mails, vertrouwelijke medische documenten en gesprekken met negen betrokkenen bij de brandweer. Memet zelf heeft, voorafgaand aan zijn zelfdoding, op schrift gezet dat het pesten door collega’s een verwoestende invloed had op zijn leven. Genoeg redenen, zo vond het OM, om een onafhankelijk onderzoek te laten instellen naar wat er precies gebeurde op kazerne Hendrik in de maanden en jaren voor Memets dood.
Alleen: onderzoek naar pestgedrag op de kazerne kwam er nooit. De korpsleiding van de brandweer wilde er niet aan – ondanks een aanbeveling van de officier van justitie, en ondanks herhaaldelijk aandringen van Memets weduwe. De brandweer weigerde haar ook het rechercheonderzoek naar Memets dood te overhandigen, omdat alleen het OM dat zou mogen doen. Burgemeester Halsema, politiek verantwoordelijk voor de brandweer, was op de hoogte van de onvrede van de weduwe over hoe de korpsleiding omging met het overlijden van haar echtgenoot.
Dat de brandweer het pesten van Memet niet specifiek liet onderzoeken, is opmerkelijk. Memets dood was de vierde zelfmoord in acht jaar tijd bij het korps. In tenminste twee van die andere gevallen ging het om een brandweerman die op de werkvloer gepest werd.
Semra Aytemür, de weduwe van Memet, heeft de Amsterdamse brandweer inmiddels aansprakelijk gesteld voor de dood van haar man. Ze wil dat de brandweer erkent dat er een verband is tussen het pesten en de zelfmoord van Memet en eist een schadevergoeding. Ze is „erg teleurgesteld” in de manier waarop de korpsleiding en burgemeester Halsema zijn dood hebben afgehandeld, zegt ze tegen NRC. „Ik wil dat er onbevangen naar Memets zaak gekeken wordt, en dat is niet gebeurd.”
**Het mooiste beroep ter wereld**
Brandweerman worden was de grootste droom van Memet Yilidir (1979). Hij groeide op in het zuiden van Turkije, vlak bij de grens met Syrië. Een makkelijke jeugd had hij niet: toen hij tien jaar oud was, overleed zijn vader na een val van een paard. „Hij moest al jong werken in de sinaasappelgaarden van zijn moeder”, vertelt zijn weduwe Semra. Als jongetje was Memet dik, hij werd gepest op school. Ook was er sprake van mishandeling door een leraar.
Rond de eeuwwisseling komt Memet naar Amsterdam. Hij is dan twintig, en verliefd geworden op een Nederlands-Turkse vrouw. Het huwelijk strandt, maar Memet blijft in Nederland. Hij heeft verschillende baantjes: schoonmaker, facilitair medewerker, ober. In 2008 wordt hij, nadat hij twee keer is afgewezen omdat hij niet kan zwemmen en niet goed verstaanbaar is door de portofoon, aangenomen bij de Amsterdamse brandweer. Hij treedt in dienst als aspirant-brandwacht.
Bij de brandweer voelde Memet zich snel thuis, vertelt Semra. „Hij zei altijd dat brandweerman het mooiste beroep ter wereld is.” Hoewel zijn Nederlands nog wel iets beter kan, krijgt hij uitstekende beoordelingen, zo valt te lezen in zijn personeelsdossier („leergierig”, „goede brandwacht en een prettige collega”). Hij maakt vrienden en integreert snel in de hechte gemeenschap van de uitrukdienst. Want meedoen is van cruciaal belang bij de Amsterdamse brandweer: door de 24-uursdiensten zitten de brandweerlieden dicht op elkaar. Ze eten en slapen op de kazerne, zodat ze ook ’s nachts kunnen uitrukken. Ze sporten samen, koken samen, douchen samen, klussen samen – en halen geintjes uit met elkaar.
Ook zijn nieuwe liefde Semra, die hij ontmoet tijdens een avondje uit op het Leidseplein, is in eerste instantie heel gecharmeerd van de collega’s van Memet. Op hun eerste date nodigt hij haar meteen uit op kazerne Hendrik op de Marnixstraat. „Ik vond die brandweermannen hartstikke leuk”, zegt Semra. „Ze maakten de hele tijd droge grappen.”
Als Memet en Semra in het najaar van 2015 trouwen, is de hele kazerne uitgenodigd op het feest. Een groepsfoto toont het pas getrouwde stel temidden van vijftien gespierde mannen, lachend en gekke bekken trekkend. Als cadeau hebben Memets collega’s een brandblusser vol met kleingeld gestopt en dichtgeplakt met superlijm. „Met stiften hadden ze hun namen erop geschreven”, zegt Semra. „Dat was lief bedoeld.”
Memet was allesbehalve een sombermans, zeggen vrienden en oud-collega’s met wie NRC sprak. Ze omschrijven hem als een van nature energiek en opgewekt mens, een levensgenieter met wie je een fantastische avond kon hebben. Memet was ook zachtaardig, sociaal, en extreem gericht op anderen. Zijn collega’s op kazerne Hendrik waren erg gesteld op hem, zo vertellen ze later aan de politie. „Hij was een harde werker, een goede jongen, gezellige jongen. Nooit chagrijnig.”
**De ei-grap**
Die vrolijke, sociale Memet begint vanaf begin 2018 plots vreemd gedrag te vertonen. De aanleiding is een incident op de kazerne dat zijn collega’s in hun politieverhoor omschrijven als „de ei-grap”. In december 2017 heeft een andere brandweerman tijdens het avondeten van de nachtploeg een briefje van vijftig euro voor Memets neus gelegd. „Dit krijg je als ik drie eieren kapot mag slaan op je hoofd.” Is goed, zegt Memet – waarop de collega niet drie maar twee eieren op zijn hoofd kapot slaat en het briefje weer weghaalt. Iedereen aan tafel buldert van het lachen. Gefopt!
Het is een geintje dat past in de cultuur van de uitrukdienst. Pesterijtjes horen erbij, vinden ze bij de Amsterdamse brandweer, of het nou een emmer water bovenop een deur is, een bewerkte foto op het prikbord of vieze filmpjes in de gemeenschappelijke appgroep. Dat is de keerzijde van de hechte groepscultuur op de kazerne: je moet tegen een stootje kunnen. In hun politieverhoor vertellen Memets collega’s vrij achteloos over de ei-grap. Ze vinden het onschuldig.
Het blijft niet bij die ene avond in de keuken. In de maanden die volgen blijven enkele collega’s de ei-grap oprakelen in Memets bijzijn – ook als hij herhaaldelijk zegt dat hij er genoeg van heeft. „Voor een bevelvoerder is het lastig om mensen aan te spreken, want je bent one of the guys”, zegt een brandweerman later in zijn verhoor bij de politie.
De brandweer van Amsterdam lijkt al langere tijd een ware HR nachtmerrie te zijn, met bedreigingen naar commandanten , personeel dat gepest en getreiterd word, etc etc. Hier is een 11 pagina lange tread te vinden met nog meer veel meer dingen die gespeeld hebben:
https://www.hulpverleningsforum.nl/index.php/topic,103562.100.html
Hierbij valt het mij op dat er vrij veel lijkt te spelen bij een aantal overheids diensten, zoals de berichten van de politie een paar dagen geleden, en een aantal zaken met boa’s.
Als iets van mij echt draconisch aangepakt mag worden is het pestgedrag.
Wat is dit voor nachtmerrie.
Pesten is een ruim begrip? Als het je herhaaldelijk gevraagd wordt iets niet meer te doen en toch door blijft gaan dan moet je mentaal wel heel laag geschaald zijn wil je niet door hebben dat je fout zit.
Misschien moet men ook maar gewoon stoppen met die 24-uursdiensten en het quasi-wonen op de kazerne. Ik zal wel te makkelijk denken maar dat kan ook niet gezond zijn zo’n vermenging tussen wonen en werken in combinatie met een verziekte pestcultuur. Het lijkt wel alsof men denkt dat er een ontgroeningsachtig ritueel nodig is om die collega’s voor elkaar door het vuur te laten gaan. Ik vraag me af of dat echt nodig is en of het niet veel meer schade doet dan dat het oplevert.
Vreselijk verhaal en de korpsleiding lijkt keer op keer niets te willen doen. Vd Laan leek het wel te willen aanpakken maar Halsema heeft dat proces om onduidelijke reden niet door gezet. Interessante podcast over de voorgeschiedenis https://www.thisamericanlife.org/684/burn-it-down
>„Nee ja, dat is… dat is niet pesten. Nee, zeker niet. Tenminste van mijn kant hè.”
Ja zo praat je het wel goed voor jezelf natuurlijk.
Er wordt zo makkelijk onderschat hoeveel impact pesten/plagen kan hebben op iemand. Wat in de ogen van de een onschuldig is kan bij een ander grote gevolgen hebben.
Het feit dat de korpsleiding niet wil meewerken aan het onderzoek laat, in mijn optiek, zien hoe verrot de cultuur binnen de Amsterdamse brandweer is. Als korpsleiding hoor je er te zijn voor iedere brandweerman/vrouw. En ervoor te zorgen dat er een gezonde werkomgeving is.
Toen ik dit las vond ik de meest verbazingwekkende zin:
“Zelfmoorden komen vaker voor op het Amsterdamse corps, maar dit iemand zich op de kazerne van het leven beroofd hadden ze niet eerder meegemaakt.”
Klinkt als een fijne werkomgeving als zelfmoorden niet zo bijzonder zijn
En zo blijkt de wereld toch net iets kutter dan ik gisteren dacht
Onmetelijke treurnis, dit verhaal maakt me echt droevig. Ik hoop dat zijn weduwe en dochter op een dag een mate van compensatie ontvangen van de brandweer, het liefst zo strekkend mogelijk. Het geeft veel plaatsvervangende schaamte om de pesters zo ongegeneerd te horen praten over hun acties. Doe eens normaal, man.
Dit gebeurt veel te veel in de hulpverlening beroepen. Dit is bij mij gebeurt alleen bij de ambulancedienst. Ik heb het zelf meegemaakt in 2018 bij mij in een stage voor de opleiding medisch hulpverlening.
Bedenk maar dat je achterin de ambulance zit. Voorin doen ze het raampje open en je hoort ze praten. Je hoort gesprekken zoals: “Wat is ze dom.”. En “Ik ga haar niks laten doen, want ze ziet er niet uit in het uniform.”. Later op de avond bespreekt feedback en vraagt waarom je geen handleidingen mag uitvoeren .Dan word er gezegd: ” Ik ga jouw niks laten doen. Je bent extreem onprofessioneel.”. Je vraagt waarom. “Ik vind je uniform er niet uit zien. Wanneer je een jas aantrekt ben je gigantisch (ik ben een petite vrouw en nog best dun). En je stem is te hoog. Niemand gaat je ooit serieus nemen. Pas je stem eens aan. Je gezicht is ook te lief en dat zo onprofessioneel. Oh en draag die make up eens niet. Te vrouwelijk.”. Ik heb jankend op school gezeten meerdere malen. Ik moest een keer op de grond gaan liggen tegen mijn wil om een heup band aan te voelen. Ik wilde het niet want dat zou ik aangeraakt worden waar ik niet wil. Ook was ik ongesteld en had ik een PDS aanval wat enorm pijn deed. Ik deed het toch omdat ze dreigde daar te stoppen met de stage. Ik was aan het huilen. Het deed zo’n pijn en voelde me extreem oncomfortabel. Ik melde alles op school. Maar ga je hoger op of naar school om dit gedrag te melden.”Is niet gebeurd. Je verzint het.”. Er word niks mee gedaan. Pesten vind ik een veel te lief woord.
Dit gedrag moet echt harder aangepakt worden. Triest om te lezen van de korps.
Ik vind het vooral walgelijk dat het onafhankelijke onderzoek tegengehouden werd om de rouwende collega’s te bescheremen. En hoe zit het dan met de rouwende weduwe? Het kind dat zonder vader op moet groeien? Nee man, de club die hem heeft zitten pesten heeft medelijden nodig.
Het is zo lekker typisch om te lezen hoe iedereen met pestgedrag omgaat zeg. Allemaal weerbaarheidstraining voor het slachtoffer, en niemand die de pesters een dagje naar huis stuurt voor de honderdste grap over eieren. Gaat nooit werken natuurlijk, er valt altijd wel iemand buiten de groep.
Ik snap dat ze waarschijnlijk in schok zijn, maar iemand een teringlijer noemen nadat ze van het dak gesprongen zijn, is toch wel heel ehm, bijzonder.
Ik lees dit artikel (waarom, achteraf gezien.) en moet gelijk weer denken aan alle grappen en opmerkingen die ik op de basischool en later over me heen heb gekregen.
Sommigen van jullie hebben echt geen flauw idee hoeveel pijn jullie woorden doen. Voor mij is het inmiddels bijna 20 jaar terug en nog steekt het als ik terug denk. Je voelt je minderwaardig, vies en kapot en jaren later heb je gewoon overduidelijk problemen met socialiseren en anderen vertrouwen.
Mijn condoleances gaan uit naar Semra, het spijt me dat je medemensen zulke horken zijn maar boven alles spijt het me dat je niet de kans hebt gekregen om te genieten van Memet.
>Amsterdamse brandweerman
Wat een verassing /s
Je had Oud-commandant Leen Schaap die hier bovenop zat om de cultuur te herstellen. Maar is door Femke Halsema ontslagen. Want het moest wel gezellig blijven.
Edit: NRC of het parool had er ook nog een leuke lap tekst over geschreven.
https://www.nrc.nl/nieuws/2019/09/30/ik-kreeg-een-mes-in-mijn-rug-zo-simpel-is-het-a3974990
>**Aan een apart onderzoek naar pestgedrag heeft Van Lieshout „geen behoefte”.**
„Ik ontken niet dat er een pestcultuur heerst bij de Amsterdamse
brandweer. Als korpsleiding zitten we daar elke dag bovenop. Maar nóg
een onderzoek biedt mij geen houvast voor de toekomst.”
Not doing a very good job, zou ik zo zeggen…
Wat een pubers eigenlijk zeg. Sommige mensen worden wel ouder, maar blijven geestelijk echt achter.
> Voor een bevelvoerder is het lastig om mensen aan te spreken, want je bent one of the guys
Wacht je hebt de leiding maar de mensen waarover je leiding hebt hebben zo weinig respect voor je dat als je ze op hun gedrag aanspreekt ze je als minder gaan zien?
Wat voor cultuur heerst er als je elkaar niet eens meer aan kan spreken op elkaars gedrag?
Een “jongens leuke grappen allemaal, maar hij vindt het niet zo leuk, als je ze wilt doen doe het op iemand die het niet zo erg vind” is toch voldoende?
De pesters worden constant beschermd.
Dit soort lui moeten met een name & shame campagne weggesneden worden uit fie “community”.
Kan je voorstellen hoe onveilig je je zou voelen als je een brandend huis in moet stappen met je pesters?
>Dat is de keerzijde van de hechte groepscultuur op de kazerne: je moet tegen een stootje kunnen.
Echt smerig hoe ze de “groepscultuur” van de brandweer als excuus gebruiken, dat is geen excuus dat maakt het juist veel erger!
Hij nodigde zijn vrouw op de eerste date uit naar de kazerne, ze kwamen allemaal op de bruiloft, hij is vaak meer dan 24 uur op de kazerne.
Als je zo’n hechte band hebt en zoveel met elkaar in contact bent dan maakt dat het juist veel erger en een veel groter verraad om vervolgens iemand heel extreem te gaan pesten.
En het idee dat ze zelf niet doorhadden dat het zo extreem was is echt gewoon lachwekkend, hij is een tijdlang weggeweest als gevolg van de pesterijen, vervolgens weer langzaam terug geintegreerd na gesprekken met een psycholoog, en tijdens die reïntegratie zijn er ook nadrukkelijk gesprekken met de pesters geweest waar er expliciet is gevraagd (en bevolen) of ze willen stoppen met het pesten.
Hoe haal je het in godsnaam in je hoofd om er dan vervolgens gewoon mee door te gaan?
En wat voor een incompetente baas ben je als je vervolgens geen onderzoek wil starten, terwijl dit gewoon duidelijk een helemaal kapotte bedrijfscultuur is die echt het functioneren van de organisatie verwoest. (dit is ook te zien aan hoe ze nu alle medewerkers uit elkaar halen en naar verschillende kazernes sturen, omdat ze zo boos zijn op elkaar omdat ze het de pesters kwalijk nemen wat er allemaal is gebeurd.)
Ik snap ook echt niet hoe Halsema dit allemaal laat gebeuren zonder zelf met wat meer dwang in te grijpen, wellicht komt dat nu er mediaaandacht is maar dat is natuurlijk dan al veel te laat.
leuk, adres staat erbij.
even wat eieren sturen.
>„Ik moet er rekening mee houden”, zo mailt hij aan Semra, „dat extra
onderzoek veel onrust geeft in de groep brandweercollega’s die nog
intensief rouwen om het verlies van hun dierbare collega.”
Hmmm, zoiets dergelijks heb ik ergens eerder gelezen. Weet niet meer waar, maar volgens mij gebruiken ze dit excuus vaker.
Het kan echt heel psychologisch schadelijk zijn als je op een plek werkt waar nauw broederschap de bedoeling is en dat je zo behandeld wordt.
Ik was een (extern ingehuurde) kantoorpik tijdens Dildogate (ook een schandaal van de Brandweer Amsterdam-Amstelland).
Het was, is, een doodszieke organisatie. Tegelijkertijd werken (werkten) er de beste collega’s.
AMA, voor zover ik het nog weet.
Ik ken het maar al te goed, ik heb gewerkt bij een IT bedrijf waar je als stront werd neergezet en er grappen over je wordt gemaakt om even te laten zien wie er boven je staat. En als je dan iets terug doet, werd het alleen van kwaad naar erger. Een “grapje” was het dan. Vertellen dat mijn vriendin “kk lelijk” was, was maar een grapje, dat ik niks kon en maar dom was. Dat heeft mij een burnout gegeven, en het enige wat ik je kan vertellen is neem ontslag en ga weg. Mensen zullen nooit veranderen, en er zijn genoeg werkplekken waar je echt respect zal krijgen en ook normale collega-vriend relaties zal krijgen.
Je zou toch bijna in staat zijn wat eieren die kazarne in te mikken? Gezien ze erg fan lijken te zijn van een eitje.
Dit zijn geen mannen, dit zijn kinderen.
Je collega is dood hoor. DOOR JOU.
Ik heb al heel wat gehoord over de Amsterdamse brandweer, en niets ervan is positief.