Hoe kun je minder last hebben van het verzetten van de klok? En zeven andere vragen over de zomertijd
Zomer- en wintertijd Het is weer zover: de klok moet met een uur worden verzet. Dat zijn we normaal gaan vinden, maar hoe is dit decennia oude gebruik eigenlijk ontstaan? En zou het niet worden afgeschaft? Acht vragen over de door velen vervloekte zomer- en wintertijd.
1 SINDS WANNEER STAAN DE KLOKKEN GELIJK IN NEDERLAND?
Nou, dat is van oudsher helemaal niet zo vanzelfsprekend. In Nederland kennen we ‘pas’ sinds 1909 een bij wet geregelde uniforme tijd. Daarvoor had elke streek zo zijn eigen plaatselijke tijd, afgestemd op de stand van de zon boven de plaatselijk kerk. Tot op 1 mei van dat jaar heel Nederland overschakelde op één standaardtijd, de zogenoemde Amsterdamse tijd. Dat was nationaal gezien wel zo praktisch, gezien het spoorboekje van de trein en het versturen van telegrammen. Nederland hield daarbij zoals internationaal gebruikelijk was zijn eigen zonnetijd aan: onze uniforme tijd sloot dus nergens bij aan, en week af van reeds bestaande ijkpunten in Londen (Greenwich) en Berlijn. Zo liep de Amsterdamse tijd 19 minuten en 32 seconden ‘achter’ op Greenwich Mean Time (GMT).
Daar bleef het niet bij. Net toen men in heel Nederland wel zo’n beetje gewend was geraakt aan die Amsterdamse tijd, brak de Tweede Wereldoorlog uit. De Duitsers voerden in Nederland in mei 1940 net als in andere bezette gebieden de tijdzone van Berlijn in, ook wel bekend als de Midden-Europese tijd (MET). En die hanteren we tot op de dag van vandaag nog altijd.
2 WAAROM ZIJN WE DE KLOK GAAN VERZETTEN?
Dat heeft alles te maken met de economie. In de 18de eeuw stelde de Amerikaanse wetenschapper en staatsman Benjamin Franklin voor dat de inwoners van Parijs miljoenen kaarsen konden uitsparen als zij in de zomermaanden elke dag zouden opstaan bij zonsopkomst, al was zijn voorstel satirisch ingestoken. Pas ruim een eeuw later werd het idee opgepikt door de Britse uitvinder William Willett. Hij sprak in zijn pamflet De verspilling van daglicht over de voordelen van dergelijke besparingen en het vooruitzicht van „lange lichte avonden”.
Toch gaf besparing – en dan die van kolen – de doorslag toen Duitsland in april 1916 als eerste land de zomertijd invoerde, halverwege de Eerste Wereldoorlog. Een dag later volgde Nederland, waarbij de begin- en einddatum jaarlijks werden aangekondigd in de Staatscourant. Aan die eerste zomertijdregeling van Nederland kwam met de Duitse bezetting in 1940 een einde.
In het voorjaar van 1977 maakt de zomertijd een comeback, opnieuw om economische redenen. In de nasleep van de olieboycot van 1973 die Nederland in een diepe recessie stortte, werd het huidige systeem van zomer- en wintertijd in het leven geroepen. Het idee was om op die manier zo veel mogelijk energie te besparen door op zomerdagen langer gebruik te maken van het zonlicht, waardoor ’s avonds minder lampen hoefden te branden. Sinds de jaren 80 is de zomertijd Europees geregeld en houden alle EU-lidstaten dezelfde zomertijddata aan: eind maart een uur vooruit, en eind oktober een uur achteruit.
3 WAAROM WORDT DE KLOK ‘S NACHTS VERZET?
Tja, dat halfjaarlijks verzetten van de klok. Het leverde in minder digitale tijden nogal eens verwarring op. Want moest ‘ie nou vóóruit, of toch àchteruit? Tegenwoordig gaat dat op je smartphone, pc en diverse andere digitale apparaten ‘automatisch’ terwijl je slaapt. Al zijn er natuurlijk nog voldoende plekken over (wandklok op batterij, ovenklok, het dashboard van oudere auto’s) waarbij je de tijd handmatig moet aanpassen, wat ook weer verwarring oplevert: want welke klok stond nou goed? Veel mensen verzetten hun klokken de volgende ochtend.
De kloktijd op je smartphone is dan al lang en breed gewijzigd op het vaste tijdstip dat daarvoor is gekozen: 02.00 uur in maart (uur vooruit) en 03.00 uur in oktober (uur achteruit). Midden in de nacht dus, wel zo handig om dit niet overdag tijdens werktijd te doen.
Dat het verzetten van de klok altijd in het weekend gebeurt, is niet volgens iedereen logisch. Dan hebben de meeste mensen vrij en dus de neiging om sowieso laat naar bed te gaan. Wat de voor velen toch al moeizame overgang naar de zomertijd op maandagochtend (de zogenoemde ‘sociale jetlag’) dubbel zo lastig maakt. Het extra uur vroeger opstaan komt immers bovenop het toch al naar later verschoven slaapritme. Bij het doordeweeks verzetten van de klok zou je vanwege werk of studie al tijdig opstaan. Het uurtje eerder opstaan is dan een kleinere stap, wat het aanpassen aan het nieuwe ritme zou vergemakkelijken, stellen tegenstanders. Ook speelt mee dat op de maandag na het verzetten van de klok [gemiddeld meer auto-ongelukken gebeuren](https://www.healthline.com/health-news/daylight-saving-can-make-driving-less-safe).
WELKE GEVOLGEN HEEFT HET SPELEN MET DE KLOK?
Het verzetten van de klok heeft invloed op de centrale biologische klok in onze hersenen, zegt chronobioloog Marijke Gordijn. „Die interne klok regelt in een ritme van ongeveer 24 uur processen zoals je hormonen, hartslag, bloeddruk en lichaamstemperatuur. Deze klok moet in de pas worden gehouden door blootstelling aan licht op een natuurlijk moment. Het is niet mogelijk om daar zonder gevolgen tegenin te gaan.”
En juist daar gaat het mis: we lopen in Nederland uit de pas. Behoorlijk uit de pas zelfs, zegt Gordijn. „Sinds het invoeren van de Midden-Europese tijd, onze wintertijd, leven we in Nederland in feite 40 minuten ‘ten westen’ van de meest ideale tijdzone: oftewel het moment waarop de zon om 12 uur boven Amsterdam staat. En sinds de invoering van de zomertijd in 1977 is dat in de zomer zelfs extreem ver: 1 uur en 40 minuten. De klok staat dan om 12 uur boven Griekenland en Oekraïne. We zitten in Nederland dus in de verkeerde tijdzone.”
Daarbij: het besparen van energie door het invoeren en van de zomertijd is tot op de dag van vandaag nooit onomstotelijk vastgesteld. NRC checkte deze bewering in 20017, en destijds bleek dat uit onderzoeken geen eenduidige conclusies naar voren kwam. Dat geldt nog steeds: sommige onderzoeken tonen enige besparing aan, andere onderzoeken geen enkele of juist een toename van energiegebruik, nu meer mensen gebruikmaken van airconditioning
KAN JE LAST HEBBEN VAN HET VERZETTEN VAN DE KLOK?
Waar de een ieder jaar weer blij is met langer avondlicht op het terras en het nog tot laat in de avond kunnen sporten in de buitenlucht dankzij de zomertijd, mort de ander over een verstoord ritme dat soms weken kan aanhouden. Kortom: we ervaren het dus individueel gezien anders. De meeste mensen zijn na vier tot zeven dagen wel gewend aan het nieuwe bioritme, maar er zijn ook onderzoeken die aantonen dat andere mensen dat na vier weken nog steeds niet zijn. Met name tijdens de zomertijd hebben zij de neiging om laat naar bed te gaan, terwijl ze er toch weer vroeg uit moeten. En daar kunnen sommige mensen slecht tegen.
Slaapwetenschappers zijn het erover eens dat het leven in de verkeerde tijdzone – het uit de pas lopen met de eigen biologische klok – ongezond is. Het verzetten van de klok zorgt aantoonbaar voor slaapproblemen bij een deel van de bevolking: zij slapen zo’n 10 procent minder efficiënt (en liggen dus langer wakker in bed). Echter: hoe groot dat deel van de bevolking is, weten we niet precies. Tegenstanders van de zomertijd zijn er genoeg, maar hoeveel mensen er daadwerkelijk last van hebben, is onbekend. Volgens Gordijn kan dit aandeel onder jongeren oplopen tot zo’n 25 procent, omdat zij vaak later naar bed gaan.
Op korte termijn zijn mensen die er last van hebben de dag erna moe, chagrijnig, minder geconcentreerd en hebben zij een groter risico op kleine ongelukjes. Daarbij geldt: hoe verder je jezelf ten westen van de natuurlijke tijdzone begeeft, hoe meer slaapverstoring er optreedt. Dat komt omdat ochtendlicht voor onze biologische klok belangrijker is dan avondlicht.
Daarbij is ook wetenschappelijk aangetoond dat slaapverstoring leidt tot ongezonder eten: mensen gaan vaker snacken en hebben minder zin om actief te zijn. Op de lange termijn is er zo een verhoogde kans op gezondheidsrisico’s: met name overgewicht, suikerziekte, hart- en vaatziekten en depressie. De meest recente correlatie die is aangetoond, is dat iemand bij een chronisch tekort aan slaap een groter risico loopt om dement te worden.
Alsjeblieft, schaf die onzin af, luister naar het gezondheidsonderzoek, ga naar die stabiele +0 toe.
In vredesnaam stop hiermee. Mijn voorkeur ligt sterk bij de zomertijd maar wat het ook mag worden maak het permanent.
Kijk ik doe gewoon een soort slaapritme-detox door een nachtje door te halen, of het goed voor me is betwijfel ik ten zeerste, maar vanavond slaap ik als een baby en hoe vaak zie ik nou de zonsopkomst op een zondag.
…zo maar even een paar blikjes energy halen als de appie open gaat denk ik.
Ik had er vroeger veel last van. Gisteravond heb ik alle klokken al bijgezet en gewoon wat eerder op bed gegaan
[deleted]
Altijd dat gejank. Over een week heb je er geen last meer van en kan je niet wachten om tot 9 uur in het licht te zitten.
Ik ben getrouwd met iemand die er veel last van heeft maar heb zelf nooit gesnapt waarom. Als we op vakantie gaan met een enkel uurtje tijdsverschil heeft ze nooit een probleem. Mijn theorie is dat het toch eerder een psychologisch iets is dan puur lichamelijk.
Als je een paar uur in een vliegtuig hebt gezeten is òf de lol van aankomst op de vakantieplek òf het fijne van weer thuiskomen, gekoppeld aan de transitie-uren in het vliegtuig blijkbaar afdoende om de impact van het tijdsverschil te dempen. Bij de jaarlijkse winter-zomer en zomer-winter wisseling missen zowel de verandering van omgeving als de tijd gespendeerd in zo’n vliegende sigaar.
Ook bij verre reizen zeggen de experts dat je de jetlag met een tempo van ca. 1 uur per dag inhaalt. Ik kan dat wel beamen met een verleden waarin ik de hele wereld over reisde voor mijn werk. Het probleem is dat dat er nu juist voor gezorgd zou kunnen hebben dat mijn lichaam er niet zo veel last van heeft…kip en ei dus.
Een laatste mogelijkheid is massahysterie, nou ja misschien niet echt hysterie maar het feit dat we het er allemaal over hebben dat het zo erg is en zwaar en moeilijk tot het punt dat we het zowaar nog gaan voelen ook.
Géén idee wat de èchte verklaring is maar hier heb je een huishouden waar één persoon nauwelijks iets (of zeg gerust niets) merkt en de andere persoon al weken van te voren met angst en beven naar de wissel toeleeft en er zeker een week of twee daadwerkelijk last van heeft met slechter slapen, hoofdpijn, vermoeidheid etc.
Wie het weet mag het zeggen…
[deleted]
Ik vind het een superfijn systeem. In de zomer lekker lang licht. Anders wordt het halverwege de nacht licht en daar heeft niemand wat aan. In de winter is er gewoon te weinig daglicht maar lijkt de balans me nu goed dat het meestal rond een werk/schooldag wel licht is.
Het is twee keer iets meer moeite met opstaan, maar nog steeds niet ondoenlijk. En dan is het klaar. Het is maar een uurtje. Ik weet dat veel mensen het grondig met me oneens zijn, maar ik vind het wel wat hebben, de klok verzetten en dan blij zijn met het lange licht of met de lange avonden met dichte gordijnen en de kaarsjes aan. In het voorjaar is het wel een keer een kortere nacht maar in de herfst mag je voor je gevoel juist lekker lang blijven liggen.
Ik heb niet zozeer last van de slaapkant van het verhaal, ik kan met redelijk weinig slaap toe. Maar wat ik irritant vind is dat ik niet meer goed voor mezelf in kan schatten hoe laat het is. Ook irritant is dat mijn hongergevoel moet meeverhuizen naar de nieuwe tijd, waardoor ik met de lunchpauze om 12 uur (nu 11 uur) nog geen honger heb maar een uur later wel.
Voor mij mag hij naar permanente wintertijd. Dat het dan zomers erg vroeg licht is, daar hebben we iets tegen, het heet gordijnen. Gemakkelijker dan in de winter tot 10 uur alle straatlantaarns uit te rusten met daglichtlampen.
Gewoon een zieke peuter in huis hebben die je de hele nacht wakker houdt. Dan merk je dat uur verschil niet meer.
Je moet je wel flink aanstellen om hier ‘last’ van te hebben. Ik begrijp nog dat als je in een vast slaapritme zit, je 1/2 dagen dit moet aanpassen. Maar als je hier weken- tot maandenlang last van hebt, lijkt mij dit eerder een excuus voor de overige problemen die je al hebt.
Ik verzet de klok en doe verder niks. Ik denk oprecht dat de mensen die hier last van hebben dat alleen hebben omdat ze er zo op focussen en al een maand van te voren druk maken.
>Desondanks besloot destijds commissievoorzitter Jean-Claude Juncker dat de wisseling tussen de winter- en zomertijd moest stoppen in Europa. **Hij kwam vervolgens met een wetsvoorstel om alle landen zelf te laten bepalen of zij voortaan permanent de zomertijd wilden hanteren, of permanent de wintertijd.** Zoals gebruikelijk bij zo’n wetsvoorstel moet dit worden goedgekeurd door zowel het Europees Parlement als de Europese Raad, het orgaan waarin de staatshoofden en regeringsleiders van de 27 lidstaten zijn vertegenwoordigd.
Ik kan me werkelijk waar geen slechter voorstel bedenken dan dat alle Europese landen invididueel een andere klok gaan aanhouden. Wellicht ben ik wat bevooroordeeld omdat ik kort bij Belgie en Duitsland woon, maar dit voorstel lijkt mij het slechtste van alle opties die ik heb gehoord.
Ik heb er niet zoveel moeite mee. Het is ook een soort inluiden van een nieuw seizoen. Enige minimale irritante is de eerste zondag van de zomertijd. Ik ben een vroege vogel en geniet echt van de zondagochtend en mis dan een uur, voor mijn gevoel vliegt de ochtend dan voorbij. Bonus is wel dat het de volgende ochtend lekker vroeg licht is.
De enige reden dat ik er vandaag last van heb is dat ik om 1:58 zou gaan slapen en toen 3 uur pas in m’n nest lag.
Ik heb al het gezeik nooit begrepen en het vervelendste van het verzetten is al het geblaat en geween van de zeikerds.
Het bioritme regelt zaken als wakker worden, slaperig worden, trek krijgen, en ongetwijfeld een aantal onbewuste processen van groei en herstel in het lichaam. Waar dat niets mee te maken heeft is de kloktijd. Het maakt niets uit of de klok nou 12 uur, 1 uur of een zeepaardje aanwijst. Wat de klok doet is vooral het gedrag tussen mensen synchroniseren. En ja, een boel van die tijden worden dus verschoven, maar die tijden zijn voor het overgrote deel conventies, niet het gevolg van een zorgvuldige studie naar bioritmes.
En in dat bioritme verandert sowieso veel: in minder dan een tijd is het een uur eerder licht en een uur later donker. Als je daarop reageert is de verandering al heel groot, veel groter dan de verandering van de klok.
Ja, al die mensen die zo natuurlijk leven en opstaan als het ligt wordt en gaan slapen als het donker wordt, hebben last van die klok verzetten…
We staan verdorie elke dag op de klok op, terwijl elke dag het licht anders is, we leven niet eens op onsnatuurlijk ritme, maar een uur op een fictieve klok maakt dan uit? Jankerts zijn het, die zich even bijzonder willen voelen en in het middelpunt van de belangstelling moeten staan. Alsof de meeste mensen die nu zeiken normaal niet uitslapen in het weekend. Slaap je lekker een uurtje langer uit. Opgelost.
Pro tip: gewoon altijd een super onregelmatige slaapduur hebben, dan valt het uurtje meer of minder in het niets bij de 3-5 uur die je de meer of minder slaapt in vergelijking met de dag ervoor en/of na
De maatschappij verlaten en een lone ranger worden
Gwn niet zo zeiken
Ik werk op zee en vaar nu de pacific over. Elke 2 dagen gaat hier de klok een uur vooruit en we passeren ook nog de datumgrens wat betekent dat we een 8 daagse week hebben. Ik denk dan NL best 2 keer per jaar de klok kan verzetten zonder dat de mentale gezondheid in elkaar stort.
Wat ik apart vind is dat ik niemand hoort als men op vakantie gaat naar landen met meer verschil dan 1 uur, de jetlag!!!
Dat vind men klaarblijkelijk niet erg want men geeft er ook nog eens heel veel geld aan uit.
Je kunt je ook minder aanstellen.
Voor alle mensen die er geen last van hebben: gefeliciteerd. Ik wel. En ik kwam er pas achter dat het door het tijdverzetten kwam nadat ik steeds 2x per jaar dezelfde klachten had – ineens slechter slapen, te vroeg wakker worden of te lang doorslapen, niet uitgerust wakker kunnen worden…etc. En ik was nog jong en totaal geen idee tot mijn ouders opviel dat het steeds gebeurde rond het verzetten van de klok. Overigens heb ik er met vakantie ook last van, en weet ik van mezelf dat ik erg gevoelig ben voor de natuurritmes.
Als het dan s avonds donker wordt en het is al half 10 in plaats van half 9 dan heeft dat grote gevolgen voor mijn avondritme, aangezien ik meer leef op het ondergaan en opgaan van de zon dan de klok. Maarja moet wel op tijd op werk zijn de volgende ochtend. Dus dat vraagt zo’n twee weken leren aanpassen en ik vind dat best pittig.
Een simpele oplossing zou zijn om het af te schaffen.
28 comments
Hoe kun je minder last hebben van het verzetten van de klok? En zeven andere vragen over de zomertijd
Zomer- en wintertijd Het is weer zover: de klok moet met een uur worden verzet. Dat zijn we normaal gaan vinden, maar hoe is dit decennia oude gebruik eigenlijk ontstaan? En zou het niet worden afgeschaft? Acht vragen over de door velen vervloekte zomer- en wintertijd.
1 SINDS WANNEER STAAN DE KLOKKEN GELIJK IN NEDERLAND?
Nou, dat is van oudsher helemaal niet zo vanzelfsprekend. In Nederland kennen we ‘pas’ sinds 1909 een bij wet geregelde uniforme tijd. Daarvoor had elke streek zo zijn eigen plaatselijke tijd, afgestemd op de stand van de zon boven de plaatselijk kerk. Tot op 1 mei van dat jaar heel Nederland overschakelde op één standaardtijd, de zogenoemde Amsterdamse tijd. Dat was nationaal gezien wel zo praktisch, gezien het spoorboekje van de trein en het versturen van telegrammen. Nederland hield daarbij zoals internationaal gebruikelijk was zijn eigen zonnetijd aan: onze uniforme tijd sloot dus nergens bij aan, en week af van reeds bestaande ijkpunten in Londen (Greenwich) en Berlijn. Zo liep de Amsterdamse tijd 19 minuten en 32 seconden ‘achter’ op Greenwich Mean Time (GMT).
Daar bleef het niet bij. Net toen men in heel Nederland wel zo’n beetje gewend was geraakt aan die Amsterdamse tijd, brak de Tweede Wereldoorlog uit. De Duitsers voerden in Nederland in mei 1940 net als in andere bezette gebieden de tijdzone van Berlijn in, ook wel bekend als de Midden-Europese tijd (MET). En die hanteren we tot op de dag van vandaag nog altijd.
2 WAAROM ZIJN WE DE KLOK GAAN VERZETTEN?
Dat heeft alles te maken met de economie. In de 18de eeuw stelde de Amerikaanse wetenschapper en staatsman Benjamin Franklin voor dat de inwoners van Parijs miljoenen kaarsen konden uitsparen als zij in de zomermaanden elke dag zouden opstaan bij zonsopkomst, al was zijn voorstel satirisch ingestoken. Pas ruim een eeuw later werd het idee opgepikt door de Britse uitvinder William Willett. Hij sprak in zijn pamflet De verspilling van daglicht over de voordelen van dergelijke besparingen en het vooruitzicht van „lange lichte avonden”.
Toch gaf besparing – en dan die van kolen – de doorslag toen Duitsland in april 1916 als eerste land de zomertijd invoerde, halverwege de Eerste Wereldoorlog. Een dag later volgde Nederland, waarbij de begin- en einddatum jaarlijks werden aangekondigd in de Staatscourant. Aan die eerste zomertijdregeling van Nederland kwam met de Duitse bezetting in 1940 een einde.
In het voorjaar van 1977 maakt de zomertijd een comeback, opnieuw om economische redenen. In de nasleep van de olieboycot van 1973 die Nederland in een diepe recessie stortte, werd het huidige systeem van zomer- en wintertijd in het leven geroepen. Het idee was om op die manier zo veel mogelijk energie te besparen door op zomerdagen langer gebruik te maken van het zonlicht, waardoor ’s avonds minder lampen hoefden te branden. Sinds de jaren 80 is de zomertijd Europees geregeld en houden alle EU-lidstaten dezelfde zomertijddata aan: eind maart een uur vooruit, en eind oktober een uur achteruit.
3 WAAROM WORDT DE KLOK ‘S NACHTS VERZET?
Tja, dat halfjaarlijks verzetten van de klok. Het leverde in minder digitale tijden nogal eens verwarring op. Want moest ‘ie nou vóóruit, of toch àchteruit? Tegenwoordig gaat dat op je smartphone, pc en diverse andere digitale apparaten ‘automatisch’ terwijl je slaapt. Al zijn er natuurlijk nog voldoende plekken over (wandklok op batterij, ovenklok, het dashboard van oudere auto’s) waarbij je de tijd handmatig moet aanpassen, wat ook weer verwarring oplevert: want welke klok stond nou goed? Veel mensen verzetten hun klokken de volgende ochtend.
De kloktijd op je smartphone is dan al lang en breed gewijzigd op het vaste tijdstip dat daarvoor is gekozen: 02.00 uur in maart (uur vooruit) en 03.00 uur in oktober (uur achteruit). Midden in de nacht dus, wel zo handig om dit niet overdag tijdens werktijd te doen.
Dat het verzetten van de klok altijd in het weekend gebeurt, is niet volgens iedereen logisch. Dan hebben de meeste mensen vrij en dus de neiging om sowieso laat naar bed te gaan. Wat de voor velen toch al moeizame overgang naar de zomertijd op maandagochtend (de zogenoemde ‘sociale jetlag’) dubbel zo lastig maakt. Het extra uur vroeger opstaan komt immers bovenop het toch al naar later verschoven slaapritme. Bij het doordeweeks verzetten van de klok zou je vanwege werk of studie al tijdig opstaan. Het uurtje eerder opstaan is dan een kleinere stap, wat het aanpassen aan het nieuwe ritme zou vergemakkelijken, stellen tegenstanders. Ook speelt mee dat op de maandag na het verzetten van de klok [gemiddeld meer auto-ongelukken gebeuren](https://www.healthline.com/health-news/daylight-saving-can-make-driving-less-safe).
WELKE GEVOLGEN HEEFT HET SPELEN MET DE KLOK?
Het verzetten van de klok heeft invloed op de centrale biologische klok in onze hersenen, zegt chronobioloog Marijke Gordijn. „Die interne klok regelt in een ritme van ongeveer 24 uur processen zoals je hormonen, hartslag, bloeddruk en lichaamstemperatuur. Deze klok moet in de pas worden gehouden door blootstelling aan licht op een natuurlijk moment. Het is niet mogelijk om daar zonder gevolgen tegenin te gaan.”
En juist daar gaat het mis: we lopen in Nederland uit de pas. Behoorlijk uit de pas zelfs, zegt Gordijn. „Sinds het invoeren van de Midden-Europese tijd, onze wintertijd, leven we in Nederland in feite 40 minuten ‘ten westen’ van de meest ideale tijdzone: oftewel het moment waarop de zon om 12 uur boven Amsterdam staat. En sinds de invoering van de zomertijd in 1977 is dat in de zomer zelfs extreem ver: 1 uur en 40 minuten. De klok staat dan om 12 uur boven Griekenland en Oekraïne. We zitten in Nederland dus in de verkeerde tijdzone.”
Daarbij: het besparen van energie door het invoeren en van de zomertijd is tot op de dag van vandaag nooit onomstotelijk vastgesteld. NRC checkte deze bewering in 20017, en destijds bleek dat uit onderzoeken geen eenduidige conclusies naar voren kwam. Dat geldt nog steeds: sommige onderzoeken tonen enige besparing aan, andere onderzoeken geen enkele of juist een toename van energiegebruik, nu meer mensen gebruikmaken van airconditioning
KAN JE LAST HEBBEN VAN HET VERZETTEN VAN DE KLOK?
Waar de een ieder jaar weer blij is met langer avondlicht op het terras en het nog tot laat in de avond kunnen sporten in de buitenlucht dankzij de zomertijd, mort de ander over een verstoord ritme dat soms weken kan aanhouden. Kortom: we ervaren het dus individueel gezien anders. De meeste mensen zijn na vier tot zeven dagen wel gewend aan het nieuwe bioritme, maar er zijn ook onderzoeken die aantonen dat andere mensen dat na vier weken nog steeds niet zijn. Met name tijdens de zomertijd hebben zij de neiging om laat naar bed te gaan, terwijl ze er toch weer vroeg uit moeten. En daar kunnen sommige mensen slecht tegen.
Slaapwetenschappers zijn het erover eens dat het leven in de verkeerde tijdzone – het uit de pas lopen met de eigen biologische klok – ongezond is. Het verzetten van de klok zorgt aantoonbaar voor slaapproblemen bij een deel van de bevolking: zij slapen zo’n 10 procent minder efficiënt (en liggen dus langer wakker in bed). Echter: hoe groot dat deel van de bevolking is, weten we niet precies. Tegenstanders van de zomertijd zijn er genoeg, maar hoeveel mensen er daadwerkelijk last van hebben, is onbekend. Volgens Gordijn kan dit aandeel onder jongeren oplopen tot zo’n 25 procent, omdat zij vaak later naar bed gaan.
Op korte termijn zijn mensen die er last van hebben de dag erna moe, chagrijnig, minder geconcentreerd en hebben zij een groter risico op kleine ongelukjes. Daarbij geldt: hoe verder je jezelf ten westen van de natuurlijke tijdzone begeeft, hoe meer slaapverstoring er optreedt. Dat komt omdat ochtendlicht voor onze biologische klok belangrijker is dan avondlicht.
Daarbij is ook wetenschappelijk aangetoond dat slaapverstoring leidt tot ongezonder eten: mensen gaan vaker snacken en hebben minder zin om actief te zijn. Op de lange termijn is er zo een verhoogde kans op gezondheidsrisico’s: met name overgewicht, suikerziekte, hart- en vaatziekten en depressie. De meest recente correlatie die is aangetoond, is dat iemand bij een chronisch tekort aan slaap een groter risico loopt om dement te worden.
Alsjeblieft, schaf die onzin af, luister naar het gezondheidsonderzoek, ga naar die stabiele +0 toe.
In vredesnaam stop hiermee. Mijn voorkeur ligt sterk bij de zomertijd maar wat het ook mag worden maak het permanent.
Kijk ik doe gewoon een soort slaapritme-detox door een nachtje door te halen, of het goed voor me is betwijfel ik ten zeerste, maar vanavond slaap ik als een baby en hoe vaak zie ik nou de zonsopkomst op een zondag.
…zo maar even een paar blikjes energy halen als de appie open gaat denk ik.
EDIT: ik_ihe 3 uur later: https://imgur.com/a/Hx8RkKt
Ik had er vroeger veel last van. Gisteravond heb ik alle klokken al bijgezet en gewoon wat eerder op bed gegaan
[deleted]
Altijd dat gejank. Over een week heb je er geen last meer van en kan je niet wachten om tot 9 uur in het licht te zitten.
Ik ben getrouwd met iemand die er veel last van heeft maar heb zelf nooit gesnapt waarom. Als we op vakantie gaan met een enkel uurtje tijdsverschil heeft ze nooit een probleem. Mijn theorie is dat het toch eerder een psychologisch iets is dan puur lichamelijk.
Als je een paar uur in een vliegtuig hebt gezeten is òf de lol van aankomst op de vakantieplek òf het fijne van weer thuiskomen, gekoppeld aan de transitie-uren in het vliegtuig blijkbaar afdoende om de impact van het tijdsverschil te dempen. Bij de jaarlijkse winter-zomer en zomer-winter wisseling missen zowel de verandering van omgeving als de tijd gespendeerd in zo’n vliegende sigaar.
Ook bij verre reizen zeggen de experts dat je de jetlag met een tempo van ca. 1 uur per dag inhaalt. Ik kan dat wel beamen met een verleden waarin ik de hele wereld over reisde voor mijn werk. Het probleem is dat dat er nu juist voor gezorgd zou kunnen hebben dat mijn lichaam er niet zo veel last van heeft…kip en ei dus.
Een laatste mogelijkheid is massahysterie, nou ja misschien niet echt hysterie maar het feit dat we het er allemaal over hebben dat het zo erg is en zwaar en moeilijk tot het punt dat we het zowaar nog gaan voelen ook.
Géén idee wat de èchte verklaring is maar hier heb je een huishouden waar één persoon nauwelijks iets (of zeg gerust niets) merkt en de andere persoon al weken van te voren met angst en beven naar de wissel toeleeft en er zeker een week of twee daadwerkelijk last van heeft met slechter slapen, hoofdpijn, vermoeidheid etc.
Wie het weet mag het zeggen…
[deleted]
Ik vind het een superfijn systeem. In de zomer lekker lang licht. Anders wordt het halverwege de nacht licht en daar heeft niemand wat aan. In de winter is er gewoon te weinig daglicht maar lijkt de balans me nu goed dat het meestal rond een werk/schooldag wel licht is.
Het is twee keer iets meer moeite met opstaan, maar nog steeds niet ondoenlijk. En dan is het klaar. Het is maar een uurtje. Ik weet dat veel mensen het grondig met me oneens zijn, maar ik vind het wel wat hebben, de klok verzetten en dan blij zijn met het lange licht of met de lange avonden met dichte gordijnen en de kaarsjes aan. In het voorjaar is het wel een keer een kortere nacht maar in de herfst mag je voor je gevoel juist lekker lang blijven liggen.
Ik heb niet zozeer last van de slaapkant van het verhaal, ik kan met redelijk weinig slaap toe. Maar wat ik irritant vind is dat ik niet meer goed voor mezelf in kan schatten hoe laat het is. Ook irritant is dat mijn hongergevoel moet meeverhuizen naar de nieuwe tijd, waardoor ik met de lunchpauze om 12 uur (nu 11 uur) nog geen honger heb maar een uur later wel.
Voor mij mag hij naar permanente wintertijd. Dat het dan zomers erg vroeg licht is, daar hebben we iets tegen, het heet gordijnen. Gemakkelijker dan in de winter tot 10 uur alle straatlantaarns uit te rusten met daglichtlampen.
Gewoon een zieke peuter in huis hebben die je de hele nacht wakker houdt. Dan merk je dat uur verschil niet meer.
Je moet je wel flink aanstellen om hier ‘last’ van te hebben. Ik begrijp nog dat als je in een vast slaapritme zit, je 1/2 dagen dit moet aanpassen. Maar als je hier weken- tot maandenlang last van hebt, lijkt mij dit eerder een excuus voor de overige problemen die je al hebt.
Ik verzet de klok en doe verder niks. Ik denk oprecht dat de mensen die hier last van hebben dat alleen hebben omdat ze er zo op focussen en al een maand van te voren druk maken.
>Desondanks besloot destijds commissievoorzitter Jean-Claude Juncker dat de wisseling tussen de winter- en zomertijd moest stoppen in Europa. **Hij kwam vervolgens met een wetsvoorstel om alle landen zelf te laten bepalen of zij voortaan permanent de zomertijd wilden hanteren, of permanent de wintertijd.** Zoals gebruikelijk bij zo’n wetsvoorstel moet dit worden goedgekeurd door zowel het Europees Parlement als de Europese Raad, het orgaan waarin de staatshoofden en regeringsleiders van de 27 lidstaten zijn vertegenwoordigd.
Ik kan me werkelijk waar geen slechter voorstel bedenken dan dat alle Europese landen invididueel een andere klok gaan aanhouden. Wellicht ben ik wat bevooroordeeld omdat ik kort bij Belgie en Duitsland woon, maar dit voorstel lijkt mij het slechtste van alle opties die ik heb gehoord.
Ik heb er niet zoveel moeite mee. Het is ook een soort inluiden van een nieuw seizoen. Enige minimale irritante is de eerste zondag van de zomertijd. Ik ben een vroege vogel en geniet echt van de zondagochtend en mis dan een uur, voor mijn gevoel vliegt de ochtend dan voorbij. Bonus is wel dat het de volgende ochtend lekker vroeg licht is.
De enige reden dat ik er vandaag last van heb is dat ik om 1:58 zou gaan slapen en toen 3 uur pas in m’n nest lag.
Ik heb al het gezeik nooit begrepen en het vervelendste van het verzetten is al het geblaat en geween van de zeikerds.
Het bioritme regelt zaken als wakker worden, slaperig worden, trek krijgen, en ongetwijfeld een aantal onbewuste processen van groei en herstel in het lichaam. Waar dat niets mee te maken heeft is de kloktijd. Het maakt niets uit of de klok nou 12 uur, 1 uur of een zeepaardje aanwijst. Wat de klok doet is vooral het gedrag tussen mensen synchroniseren. En ja, een boel van die tijden worden dus verschoven, maar die tijden zijn voor het overgrote deel conventies, niet het gevolg van een zorgvuldige studie naar bioritmes.
En in dat bioritme verandert sowieso veel: in minder dan een tijd is het een uur eerder licht en een uur later donker. Als je daarop reageert is de verandering al heel groot, veel groter dan de verandering van de klok.
Ja, al die mensen die zo natuurlijk leven en opstaan als het ligt wordt en gaan slapen als het donker wordt, hebben last van die klok verzetten…
We staan verdorie elke dag op de klok op, terwijl elke dag het licht anders is, we leven niet eens op onsnatuurlijk ritme, maar een uur op een fictieve klok maakt dan uit? Jankerts zijn het, die zich even bijzonder willen voelen en in het middelpunt van de belangstelling moeten staan. Alsof de meeste mensen die nu zeiken normaal niet uitslapen in het weekend. Slaap je lekker een uurtje langer uit. Opgelost.
Pro tip: gewoon altijd een super onregelmatige slaapduur hebben, dan valt het uurtje meer of minder in het niets bij de 3-5 uur die je de meer of minder slaapt in vergelijking met de dag ervoor en/of na
De maatschappij verlaten en een lone ranger worden
Gwn niet zo zeiken
Ik werk op zee en vaar nu de pacific over. Elke 2 dagen gaat hier de klok een uur vooruit en we passeren ook nog de datumgrens wat betekent dat we een 8 daagse week hebben. Ik denk dan NL best 2 keer per jaar de klok kan verzetten zonder dat de mentale gezondheid in elkaar stort.
Wat ik apart vind is dat ik niemand hoort als men op vakantie gaat naar landen met meer verschil dan 1 uur, de jetlag!!!
Dat vind men klaarblijkelijk niet erg want men geeft er ook nog eens heel veel geld aan uit.
Je kunt je ook minder aanstellen.
Voor alle mensen die er geen last van hebben: gefeliciteerd. Ik wel. En ik kwam er pas achter dat het door het tijdverzetten kwam nadat ik steeds 2x per jaar dezelfde klachten had – ineens slechter slapen, te vroeg wakker worden of te lang doorslapen, niet uitgerust wakker kunnen worden…etc. En ik was nog jong en totaal geen idee tot mijn ouders opviel dat het steeds gebeurde rond het verzetten van de klok. Overigens heb ik er met vakantie ook last van, en weet ik van mezelf dat ik erg gevoelig ben voor de natuurritmes.
Als het dan s avonds donker wordt en het is al half 10 in plaats van half 9 dan heeft dat grote gevolgen voor mijn avondritme, aangezien ik meer leef op het ondergaan en opgaan van de zon dan de klok. Maarja moet wel op tijd op werk zijn de volgende ochtend. Dus dat vraagt zo’n twee weken leren aanpassen en ik vind dat best pittig.
Een simpele oplossing zou zijn om het af te schaffen.