Reportage –
Acteurs leren havo 4 nadenken over de schuldvraag bij online shaming.
Online shaming Theatergezelschap Girls in Woods maakt een voorstelling over wraak na een doorgestuurde naakfoto, die wordt gespeeld op een school. „De heersende opvatting is dat de schuld bij de vrouw ligt: het is dom om een naaktfoto te sturen.”
Acteurs leren havo 4 nadenken over de schuldvraag bij online shaming
Online shaming Theatergezelschap Girls in Woods maakt een voorstelling over wraak na een doorgestuurde naakfoto, die wordt gespeeld op een school. „De heersende opvatting is dat de schuld bij de vrouw ligt: het is dom om een naaktfoto te sturen.”
Tussen de stellingkasten vol bakken met lijmpotjes en stanleymesjes in het CKV-lokaal op het Haags Montessori Lyceum wordt een whodunit opgelost. Een twintigtal leerlingen uit 4 havo met koptelefoons op wordt meegenomen in het verhaal van ene Lina – gespeeld door actrice Renée de Graaff (26) – die teruggaat naar haar oude middelbare school om uit te zoeken wie haar naaktfoto’s destijds doorgestuurd heeft.
De leerlingen aan felgekleurde tafels zijn vandaag het publiek van het toneelstuk dat zich midden in de klas ontvouwt. Dat toneelstuk bestaat deels uit wat de actrice live voor hun neus doet en voor het andere deel uit de gedachten en herinneringen van Lina die op hun koptelefoons te horen zijn.
De Graaff begint haar monoloog: „Bewijsstuk A: een foto. Een meisje, zestien of zeventien jaar oud. Rechterbeen op een bed, linkerbeen op de grond. Ze heeft geen kleren aan, ze is naakt. Ze leunt iets naar voren en steekt haar tong uit.” Achterin de klas wordt door een paar jongens gegiecheld, maar al snel is iedereen muisstil.
Marjet Moorman (43) en Nina Sondagh (37) maakten met hun theatergezelschap Girls in Woods Look at them (not me), een schoolvoorstelling, waarmee ze met jongeren op een laagdrempelige manier het gesprek over online shaming willen openen. Ze spelen de voorstelling op verschillende middelbare scholen in Den Haag, waar ze beiden vandaan komen.
Sinds de oprichting van het gezelschap twee jaar geleden richt Girls in Woods zich op theater voor jongeren. Net als veel andere jeugdtheatergezelschappen spelen ze soms op scholen, specifiek voor middelbare scholieren. In deze voorstellingen worden vaak actuele en relevante thema’s voor die doelgroep aangesneden – zoals geaardheid, klimaatverandering of genderrollen.
Moorman: „Aanleiding voor deze voorstelling was onder andere het verhaal van journalist Jantine Jongbloed in De Volkskrant. Zij ging daarin op zoek naar de daders van het online seksueel misbruik dat haar als zestienjarige is aangedaan. Ik was geraakt door het idee dat je als volwassen vrouw achteraf denkt: wat daar toen gebeurd is, klopt eigenlijk niet.”
Moorman vertelt hoe ze dat verhaal gebruikte: „Van de echte wereld maken we even een theatrale wereld door de leerlingen een rol in het verhaal te geven. Dat maakt dat de leerlingen makkelijk de vertaalslag maken naar hier en nu. Wat als dit hier gebeurt? Hoe zou ík reageren?”
Verdachten in beeld.
Op het schoolbord prijken aan het begin van de voorstelling zeven witte, lege A4’tjes. Gaandeweg worden die omgedraaid en komen er verdachten in beeld: was het Jim die de naaktfoto verspreidde, de jongen aan wie Lina in alle vertrouwen de foto had gestuurd? Of Evie, haar zogenaamde vriendin?
Hoofdpersoon Lina spreekt de leerlingen aan alsof zij personages zijn: de vrienden en klasgenoten van Lina. Dat leidt tot groot ongemak bij de pubers zelf. „Door iemand aan te spreken als degene die de naaktfoto heeft doorgestuurd, vragen we hem of haar om erover na te denken en een mening te vormen. Je zorgt er zo voor dat jongeren gevraagd worden stelling te nemen”, legt Moorman uit.
Het schoolbord wordt steeds voller: screenshots van Whatsappgesprekken – „Magere slet vraagt erom” – en anonieme berichten op Snapchat vormen de aanwijzingen die het mysterie van de doorgestuurde naaktfoto moeten oplossen. Lina komt erachter dat Jim de foto’s lekte en de rest deed gewoon mee. De les aan de leerlingen is: online shaming is nóóit de schuld van het slachtoffer.
Moorman: „Voor het schrijven en ontwikkelen van deze voorstelling hebben we gesprekken gevoerd met tweede- en vierdeklassers op een andere middelbare school over online shaming. We kwamen er al snel achter dat het perspectief vaak stokt bij de gedachte: dat had je als vrouw niet moeten doen. Je hoort geen naaktfoto’s te maken, punt.
„Met Look at them (not me) willen we dat gesprek op gang brengen en erop reflecteren. Daarom werken we ook samen met Fonds Slachtofferhulp, waarmee we na de voorstelling nog een nagesprek voeren in de klas. Dat zit nog in de pilotfase.”
Mooi project dit. Uit ervaring weet ik dat er bij pubers niets beter werkt om gedrag te corrigeren dan hen in de schoenen van een ander plaatsen. Het is jammer dat er niet altijd ruimte is voor die aanpak.
En de jeugd van tegenwoordig is een stuk progressiever, maar er valt op dit vlak nog een boel te winnen.
Ik vind altijd nogal een rare houding. Als je een naaktfoto doorstuurd dan neem je gewoon altijd een risico. Het is een beetje als een geheim doorvertellen, je geeft willens en weetens controle over iets op.
Het is inderdaad zo dat we ervoor moeten zorgen dat hierdoor niet gepest/geshamed en dergelijke wordt. Maar laten we niet vergeten dat geen foto sturen betekent dat je nooit in zo’n situatie kan komen. Dus heb je er zeker wel “schuld” aan.
Wat hiervoor een veel betere bewording is dat je niets fout hebt gedaan. En de pesters/shamers doen dat wel. Maar allebij hebben schuld.
Edit: Na wat leuke discussies in de comments neem ik deels terug wat ik hierboven heb geschreven. Diegene die de naaktfoto stuurt is niet schuldig. Dat zijn alleen de shamers/pesters. Maar diegene die de naaktfoto stuurt is wel verantwoordelijk.
Hoe zit dit wettelijk in elkaar? Ik zou verwachten dat als een minderjarige een foto van zichzelf verspreid (naar 1 of meerdere minder- of meerderjarigen) dat dat geaccepteerd wordt. Maar wanneer wordt het verspreiden van een foto van een 3e minderjarige persoon het verspreiden van kinderporno?
Ofwel om in deze draad te blijven: is het niet heel makkelijk om op die manier te ‘bewijzen’ wie de schuldige is in dit vraagstuk?
4 comments
Reportage –
Acteurs leren havo 4 nadenken over de schuldvraag bij online shaming.
Online shaming Theatergezelschap Girls in Woods maakt een voorstelling over wraak na een doorgestuurde naakfoto, die wordt gespeeld op een school. „De heersende opvatting is dat de schuld bij de vrouw ligt: het is dom om een naaktfoto te sturen.”
Acteurs leren havo 4 nadenken over de schuldvraag bij online shaming
Online shaming Theatergezelschap Girls in Woods maakt een voorstelling over wraak na een doorgestuurde naakfoto, die wordt gespeeld op een school. „De heersende opvatting is dat de schuld bij de vrouw ligt: het is dom om een naaktfoto te sturen.”
Tussen de stellingkasten vol bakken met lijmpotjes en stanleymesjes in het CKV-lokaal op het Haags Montessori Lyceum wordt een whodunit opgelost. Een twintigtal leerlingen uit 4 havo met koptelefoons op wordt meegenomen in het verhaal van ene Lina – gespeeld door actrice Renée de Graaff (26) – die teruggaat naar haar oude middelbare school om uit te zoeken wie haar naaktfoto’s destijds doorgestuurd heeft.
De leerlingen aan felgekleurde tafels zijn vandaag het publiek van het toneelstuk dat zich midden in de klas ontvouwt. Dat toneelstuk bestaat deels uit wat de actrice live voor hun neus doet en voor het andere deel uit de gedachten en herinneringen van Lina die op hun koptelefoons te horen zijn.
De Graaff begint haar monoloog: „Bewijsstuk A: een foto. Een meisje, zestien of zeventien jaar oud. Rechterbeen op een bed, linkerbeen op de grond. Ze heeft geen kleren aan, ze is naakt. Ze leunt iets naar voren en steekt haar tong uit.” Achterin de klas wordt door een paar jongens gegiecheld, maar al snel is iedereen muisstil.
Marjet Moorman (43) en Nina Sondagh (37) maakten met hun theatergezelschap Girls in Woods Look at them (not me), een schoolvoorstelling, waarmee ze met jongeren op een laagdrempelige manier het gesprek over online shaming willen openen. Ze spelen de voorstelling op verschillende middelbare scholen in Den Haag, waar ze beiden vandaan komen.
Sinds de oprichting van het gezelschap twee jaar geleden richt Girls in Woods zich op theater voor jongeren. Net als veel andere jeugdtheatergezelschappen spelen ze soms op scholen, specifiek voor middelbare scholieren. In deze voorstellingen worden vaak actuele en relevante thema’s voor die doelgroep aangesneden – zoals geaardheid, klimaatverandering of genderrollen.
Moorman: „Aanleiding voor deze voorstelling was onder andere het verhaal van journalist Jantine Jongbloed in De Volkskrant. Zij ging daarin op zoek naar de daders van het online seksueel misbruik dat haar als zestienjarige is aangedaan. Ik was geraakt door het idee dat je als volwassen vrouw achteraf denkt: wat daar toen gebeurd is, klopt eigenlijk niet.”
Moorman vertelt hoe ze dat verhaal gebruikte: „Van de echte wereld maken we even een theatrale wereld door de leerlingen een rol in het verhaal te geven. Dat maakt dat de leerlingen makkelijk de vertaalslag maken naar hier en nu. Wat als dit hier gebeurt? Hoe zou ík reageren?”
Verdachten in beeld.
Op het schoolbord prijken aan het begin van de voorstelling zeven witte, lege A4’tjes. Gaandeweg worden die omgedraaid en komen er verdachten in beeld: was het Jim die de naaktfoto verspreidde, de jongen aan wie Lina in alle vertrouwen de foto had gestuurd? Of Evie, haar zogenaamde vriendin?
Hoofdpersoon Lina spreekt de leerlingen aan alsof zij personages zijn: de vrienden en klasgenoten van Lina. Dat leidt tot groot ongemak bij de pubers zelf. „Door iemand aan te spreken als degene die de naaktfoto heeft doorgestuurd, vragen we hem of haar om erover na te denken en een mening te vormen. Je zorgt er zo voor dat jongeren gevraagd worden stelling te nemen”, legt Moorman uit.
Het schoolbord wordt steeds voller: screenshots van Whatsappgesprekken – „Magere slet vraagt erom” – en anonieme berichten op Snapchat vormen de aanwijzingen die het mysterie van de doorgestuurde naaktfoto moeten oplossen. Lina komt erachter dat Jim de foto’s lekte en de rest deed gewoon mee. De les aan de leerlingen is: online shaming is nóóit de schuld van het slachtoffer.
Moorman: „Voor het schrijven en ontwikkelen van deze voorstelling hebben we gesprekken gevoerd met tweede- en vierdeklassers op een andere middelbare school over online shaming. We kwamen er al snel achter dat het perspectief vaak stokt bij de gedachte: dat had je als vrouw niet moeten doen. Je hoort geen naaktfoto’s te maken, punt.
„Met Look at them (not me) willen we dat gesprek op gang brengen en erop reflecteren. Daarom werken we ook samen met Fonds Slachtofferhulp, waarmee we na de voorstelling nog een nagesprek voeren in de klas. Dat zit nog in de pilotfase.”
Mooi project dit. Uit ervaring weet ik dat er bij pubers niets beter werkt om gedrag te corrigeren dan hen in de schoenen van een ander plaatsen. Het is jammer dat er niet altijd ruimte is voor die aanpak.
En de jeugd van tegenwoordig is een stuk progressiever, maar er valt op dit vlak nog een boel te winnen.
Ik vind altijd nogal een rare houding. Als je een naaktfoto doorstuurd dan neem je gewoon altijd een risico. Het is een beetje als een geheim doorvertellen, je geeft willens en weetens controle over iets op.
Het is inderdaad zo dat we ervoor moeten zorgen dat hierdoor niet gepest/geshamed en dergelijke wordt. Maar laten we niet vergeten dat geen foto sturen betekent dat je nooit in zo’n situatie kan komen. Dus heb je er zeker wel “schuld” aan.
Wat hiervoor een veel betere bewording is dat je niets fout hebt gedaan. En de pesters/shamers doen dat wel. Maar allebij hebben schuld.
Edit: Na wat leuke discussies in de comments neem ik deels terug wat ik hierboven heb geschreven. Diegene die de naaktfoto stuurt is niet schuldig. Dat zijn alleen de shamers/pesters. Maar diegene die de naaktfoto stuurt is wel verantwoordelijk.
Hoe zit dit wettelijk in elkaar? Ik zou verwachten dat als een minderjarige een foto van zichzelf verspreid (naar 1 of meerdere minder- of meerderjarigen) dat dat geaccepteerd wordt. Maar wanneer wordt het verspreiden van een foto van een 3e minderjarige persoon het verspreiden van kinderporno?
Ofwel om in deze draad te blijven: is het niet heel makkelijk om op die manier te ‘bewijzen’ wie de schuldige is in dit vraagstuk?