Coalitie voorlopig gered door gevoelige stikstofbesluiten vooruit te schuiven

39 comments
  1. # Coalitie voorlopig gered door gevoelige stikstofbesluiten vooruit te schuiven

    **Crisisoverleg Het CDA wil over een paar maanden opnieuw onderhandelen over de stikstofafspraken van de coalitie. Het kabinet neemt een groot risico: vertraging of uitstel kan het land verder op slot zetten.**

    Lamyae Aharouay
    Pim van den Dool

    31 maart 2023 om 21:15
    Leestijd 5 minuten

    Premier Rutte zei vrijdagavond dat hij de discussie over jaartallen „minder interessant” vindt. „Begin nu gewoon.” Foto ROBIN UTRECHT / ANP

    Rutte IV is voorlopig gered, maar de vier coalitiepartijen schuiven moeilijke besluiten over het gevoelige stikstofbeleid nog voor zich uit. Dat was vrijdag de uitkomst van dagenlang overleg in crisissfeer tussen de top van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie op het ministerie van Algemene Zaken.

    Premier Mark Rutte (VVD) maakte ’s avonds bekend dat het CDA opnieuw wil onderhandelen over de afspraken rond stikstof in het coalitieakkoord, maar dat de partij dit pas over een aantal maanden wil doen – als de provincies collegeakkoorden hebben gesloten. CDA-leider Wopke Hoekstra zei dat opnieuw onderhandelen nodig is omdat de druk op het jaartal 2030, de deadline voor het halveren van de stikstofuitstoot, „de oplossing verder weg heeft gebracht. Voor ons is 2030 niet haalbaar.” Rutte staat open voor het verzoek van het CDA, zei hij. „Als een coalitiepartij dat wil, kan dat altijd. Er zijn geen garanties dat je er dan ook uitkomt.”

    Bij de ChristenUnie en D66 klonk vrijdagavond begrip voor de vraag van het CDA. „Als een partij erom vraagt, is dat aan hen. Wij zijn daar niet toe verplicht, maar het kan ons ook overkomen”, zei D66-leider Sigrid Kaag. „Ik heb begrip voor hun positie.” Ze benadrukte wel dat er „geen afspraak” is gemaakt om daadwerkelijk te gaan onderhandelen. Het CDA heeft er alleen om gevraagd. „Dat is hun recht. Op dit moment nemen wij het ter kennisgeving aan.” Het is dus nog onzeker of de nieuwe onderhandelingen over de stikstofparagraaf in het regeerakkoord er ook echt komen.

    ### Tijd kopen

    Met de afspraken van vrijdag, die een reactie zijn op de uitslag van de Provinciale Statenverkiezingen en de grote overwinning van de BoerBurgerBeweging (BBB), lijkt de coalitie vooral tijd te willen kopen. Volgens het CDA is het logisch om nu eerst te wachten hoe de formaties van de colleges in de provincies gaan lopen, waar het stikstofbeleid moet worden uitgevoerd. Het formatieproces is pas deze week op gang gekomen en kan weken of maanden duren. Ook wordt er nog volop onderhandeld over het Landbouwakkoord, dat boeren perspectief voor de toekomst moet geven.

    Hoewel Rutte niet van een „pauze” in het stikstofbeleid wilde spreken, kan de strategie om tijd te winnen in het voordeel van het CDA werken. In veel provincies heeft BBB het initiatief en die partij wil niet dat de deadline voor het halveren van de stikstofuitstoot, een afspraak uit het coalitieakkoord, wordt vervroegd naar 2030. In de huidige wet staat 2035. Ook het CDA wil al langere tijd van die vervroegde deadline af. In die partij klinkt al langer de hoop dat het kabinet voor een voldongen feit zal worden geplaatst als de provincies plannen maken die gericht zijn op 2035. Opmerkelijk in dat licht was het verslag van de verkenner voor de formatie in de provincie Friesland, Tweede Kamerlid voor de SGP Chris Stoffer. In het verslag, dat vrijdag gepubliceerd werd, roept hij „de politiek in Den Haag op een Fries bestuur niet in een onmogelijke klem te brengen door vast te houden aan eerder geformuleerde stikstofdoelen in 2030 en gedwongen onteigening van agrarische bedrijven. Er is bij nagenoeg alle partijen in Provinciale Staten geen steun voor.”

    Hoekstra zei na het kabinetsoverleg dat zijn partij overigens niet alleen wil heronderhandelen over het jaartal, maar over de hele stikstofparagraaf uit het coalitieakkoord. Wát hij daar verder aan wil veranderen, wilde de CDA-leider niet zeggen. Voor de VVD, zei Rutte, is de discussie over jaartallen „minder interessant”. „Begin nu gewoon.” Bekend is dat D66 juist wel vast wil houden aan het jaartal. „Afspraak is afspraak”, zei Kaag daar recent nog over.

    ### Niet vertragen, maar versnellen

    Rutte ontkende dat het stikstofbeleid met de nieuwe afspraken vertraging zal oplopen. Volgens hem staat, ondanks de formaties, de deadline van 1 juli die provincies hebben om met voorlopige plannen voor het terugdringen van de uitstoot te komen gewoon nog overeind. Rutte zegt het beleid zelfs te willen „versnellen”, bijvoorbeeld door binnenkort de uitkoopregeling waarmee boeren vrijwillig kunnen stoppen open te stellen.

    Het is nog maar de vraag of veel boeren voor de vrijwillige uitkoopregeling zullen kiezen. Uit onderzoek van NRC bleek onlangs dat veel ‘piekbelasters’ vlak bij natuurgebieden helemaal niet willen stoppen, of ze nu een goed financieel aanbod krijgen of niet. Bovendien is de kans groot dat veel boeren – en ook de boerenorganisaties die aan tafel zitten bij het Landbouwakkoord – de politieke ontwikkelingen juist willen afwachten of verder beïnvloeden voordat zij over hun toekomst beslissen.

    De vraag is wat de nieuwe coalitieafspraken betekenen voor de aanpassing van de stikstofwet. Die nieuwe wet van minister Christianne van der Wal (Natuur en Stikstof, VVD) haalt de stikstofdoelen expliciet naar voren naar het nu zo omstreden jaartal 2030. De minister heeft de wet nog niet voorgelegd aan de Raad van State.Bemiddelaar Johan Remkes bedacht wel een formule toen CDA-leider Hoekstra vorig jaar zomer al zei dat dit jaartal „niet heilig” moest zijn. Er zouden twee „ijkmomenten” komen, in 2025 en 2028, waarna het mogelijk zou zijn in sommige gebieden „iets meer tijd te nemen”. Maar Remkes wilde ook „vasthouden” aan 2030 om de rechter ervan te overtuigen dat Nederland voortvarend werk maakt van natuurherstel.

    ### Natuur kan eigenlijk niet wachten

    Het nu mogelijk vertragen of uitstellen van de stikstofaanpak is een politieke keuze met grote gevolgen. De natuur kan eigenlijk niet wachten, bleek vrijdag uit de eerste natuurdoelanalyses van de Ecologische Autoriteit (EA), een nieuw orgaan dat vorig jaar door minister Van der Wal werd ingesteld en voor provincies de staat van natuurgebieden beoordeelt. Uit analyses van vier Natura2000-gebieden in Zuid-Holland en Limburg blijkt dat al deze gebieden te maken hebben met „te weinig of juist te veel water, slechte waterkwaliteit en te veel stikstof”. De EA adviseert de provincies snel „nieuwe, aanvullende” maatregelen te nemen.

    Als daadkrachtig stikstofbeleid uitblijft, heeft dat gevolgen voor andere beleidsterreinen: Nederland gaat nu al steeds verder op slot. Deze week moest minister van Infrastructuur Mark Harbers (VVD), ook aanwezig bij het topoverleg van het kabinet, aan de Tweede Kamer uitleggen dat hij de komende jaren geen nieuwe snelwegen kan aanleggen of verbreden. „Daar ontbreekt de stikstofruimte voor.” Harbers wil miljarden aan investeringen verschuiven van aanleg naar onderhoud van infrastructuur. „Dat is geen fijne boodschap, maar de enige realistische keuze die we kunnen maken.”

    De rechter zal pas soepeler worden met vergunningverlening als Nederland laat zien dat het echt werk maakt van het terugdringen van stikstof en natuurherstel. Tot die tijd dreigt meer juridisch onheil. Volgende week doet de Raad van State uitspraak in een stikstofzaak rond de beoogde verlenging van de A15 bij Arnhem. De raad bepaalt dan of het kabinet wel voldoende heeft onderbouwd dat de stikstofneerslag tot 25 kilometer rond een project wordt gemeten. Sneuvelt die onderbouwing, dan dreigt voor veel projecten verdere vertraging. Daarnaast kondigde milieuorganisatie Greenpeace vorige maand een rechtszaak aan om de overheid te dwingen de stikstofuitstoot al voor eind 2025 drastisch omlaag te brengen. Op het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit schatten ze deze zaak „kansrijk” in.

    Met de afspraken van vrijdag hoopt Rutte IV de rust in het complexe stikstofdossier te laten terugkeren. Komende dinsdag debatteert de Tweede Kamer over de verkiezingsuitslag en de afspraken van de coalitie. Linkse én rechtse oppositiepartijen toonde zich vrijdag ontevreden. GroenLinks-leider Jesse Klaver twitterde dat het kabinet „alleen met zichzelf bezig is en niet in staat oplossingen te bieden voor de grote problemen van deze tijd”. BBB-voorvrouw Caroline van der Plas vindt dat CDA-leider Hoekstra nu direct duidelijkheid moet geven over 2030, en niet moet afwachten wat de provincies doen. „Kom op Wopke Hoekstra, be man, en zet een streep in het zand, en zeg gewoon: dit willen we niet.”

    Met medewerking van Philip de Witt Wijnen.

    Dit stuk is in de loop van vrijdagavond aangevuld.

    Correctie (1 april 2023): in een eerdere versie van dit artikel stond vermeld dat de nieuwe stikstofwet van minister Van der Wal bij de Raad van State ligt. Dat klopt niet en is hierboven aangepast.

  2. Er is ook nog een verdeling van restzetels waaruit volgt of de regering met GL/PvdA alleen een meerderheid haalt.

    De leden van Provinciale Staten kunnen namelijk ook strategisch stemmen.

    Het is niet onmogelijk dat het CDA en de CU tegenstemmen en ook in de Eerste Kamer zonder de steun van die twee toch een meerderheid is te halen voor de nieuwe wet met als doel 2030.

  3. Alle tering nieuw elange mijn reet. Ze schuiven al 10 jaar alles vooruit ze doen geen enkele flikker. Wat een stelletje lijers.

  4. De provincies zullen zeggen : wij gaan dat niet uitvoeren, de nationale politiek kan dan het regeerakkoord openbreken omdat het onuitvoerbaar is. Heel cynische aanpak. Het kabinet laten vallen is voor alle partijen geen optie want verkiezingen nu zouden de bestuurbaarheid lastig maken.
    Alhoewel D66 niet gek veel op verlies zou staan, en die verliest het meest met het opentrekken van het akkoord. Dus wie weet trekt Kaag de stekker er uit (maar ik denk het niet)

  5. Mooi te zien dat dit land steeds meer achteruit gaat. Jonge normale Nederlanders zullen massaal moeten emigreren zodat alleen rijken en expats overblijven. Nederland word het Dubai van West-Europa.

    Maar nee blijf maar lekker voor Rutte stemmen. Domme verwende Hollanders.

  6. Moeten we de Nederlandse staat onderhand niet onder curatele gaan stellen met betrekking tot de stikstofaanpak wegens handelingsonbekwaamheid.

  7. De mensen die de stikstof problemen uitstellen of ontkennen hebben toch ook vaak kinderen? Boeit het ze geen reet of hun kinderen nog een leefbare aarde hebben?

  8. Ik hoorde op het nieuws dat men er spijt van had te snel te handelen. Te snel? Het is al jaren, zo niet een decennia een probleem. Dat probleem kent twee oplossingen. Minder uitstoten of uit de EU gaan en lak hebben aan alle verdragen.

    We zijn nog harder gaan lopen en gaan tegen een nog hardere muur lopen. Die Nijmegenaar wrijft al weer in zijn handjes.

  9. Ook spreekt hij van „gekleuter” en „amateurisme” en zegt hij dat Rutte „de ruggengraat van een tuinslang” heeft.’

    ​

    Belediging van het jaar

  10. Want stel je voor als je het kabinet nu laat vallen verlies je zo veel zetels dat het CDA ophoudt met bestaan. Dus we gaan gewoon verder met vooruit schuiven.

  11. > “Liberalism, with its contradictions and compromises, answers the question “Christ or Barabbas?” with a proposal to adjourn or appoint a commission of investigation. Such a position was not accidental but was based on liberal metaphysics. […] The essence of liberalism is
    > negotiation, a cautious half measure, in the hope that the definitive dispute, the decisive bloody battle, can be transformed into a parliamentary debate and permit the decision to be suspended forever in an everlasting discussion.”

    Political Theology – Carl Schmitt

  12. Extend and pretend, delay and pray 🙏

    Knap hoor! Kabinet Rutte is goed in het spelen van hot potato.

  13. Onvoorstelbaar. Natuur gaat kapot, Europa geeft aan niet te treuzelen en de regering gaat van ‘Laten we niet te overhaast iets doen’. Nee, want dat heb je de afgelopen 30 jaar al niet gedaan.

    Waarbij ‘overhaast’ het daadwerkelijk aanpakken van de veeteelt is. Hypocriet en corrupt. Een hele goede reden om nooit meer op deze regeringspartijen te stemmen.

  14. Ik ben ontzettend onder de indruk hoe die eikels in Den Haag zelfs een relatief rechttoe rechtaan probleempje als intensieve veehouders uitkopen of woningen neerplempen al niet weten te regelen. Dat klimaatprobleem gaat nog wat worden zo. Wanneer gingen we ook alweer klimaatneutraal zijn? Zit Yara al aan de groene waterstof?

  15. Modus operandi sinds 1990, steeds maar vooruitschuiven van de werkelijke problemen. Lachwekkend hoe incompetentie regeert.

  16. Ik wou dat mijn projectwerkzaamheden op kantoor gewoon een paar jaar vooruit kon schuiven. En dat ik dan niet mijn baan verlies, maar mijn baan juist hou..

  17. Dat de jongeren organisaties van de coalitiepartijen (incl. VVD en CDA), het stikstofbeleid als hét belangrijkste en meest urgente punt op de agenda vinden ookal kost het zetels vind ik erg hoopgevend. Helaas heeft de oudere politici wat meer intresse in machtbehoud dan de volgende generaties.

    Vreemd trouwens dat niemand het heeft over de overmacht in de waterschappen. Want naast de grote delegatie van de BBB staan er standaard ook nog een paar stoeltjes klaar voor de boeren lobbiegroepen.

    Water en natuurbeleid laten bepalen door de boeren is natuurlijk ook gewoon een k*t idee.

  18. Ik kan niet wachten op nieuwe verkiezingen. Laat er alsjeblieft íets gebeuren. Stilstand is achteruitgang en dit kabinet zit al jaren vast in de shit door politiek eigen belang. Tijd voor wat nieuws. BBB is niet de oplossing die ik wens, maar laat alle partijen maar eens vechten voor die zetels.

  19. Ja want er zijn nog andere oplossingen behalve die paar boeren die veel geld verdienen aan export

  20. Volg deze online E-learning en leer binnen no time hoe ook JIJ problemen ongelimiteerd en ongegeneerd vooruit kan schuiven.

    Burgers en oppositiepartijen haten deze 5 geheime technieken!

Leave a Reply