Waarom grepen toezichthouders niet in bij grote pakketten (sociale-)huurwoningen die worden verkocht aan institutionele beleggers?

13 comments

  1. Onderzoek Gesjoemel door vastgoedprofessionals
    De notaris, de katvanger en de waakhond
    Grote pakketten (sociale-)huurwoningen die worden verkocht aan institutionele beleggers leveren gigantische winsten op. Zo ook de huizendeal van een Arnhemse notaris, een makelaar en een vastgoedverhuurder met George Soros. Waarom grepen toezichthouders niet in?

    Aan een verlaten landweg in de Oosterbeekse bossen staat een geel behelmde man met een afstandsbediening in zijn hand. Het is juni, de zon staat hoog en speelt een schimmenspel met de blaadjes van de beukenbomen die in twee rijen langs het pad staan. Een groep vogels vliegt kwetterend op als de man zijn wijsvinger tegen het hendeltje van de controller duwt en er iets verderop een gigantische rode machine op rupsbanden het bouwterrein van notaris Roel Teunissen op buldert.

    Het landhuis van Teunissen staat nog in de steigers, maar alleen al de locatie spreekt tot de verbeelding. Tussen de monumentale eiken liggen de villa’s in deze uitloper van de Veluwe op grote afstand van elkaar, waaronder het witte landhuis met Disney-toren waarin regisseur Dick Maas zijn kaskraker Moordwijven opnam, een film over drie verveelde miljonairsvrouwen die een huurmoordenaar inschakelen.

    Teunissen (52) verdiende zijn kapitaal bij elkaar als notaris gespecialiseerd in vastgoed en ondernemingsrecht. Een belangrijke zakelijke relatie van hem is het bedrijf ABC, een van origine Amsterdamse makelaar die grote vastgoedinstellingen begeleidt bij de verkoop van woningportefeuilles. Meestal gaat het daarbij om honderden (sociale)huurwoningen tegelijk. De clientèle bestaat uit woningcorporaties, zorginstellingen en grote vastgoedeigenaren.

    Het landgoed van de directeur van ABC, Jurgen de Zwart, ligt hemelsbreed krap anderhalve kilometer van de notariswoning vandaan. De vastgoedadviseur kocht zijn Veluwse bouwkavel twee jaar eerder en zijn landhuis staat al afgebouwd achter een hoge beukenhaag.

    De Zwart en Teunissen zaten ook samen in het bestuur van Hippisch Gelderland, een jaarlijks terugkerend paardenevenement, en ze zijn beiden lid van Sociëteit Gelre. Een ‘netwerkclub op hoog niveau’ waar ondernemers de banden aanhalen op borrellocaties, in toprestaurants of bij een van de leden thuis.

    In dat netwerk zit ook Peter Bax, een 64-jarige vastgoedverhuurder die door heel Nederland huizen en studentenkamers bezit. Hij is geen geliefde huisbaas. Op internet wemelt het van de klachten over lekkende daken, paddenstoelen aan het plafond en inhouden van de borg.

    De drie bevriende zakenrelaties spelen een belangrijke rol bij een huizendeal van de Hongaars-Amerikaanse miljardair George Soros, die zes jaar geleden voor 43 miljoen euro 610 woningen kocht van Vivare, een grote Arnhemse woningcorporatie. Soros is naast zakenman hoofdrolspeler in tal van complottheorieën. Ook de Vivare-deal werd al snel onderwerp van speculaties. Helemaal toen de huizen – ondanks de belofte dat niet te doen – twee jaar later werden doorverkocht aan een grote keukenboer uit Waalwijk. Volgens verschillende media maakte hij daarbij 83 miljoen euro winst. Vivare-directeur Eric Angenent voelde zich ‘belazerd’. En vroeg zich hardop af aan welk ‘toneelstuk’ hij had meegewerkt.

    Toch was het niet de Amerikaanse miljardair die dit miljoenenspel op touw zette, dat waren de notaris, de makelaar en de vastgoedondernemer, daarbij in het zadel geholpen door woonminister Stef Blok (kabinet-Rutte II). In 2014 had Blok het de woningcorporatie makkelijker gemaakt om grote pakketten woningen aan institutionele beleggers te verkopen. Voor elke verkochte woning konden twee sociale woningen worden teruggebouwd. Het bleek een naïef idee. Hoewel er naar schatting voor 25 miljard euro aan woningen werd verkocht, daalde het aantal sociale huurwoningen. Beleggers profiteerden wel. Daar zijn tal van voorbeelden van. Zo verdiende een Zwitserse belegger tientallen miljoenen euro aan de doorverkoop van een pakket Utrechtse huurwoningen, deed een Britse investeerder hetzelfde met vierduizend huurwoningen, en was er in 2016 de Soros-zaak. De gevolgen zijn groot: het in tientallen jaren met belastinggeld opgebouwde maatschappelijke kapitaal verdween in private handen. Mensen met een kleine beurs raakten, vanwege hogere huren, hun woning kwijt.

    Experts wijzen op de grote rol van externe adviseurs bij dit soort deals en het geringe toezicht. Dat speelt met name bij deze complexe pakketverkopen van honderden en soms zelfs duizenden huurwoningen, die vaak door dezelfde vastgoedspecialisten worden begeleid. Er wordt bij voorkeur gewerkt met vaste netwerken, want slechts een beperkt aantal makelaars kan dit soort onderhandelingen aan. En er zijn maar weinig beleggers kapitaalkrachtig genoeg om de pakketten te kopen. Het gevolg: vastgoedpartijen die onafhankelijk van elkaar moeten opereren en elkaar moeten controleren zijn met elkaar verweven. Of zetten – in het ergste geval – voor eigen gewin de regels naar hun hand.

    Hoever ze daarin kunnen gaan, blijkt uit onderzoek van Spit voor De Groene Amsterdammer naar de totstandkoming van de Soros-deal, waarbij ABC en notaris Teunissen de regels van het notariaat en de makelaardij wel heel erg oprekten. Het zet de megawinsten van Soros en collega-vastgoedbeleggers in een ander perspectief. Waarom zorgden deze vastgoedadviseurs er, als hoeders van het publieke belang, niet voor dat deze megawinsten in publieke handen bleven? Waarom grepen toezichthouders niet in?

    Roel Teunissen studeerde aan de Radboud Universiteit in Nijmegen en begon in 1997 als kandidaat-notaris. In 2008 kocht hij een kantoorpand in het centrum van Arnhem en liet met grote letters ‘Van der Stap Notarissen’ op de voorgevel zetten, het Rotterdamse notariskantoor waarvan hij in 2004 partner werd.

    ‘De rol van de notaris is niet te onderschatten’, zegt Rinus Beumer van het Bureau Financieel Toezicht, de waakhond van het notariaat. ‘De notaris is de poortwachter van de bovenwereld. Hij moet ervoor zorgen dat er geen mensen naar binnen glippen die daar allerlei rare dingen willen uithalen. Als de notaris zijn werk goed doet, hebben vastgoedcriminelen geen kans. Maar soms steekt er een over en wordt notaris van de onderwereld. Die zijn er gewoon.’

    En de verleiding is groot. Sinds de privatisering van het notariaat is de notaris ambtenaar en ondernemer tegelijk. ‘Hij moet strikt geformuleerde wetgeving naleven, maar ook zijn eigen broek ophouden. En dat wringt soms’, zegt Beumer. Zeker bij vaste samenwerkingen waar er ‘verkleving’ kan ontstaan. De notaris – die als rechtsdienaar de belangen van alle partijen moet behartigen – houdt dan vooral rekening met de vastgoedondernemer. In ruil voor hoge tarieven. Dat gebeurt, zegt Beumer, maar dat bewijzen is moeilijk. ‘De notaris zegt gewoon: ja, goed ondernemerschap.’

  3. > Onlangs is Roel Teunissen als notaris met vervroegd pensioen gegaan en werd hij bestuurder van zijn vaders bedrijven.

    Lekker geld maken met primaire levensbehoeftes, wat met onze belastingcenten werd gefinanciërd en een groot maatschappelijk doel dient.

    En dan ook nog eens de lage sociale klasse die gebruik maakte van deze voorzieningen er gewoon lekker uitbonjouren, en dit allemaal op aandringen van onze overheid, ge-wel-dig.

    Roel Teunissen kan lekker met pensioen, maar wat een fucking parasiet ben jij Roel.

  4. >Het idee van Rutte II om zo veel mogelijk sociaal vastgoed te privatiseren en het vertrouwen in de markt te leggen, blijkt een naïeve veronderstelling.

    Kunnen we alsjeblieft ophouden met de onzin dat Rutte en co heus goede bedoelingen hebben? Die lui weten precies waar ze mee bezig zijn; zoveel mogelijk geld uit collectieve voorzieningen onttrekken. Ze zijn niet naïef, ze zijn juist zeer berekenend en doelgericht. Degenen die dat niet doorzien zijn juist overgoten van naïviteit.

    Ik snap niet waarom zelfs de Groene meegaat in die frame van goede bedoelingen door Rutte en co. Benoem het nou gewoon als het parasiterende gedrag dat het is.

  13. Ik ben helemaal niet zo links…. Maar het verkwanselen van het beste sociale woningbouw systeem ter wereld, het leenstelsel voor studenten, etc. Al dat geloof in een eerlijke markt, wanneer stoppen we nou met daarin geloven???

Leave a Reply