[Archive](https://archive.ph/1bvuR)
Nieuwe directeur KNMI: ‘Klimaatprobleem aanpakken en doen wat je kunt, ook als de uitkomst niet ideaal is’
Maarten van Aalst – De nieuwe directeur van het KNMI ziet dat veel mensen de gevolgen van klimaatverandering onderschatten. Ondanks alles is hij „hoopvol”.
Nederland leek altijd een klassiek voorbeeld van een land dat zich relatief eenvoudig kon aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. „We hadden het geld, we hadden de technologie, we hadden de data op het gebied van klimaatverandering om te weten wat er moest gebeuren”, zegt Maarten van Aalst, de nieuwe directeur van het KNMI, aan de keukentafel in zijn huis in Utrecht.
„Dat was mijn beeld vijftien jaar geleden. Een paar jaar later moest ik dat verhaal veranderen. We dachten dat alleen de zeespiegelstijging de grote uitdaging was, maar de extreme afvoer van water vanuit de rivieren kwam daar bovenop. In 1995 zagen we al wat dat kan betekenen, en het risico is alleen maar toegenomen. Steeds hogere dijken zijn dan niet de oplossing. We hebben ook meer ruimte nodig om de waterpiek eraf te kunnen schaven.”
Van Aalst, die onlangs afscheid nam als directeur van het klimaatcentrum van het Internationale Rode Kruis, geldt wereldwijd als expert op het gebied van klimaatadaptatie. Al vanaf zijn allereerste klimaattop, in 2001 in Marrakesh, dacht Van Aalst na over wat overstromingen, droogte, stormvloeden en andere weersextremen zouden betekenen voor een samenleving die daar onvoldoende op is voorbereid. Terwijl de discussie destijds vooral ging over het voorkomen van klimaatverandering, werkte hij al aan beleid om landen weerbaarder te maken tegen onontkoombare gevolgen van de opwarming van de planeet.
Pieken en dalen in de waterafvoer
Op 1 februari, de dag van de [herdenking van de Watersnoodramp](https://archive.ph/sIBlV), trad Van Aalst aan als hoofddirecteur van het KNMI, het meteorologisch instituut in De Bilt. „Het voelt een beetje als thuiskomen”, zegt hij, en niet alleen omdat hij nu op tien minuten fietsen van zijn werk woont. Kennis over de risico’s van de opwarming wordt ook voor Nederland steeds relevanter.
„Het klassieke Nederlandse succesverhaal over klimaatadaptatie, inclusief Ruimte voor de Rivier, heeft alweer een nieuwe wending genomen. We hebben niet meer alleen te maken met pieken in de waterafvoer, maar steeds vaker ook met droogte. Maatregelen om met het ene risico om te gaan, vergroten soms de kwetsbaarheid voor andere risico’s. Dat laat zien wat extremen kunnen doen, zelfs met een rijk land als Nederland. Het gaat om een afweging van risico’s. En daarmee ook om belangenafwegingen tussen gebruikersgroepen.”
Zie ook het [recente rapport van het RIVM](https://www.rivm.nl/nieuws/snel-actie-nodig-om-drinkwatertekort-in-2030-te-voorkomen), met de waarschuwing dat er al in 2030 in Nederland drinkwatertekorten kunnen zijn. „Helemaal nieuw is die conclusie inderdaad niet. De afgelopen zomers moesten er in Nederland ook al keuzes worden gemaakt. Is het water beschikbaar voor de landbouw, of om voldoende door de rivieren te laten stromen zodat de scheepvaart kan doorgaan? Bij het KNMI proberen we de kennis over een steeds grilliger klimaat te integreren met de systeemveranderingen die hard nodig zijn. Het is beter om op tijd in te spelen op de gevolgen van die veranderingen, dat is ook veiliger en goedkoper.”
De klimaattop van november in Sharm-el-Sheikh was voor Van Aalst de laatste als directeur van het Rode Kruis-klimaatcentrum. Toen besloten rijke landen na jaren soebatten te gaan meebetalen aan wat loss and damage wordt genoemd, schade door klimaatverandering in arme landen die daar weinig aan hebben bijgedragen. Ontwikkelingslanden waren opgetogen over het succes, maar volgens Van Aalst is het niet meer dan „een doorbraakje”, het begin van jarenlange moeizame onderhandelingen.
Enorme schade in Pakistan
„Pakistan kan door deze beslissing niet ineens aanspraak maken op een financiële bijdrage voor de enorme overstromingsschade van vorig jaar, die mede werd veroorzaakt door klimaatverandering”, zegt Van Aalst. „Er komt een mondiaal schadefonds. Maar wie daar geld in gaat stoppen en hoeveel, en wie daar geld uit gaat krijgen en waarvoor, dat moet allemaal nog worden besloten.” En dat kan jaren duren. Ook over de 100 miljard dollar die kwetsbare landen vanaf 2020 zouden ontvangen om zich aan te passen wordt al sinds 2009 gesproken, en nog steeds komen rijke landen die belofte niet volledig na.
Van Aalst heeft natuur- en sterrenkunde gestudeerd in Utrecht. Hij wilde iets kwantitatiefs doen, waarbij hij zijn hersens flink kon aanscherpen. Maar, zegt hij, geklooi in laboratoria met schroefjes en veertjes, daar had ik niet zo’n zin in. Hij was meer geïnteresseerd in de conceptuele kant van de natuurkunde, en kwam zo bij astrofysica uit. Maar ondanks zijn fascinatie voor het intellectuele speurwerk miste hij relevantie. „Ik voelde er weinig voor om mijn leven in een kantoortje aan de sterren te wijden. Inmiddels had ik ook bijvakken gevolgd in meteorologie en oceanografie. Daar ontmoette ik onder anderen Paul Crutzen, die de Nobelprijs voor de scheikunde had gewonnen voor zijn bijdrage aan de ontdekking van het gat in de ozonlaag.”
Het was de tijd dat klimaatmodellen steeds meer complexiteit aankonden, met meer details, vertelt Van Aalst. „Vanuit de theoretische natuurkunde werd daarop weleens neergekeken. We waren niet op zoek naar een nieuwe bouwsteen van het heelal, maar pasten bestaande kennis toe op nieuwe systemen. Ik vond die complexiteit juist interessant van dingen die eigenlijk huis-tuin-en-keukenwetenschap zijn. En heel relevant.”
Pfoe. Lastig.
Ik zou zeggen: versnellen, maar nu ook de pauzeknop indrukken en kijken wat de uitslag van de komende Tweede Kamer verkiezingen wordt, zodat we weten welke coalitie er ontstaat. Of misschien de Tweede Kamer verkiezingen daarna.
Niet alle partijen kunnen dit dragen hè!
^(/s voor de zekerheid)
Perfect* is de grootste vijand van goed.
Las dat eerst als KLM en dacht; ‘wat?’
Klinkt of het KNMI (en daarmee Nederland), aan hem een goede heeft. Interessante kerel en hopelijk lukt het hem om de bevolking / politiek te overtuigen van de noodzaak om dingen anders te gaan doen.
En afhankelijk van China voor grondstoffen om al die molens en panelen te bouwen, die ze overigens vlak boven de grond zetten waardoor de grond eronder weer nutteloos is…!?
6 comments
[Archive](https://archive.ph/1bvuR)
Nieuwe directeur KNMI: ‘Klimaatprobleem aanpakken en doen wat je kunt, ook als de uitkomst niet ideaal is’
Maarten van Aalst – De nieuwe directeur van het KNMI ziet dat veel mensen de gevolgen van klimaatverandering onderschatten. Ondanks alles is hij „hoopvol”.
Nederland leek altijd een klassiek voorbeeld van een land dat zich relatief eenvoudig kon aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. „We hadden het geld, we hadden de technologie, we hadden de data op het gebied van klimaatverandering om te weten wat er moest gebeuren”, zegt Maarten van Aalst, de nieuwe directeur van het KNMI, aan de keukentafel in zijn huis in Utrecht.
„Dat was mijn beeld vijftien jaar geleden. Een paar jaar later moest ik dat verhaal veranderen. We dachten dat alleen de zeespiegelstijging de grote uitdaging was, maar de extreme afvoer van water vanuit de rivieren kwam daar bovenop. In 1995 zagen we al wat dat kan betekenen, en het risico is alleen maar toegenomen. Steeds hogere dijken zijn dan niet de oplossing. We hebben ook meer ruimte nodig om de waterpiek eraf te kunnen schaven.”
Van Aalst, die onlangs afscheid nam als directeur van het klimaatcentrum van het Internationale Rode Kruis, geldt wereldwijd als expert op het gebied van klimaatadaptatie. Al vanaf zijn allereerste klimaattop, in 2001 in Marrakesh, dacht Van Aalst na over wat overstromingen, droogte, stormvloeden en andere weersextremen zouden betekenen voor een samenleving die daar onvoldoende op is voorbereid. Terwijl de discussie destijds vooral ging over het voorkomen van klimaatverandering, werkte hij al aan beleid om landen weerbaarder te maken tegen onontkoombare gevolgen van de opwarming van de planeet.
Pieken en dalen in de waterafvoer
Op 1 februari, de dag van de [herdenking van de Watersnoodramp](https://archive.ph/sIBlV), trad Van Aalst aan als hoofddirecteur van het KNMI, het meteorologisch instituut in De Bilt. „Het voelt een beetje als thuiskomen”, zegt hij, en niet alleen omdat hij nu op tien minuten fietsen van zijn werk woont. Kennis over de risico’s van de opwarming wordt ook voor Nederland steeds relevanter.
„Het klassieke Nederlandse succesverhaal over klimaatadaptatie, inclusief Ruimte voor de Rivier, heeft alweer een nieuwe wending genomen. We hebben niet meer alleen te maken met pieken in de waterafvoer, maar steeds vaker ook met droogte. Maatregelen om met het ene risico om te gaan, vergroten soms de kwetsbaarheid voor andere risico’s. Dat laat zien wat extremen kunnen doen, zelfs met een rijk land als Nederland. Het gaat om een afweging van risico’s. En daarmee ook om belangenafwegingen tussen gebruikersgroepen.”
Zie ook het [recente rapport van het RIVM](https://www.rivm.nl/nieuws/snel-actie-nodig-om-drinkwatertekort-in-2030-te-voorkomen), met de waarschuwing dat er al in 2030 in Nederland drinkwatertekorten kunnen zijn. „Helemaal nieuw is die conclusie inderdaad niet. De afgelopen zomers moesten er in Nederland ook al keuzes worden gemaakt. Is het water beschikbaar voor de landbouw, of om voldoende door de rivieren te laten stromen zodat de scheepvaart kan doorgaan? Bij het KNMI proberen we de kennis over een steeds grilliger klimaat te integreren met de systeemveranderingen die hard nodig zijn. Het is beter om op tijd in te spelen op de gevolgen van die veranderingen, dat is ook veiliger en goedkoper.”
De klimaattop van november in Sharm-el-Sheikh was voor Van Aalst de laatste als directeur van het Rode Kruis-klimaatcentrum. Toen besloten rijke landen na jaren soebatten te gaan meebetalen aan wat loss and damage wordt genoemd, schade door klimaatverandering in arme landen die daar weinig aan hebben bijgedragen. Ontwikkelingslanden waren opgetogen over het succes, maar volgens Van Aalst is het niet meer dan „een doorbraakje”, het begin van jarenlange moeizame onderhandelingen.
Enorme schade in Pakistan
„Pakistan kan door deze beslissing niet ineens aanspraak maken op een financiële bijdrage voor de enorme overstromingsschade van vorig jaar, die mede werd veroorzaakt door klimaatverandering”, zegt Van Aalst. „Er komt een mondiaal schadefonds. Maar wie daar geld in gaat stoppen en hoeveel, en wie daar geld uit gaat krijgen en waarvoor, dat moet allemaal nog worden besloten.” En dat kan jaren duren. Ook over de 100 miljard dollar die kwetsbare landen vanaf 2020 zouden ontvangen om zich aan te passen wordt al sinds 2009 gesproken, en nog steeds komen rijke landen die belofte niet volledig na.
Van Aalst heeft natuur- en sterrenkunde gestudeerd in Utrecht. Hij wilde iets kwantitatiefs doen, waarbij hij zijn hersens flink kon aanscherpen. Maar, zegt hij, geklooi in laboratoria met schroefjes en veertjes, daar had ik niet zo’n zin in. Hij was meer geïnteresseerd in de conceptuele kant van de natuurkunde, en kwam zo bij astrofysica uit. Maar ondanks zijn fascinatie voor het intellectuele speurwerk miste hij relevantie. „Ik voelde er weinig voor om mijn leven in een kantoortje aan de sterren te wijden. Inmiddels had ik ook bijvakken gevolgd in meteorologie en oceanografie. Daar ontmoette ik onder anderen Paul Crutzen, die de Nobelprijs voor de scheikunde had gewonnen voor zijn bijdrage aan de ontdekking van het gat in de ozonlaag.”
Het was de tijd dat klimaatmodellen steeds meer complexiteit aankonden, met meer details, vertelt Van Aalst. „Vanuit de theoretische natuurkunde werd daarop weleens neergekeken. We waren niet op zoek naar een nieuwe bouwsteen van het heelal, maar pasten bestaande kennis toe op nieuwe systemen. Ik vond die complexiteit juist interessant van dingen die eigenlijk huis-tuin-en-keukenwetenschap zijn. En heel relevant.”
Pfoe. Lastig.
Ik zou zeggen: versnellen, maar nu ook de pauzeknop indrukken en kijken wat de uitslag van de komende Tweede Kamer verkiezingen wordt, zodat we weten welke coalitie er ontstaat. Of misschien de Tweede Kamer verkiezingen daarna.
Niet alle partijen kunnen dit dragen hè!
^(/s voor de zekerheid)
Perfect* is de grootste vijand van goed.
Las dat eerst als KLM en dacht; ‘wat?’
Klinkt of het KNMI (en daarmee Nederland), aan hem een goede heeft. Interessante kerel en hopelijk lukt het hem om de bevolking / politiek te overtuigen van de noodzaak om dingen anders te gaan doen.
En afhankelijk van China voor grondstoffen om al die molens en panelen te bouwen, die ze overigens vlak boven de grond zetten waardoor de grond eronder weer nutteloos is…!?