Interessant artikel, maar wat ik jammer vind is dat wat ik – en ik neem aan met mij vele andere lezers – al dacht bij het lezen van de kop, maar heel summier even op het eind wordt behandeld en nauwelijks als serieus probleem wordt gezien. Namelijk: dat schone energie niet constant aanwezig is en je dus batterijen (of iets dergelijks) nodig hebt om het als enige energiebron te gebruiken, én dat het netwerk nu al totaal overbelast is en dus niet klaar voor nóg een explosie aan zonne- en windenergie (en bijbehorende opslaginfrastructuur).
Ik lees vooral graag of er daarvoor een goede oplossing is. Dat zonnenergie nu en in de toekomst spotgoedkoop is, dat wist ik al.
[edit] woord vergeten
“Op grond van het recente verleden is er weinig dat vóór nieuwe kerncentrales pleit, anders dan de fuck-de-hippies-vibe die eromheen hangt. Dat de huidige regering twee kerncentrales wil bouwen, is het best te begrijpen als peperdure rechtse identiteitspolitiek.”
lol
De opslag is het probleem. Met name over seizoenen heen.
Leuk om te lezen hoe opmerkelijk snel die daling gaat.
Vind wel dat de schrijver kernenergie te makkelijk afschrijft.
“Op grond van het recente verleden is er weinig dat vóór nieuwe kerncentrales pleit, anders dan de fuck-de-hippies-vibe die eromheen hangt.”
Hierin neemt hij niet mee dat kernenergie voor een consistente en betrouwbare aanlevering van elektriciteit zorgt, in tegenstelling tot wind- en zonne-energie.
Eindelijk een keer positief nieuws over het klimaat? Zeg alsjeblieft dat het waar is. Ik word zo somber elke keer als ik weer wat nieuws hoor over de doemscenario’s waar we op afstevenen.
Leuk artikel, maar jammer dat het de uitdagingen en open vragen van schone energie bagataliseerd.
Probleem 1: Capaciteit van het netwerk. [Dat is nu al vol](https://nos.nl/artikel/2432057-waarom-is-het-stroomnet-vol-en-is-er-wat-aan-te-doen) en met meer zonnepanelen (gedistribueerd energie opwekken en terugleveren) wordt dat alsmaar groter. Het netwerk dat sinds jaar en dag is gebouwd, is niet ingericht op gedistribueerde opwekking van elektriciteit.
Gelukkig is dit vooral een engineering-probleem, en kan het redelijk eenvoudig worden opgelost door die capaciteiten uit te breiden. Het ís er al, maar het moet nu rekening houden met (significant) verkeer van twee kanten.
Probleem 2: Opslag. En dan langdurige opslag. Hier is nog geen antwoord op. Er zijn ontwikkelingen, maar die zitten allemaal nog in proto/lab-fase en zijn nog niet grootschalig getest. Dit is imo het grootste probleem van alles.
Met chemische batterijen kun je kortstondig (dag-nacht) energie opslaan, maar voor langere periodes moet die energie toch ergens “vast” opgeslagen worden – of worden opgewekt.
Voor vaste langdurige opslag (over een winter) lijkt vooralsnog waterstof een kanshebber – al is het goedje best vluchtig (uitdaging opslag) en is de efficiëntie niet al te best (al kun je ook stellen dat het weinig uit maakt bij “gratis” energie, e.g. overschot).
Imo lijkt nucleair gewoon een goede baseline fallback terwijl de ontwikkeling van energieopslag volwassen wordt.
Ik krijg een beetje de kriebels van ‘voorbode is van een golf van materiële voorspoed.’ Ik ben een millennial en misschien klink ik oud, maar mijn god wat zijn we in de laatste 20 jaar al enorm meer aan het consumeren en verspillen. Kunnen we niet een keer naar ‘genoeg’ en geluk in niet materiële dingen zoeken?
​
Geopolitiek: Misschien moeten we wel even benoemen dat de wereldorde aan het schuiven is naar een multipolaire orde, waarbij je toch even moet nadenken of het zo wenselijk is om zo afhankelijk te zijn van China voor zonnepanelen wafers en zeldzame aard metalen mageneten (voor windmolens). EU heeft wel plannen om het te verminderen, maar dat is echt een fractie van wat we nodig hebben.
Vervuiling: Windmolen, zonnepanelen, accu’s; kabels; de transitie vereist veel grondstoffen en mijnen en verwerken is gewoon vervuilend en vaak ook in landen met dubieuze mensen rechten. Beter dan fossiel, maar we moeten ook niet doen alsof dat geen effect heeft en dat we dus oneindig kunnen groeien met minder vieze vormen van energie.
Dan nog zaken weer uit de lucht halen; leuk E-fuels en plastic uit de lucht, maar wanneer we ze weer gebruiken dan is het weer fijnstof en plastic afval/deeltjes verspreiden. Dan negeren we weer andere vervuilende zaken. We hebben niet alleen een Co2 probleem, maar ook andere problemen.
Jevons paradox; hoe goedkoper iets wordt, hoe meer het gebruikt wordt. Als vervanger van fossiel is dat goed, maar niet als het gewoon meer meer is. Want het is nog steeds niet, niet vervuilend.
energie is al tijden spotgoedkoop zelfs tijdens de zogeheten energiecrisis.
het grote probleem is de belasting op energie(!) bij een prijs van 50cent voor stroom betaal je meer belasting dan wat je kwijt bent aan energie.
zolang de belasting op schone energie extreem hoog blijft maakt het voor de gewone burger niet uit hoe goedkoop de energie word…
> We kunnen elektriciteitsnetten aan elkaar knopen van Noorwegen tot Spanje, of – denk groots! – van Noord-Amerika tot Europa, omdat altijd wel ergens de zon schijnt en ergens de wind waait.
Wat zou een kabel van de VS naar hier kosten? DC, want van 60Hz daar naar 50Hz hier moet toch en blijkbaar is DC goedkoper op die afstanden.
Er zijn al kabels van UK naar Marokko gepland, en van Singapore naar Australië. Vast niet goedkoop, als ze er al komen.
Hoe het Europese energiesysteem werkt is trouwens echt heel interessant.
Het moet altijd in balans zijn, even veel productie als consumptie, altijd. En het net strekt van het VK tot volgens mij zelfs Oekraïne.
Er is een algoritme dat alle vraag en aanbod ieder kwartier op elkaar afstemt en ook de daarvoor benodigde prijs bepaalt, per ‘biedzone’ (1 of een paar per land, typisch). En er zijn verbindingen tussen de zones, maar die hebben een limiet etc etc.
Echt een heel complex systeem, waar we amper wat van horen, buiten de maandelijkse rekening.
Als pessimist naar het kapitalisme: gaan we als eindgebruiker helemaal niks van terug zien in de kwh prijs.
Dit artikel definieert het klimaatprobleem als slechts een gebrek van schone energie. Ik vind het een kortzichtig en ecomodernistisch artikel. In de eerste alinea wordt het artikel van de Groene al verdraaid, het is de VN-secretaris António Guterres die uitspreekt dat we op een snelweg richting klimaathel met onze voet nog op het gaspedaal zitten, niet de Sloveense filosoof (verstopte kritiek naar marxist Zizek die te pessimistisch is voor de Corrie)
Zelf al hadden we deze fictieve onbeperkte energie, je lost niet de vernietiging van bossen op, dit duurt decennia wegens het verlies van de unieke vruchtbare bodem. Het wereldwijde verlies van biodiversiteit, met vooral de insectensterfte, is ook niet terug te draaien. Noch het mariene ecosysteem is opeens weer gezond, dit levensondersteunende systeem voor de planeet zit vol met lipofiele chemicaliën en plastic. Over plastic gesproken, inmiddels is plastic zelf aangetroffen in de meest afgelegen gebieden op aarde.
Oh, en als we opeens van de een op de andere dag ophouden met vervuivelende brandstoffen wordt het juist graden warmer, paradoxaal, omdat de vervuilende deeltjes ook gedeeltelijk de warmte tegenhouden. Het verlies van het aërosolmaskerende effect zorgt dan ook voor een boel spontane ellende. Je merkt het nu al op de oceaan deze warmt waarschijnlijk volgens wetenschappers nu sneller op omdat de zeevaart minder vervuilende brandstoffen gebruikt.
Wie vertrouw je meer? [Het enorme onderzoek van klimaatwetenschappers](https://arxiv.org/ftp/arxiv/papers/2212/2212.04474.pdf) of het artikel van een zelfbenoemde autodidact met als expertise financieen? Schoenmaker, blijf bij je leest en blijf podcasts maken met Rutger Bregman hoe geweldig effectief altruisme is en andere technocratische fantasieën.
Het wordt misschien spotgoedkoop om te produceren maar ik heb niet de illusie dat het ook spotgoedkoop te krijgen zal zijn.
Want kapitalisme.
Het verbaasd mij eigenlijk dat de auteur dit zo schrijft. Ik werk in de energie branche en dit is echt niet nieuw. Het is een van de redenen om bij nieuwe huizen bv meer te kijken naar isolatie voor kou in de winter dan voor koeling in de zomer. Paar zonnepanelen op het dak en die warmte los je bijna gratis op met een airco.
Overigens betekent het niet noodzakelijk dat je veel minder kwijt gaat zijn aan energiekosten op korte termijn, omdat het energiegebruik ook flink omhoog gaat. Op lange termijn misschien wel. Voorlopig is belasting en netbeheer kosten op 1kw 19 cent. Zelfs op zonnige en winderige dagen is de prijs niet vaak richting de -19 cent die nodig is voor gratis gebruik van stroom.
Ook voor het neerzetten van batterijen is het terugleveren aan het net vaak nauwelijks een deel van de business case. Bedrijven zetten batterijen neer omdat ze geen zwaardere verbinding met het net kunnen krijgen, maar de prijs van elektriciteit gaat je batterij systeem niet betalen en de verwachting is dat dat steeds minder gaat opleveren.
Die omschakeling naar goedkope duurzame stroom is overigens wel waar wij heel erg op wachten. Mensen willen heus goed doen, maar niet als het teveel kost. Dus wanneer goed doen voor de wereld en goed doen voor jezelf samenvallen willen heel veel mensen heel snel veranderen.
Kom maar op met de bewijzen; ik heb er nog geen leesteken van gezien; laat staan een letter daarover gehoord!
Beetje kortzichtig artikel, je kunt niet alle problemen oplossen met een zonnepaneel. Leuk en mooi dat het goedkoper en groener wordt, maar dit is een druppel op de hete plaat.
Ik lees hier veel reacties over de uitdagingen die nog bestaan voor het opschalen van duurzame energie.
Maar meer duurzame energie kan alleen indirecte invloed hebben op het klimaat. Waar de echte uitdaging ligt is bij het omlaagbrengen van de emissies, en die nemen juist nog steeds in recordtempo toe.
Leuk dat zonne-energie straks gratis is, maar als we over 10 jaar twee keer zoveel CO2 en methaan uitstoten als nu, wat maakt dat dan uit?
“Spotgoedkoop” betekent vaak “onder de streep op een netwerk in combinatie met subsidies en fossiele backup goedkoop”
Naast prijs zijn zekerheid van levering en opbrengst zeker van belang, maar daar hoor je minder over.
18 comments
Interessant artikel, maar wat ik jammer vind is dat wat ik – en ik neem aan met mij vele andere lezers – al dacht bij het lezen van de kop, maar heel summier even op het eind wordt behandeld en nauwelijks als serieus probleem wordt gezien. Namelijk: dat schone energie niet constant aanwezig is en je dus batterijen (of iets dergelijks) nodig hebt om het als enige energiebron te gebruiken, én dat het netwerk nu al totaal overbelast is en dus niet klaar voor nóg een explosie aan zonne- en windenergie (en bijbehorende opslaginfrastructuur).
Ik lees vooral graag of er daarvoor een goede oplossing is. Dat zonnenergie nu en in de toekomst spotgoedkoop is, dat wist ik al.
[edit] woord vergeten
“Op grond van het recente verleden is er weinig dat vóór nieuwe kerncentrales pleit, anders dan de fuck-de-hippies-vibe die eromheen hangt. Dat de huidige regering twee kerncentrales wil bouwen, is het best te begrijpen als peperdure rechtse identiteitspolitiek.”
lol
De opslag is het probleem. Met name over seizoenen heen.
Leuk om te lezen hoe opmerkelijk snel die daling gaat.
Vind wel dat de schrijver kernenergie te makkelijk afschrijft.
“Op grond van het recente verleden is er weinig dat vóór nieuwe kerncentrales pleit, anders dan de fuck-de-hippies-vibe die eromheen hangt.”
Hierin neemt hij niet mee dat kernenergie voor een consistente en betrouwbare aanlevering van elektriciteit zorgt, in tegenstelling tot wind- en zonne-energie.
Eindelijk een keer positief nieuws over het klimaat? Zeg alsjeblieft dat het waar is. Ik word zo somber elke keer als ik weer wat nieuws hoor over de doemscenario’s waar we op afstevenen.
Leuk artikel, maar jammer dat het de uitdagingen en open vragen van schone energie bagataliseerd.
Probleem 1: Capaciteit van het netwerk. [Dat is nu al vol](https://nos.nl/artikel/2432057-waarom-is-het-stroomnet-vol-en-is-er-wat-aan-te-doen) en met meer zonnepanelen (gedistribueerd energie opwekken en terugleveren) wordt dat alsmaar groter. Het netwerk dat sinds jaar en dag is gebouwd, is niet ingericht op gedistribueerde opwekking van elektriciteit.
Gelukkig is dit vooral een engineering-probleem, en kan het redelijk eenvoudig worden opgelost door die capaciteiten uit te breiden. Het ís er al, maar het moet nu rekening houden met (significant) verkeer van twee kanten.
Probleem 2: Opslag. En dan langdurige opslag. Hier is nog geen antwoord op. Er zijn ontwikkelingen, maar die zitten allemaal nog in proto/lab-fase en zijn nog niet grootschalig getest. Dit is imo het grootste probleem van alles.
Met chemische batterijen kun je kortstondig (dag-nacht) energie opslaan, maar voor langere periodes moet die energie toch ergens “vast” opgeslagen worden – of worden opgewekt.
Voor vaste langdurige opslag (over een winter) lijkt vooralsnog waterstof een kanshebber – al is het goedje best vluchtig (uitdaging opslag) en is de efficiëntie niet al te best (al kun je ook stellen dat het weinig uit maakt bij “gratis” energie, e.g. overschot).
Imo lijkt nucleair gewoon een goede baseline fallback terwijl de ontwikkeling van energieopslag volwassen wordt.
Ik krijg een beetje de kriebels van ‘voorbode is van een golf van materiële voorspoed.’ Ik ben een millennial en misschien klink ik oud, maar mijn god wat zijn we in de laatste 20 jaar al enorm meer aan het consumeren en verspillen. Kunnen we niet een keer naar ‘genoeg’ en geluk in niet materiële dingen zoeken?
​
Geopolitiek: Misschien moeten we wel even benoemen dat de wereldorde aan het schuiven is naar een multipolaire orde, waarbij je toch even moet nadenken of het zo wenselijk is om zo afhankelijk te zijn van China voor zonnepanelen wafers en zeldzame aard metalen mageneten (voor windmolens). EU heeft wel plannen om het te verminderen, maar dat is echt een fractie van wat we nodig hebben.
Vervuiling: Windmolen, zonnepanelen, accu’s; kabels; de transitie vereist veel grondstoffen en mijnen en verwerken is gewoon vervuilend en vaak ook in landen met dubieuze mensen rechten. Beter dan fossiel, maar we moeten ook niet doen alsof dat geen effect heeft en dat we dus oneindig kunnen groeien met minder vieze vormen van energie.
Dan nog zaken weer uit de lucht halen; leuk E-fuels en plastic uit de lucht, maar wanneer we ze weer gebruiken dan is het weer fijnstof en plastic afval/deeltjes verspreiden. Dan negeren we weer andere vervuilende zaken. We hebben niet alleen een Co2 probleem, maar ook andere problemen.
Jevons paradox; hoe goedkoper iets wordt, hoe meer het gebruikt wordt. Als vervanger van fossiel is dat goed, maar niet als het gewoon meer meer is. Want het is nog steeds niet, niet vervuilend.
energie is al tijden spotgoedkoop zelfs tijdens de zogeheten energiecrisis.
het grote probleem is de belasting op energie(!) bij een prijs van 50cent voor stroom betaal je meer belasting dan wat je kwijt bent aan energie.
zolang de belasting op schone energie extreem hoog blijft maakt het voor de gewone burger niet uit hoe goedkoop de energie word…
> We kunnen elektriciteitsnetten aan elkaar knopen van Noorwegen tot Spanje, of – denk groots! – van Noord-Amerika tot Europa, omdat altijd wel ergens de zon schijnt en ergens de wind waait.
Wat zou een kabel van de VS naar hier kosten? DC, want van 60Hz daar naar 50Hz hier moet toch en blijkbaar is DC goedkoper op die afstanden.
Er zijn al kabels van UK naar Marokko gepland, en van Singapore naar Australië. Vast niet goedkoop, als ze er al komen.
Hoe het Europese energiesysteem werkt is trouwens echt heel interessant.
Het moet altijd in balans zijn, even veel productie als consumptie, altijd. En het net strekt van het VK tot volgens mij zelfs Oekraïne.
Er is een algoritme dat alle vraag en aanbod ieder kwartier op elkaar afstemt en ook de daarvoor benodigde prijs bepaalt, per ‘biedzone’ (1 of een paar per land, typisch). En er zijn verbindingen tussen de zones, maar die hebben een limiet etc etc.
Echt een heel complex systeem, waar we amper wat van horen, buiten de maandelijkse rekening.
Als pessimist naar het kapitalisme: gaan we als eindgebruiker helemaal niks van terug zien in de kwh prijs.
Dit artikel definieert het klimaatprobleem als slechts een gebrek van schone energie. Ik vind het een kortzichtig en ecomodernistisch artikel. In de eerste alinea wordt het artikel van de Groene al verdraaid, het is de VN-secretaris António Guterres die uitspreekt dat we op een snelweg richting klimaathel met onze voet nog op het gaspedaal zitten, niet de Sloveense filosoof (verstopte kritiek naar marxist Zizek die te pessimistisch is voor de Corrie)
Afgelopen zomer was het zo warm in India dat ze weer [meer dan honderd koolcentrales opende](https://www.reuters.com/world/india/india-looking-boost-coal-output-by-up-100-mln-tonnes-reopen-closed-mines-2022-05-06/) om te zorgen voor de energie die nodig was om het land draaiend te houden. [China gaf in 2022 elke week toestemming voor twee nieuwe koolcentrales.](https://energyandcleanair.org/publication/china-permits-two-new-coal-power-plants-per-week-in-2022/) Het energieprobleem is NU, hoeveel mooie fictieve plannen er ook wellicht mogelijk zijn in de toekomst.
Zelf al hadden we deze fictieve onbeperkte energie, je lost niet de vernietiging van bossen op, dit duurt decennia wegens het verlies van de unieke vruchtbare bodem. Het wereldwijde verlies van biodiversiteit, met vooral de insectensterfte, is ook niet terug te draaien. Noch het mariene ecosysteem is opeens weer gezond, dit levensondersteunende systeem voor de planeet zit vol met lipofiele chemicaliën en plastic. Over plastic gesproken, inmiddels is plastic zelf aangetroffen in de meest afgelegen gebieden op aarde.
Oh, en als we opeens van de een op de andere dag ophouden met vervuivelende brandstoffen wordt het juist graden warmer, paradoxaal, omdat de vervuilende deeltjes ook gedeeltelijk de warmte tegenhouden. Het verlies van het aërosolmaskerende effect zorgt dan ook voor een boel spontane ellende. Je merkt het nu al op de oceaan deze warmt waarschijnlijk volgens wetenschappers nu sneller op omdat de zeevaart minder vervuilende brandstoffen gebruikt.
Wie vertrouw je meer? [Het enorme onderzoek van klimaatwetenschappers](https://arxiv.org/ftp/arxiv/papers/2212/2212.04474.pdf) of het artikel van een zelfbenoemde autodidact met als expertise financieen? Schoenmaker, blijf bij je leest en blijf podcasts maken met Rutger Bregman hoe geweldig effectief altruisme is en andere technocratische fantasieën.
Het wordt misschien spotgoedkoop om te produceren maar ik heb niet de illusie dat het ook spotgoedkoop te krijgen zal zijn.
Want kapitalisme.
Het verbaasd mij eigenlijk dat de auteur dit zo schrijft. Ik werk in de energie branche en dit is echt niet nieuw. Het is een van de redenen om bij nieuwe huizen bv meer te kijken naar isolatie voor kou in de winter dan voor koeling in de zomer. Paar zonnepanelen op het dak en die warmte los je bijna gratis op met een airco.
Overigens betekent het niet noodzakelijk dat je veel minder kwijt gaat zijn aan energiekosten op korte termijn, omdat het energiegebruik ook flink omhoog gaat. Op lange termijn misschien wel. Voorlopig is belasting en netbeheer kosten op 1kw 19 cent. Zelfs op zonnige en winderige dagen is de prijs niet vaak richting de -19 cent die nodig is voor gratis gebruik van stroom.
Ook voor het neerzetten van batterijen is het terugleveren aan het net vaak nauwelijks een deel van de business case. Bedrijven zetten batterijen neer omdat ze geen zwaardere verbinding met het net kunnen krijgen, maar de prijs van elektriciteit gaat je batterij systeem niet betalen en de verwachting is dat dat steeds minder gaat opleveren.
Die omschakeling naar goedkope duurzame stroom is overigens wel waar wij heel erg op wachten. Mensen willen heus goed doen, maar niet als het teveel kost. Dus wanneer goed doen voor de wereld en goed doen voor jezelf samenvallen willen heel veel mensen heel snel veranderen.
Kom maar op met de bewijzen; ik heb er nog geen leesteken van gezien; laat staan een letter daarover gehoord!
Beetje kortzichtig artikel, je kunt niet alle problemen oplossen met een zonnepaneel. Leuk en mooi dat het goedkoper en groener wordt, maar dit is een druppel op de hete plaat.
Ik lees hier veel reacties over de uitdagingen die nog bestaan voor het opschalen van duurzame energie.
Maar meer duurzame energie kan alleen indirecte invloed hebben op het klimaat. Waar de echte uitdaging ligt is bij het omlaagbrengen van de emissies, en die nemen juist nog steeds in recordtempo toe.
Leuk dat zonne-energie straks gratis is, maar als we over 10 jaar twee keer zoveel CO2 en methaan uitstoten als nu, wat maakt dat dan uit?
“Spotgoedkoop” betekent vaak “onder de streep op een netwerk in combinatie met subsidies en fossiele backup goedkoop”
Naast prijs zijn zekerheid van levering en opbrengst zeker van belang, maar daar hoor je minder over.