Als psychiaters onder elkaar verzuchten we regelmatig: ‘Het lijkt wel alsof de ene helft van Nederland ADHD heeft en de andere helft autisme.’ Ook de diagnose trauma is bezig met een razendsnelle opmars, niet in de laatste plaats door de boekjes van de populaire Hongaars-Canadese huisarts Gabor Mate.
In debat gaan over dit precaire onderwerp is haast onmogelijk; je begeeft je in een emotioneel mijnenveld. Het gevolg: we zijn elkaar toenemend psychiatrisch aan het labelen zonder oog voor de nadelen en eventuele risico’s.
Voor veel mensen is een psychiatrische diagnose synoniem met gezien en gehoord worden. Of eindelijk een verklaring krijgen waarom het leven vaak zo tegenzit.
Je kunt geen damesblad openslaan of er staat een zelftest in. Maar ook op de website van een van de grootste ggz-instellingen van Nederland, PsyQ, kun je via een zelftest van vier (!) vragen ontdekken of er iets mis is met je. Bijvoorbeeld als je ADHD-klachten vermoedt: voel je je onrustig, heb je de neiging eerst te doen en dan pas na te denken en heb je concentratieproblemen? Als je op alle vragen structureel ja antwoordt, krijg je het advies om contact op te nemen met de huisarts, zodat hij je kan doorverwijzen naar: PsyQ.
Dezelfde methode wordt toegepast om mensen te stimuleren autisme bij zichzelf te herkennen. Een paar eenvoudige vragen waar de gemiddelde Nederlander al snel ‘ja’ op antwoordt. Ik in elk geval wel want: ik houd van voorspelbaarheid, heb soms moeite met sociale contacten en heb een interesse waar ik ‘bovengemiddeld’ veel tijd aan besteed, namelijk vioolspelen.
Helaas leert de ervaring dat als je eenmaal bij de ggz binnenloopt, de kans bijna honderd procent is dat je mét diagnose weer naar buiten komt. Kortom, een dubieus verdienmodel, waar vooral ernstig psychiatrische patiënten de dupe van worden, omdat er maar één zak geld is en behandelaren zich niet kunnen vermenigvuldigen. Daarnaast is het idioot om de toch al overbelaste huisarts op deze manier in te zetten voor het ronselen van klandizie.
De kans is bijna honderd procent dat je mét diagnose weer naar buiten komt
Kwistig strooien met de diagnose ‘trauma’ – iets anders dan het klassieke PTSS – is eveneens problematisch. Deze term is weinig specifiek, vaak onderliggend aan psychiatrisch lijden of maakt kwetsbaar voor aandoeningen zoals depressie of borderlinepersoonlijkheidsstoornis. Je kunt je ook afvragen of we niet allemaal ‘trauma’ hebben meegemaakt, omdat ‘trauma’ nou eenmaal bij het leven hoort. Voor je het weet val je in handen van een van de zelfbenoemde traumacoaches die het mentaal kwakzalven niet schuwen met alle gevaren van dien, zoals delay in diagnostiek.
Al deze grofmazige containerbegrippen vormen voor sommigen een noodzakelijk houvast in tijden van grote maatschappelijke druk, maar kunnen zelfinzicht ook juist in de weg staan.
Collega Bram de Ridder schreef in De jonge psychiater terecht dat we te makkelijk gebruikmaken van ‘weettaal’ en cirkelredeneringen. ‘Ik kan er niet tegen dat je onze afspraak afzegt, dat komt door mijn autisme.’ Of: ‘Ik ben te laat door mijn ADHD.’ Je gedrag verklaren door je ‘diagnose’ in plaats van gewoon verantwoordelijkheid te nemen.
Psychiatrie is een serieus vak dat niet misbruikt mag worden als verdienmodel of modern vijgenblad, daar is werkelijk niemand bij gebaat.
Heeft even geduurd maar ik ben eindelijk normaal aan het worden!
Wat een onzin ‘100% kans om met diagnose naar buiten te gaan’. Goh, wat voor mensen gaan er naar een centrum voor psychologische diagnostiek..?
Aan de ene kant ben ik het hiermee wel eens, aan de andere kant opent het als cliënt best wel deuren als je een duidelijk/begrijpelijk label hebt. Dan bedoel ik niet als excuus voor te laat zijn, maar dingen als hulp van de gemeente of uwv die je zonder diagnose maar moeilijk krijgt. Dus voor cliënten is het best wel effectief om een diagnose te krijgen, en je loopt ook niet zomaar naar binnen.
”Mijn normaal is niet jouw gewoon.”
Mijn ervaring is juist tegenovergestelde. Ik kreeg jarenlang (2010+) behandeling, maar geen echte diagnose, alleen beschrijving van mijn klachten. Er was geen touw aan te hangen, dus ik kreeg “persoonlijkheidsstoornis NAO”.
Zeven jaar in en uit van de GGZ, burnout, ambulant, opgenomen, Wajong, alle methodes, nog steeds had ik serieuze klachten. Nog steeds geen diagnose.
Toen bij de zoveelste intake bij een stemmingpoli iemand keek naar mij en zei “zegt autisme jou wat?”.
Ik begrijp wel de zorg dat we iets te makkelijk zijn met labels, maar vaak is het ook zo dat je geen label krijgt omdat de psycholoog/psychiater er zelf niet in gelooft, of heeft allang besloten wat je hebt of niet. Het zijn maar mensen. Dat is beetje het probleem van psychologie. Als neurowetenschapper betreur ik dat het brein niet te doorgronden is met een simpele scan of bloedonderzoek, dus we moeten maar gissen wat er aan de hand is.
Ik gun iedereen een label die hun helpt. Mij maakt niet uit wat het is, zolang het klopt. Ik heb volledige vertrouwen in mijn label, want pas nu voel ik me echt werkelijk beter. Ik had gewoon mijn leven anders moeten inrichten. Proof is in the eating of the pudding.
Ik herken dit wel. Met name het woord trauma vliegt bijna dagelijks voorbij op o.a. social media maar ook daarbuiten. Van het 1 op het andere moment heeft ineens iedereen een trauma en is zelfs de geboorte an sich traumatiserend volgens sommige “specialisten”.
Dit ondermijnt juist de validiteit van mensen die daadwerkelijk traumatische ervaringen hebben meegemaakt en er een leven lang mee moeten doen. Die er daadwerkelijk last van hebben en hulp bij nodig hebben.
Dat meer mensen een ND diagnose krijgen ligt m.i. vooral aan hoe moeilijk de wereld is geworden de afgelopen decennia. Het merendeel van de mensen die ik ken met autisme en ADHD, mijzelf inbegrepen, zou er aanzienlijk minder last van hebben als we niet in zo’n prestatie gedreven maatschappij zouden leven. Het schoolsysteem is 1 van de grootste redenen waarom zoveel van ons in de puberteit in een depressie, angststoornis of eetstoornis verzanden.
Ik beweer overigens niet dat er 200 jaar geleden geen autisten waren. Ik denk dat we toen simpelweg minder hard afweken van de rest. Mensen die verstoten werden door een samenleving, achtergelaten in het bos, geofferd aan de goden of opgesloten in een tehuis zijn er altijd geweest.
Er moet echt iets veranderen aan o.a. ons schoolsysteem als we willen dat kinderen niet constant vastlopen en in de GGZ draaimolen terecht komen.
Even een disclaimer: ik ben vandaag taart bakken en bier koud zetten want morgen vier ik mijn verjaardag. Ik heb dus geen tijd om reacties te lezen, het is niet persoonlijk.
Volgens mij heeft wel meer dan de helft van de redditors tegenwoordig ADHD hoor.
> Helaas leert de ervaring dat als je eenmaal bij de ggz binnenloopt, de kans bijna honderd procent is dat je mét diagnose weer naar buiten komt.
Oh, dat is dus niet mijn ervaring. Als je geluk hebt krijg je na maanden misschien een uitnodiging voor groepstherapie voor een diagnose waar je juist niet voor kwam.
Ik vraag me af of dit niet een probleem is van hoe de maatschappij in elkaar zit.
Ik zou waarschijnlijk geen last hebben van mijn autisme in een wereld van twee eeuw geleden. Geen autos, geen Bluetooth boxjes overal, minder informatie die mijn kant opkomt… (Wel polio enzo, dus…)
Hear hear. Ik herken me zo erg in dit verhaal. Op een gegeven moment had letterlijk mijn hele vriendengroep ADHD (inclusief ondergetekende) waaronder perfect functionerende mensen.
Maar kritisch zijn op de huidige diagnosedrift, en de totstandkoming van bv. De DSM (waar de farmaceutische industrie dus ook een flinke vinger in de pap heeft, evenals ons verzekeringssysteem, en de eerder aangehaalde gebrekkige staat van de sociale wetenschappen) is inderdaad een emotioneel mijnenveld (ongeveer iedereen raakt in een identiteitscrisis) en zorgt ervoor dat je meteen in dezelfde categorie als vaccinatiewappies gezet wordt.
Ik belijd mijn frustratie dus maar stilletjes. Maar denk wel dat het enorme gezondheidscrisis veroorzaakt of gaat veroorzaken (vooral omdat behandeling zelden toereikend is en iemand gewoon een betere leefomgeving nodig heeft, bv. Sociaal) Ik denk ook dat we over 100/150 jaar terugkijken en denken “jezus. Waar waren we in godsnaam mee bezig “
Als iemand die 2 jaar terug die diagnoses ass/adhd kreeg, ben ik het hier een klein beetje mee eens.
Maar imo is dat gewoon de schuld van de maatschappij. M’n vader en oma zijn waarschijnlijk ook autistisch maar die hebben er nooit last van gehad. Ik moet echter in m’n eentje leven in deze maatschappij, ervaar veel druk om snel carrière te maken en fulltime te werken, maar dat lukt me niet en dingen als koken heb ik dan geen energie voor, etc. Het is een downward spiral.
Dus ik denk dat deze diagnoses steeds meer voorkomen omdat mensen er meer en meer last van hebben.
Er zijn geen perfecte mensen en iedereen heeft wel bepaalde copingstylen en emoties die verschillen van elkaar.
Dat er in Nederland met diagnoses wordt gestrooid heeft met name te maken met de vergoeding vanuit de verzekering. Blij dat mensen hulp kunnen krijgen en daardoor beter in hun vel kunnen zitten. Wel kun je je inderdaad af vragen of overlabellen recht doet aan de nuances die het psychiatrische vakgebied kenmerkt. Tevens kan dit verstorend werken bij het bepalen van de zorgzwaarte.
Misschien tijd dat de verzekering wat minder met labels gaat werken maar meer afgaat op het advies van de arts.
Ik vraag me af of dit niet komt omdat we zo intolerant zijn geworden t.o.v. persoonlijkheidsverschillen onder de bevolking. Er wordt van iedereen geëist dat ze altijd maar sociaal zijn, gezellig, extravert, sportief, altijd maar druk. Als je specifieke interesses hebt zoals, ik noem maar wat, vogels kijken, dan vindt men je al snel ‘raar’. In plaats van persoonlijkheidsverschillen te tolereren heb je nu dus een diagnose nodig om te verklaren waarom je anders bent dan de rest. Dat zeg ik als iemand met een diagnose, ik heb het er alleen nooit over want ik wil geen ‘etiket’ op.
Een probleem of een hulpvraag staan niet altijd gelijk aan een diagnose of noodzaak tot uitgebreid medisch handelen. In mijn werk als bedrijfsarts zie ik veel misvattingen bij werknemers, werkgevers en behandelaren over ziekte en beperkingen.
Als iemand een probleem heeft met zijn of haar planning, dan zijn praktische hulp en persoonlijke (niet-medische) oplossingen vaak veel beter dan een los etiket en algemene adviezen.
Mijn hart bloedt dan ook voor mensen die op bijvoorbeeld 40+ leeftijd een diagnose autisme krijgen terwijl ze ergens al 15 jaar werken. Bij verkeerde hulp en ongezonde coping (omgang met) zie ik heel vaak dat zo’n persoon onhoudbaar wordt binnen een organisatie. “Van mijn autismecoach moet ik zeggen als ik iets niet wil en ik wil niet (a. bedrijfskleding dragen, b. telefoon hoeven opnemen, c. vergaderingen bijwonen)”. Alles kan dan ineens als bij autisme passend uitgelegd worden. Je doet een persoon dan tekort want je vergeet dan zaken als intelligentie, persoonlijkheid, individuele geschiedenis en steunnetwerk.
Ik denk dat het helpender kan zijn om te zeggen bij sommige klachten/beperkingen/uitdagingen/valkuilen dat “iemand nou zo is en dat we daar samen slim mee om moeten gaan”. Mensen die wat stil zijn, kan je bestempelen als verlegen of als “introvert met beperkingen in het sociaal contact waarbij autisme niet uit te sluiten is”.
Ik wil niemands diagnose in twijfel trekken (autisme en ADHD zijn echte medische beelden), maar ik pleit voor meer bewustzijn voor de totale mens met al zijn of haar positieve en negatieve kanten ipv niet-helpende etiketten die stigmatiserend kunnen werken.
Ik merk dat ik het geen goed stuk vind. Dat een psychiater het heeft over ‘diagnose gebruiken als excuus’ vind ik eigenlijk heel schadelijk. Ik ken niemand die op die manier zich achter een diagnose verschuilt. De meeste ADHDers die ik ken vinden het juist verschrikkelijk als ze (weer) een keer te laat zijn, en doen echt wel hun best om te zorgen dat dat niet gebeurt. En die diagnose van bijvoorbeeld ADHD kan dan wel zorgen om betere handvaten te geven, en beter te begrijpen waarom iemand hier steeds tegen aan blijft lopen.
Overdiagnose is een ander verhaal, maar ik denk ook echt dat er veel mensen met niet-gediagnosticeerde mentale problematiek rondloopt omdat zij buiten het typische beeld vallen (bij ADHD het drukke jongetje in de klas). En dan doen alsof half Nederland ‘opeens’ ADHD of autisme heeft vind ik dan raar. Bij die diagnose wordt namelijk ook een anamnese gedaan (bijvoorbeeld op basis van schoolrapporten), om te zien of dit beeld ook aanwezig was als kind. Het is echt geen drie vragen en dan krijg je een sticker met ADHD erop.
Mee eens! En dat zeg ik als iemand met aardig wat ervaring binnen de GGZ. Momenteel groepstherapie, daarvoor ook stuk of 5 keer bij psychologen gelopen. De labels depressie, angststoornis, paniekstoornis, FNS, en 2 persoonlinkheidsstoornissen heb ik al mooi verzameld over mijn leven heen (niet overal nu last van).
En ja ADHD of Autisme herkenken ik ook dingen van, ik denk dat heel veel mensen daar e.e.a. Van herkennen. Zeker met de hoge druk vanuit de maatschappij. Alleen is er zo veel sprake van reïficatie, en daar kan ik slecht tegen. ‘Ik kan dit niet en dat komt door mijn ADHD’, dat klopt niet helemaal. ADHD is geen oorzaak, maar een label dat we op een verzameling van klachten hebben gezet. Hulp, medicijnen en meer kennis over ADHD (de verzameling klachten) kan énorm helpen, maar een oorzaak (en excuus) kan het niet zijn.
Dat zeg ik ook nu ik kortgeleden meer te weten ben gekomen over jeugdtrauma (via oa Gabor Mate), emotionele verwaarlozing etc. Ineens ging er een wereld voor mij open, en valt zo veel op zijn plek. Ik hoef alleen niet per se het label cPTSD om dit nog te bevestigen. Deze dingen zijn ook niet de oorzaak van alles. Het is en blijft mijn verantwoordelijkheid om m’n klachten te managen, maar nu heb ik een beter vocabulaire om een deel van mijn problemen te beschrijven, mee om te gaan en oplossingen te zoeken.
Dit is een ‘psychiater’ die doodleuk tegen twee coassistenten in mijn cogroepje zei, tijdens onderwijs, dat ze eng waren en dus hun gedrag moesten aanpassen. Deze twee mannen waren de meest empathische, lieve artsen in spé. Het probleem voor haar was dat de een uit Ghana kwam en de ander uit Syrië. Dat was voldoende om ze als eng aan te wijzen. Zij is de engbek. Ze is racistisch, met een opgeblazen ego, en compleet ongeschikt als arts. Er is een reden dat ze tv programma’s maakt en voor media schrijft en dat is omdat niemand haar als psychiater aanneemt.
Ondertussen krijg ik juist geen diagnose terwijl ik bijna zeker weten een vorm van autisme heb onder andere.
Tis allemaal maar een raar systeem.
Ik vond dit artikel niet erg sterk.
> Voor veel mensen is een psychiatrische diagnose synoniem met gezien en gehoord worden. Of eindelijk een verklaring krijgen waarom het leven vaak zo tegenzit.
Klinkt alsof het echte probleem wellicht “gewoon” het leven is. Het leven is dan ook wel moeilijk en steeds stressvoller. Mensen kunnen zich volgens mij, buiten hun schuld, steeds moeilijker ontspannen.
Mijn moeder (voorheen werkzaam in het veld) riep dit al 20 jaar geleden. Wat is makkelijker, een student die moeite heeft met lezen en schrijven extra ondersteuning te bieden in een kapotbezuinigd schoolsysteem waar leraren het al tyfus druk hebben of de label dyslexie erop plakken?
Zelfde geld voor studenten met wat rigide trekjes en wat moeite zich (sociaal) aan te passen aan de omgeving. Die krijgen het label autisme.
Als iemand met een van de ‘zwaardere’ trauma diagnoses verbaast mij dat niet dat er problemen zijn met diagnostisering in de trauma hoek.
Trauma is iets wat nog niet goed begrepen is. En diagnoses/omschrijvingen die wel door het WHO geaccepteerd worden staan niet in de DSM. En wat heb je nodig om een behandeling vergoed te krijgen? Een ‘label’ uit de DSM. De diagnose (lees:label) die ik heb is in de afgelopen 10 jaar 3x veranderd. Recent was de 3de verandering van het ‘label’. Het is niet de onderliggende klachten die zijn aangepast of veranderd, maar puur doordat er een nieuwe revisie uit is van de DSM 5.
>Als psychiaters onder elkaar verzuchten we regelmatig: ‘Het lijkt wel alsof de ene helft van Nederland ADHD heeft en de andere helft autisme.’
Aan de vele comments te lezen klopt dat aardig…
>Als psychiaters onder elkaar verzuchten we regelmatig: ‘Het lijkt wel alsof de ene helft van Nederland ADHD heeft en de andere helft autisme.’
Aan de vele comments te lezen klopt dat aardig…
Ik vind dat dit stuk enorm tekort doet aan de mensen die echt problemen ondervinden in het dagelijks leven nav hun aandoening.
25 comments
Als psychiaters onder elkaar verzuchten we regelmatig: ‘Het lijkt wel alsof de ene helft van Nederland ADHD heeft en de andere helft autisme.’ Ook de diagnose trauma is bezig met een razendsnelle opmars, niet in de laatste plaats door de boekjes van de populaire Hongaars-Canadese huisarts Gabor Mate.
In debat gaan over dit precaire onderwerp is haast onmogelijk; je begeeft je in een emotioneel mijnenveld. Het gevolg: we zijn elkaar toenemend psychiatrisch aan het labelen zonder oog voor de nadelen en eventuele risico’s.
Voor veel mensen is een psychiatrische diagnose synoniem met gezien en gehoord worden. Of eindelijk een verklaring krijgen waarom het leven vaak zo tegenzit.
Je kunt geen damesblad openslaan of er staat een zelftest in. Maar ook op de website van een van de grootste ggz-instellingen van Nederland, PsyQ, kun je via een zelftest van vier (!) vragen ontdekken of er iets mis is met je. Bijvoorbeeld als je ADHD-klachten vermoedt: voel je je onrustig, heb je de neiging eerst te doen en dan pas na te denken en heb je concentratieproblemen? Als je op alle vragen structureel ja antwoordt, krijg je het advies om contact op te nemen met de huisarts, zodat hij je kan doorverwijzen naar: PsyQ.
Dezelfde methode wordt toegepast om mensen te stimuleren autisme bij zichzelf te herkennen. Een paar eenvoudige vragen waar de gemiddelde Nederlander al snel ‘ja’ op antwoordt. Ik in elk geval wel want: ik houd van voorspelbaarheid, heb soms moeite met sociale contacten en heb een interesse waar ik ‘bovengemiddeld’ veel tijd aan besteed, namelijk vioolspelen.
Helaas leert de ervaring dat als je eenmaal bij de ggz binnenloopt, de kans bijna honderd procent is dat je mét diagnose weer naar buiten komt. Kortom, een dubieus verdienmodel, waar vooral ernstig psychiatrische patiënten de dupe van worden, omdat er maar één zak geld is en behandelaren zich niet kunnen vermenigvuldigen. Daarnaast is het idioot om de toch al overbelaste huisarts op deze manier in te zetten voor het ronselen van klandizie.
De kans is bijna honderd procent dat je mét diagnose weer naar buiten komt
Kwistig strooien met de diagnose ‘trauma’ – iets anders dan het klassieke PTSS – is eveneens problematisch. Deze term is weinig specifiek, vaak onderliggend aan psychiatrisch lijden of maakt kwetsbaar voor aandoeningen zoals depressie of borderlinepersoonlijkheidsstoornis. Je kunt je ook afvragen of we niet allemaal ‘trauma’ hebben meegemaakt, omdat ‘trauma’ nou eenmaal bij het leven hoort. Voor je het weet val je in handen van een van de zelfbenoemde traumacoaches die het mentaal kwakzalven niet schuwen met alle gevaren van dien, zoals delay in diagnostiek.
Al deze grofmazige containerbegrippen vormen voor sommigen een noodzakelijk houvast in tijden van grote maatschappelijke druk, maar kunnen zelfinzicht ook juist in de weg staan.
Collega Bram de Ridder schreef in De jonge psychiater terecht dat we te makkelijk gebruikmaken van ‘weettaal’ en cirkelredeneringen. ‘Ik kan er niet tegen dat je onze afspraak afzegt, dat komt door mijn autisme.’ Of: ‘Ik ben te laat door mijn ADHD.’ Je gedrag verklaren door je ‘diagnose’ in plaats van gewoon verantwoordelijkheid te nemen.
Psychiatrie is een serieus vak dat niet misbruikt mag worden als verdienmodel of modern vijgenblad, daar is werkelijk niemand bij gebaat.
Heeft even geduurd maar ik ben eindelijk normaal aan het worden!
Wat een onzin ‘100% kans om met diagnose naar buiten te gaan’. Goh, wat voor mensen gaan er naar een centrum voor psychologische diagnostiek..?
Aan de ene kant ben ik het hiermee wel eens, aan de andere kant opent het als cliënt best wel deuren als je een duidelijk/begrijpelijk label hebt. Dan bedoel ik niet als excuus voor te laat zijn, maar dingen als hulp van de gemeente of uwv die je zonder diagnose maar moeilijk krijgt. Dus voor cliënten is het best wel effectief om een diagnose te krijgen, en je loopt ook niet zomaar naar binnen.
”Mijn normaal is niet jouw gewoon.”
Mijn ervaring is juist tegenovergestelde. Ik kreeg jarenlang (2010+) behandeling, maar geen echte diagnose, alleen beschrijving van mijn klachten. Er was geen touw aan te hangen, dus ik kreeg “persoonlijkheidsstoornis NAO”.
Zeven jaar in en uit van de GGZ, burnout, ambulant, opgenomen, Wajong, alle methodes, nog steeds had ik serieuze klachten. Nog steeds geen diagnose.
Toen bij de zoveelste intake bij een stemmingpoli iemand keek naar mij en zei “zegt autisme jou wat?”.
Ik begrijp wel de zorg dat we iets te makkelijk zijn met labels, maar vaak is het ook zo dat je geen label krijgt omdat de psycholoog/psychiater er zelf niet in gelooft, of heeft allang besloten wat je hebt of niet. Het zijn maar mensen. Dat is beetje het probleem van psychologie. Als neurowetenschapper betreur ik dat het brein niet te doorgronden is met een simpele scan of bloedonderzoek, dus we moeten maar gissen wat er aan de hand is.
Ik gun iedereen een label die hun helpt. Mij maakt niet uit wat het is, zolang het klopt. Ik heb volledige vertrouwen in mijn label, want pas nu voel ik me echt werkelijk beter. Ik had gewoon mijn leven anders moeten inrichten. Proof is in the eating of the pudding.
Ik herken dit wel. Met name het woord trauma vliegt bijna dagelijks voorbij op o.a. social media maar ook daarbuiten. Van het 1 op het andere moment heeft ineens iedereen een trauma en is zelfs de geboorte an sich traumatiserend volgens sommige “specialisten”.
Dit ondermijnt juist de validiteit van mensen die daadwerkelijk traumatische ervaringen hebben meegemaakt en er een leven lang mee moeten doen. Die er daadwerkelijk last van hebben en hulp bij nodig hebben.
Dat meer mensen een ND diagnose krijgen ligt m.i. vooral aan hoe moeilijk de wereld is geworden de afgelopen decennia. Het merendeel van de mensen die ik ken met autisme en ADHD, mijzelf inbegrepen, zou er aanzienlijk minder last van hebben als we niet in zo’n prestatie gedreven maatschappij zouden leven. Het schoolsysteem is 1 van de grootste redenen waarom zoveel van ons in de puberteit in een depressie, angststoornis of eetstoornis verzanden.
Ik beweer overigens niet dat er 200 jaar geleden geen autisten waren. Ik denk dat we toen simpelweg minder hard afweken van de rest. Mensen die verstoten werden door een samenleving, achtergelaten in het bos, geofferd aan de goden of opgesloten in een tehuis zijn er altijd geweest.
Er moet echt iets veranderen aan o.a. ons schoolsysteem als we willen dat kinderen niet constant vastlopen en in de GGZ draaimolen terecht komen.
Even een disclaimer: ik ben vandaag taart bakken en bier koud zetten want morgen vier ik mijn verjaardag. Ik heb dus geen tijd om reacties te lezen, het is niet persoonlijk.
Volgens mij heeft wel meer dan de helft van de redditors tegenwoordig ADHD hoor.
> Helaas leert de ervaring dat als je eenmaal bij de ggz binnenloopt, de kans bijna honderd procent is dat je mét diagnose weer naar buiten komt.
Oh, dat is dus niet mijn ervaring. Als je geluk hebt krijg je na maanden misschien een uitnodiging voor groepstherapie voor een diagnose waar je juist niet voor kwam.
Ik vraag me af of dit niet een probleem is van hoe de maatschappij in elkaar zit.
Ik zou waarschijnlijk geen last hebben van mijn autisme in een wereld van twee eeuw geleden. Geen autos, geen Bluetooth boxjes overal, minder informatie die mijn kant opkomt… (Wel polio enzo, dus…)
Hear hear. Ik herken me zo erg in dit verhaal. Op een gegeven moment had letterlijk mijn hele vriendengroep ADHD (inclusief ondergetekende) waaronder perfect functionerende mensen.
Maar kritisch zijn op de huidige diagnosedrift, en de totstandkoming van bv. De DSM (waar de farmaceutische industrie dus ook een flinke vinger in de pap heeft, evenals ons verzekeringssysteem, en de eerder aangehaalde gebrekkige staat van de sociale wetenschappen) is inderdaad een emotioneel mijnenveld (ongeveer iedereen raakt in een identiteitscrisis) en zorgt ervoor dat je meteen in dezelfde categorie als vaccinatiewappies gezet wordt.
Ik belijd mijn frustratie dus maar stilletjes. Maar denk wel dat het enorme gezondheidscrisis veroorzaakt of gaat veroorzaken (vooral omdat behandeling zelden toereikend is en iemand gewoon een betere leefomgeving nodig heeft, bv. Sociaal) Ik denk ook dat we over 100/150 jaar terugkijken en denken “jezus. Waar waren we in godsnaam mee bezig “
Als iemand die 2 jaar terug die diagnoses ass/adhd kreeg, ben ik het hier een klein beetje mee eens.
Maar imo is dat gewoon de schuld van de maatschappij. M’n vader en oma zijn waarschijnlijk ook autistisch maar die hebben er nooit last van gehad. Ik moet echter in m’n eentje leven in deze maatschappij, ervaar veel druk om snel carrière te maken en fulltime te werken, maar dat lukt me niet en dingen als koken heb ik dan geen energie voor, etc. Het is een downward spiral.
Dus ik denk dat deze diagnoses steeds meer voorkomen omdat mensen er meer en meer last van hebben.
Er zijn geen perfecte mensen en iedereen heeft wel bepaalde copingstylen en emoties die verschillen van elkaar.
Dat er in Nederland met diagnoses wordt gestrooid heeft met name te maken met de vergoeding vanuit de verzekering. Blij dat mensen hulp kunnen krijgen en daardoor beter in hun vel kunnen zitten. Wel kun je je inderdaad af vragen of overlabellen recht doet aan de nuances die het psychiatrische vakgebied kenmerkt. Tevens kan dit verstorend werken bij het bepalen van de zorgzwaarte.
Misschien tijd dat de verzekering wat minder met labels gaat werken maar meer afgaat op het advies van de arts.
Ik vraag me af of dit niet komt omdat we zo intolerant zijn geworden t.o.v. persoonlijkheidsverschillen onder de bevolking. Er wordt van iedereen geëist dat ze altijd maar sociaal zijn, gezellig, extravert, sportief, altijd maar druk. Als je specifieke interesses hebt zoals, ik noem maar wat, vogels kijken, dan vindt men je al snel ‘raar’. In plaats van persoonlijkheidsverschillen te tolereren heb je nu dus een diagnose nodig om te verklaren waarom je anders bent dan de rest. Dat zeg ik als iemand met een diagnose, ik heb het er alleen nooit over want ik wil geen ‘etiket’ op.
Een probleem of een hulpvraag staan niet altijd gelijk aan een diagnose of noodzaak tot uitgebreid medisch handelen. In mijn werk als bedrijfsarts zie ik veel misvattingen bij werknemers, werkgevers en behandelaren over ziekte en beperkingen.
Als iemand een probleem heeft met zijn of haar planning, dan zijn praktische hulp en persoonlijke (niet-medische) oplossingen vaak veel beter dan een los etiket en algemene adviezen.
Mijn hart bloedt dan ook voor mensen die op bijvoorbeeld 40+ leeftijd een diagnose autisme krijgen terwijl ze ergens al 15 jaar werken. Bij verkeerde hulp en ongezonde coping (omgang met) zie ik heel vaak dat zo’n persoon onhoudbaar wordt binnen een organisatie. “Van mijn autismecoach moet ik zeggen als ik iets niet wil en ik wil niet (a. bedrijfskleding dragen, b. telefoon hoeven opnemen, c. vergaderingen bijwonen)”. Alles kan dan ineens als bij autisme passend uitgelegd worden. Je doet een persoon dan tekort want je vergeet dan zaken als intelligentie, persoonlijkheid, individuele geschiedenis en steunnetwerk.
Ik denk dat het helpender kan zijn om te zeggen bij sommige klachten/beperkingen/uitdagingen/valkuilen dat “iemand nou zo is en dat we daar samen slim mee om moeten gaan”. Mensen die wat stil zijn, kan je bestempelen als verlegen of als “introvert met beperkingen in het sociaal contact waarbij autisme niet uit te sluiten is”.
Ik wil niemands diagnose in twijfel trekken (autisme en ADHD zijn echte medische beelden), maar ik pleit voor meer bewustzijn voor de totale mens met al zijn of haar positieve en negatieve kanten ipv niet-helpende etiketten die stigmatiserend kunnen werken.
Ik merk dat ik het geen goed stuk vind. Dat een psychiater het heeft over ‘diagnose gebruiken als excuus’ vind ik eigenlijk heel schadelijk. Ik ken niemand die op die manier zich achter een diagnose verschuilt. De meeste ADHDers die ik ken vinden het juist verschrikkelijk als ze (weer) een keer te laat zijn, en doen echt wel hun best om te zorgen dat dat niet gebeurt. En die diagnose van bijvoorbeeld ADHD kan dan wel zorgen om betere handvaten te geven, en beter te begrijpen waarom iemand hier steeds tegen aan blijft lopen.
Overdiagnose is een ander verhaal, maar ik denk ook echt dat er veel mensen met niet-gediagnosticeerde mentale problematiek rondloopt omdat zij buiten het typische beeld vallen (bij ADHD het drukke jongetje in de klas). En dan doen alsof half Nederland ‘opeens’ ADHD of autisme heeft vind ik dan raar. Bij die diagnose wordt namelijk ook een anamnese gedaan (bijvoorbeeld op basis van schoolrapporten), om te zien of dit beeld ook aanwezig was als kind. Het is echt geen drie vragen en dan krijg je een sticker met ADHD erop.
Mee eens! En dat zeg ik als iemand met aardig wat ervaring binnen de GGZ. Momenteel groepstherapie, daarvoor ook stuk of 5 keer bij psychologen gelopen. De labels depressie, angststoornis, paniekstoornis, FNS, en 2 persoonlinkheidsstoornissen heb ik al mooi verzameld over mijn leven heen (niet overal nu last van).
En ja ADHD of Autisme herkenken ik ook dingen van, ik denk dat heel veel mensen daar e.e.a. Van herkennen. Zeker met de hoge druk vanuit de maatschappij. Alleen is er zo veel sprake van reïficatie, en daar kan ik slecht tegen. ‘Ik kan dit niet en dat komt door mijn ADHD’, dat klopt niet helemaal. ADHD is geen oorzaak, maar een label dat we op een verzameling van klachten hebben gezet. Hulp, medicijnen en meer kennis over ADHD (de verzameling klachten) kan énorm helpen, maar een oorzaak (en excuus) kan het niet zijn.
Dat zeg ik ook nu ik kortgeleden meer te weten ben gekomen over jeugdtrauma (via oa Gabor Mate), emotionele verwaarlozing etc. Ineens ging er een wereld voor mij open, en valt zo veel op zijn plek. Ik hoef alleen niet per se het label cPTSD om dit nog te bevestigen. Deze dingen zijn ook niet de oorzaak van alles. Het is en blijft mijn verantwoordelijkheid om m’n klachten te managen, maar nu heb ik een beter vocabulaire om een deel van mijn problemen te beschrijven, mee om te gaan en oplossingen te zoeken.
Dit is een ‘psychiater’ die doodleuk tegen twee coassistenten in mijn cogroepje zei, tijdens onderwijs, dat ze eng waren en dus hun gedrag moesten aanpassen. Deze twee mannen waren de meest empathische, lieve artsen in spé. Het probleem voor haar was dat de een uit Ghana kwam en de ander uit Syrië. Dat was voldoende om ze als eng aan te wijzen. Zij is de engbek. Ze is racistisch, met een opgeblazen ego, en compleet ongeschikt als arts. Er is een reden dat ze tv programma’s maakt en voor media schrijft en dat is omdat niemand haar als psychiater aanneemt.
Ondertussen krijg ik juist geen diagnose terwijl ik bijna zeker weten een vorm van autisme heb onder andere.
Tis allemaal maar een raar systeem.
Ik vond dit artikel niet erg sterk.
> Voor veel mensen is een psychiatrische diagnose synoniem met gezien en gehoord worden. Of eindelijk een verklaring krijgen waarom het leven vaak zo tegenzit.
Klinkt alsof het echte probleem wellicht “gewoon” het leven is. Het leven is dan ook wel moeilijk en steeds stressvoller. Mensen kunnen zich volgens mij, buiten hun schuld, steeds moeilijker ontspannen.
Mijn moeder (voorheen werkzaam in het veld) riep dit al 20 jaar geleden. Wat is makkelijker, een student die moeite heeft met lezen en schrijven extra ondersteuning te bieden in een kapotbezuinigd schoolsysteem waar leraren het al tyfus druk hebben of de label dyslexie erop plakken?
Zelfde geld voor studenten met wat rigide trekjes en wat moeite zich (sociaal) aan te passen aan de omgeving. Die krijgen het label autisme.
Als iemand met een van de ‘zwaardere’ trauma diagnoses verbaast mij dat niet dat er problemen zijn met diagnostisering in de trauma hoek.
Trauma is iets wat nog niet goed begrepen is. En diagnoses/omschrijvingen die wel door het WHO geaccepteerd worden staan niet in de DSM. En wat heb je nodig om een behandeling vergoed te krijgen? Een ‘label’ uit de DSM. De diagnose (lees:label) die ik heb is in de afgelopen 10 jaar 3x veranderd. Recent was de 3de verandering van het ‘label’. Het is niet de onderliggende klachten die zijn aangepast of veranderd, maar puur doordat er een nieuwe revisie uit is van de DSM 5.
>Als psychiaters onder elkaar verzuchten we regelmatig: ‘Het lijkt wel alsof de ene helft van Nederland ADHD heeft en de andere helft autisme.’
Aan de vele comments te lezen klopt dat aardig…
>Als psychiaters onder elkaar verzuchten we regelmatig: ‘Het lijkt wel alsof de ene helft van Nederland ADHD heeft en de andere helft autisme.’
Aan de vele comments te lezen klopt dat aardig…
Ik vind dat dit stuk enorm tekort doet aan de mensen die echt problemen ondervinden in het dagelijks leven nav hun aandoening.