[Archive](https://archive.ph/OZeLf)
‘Elke spijtmoeder denkt dat ze de enige is’
Moederschap Wie kiest voor het krijgen van een kind, zou ook moeten weten wat daarvan de risico’s zijn, vindt klinisch psycholoog Mirjam Meek. Maar: „Mensen willen dat niet weten.”
Welke moeder durft uit te spreken dat haar hoogtepunt van de dag het moment is waarop de baby slaapt?
Veel te weinig moeders doen dat, zegt klinisch psycholoog Mirjam Meek. „Terwijl het een volkomen normale gedachte is.” In haar praktijk behandelt ze vrouwen die tijdens of na de zwangerschap ontdekken dat de werkelijkheid niet helemaal overeenkomt met hun verwachtingen. Omdat het krijgen van een kind óók verlies betekent.
Een op de tien vrouwen wordt rondom het krijgen van een kind gediagnosticeerd met een depressie of angststoornis, schrijft ze in haar recent verschenen boek De verwachting voorbij. En een veel grotere groep, een op de vijf, ontwikkelt mildere psychische klachten. Zij komen er om uiteenlopende redenen achter dat ze het helemaal niet alleen maar léúk vinden om moeder te zijn.
Op het moment dat deze vrouwen besloten dat ze moeder wilden worden, hebben ze zelden aan die mogelijkheid gedacht.
Meek (1977) is een voormalig verloskundige die zich na tien jaar liet omscholen tot klinisch psycholoog en psychotherapeut. Ze vond het, als verloskundige, lastig om haar patiënten los te laten na negen maanden intensieve begeleiding. „Terwijl het dan eigenlijk pas begint.” Nu heeft ze haar eigen praktijk, MeJa in Groningen, gespecialiseerd in het behandelen van psychische klachten rondom de zwangerschap en het ouderschap. In haar boek tekende ze verhalen op uit haar praktijk.
Zo beschrijft Meek het verhaal van een cliënt die, als ze met haar pasgeboren kind in de kinderwagen langs een speeltuin loopt, alleen maar kan denken: wat een tijdverspilling. Ze is jaloers als haar partner thuiskomt van zijn werk, terwijl zij thuis zat met hun kind. Ze noemt zichzelf een ‘spijtmoeder’. Hoeveel spijtmoeders zijn er eigenlijk, vraagt Meek zich af in haar boek. Ze schrijft: „Elke moeder die zich in onze praktijk aanmeldt denkt dat ze de enige is. Blijkbaar kom je deze moeders niet op straat tegen. Het is ook nooit je buurvrouw en al zeker geen Instagram-hit. Er zijn geen cijfers bekend van vrouwen die moeder zijn geworden en spijt hebben. Want wie durft dat hardop te zeggen?” Spijt hebben van het moederschap is een groot taboe, stelt ze. Het is niet zo dat deze vrouwen niet houden van hun kind. Ze hebben spijt dat ze een deel van hun identiteit zijn verloren. Ze missen vrijheid en regie.
De fysieke risico’s van het krijgen van een kind kennen we vaak wel, zegt ze, maar wie zwanger wordt, neemt óók emotionele en psychische risico’s. Dat zijn risico’s die horen bij zo’n grote verandering. „Je weet niet van tevoren wat je zult verliezen, maar zeker is wel: het wordt allemaal anders. En anders betekent niet altijd dat alles alleen maar mooier wordt.” Mensen zouden zich beter moeten realiseren, vindt zij, dat het krijgen van een kind een verandering is die ook een beetje schuurt. „Veel mensen denken dat het moederschap een talent is dat je erbij krijgt zodra je een kind hebt.”
Dat is niet zo?
„Nee, het is echt iets wat je moet leren. Er wordt vaak gesproken over ‘het moedergevoel’. Een soort intuïtie. Dat je weet wat je kind nodig heeft. Maar veel moeders ontdekken dat dat helemaal niet zo is, en dat het soms heel ingewikkeld is. Ze denken bijvoorbeeld van tevoren dat ze een heel geduldige moeder zullen worden, die eindeloos met haar kinderen gaat knutselen en buitenspelen. Als dan blijkt dat je helemaal niet de moeder bent die je dacht te zijn, heeft dat invloed op hoe je je voelt.”
En dat zou je van tevoren moeten bedenken?
„Ja, en dat is meteen ook het allermoeilijkste. Ik kom dat zo ontzettend veel tegen in mijn praktijk. Mensen willen dat niet weten. Als je in het ziekenhuis geopereerd wordt, zijn artsen verplicht om je te vertellen wat de risico’s zijn van de narcose. Ik denk dat mensen die ook moeten kennen als er een kinderwens is. Maar het idee dat zwanger zijn en moeder worden leuk moet zijn, zit in onze cultuur verweven.”
Mensen moeten de risico’s kennen en zo bewuster voor een kind kiezen?
„Eigenlijk wel. Ik pleit er niet voor dat ze ánders moeten kiezen. Maar wel dat ze zich goed moeten voorbereiden op een zwangerschap en op het moederschap. Ik zou ook willen dat vrouwen veel eerlijker met elkaar praten over wat het moederschap voor hen betekent.”
Want dat gebeurt te weinig?
Stellig: „Ja. Dat gebeurt echt te weinig. Ik zie zó vaak mensen in mijn praktijk die echt denken dat ze een van de weinigen zijn, dat ze falen als moeder. Het is natuurlijk ook zo dat je, als je zwanger bent, op een roze wolk zit en niet ontvankelijk bent voor die verhalen. Dan kan een andere moeder je wel vertellen dat ze al maanden niet slaapt, of dat het allemaal behoorlijk tegenvalt, maar dan sta je daar niet voor open omdat je er niet aan toe bent.”
In het boek wordt het verhaal verteld van een vrouw die zich perfect had voorbereid op het moederschap. Ze had boeken gelezen, een cursus gevolgd. Maar toen het eenmaal zover was, bleek het niet te gaan zoals ze had gedacht. Vijf weken na de bevalling zat ze bij Mirjam Meek. Uitgeput, lusteloos en angstig – bang dat ze de verantwoordelijkheid niet aankon en bang om fouten te maken. Meek beschrijft hoe ze in dat eerste gesprek haar stem verheft om haar verhaal kracht bij te zetten. ‘Die eeuwige hoge lat. Ze is niet ziek. Ze heeft geen stoornis. Ze mag gewoon wennen aan het moederschap.’
De groep vrouwen die psychische klachten als deze ontwikkelt is veel groter dan de groep die daadwerkelijk een peripartumdepressie krijgt. Toch zijn het er volgens Mirjam Meek nog altijd veel meer dan de officieel vastgestelde 10 procent van de zwangere en net bevallen vrouwen (zo’n 23.000 vrouwen per jaar). Meek: „Ik denk dat we veel van deze vrouwen niet zien. Omdat ze zich schamen, of omdat er geen plek is in de ggz, of omdat mensen de zorg niet kunnen betalen, of omdat ze niet weten dat ze een depressie hebben. Veel vrouwen bagatelliseren het ook, ze denken: het zal er wel bij horen. En: het gaat wel weer over.”
Is het mogelijk dat je niet weet dat je een depressie hebt?
„Ja, zeker tijdens of na een zwangerschap, omdat de verschijnselen ervan zo lijken op allerlei klachten die ook horen bij zwanger zijn. Zoals ernstige vermoeidheid, rusteloosheid en allerlei lichamelijke klachten. Dat maakt dat somberheid heel vaak niet herkend wordt. Door de verloskundige niet, door de huisarts niet, en ook door de moeder zelf niet.”
De lijn tussen somberheid en depressie is dun?
„Ja, het is een soort continuüm: aan de ene kant voel je je goed, aan de andere kant heb je een forse depressie en daartussen zit heel veel. Veel vrouwen zijn gewoon heel flink. En ze schamen zich, en dat is toch dat stigma, als het niet lukt om ervan te genieten. Zeker als daar gedachten bij komen als: ik wou dat ik hier nooit aan begonnen was. En als je die gedachten hebt, wie is er dan in jouw omgeving om daarnaar te luisteren? Dat is ook waarvoor ik pleit: nu komen deze mensen bij mij en mijn collega’s, omdat dat veilig voelt. Maar het zou natuurlijk veel fijner zijn als je mensen in je omgeving hebt die dat kunnen horen. Want kúnnen wij dat als samenleving? Kúnnen wij dat horen zonder het meteen weg te willen maken, omdat wij het als luisteraar eigenlijk niet aankunnen?”
Jij denkt van niet?
„Ik denk van niet, nee.”
Waarom niet?
„We kunnen het moeilijk verdragen als het niet goed gaat met de mensen die we liefhebben. Dan willen we dat graag oplossen. We zeggen: je moet echt hulp zoeken. Terwijl je eigenlijk alleen maar zou moeten luisteren. Dat kunnen niet zo heel veel mensen. Daarbij: als er ergens veel geoordeeld en veroordeeld wordt, dan is het wel in moederland.”
Één van de oorzaken van dit probleem is de enorme leeftijdsegregatie in onze maatschappij. Je gaat bijna alleen om met mensen van je eigen generatie, en bovendien worden gezinnen kleiner, waardoor het onwaarschijnlijk is dat je ouders een baby krijgen wanneer jij wat ouder bent. Voor veel mensen is hun eigen baby dus zo’n beetje de eerste baby waarmee ze in contact zijn als volwassene. Dit maakt het zo ontzettend moeilijk om je van te voren in te beelden hoe het zal zijn. Tuurlijk zeggen mensen dat je moe zult zijn, dat het zwaar is maar ook zo mooi. Maar de echte impact is je gewoon niet voor te stellen totdat die baby er is.
Denk dat niet veel ouders een kind nemen of willen omdat ze jaar 0 tot 4 zo leuk vinden. Wat ik begrijp van eerlijke collegas is het vooral leuk vanaf zon 3 4 omdat het dan “echte” persoontjes worden.
Het krijgen van spijt wanneer je voor de 5e nacht op rij wakker gejankt wordt is niet meer dan normaal en zou mooi zijn als dit stigma bij vrouwen weggaat.
Heel fijn om hier openheid over te zien, en ik zou ook graag de vaderkant belicht zien. Ik zou me kunnen voorstellen dat dit ook voor verse papa’s geldt. Uiteraard heeft iedereen recht op gepaste hulp en erkenning
Ik ben nu eigenlijk wel benieuwd waar het echte ouderwetse gezin binnen dit verhaal zou passen, dat van de vader werkt en de moeder zit met 10 kinderen thuis. Alle druk komt dan op de moeder, maar tegelijk weet die dan ook heel goed hoe het er aan toe gaat zodra er een kind is, gedeeltelijk omdat die met zoveel jongere broers en zussen is opgegroeid maar ook omdat de gezinsrol van tevoren al bepaald is. Zouden die meer of minder last van spijt hebben?
Misschien leef ik in een specifieke bubbel maar ik kan mij hier dus helemaal niet in vinden. Ten eerste dat er een taboe zou heersen over het niet zo leuk vinden van het hebben van kinderen. Dit gebeurt binnen de groep van mijn vriendin veelvuldig en dit wordt niet raar bevonden. Ten tweede het beeld dat geschetst wordt van een vrouw die de hele dag met het kind zeult en de man lekker de hele dag aan het werk is. Geen stelletjes die ik ken hebben die rolverdeling. Bijna een ieder werkt 4 dagen en de kindtaken zijn prima naar verhouding verdeeld.
Ik mis de tijd voordat ik kinderen had regelmatig hoor. Opvoeden is niet makkelijk en het gebrek aan vrijheid is enorm. Mijn partner denkt er precies zo over.
Dat neemt niet weg dat ik veel van ze houd. Mijn partner en ik doen alles precies gelijk aan elkaar en dat houdt de balans erin.
Meer dan twee kinderen zouden we beiden ook niet willen omdat wij dan zelf nóg minder aan onze eigen dingen toe komen.
Over het algemeen zou het goed zijn als hier meer over gepraat wordt. Niet alleen over de nadelen/offers van moeder worden. Maar ook over de offers die je maakt als je voor carriere kiest in plaats van moeder worden. Het zijn hele moeilijke keuze waar de maatschappij je toch in zekere zin een richting op probeert te drukken. Als erover gepraat kan worden kunnen vrouwen er hopelijk een betere, gewogen, keuze in maken.
Ik ben blij dat de mensen om me heen gewoon eerlijk zijn; zwangerschap was een lijdensweg ** en ouderschap is ook een beproeving. Ik neem dat ook mee. Twee vrienden kregen een baby en ze dachten dat ze misschien mismaakt zijn omdat ze niet meteen 100% “verliefd” waren op “de baby”. Kom op man, het is een schreeuwend en krijsend ding waar al je aandacht heen moet. Heel je leven verandert, en wanneer het er is vraagt iedereen naar de baby en in mindere mate naar jou. Ik word al sikkeneurig als ik niet genoeg slaap krijg door een kater, laat staan dag in dag uit. En een jaartje later waren ze allebei om. Nee het was nog steeds niet makkelijk, maar omdat ze meer tijd hadden om er mee te binden neem je alle ellende toch maar voor lief. Het lijkt mij erg moeilijk als je zoiets voelt en dan geen gehoor krijgt in zo’n periode.
Naar mijn idee speelt dit soort ongein minder onder jongere generaties maar ja ik ken vooral vreemde mensen.
** ik kan dit woord niet vinden op google maar hier betekent het wat er staat. (dank voor de correcties)
Wij hebben een baby van 7 maanden en een kind van 2,5 jaar. Ik houd van ze en zou ze nooit kwijt willen. Maar het is af en toe de hel. Je bent permanent moe en je krijgt echt niets meer gedaan als beide kinderen thuis zijn. We moeten heel bewust tijd voor ons tweeën plannen om elkaar niet te verliezen. Ik kan niet wachten tot de oudste vier is en naar school gaat en enige mate van zelfstandigheid heeft.
De reacties als je dit soort dingen vertelt (als mensen er naar vragen, ik probeer mijn kinderen niet bij mensen in te wrijven/iemand te zijn die het alleen over zijn kinderen heeft), zijn nogal wisselend. Van complete herkenbaarheid tot mensen die ronduit stellen dat we dan maar niet aan kinderen hadden moeten beginnen.
Wat met de waarschuwing tegen kinderloos blijven?
Dit is de reden dat ik geen kinderen wil. Ik heb ongeveer een idee van hoe veel tijd en energie erin gaan steken, en dat heb ik er simpelweg niet voor over.
Mensen hebben dat wel eens egoïstisch genoemd, maar ik vind het veel egoïstischer om een kind te nemen en het dan kwalijk te nemen dat het mijn hobbies en sociale leven heeft getorpedeerd, of het kind de hele dag bij opa/oma/oppas/kinderdagverblijf te dumpen.
Ik denk dat er een hoop mensen ook stiekem geen ouders zouden moeten worden als ik kijk naar wat ouders van vrienden van me. Als het zo vanzelfsprekend is dat je het doet krijg je families met mentaal zeer instabiele of afwezige ouders. Ik ben blij dat het steeds meer een specifieke keuze is on te maken.
En inderdaad, als je dan eenmaal een kind hebt is het heftig en vind ik dat je moet kunnen luchten. Het kind heeft niets fout gedaan maar het is ook de aard van de eerste paar jaren. Voeg daar nog neurodiversiteit aan toe en dan komt daar nog wat heftigs bij.
Ik voel me vooral ontmoedigd voor kinderen doordat het concept van “it takes a village” niet meer opgaat. Die community is er simpelweg niet in mijn leven. Ik zou best een kind willen opvoeden met een ander stel, maar fulltime ouderschap klinkt niet gezond voor mijn leven. (dus vooralsnog geen kinderen voor mij, en waarschijnlijk nooit.)
Mijn liefde en steun gaat uit naar de jonge ouders om me heen. Ik ben voor hen wel liever de village. Ik neem de koters even een dagje op pad.
Kun je kinderen na 11 jaar ook nog aborteren?
Ik vind het wel opvallend dat, ondanks de titel van het artikel (dat uiteindelijk ook maar een citaat/parafrase is) dat er zowel in het artikel als in de comments weinig wordt gesproken over daadwerkelijke ‘spijtmoeders’ (of eerlijk, spijtouders an sich).
Het gaat vooral om aan het ouderschap wennen en dat dat traag zou moeten mogen gaan, de negatieve kanten van ouderschap mogen belichten zonder dat daar een taboe op ligt en de onrealistische, seksistische verwachtingen die onze cultuur op moeders legt. Allemaal super belangrijke topics, en wat Mirjam Meeks erover zegt is heel interessant. Ouders verdienen wel steun, en dat zeg ik als bewust kinderloos persoon die zelfs geen kinderen meer kán krijgen.
Maar ik vind die zaken wel van een heel andere orde dan daadwerkelijk spijt hebben van het ouderschap. Er zit nogal een verschil tussen “Ik vind het ouderschap niet alleen maar leuk” en “Ik heb spijt dat ik een ouder ben geworden, ik had het niet moeten doen.” Ook in de comments zie ik vooral het eerste type, maar het tweede blijft nog wel taboe (maar zal ook wel minder bestaan hoop ik). Dat tweede, echte spijt, los je niet op met ‘aan het ouderschap wennen/het aanleren’, soms hulp vragen aan de buurvrouw en je leven meer aanpassen naar je kind (zoals in 1 van de laatste paragraven staat). Zeker in het geval van echte spijt kan ik me wel voorstellen dat het laatste wellicht voor meer rancune zorgt i.p.v minder. Dat moet toch een andere aanpak vragen, zou ik denken.
Gewoon een Lexus nemen, dat lost alles op
Ik haat die dramatische buzzwords als “spijtmoeders” in de journalistiek. Of toen die baby heel tragisch in een container achtergelaten was: “CONTAINERBABY GEVONDEN”. Doe ff normaal.
> Zij komen er om uiteenlopende redenen achter dat ze het helemaal niet alleen maar léúk vinden om moeder te zijn.
> Op het moment dat deze vrouwen besloten dat ze moeder wilden worden, hebben ze zelden aan die mogelijkheid gedacht.
Maar hoe dan ? Ik vraag me echt af wat ze dan verwachten, want het lijkt me toch vanzelfsprekend dat het niet alleen maar leuk is ? Ik heb zoveel negatieve verhalen gehoord voor tijdens en na het hele proces, je zou zowat vergeten dat het ook nog leuke kanten heeft.
Met vriendinnen en vrouwelijke collega’s is dit toch best een onderwerp dat langs komt. Nu zal dit vast niet overal het geval zijn, maar door de titel lijkt het net of er een zware taboe op rust.
Als ik er nu voor zou mogen kiezen, had ik liever geen kinderen gekregen. Het helpt niet dat er eentje een beperking heeft en de ander ziek is. Maar ja, achteraf kijk je een koe in de kont, zou ze voor geen goud kwijt willen.
Zo fucking blij dat ik en m’n partner geen kinderen willen. Niks aan het hebben van kinderen geeft voldoening naar mijn inziens. Verschrikkelijk.
Blij dat er mensen zijn die dit anders zien en er “zoveel voor terugkrijgen” al vraag ik me wel af wat precies.
Ik heb vooral medelijden met de kinderen van dit soort ouders. Die ouders zelf moeten niet zeuren en gewoon hun verantwoordelijkheid nemen, hadden ze vantevoren maar moeten nadenken.
Toen ons kindje 5 maanden was, heb ik bijna letterlijk in tranen de opvang gebeld om te vragen of hij daar terecht kon. Gelukkig was er toen nog plek zat. Toen hij ongeveer anderhalf was, heb ik na veel schuldgevoel besloten om hem een dag extra – dus vier dagen – naar opvang te sturen, omdat ik merkte dat ik een volle dag in m’n eentje verantwoordelijk zijn gewoon niet meer trok. En ja, dat klinkt alsof je een slechte moeder bent. Alsof je niet een dag met je kind kunt doorbrengen. Maar ik was uitgeput, we waren altijd uren bezig met zijn slaapjes (slechte slaper) en hij kon nauwelijks drie minuten zelfstandig met speelgoed bezig. Met huishouden, twee katten, slechte nachten en ook nog werk op de andere dagen, voelde ik mezelf mentaal gewoon leeglopen. Was ook niet meer leuk voor ons kindje. Dus koos ik voor die extra dag opvang en ik leefde zo ontzettend op. Ik heb nooit spijt gehad van ons kind, maar ik begrijp heel goed hoe zwaar het kan zijn. Je hebt geen priveleven meer. Slapen ze ‘s nachts en overdag slecht, dan breekt het je ook fysiek op. In mijn geval had ik ook nog fibromyalgie waardoor het extra heftig werd, maar vooral mentaal zat ik erdoorheen.
Inmiddels is hij trouwens 2.5 en slaapt hij als de beste en kan hij ook steeds beter zelfstandig spelen. Een heel andere situatie! Ik kan zo intens van hem genieten, niet normaal. Dus wat ze zeggen klopt ook echt: het wordt beter.
Met 1 kind is het allemaal wel prima te doen, je hebt dan nog ook best veel tijd voor jezelf en een oppas regelen is ook een stuk makkelijker. Maarja zoals je in deze tread ook wel leest wil iedereen perse 2 kinderen, en dan ook nog het liefst zo snel mogelijk achter elkaar. Dan word het allemaal wat lastiger ja….
Opvallend dat een ‘spijtmoeder’ blijkbaar een taboe is, terwijl een spijtvader volledig normaal is.
Voor mensen die heel graag een kindje willen en bijvoorbeeld al jaren in een IVF-traject zitten, zijn dit soort berichten moeilijk te verkroppen. We leven in een tijd waarin alles leuk moet zijn. Juist omdat het leven maakbaar lijkt, maar in werkelijkheid niet is, zouden wellicht meer mensen bewust moeten stilstaan bij de offers die het ouderschap met zich meebrengt voordat ze aan kinderen beginnen. Het draait niet meer om jou. Je hebt een verantwoordelijkheid om voor een kind te zorgen. Iets waar wensmoeders heel erg jaloers op zijn en alleen maar van kunnen dromen…
Dit bevestigd voor mij, opnieuw, dat kinderen krijgen niet aan mij besteed is
Waarom gaat het alleen over moeders? Ik zorg even veel, soms zelfs meer voor mijn dochter dan mijn vrouw.
Ik herken zo wat je zegt! Die periode is rete zwaar. Ik werd er stapelgek van dat iedereen alles door een roze bril bekeek. Op het werk kon er alleen maar gekletst worden over die blagen terwijl ik al lang blij was dat ik even vrijaf had.
Ik houd zielsveel van ze, maar de moedermaffia is ernstig bizar. Als je zegt dat je het heel zwaar vindt en niet altijd even leuk.. Dan moet je minder gaan werken of had je niet aan kinderen moeten beginnen.
Dit is echt iets waar meer aandacht voor mag zijn. Veel ouders staan hier alleen omdat alles compleet onder het tapijt geveegd wordt door het type oermoeder.
We mogen het ouderschap af en toe best een beetje minder serieus nemen. Even je hart luchten en daarna lachen om alle idioterie die je meemaakt is goed. Soms zijn er dagen dat je alleen aan het voeden bent ipv opvoeden.
Dan zijn er geen schermtijden, want de tablets staan de hele dag aan.
Daar dan een schuldgevoel voor aangepraat krijgen door toetsenbord ridders aka de moedermaffia helpt niet mee.
Twee kids hier. 7 & 4 jaar.
De oudste sliep de eerste twee jaar niet door.
Ik deed de nachtelijke dingen en vrouwlief de overdag dingen. Maar toch, er zijn momenten geweest dat ik haar wakker heb gemaakt en gevraagd of ze het wou overnemen omdat m’n geduld helemaal op was.
We hebben ook vaak genoeg gezeten met het idee van. Wat doen we fout? En toen werd meneer 2 jaar oud, kreeg ie een groot bed om in te slapen en sliep ie meteen door. De eerste paar nachten schrok ik wakker om te kijken of ie nog leefde zo stil was ie
29 comments
[Archive](https://archive.ph/OZeLf)
‘Elke spijtmoeder denkt dat ze de enige is’
Moederschap Wie kiest voor het krijgen van een kind, zou ook moeten weten wat daarvan de risico’s zijn, vindt klinisch psycholoog Mirjam Meek. Maar: „Mensen willen dat niet weten.”
Welke moeder durft uit te spreken dat haar hoogtepunt van de dag het moment is waarop de baby slaapt?
Veel te weinig moeders doen dat, zegt klinisch psycholoog Mirjam Meek. „Terwijl het een volkomen normale gedachte is.” In haar praktijk behandelt ze vrouwen die tijdens of na de zwangerschap ontdekken dat de werkelijkheid niet helemaal overeenkomt met hun verwachtingen. Omdat het krijgen van een kind óók verlies betekent.
Een op de tien vrouwen wordt rondom het krijgen van een kind gediagnosticeerd met een depressie of angststoornis, schrijft ze in haar recent verschenen boek De verwachting voorbij. En een veel grotere groep, een op de vijf, ontwikkelt mildere psychische klachten. Zij komen er om uiteenlopende redenen achter dat ze het helemaal niet alleen maar léúk vinden om moeder te zijn.
Op het moment dat deze vrouwen besloten dat ze moeder wilden worden, hebben ze zelden aan die mogelijkheid gedacht.
Meek (1977) is een voormalig verloskundige die zich na tien jaar liet omscholen tot klinisch psycholoog en psychotherapeut. Ze vond het, als verloskundige, lastig om haar patiënten los te laten na negen maanden intensieve begeleiding. „Terwijl het dan eigenlijk pas begint.” Nu heeft ze haar eigen praktijk, MeJa in Groningen, gespecialiseerd in het behandelen van psychische klachten rondom de zwangerschap en het ouderschap. In haar boek tekende ze verhalen op uit haar praktijk.
Zo beschrijft Meek het verhaal van een cliënt die, als ze met haar pasgeboren kind in de kinderwagen langs een speeltuin loopt, alleen maar kan denken: wat een tijdverspilling. Ze is jaloers als haar partner thuiskomt van zijn werk, terwijl zij thuis zat met hun kind. Ze noemt zichzelf een ‘spijtmoeder’. Hoeveel spijtmoeders zijn er eigenlijk, vraagt Meek zich af in haar boek. Ze schrijft: „Elke moeder die zich in onze praktijk aanmeldt denkt dat ze de enige is. Blijkbaar kom je deze moeders niet op straat tegen. Het is ook nooit je buurvrouw en al zeker geen Instagram-hit. Er zijn geen cijfers bekend van vrouwen die moeder zijn geworden en spijt hebben. Want wie durft dat hardop te zeggen?” Spijt hebben van het moederschap is een groot taboe, stelt ze. Het is niet zo dat deze vrouwen niet houden van hun kind. Ze hebben spijt dat ze een deel van hun identiteit zijn verloren. Ze missen vrijheid en regie.
De fysieke risico’s van het krijgen van een kind kennen we vaak wel, zegt ze, maar wie zwanger wordt, neemt óók emotionele en psychische risico’s. Dat zijn risico’s die horen bij zo’n grote verandering. „Je weet niet van tevoren wat je zult verliezen, maar zeker is wel: het wordt allemaal anders. En anders betekent niet altijd dat alles alleen maar mooier wordt.” Mensen zouden zich beter moeten realiseren, vindt zij, dat het krijgen van een kind een verandering is die ook een beetje schuurt. „Veel mensen denken dat het moederschap een talent is dat je erbij krijgt zodra je een kind hebt.”
Dat is niet zo?
„Nee, het is echt iets wat je moet leren. Er wordt vaak gesproken over ‘het moedergevoel’. Een soort intuïtie. Dat je weet wat je kind nodig heeft. Maar veel moeders ontdekken dat dat helemaal niet zo is, en dat het soms heel ingewikkeld is. Ze denken bijvoorbeeld van tevoren dat ze een heel geduldige moeder zullen worden, die eindeloos met haar kinderen gaat knutselen en buitenspelen. Als dan blijkt dat je helemaal niet de moeder bent die je dacht te zijn, heeft dat invloed op hoe je je voelt.”
En dat zou je van tevoren moeten bedenken?
„Ja, en dat is meteen ook het allermoeilijkste. Ik kom dat zo ontzettend veel tegen in mijn praktijk. Mensen willen dat niet weten. Als je in het ziekenhuis geopereerd wordt, zijn artsen verplicht om je te vertellen wat de risico’s zijn van de narcose. Ik denk dat mensen die ook moeten kennen als er een kinderwens is. Maar het idee dat zwanger zijn en moeder worden leuk moet zijn, zit in onze cultuur verweven.”
Mensen moeten de risico’s kennen en zo bewuster voor een kind kiezen?
„Eigenlijk wel. Ik pleit er niet voor dat ze ánders moeten kiezen. Maar wel dat ze zich goed moeten voorbereiden op een zwangerschap en op het moederschap. Ik zou ook willen dat vrouwen veel eerlijker met elkaar praten over wat het moederschap voor hen betekent.”
Want dat gebeurt te weinig?
Stellig: „Ja. Dat gebeurt echt te weinig. Ik zie zó vaak mensen in mijn praktijk die echt denken dat ze een van de weinigen zijn, dat ze falen als moeder. Het is natuurlijk ook zo dat je, als je zwanger bent, op een roze wolk zit en niet ontvankelijk bent voor die verhalen. Dan kan een andere moeder je wel vertellen dat ze al maanden niet slaapt, of dat het allemaal behoorlijk tegenvalt, maar dan sta je daar niet voor open omdat je er niet aan toe bent.”
In het boek wordt het verhaal verteld van een vrouw die zich perfect had voorbereid op het moederschap. Ze had boeken gelezen, een cursus gevolgd. Maar toen het eenmaal zover was, bleek het niet te gaan zoals ze had gedacht. Vijf weken na de bevalling zat ze bij Mirjam Meek. Uitgeput, lusteloos en angstig – bang dat ze de verantwoordelijkheid niet aankon en bang om fouten te maken. Meek beschrijft hoe ze in dat eerste gesprek haar stem verheft om haar verhaal kracht bij te zetten. ‘Die eeuwige hoge lat. Ze is niet ziek. Ze heeft geen stoornis. Ze mag gewoon wennen aan het moederschap.’
De groep vrouwen die psychische klachten als deze ontwikkelt is veel groter dan de groep die daadwerkelijk een peripartumdepressie krijgt. Toch zijn het er volgens Mirjam Meek nog altijd veel meer dan de officieel vastgestelde 10 procent van de zwangere en net bevallen vrouwen (zo’n 23.000 vrouwen per jaar). Meek: „Ik denk dat we veel van deze vrouwen niet zien. Omdat ze zich schamen, of omdat er geen plek is in de ggz, of omdat mensen de zorg niet kunnen betalen, of omdat ze niet weten dat ze een depressie hebben. Veel vrouwen bagatelliseren het ook, ze denken: het zal er wel bij horen. En: het gaat wel weer over.”
Is het mogelijk dat je niet weet dat je een depressie hebt?
„Ja, zeker tijdens of na een zwangerschap, omdat de verschijnselen ervan zo lijken op allerlei klachten die ook horen bij zwanger zijn. Zoals ernstige vermoeidheid, rusteloosheid en allerlei lichamelijke klachten. Dat maakt dat somberheid heel vaak niet herkend wordt. Door de verloskundige niet, door de huisarts niet, en ook door de moeder zelf niet.”
De lijn tussen somberheid en depressie is dun?
„Ja, het is een soort continuüm: aan de ene kant voel je je goed, aan de andere kant heb je een forse depressie en daartussen zit heel veel. Veel vrouwen zijn gewoon heel flink. En ze schamen zich, en dat is toch dat stigma, als het niet lukt om ervan te genieten. Zeker als daar gedachten bij komen als: ik wou dat ik hier nooit aan begonnen was. En als je die gedachten hebt, wie is er dan in jouw omgeving om daarnaar te luisteren? Dat is ook waarvoor ik pleit: nu komen deze mensen bij mij en mijn collega’s, omdat dat veilig voelt. Maar het zou natuurlijk veel fijner zijn als je mensen in je omgeving hebt die dat kunnen horen. Want kúnnen wij dat als samenleving? Kúnnen wij dat horen zonder het meteen weg te willen maken, omdat wij het als luisteraar eigenlijk niet aankunnen?”
Jij denkt van niet?
„Ik denk van niet, nee.”
Waarom niet?
„We kunnen het moeilijk verdragen als het niet goed gaat met de mensen die we liefhebben. Dan willen we dat graag oplossen. We zeggen: je moet echt hulp zoeken. Terwijl je eigenlijk alleen maar zou moeten luisteren. Dat kunnen niet zo heel veel mensen. Daarbij: als er ergens veel geoordeeld en veroordeeld wordt, dan is het wel in moederland.”
Één van de oorzaken van dit probleem is de enorme leeftijdsegregatie in onze maatschappij. Je gaat bijna alleen om met mensen van je eigen generatie, en bovendien worden gezinnen kleiner, waardoor het onwaarschijnlijk is dat je ouders een baby krijgen wanneer jij wat ouder bent. Voor veel mensen is hun eigen baby dus zo’n beetje de eerste baby waarmee ze in contact zijn als volwassene. Dit maakt het zo ontzettend moeilijk om je van te voren in te beelden hoe het zal zijn. Tuurlijk zeggen mensen dat je moe zult zijn, dat het zwaar is maar ook zo mooi. Maar de echte impact is je gewoon niet voor te stellen totdat die baby er is.
Denk dat niet veel ouders een kind nemen of willen omdat ze jaar 0 tot 4 zo leuk vinden. Wat ik begrijp van eerlijke collegas is het vooral leuk vanaf zon 3 4 omdat het dan “echte” persoontjes worden.
Het krijgen van spijt wanneer je voor de 5e nacht op rij wakker gejankt wordt is niet meer dan normaal en zou mooi zijn als dit stigma bij vrouwen weggaat.
Heel fijn om hier openheid over te zien, en ik zou ook graag de vaderkant belicht zien. Ik zou me kunnen voorstellen dat dit ook voor verse papa’s geldt. Uiteraard heeft iedereen recht op gepaste hulp en erkenning
Ik ben nu eigenlijk wel benieuwd waar het echte ouderwetse gezin binnen dit verhaal zou passen, dat van de vader werkt en de moeder zit met 10 kinderen thuis. Alle druk komt dan op de moeder, maar tegelijk weet die dan ook heel goed hoe het er aan toe gaat zodra er een kind is, gedeeltelijk omdat die met zoveel jongere broers en zussen is opgegroeid maar ook omdat de gezinsrol van tevoren al bepaald is. Zouden die meer of minder last van spijt hebben?
Misschien leef ik in een specifieke bubbel maar ik kan mij hier dus helemaal niet in vinden. Ten eerste dat er een taboe zou heersen over het niet zo leuk vinden van het hebben van kinderen. Dit gebeurt binnen de groep van mijn vriendin veelvuldig en dit wordt niet raar bevonden. Ten tweede het beeld dat geschetst wordt van een vrouw die de hele dag met het kind zeult en de man lekker de hele dag aan het werk is. Geen stelletjes die ik ken hebben die rolverdeling. Bijna een ieder werkt 4 dagen en de kindtaken zijn prima naar verhouding verdeeld.
Ik mis de tijd voordat ik kinderen had regelmatig hoor. Opvoeden is niet makkelijk en het gebrek aan vrijheid is enorm. Mijn partner denkt er precies zo over.
Dat neemt niet weg dat ik veel van ze houd. Mijn partner en ik doen alles precies gelijk aan elkaar en dat houdt de balans erin.
Meer dan twee kinderen zouden we beiden ook niet willen omdat wij dan zelf nóg minder aan onze eigen dingen toe komen.
Over het algemeen zou het goed zijn als hier meer over gepraat wordt. Niet alleen over de nadelen/offers van moeder worden. Maar ook over de offers die je maakt als je voor carriere kiest in plaats van moeder worden. Het zijn hele moeilijke keuze waar de maatschappij je toch in zekere zin een richting op probeert te drukken. Als erover gepraat kan worden kunnen vrouwen er hopelijk een betere, gewogen, keuze in maken.
Ik ben blij dat de mensen om me heen gewoon eerlijk zijn; zwangerschap was een lijdensweg ** en ouderschap is ook een beproeving. Ik neem dat ook mee. Twee vrienden kregen een baby en ze dachten dat ze misschien mismaakt zijn omdat ze niet meteen 100% “verliefd” waren op “de baby”. Kom op man, het is een schreeuwend en krijsend ding waar al je aandacht heen moet. Heel je leven verandert, en wanneer het er is vraagt iedereen naar de baby en in mindere mate naar jou. Ik word al sikkeneurig als ik niet genoeg slaap krijg door een kater, laat staan dag in dag uit. En een jaartje later waren ze allebei om. Nee het was nog steeds niet makkelijk, maar omdat ze meer tijd hadden om er mee te binden neem je alle ellende toch maar voor lief. Het lijkt mij erg moeilijk als je zoiets voelt en dan geen gehoor krijgt in zo’n periode.
Naar mijn idee speelt dit soort ongein minder onder jongere generaties maar ja ik ken vooral vreemde mensen.
** ik kan dit woord niet vinden op google maar hier betekent het wat er staat. (dank voor de correcties)
Wij hebben een baby van 7 maanden en een kind van 2,5 jaar. Ik houd van ze en zou ze nooit kwijt willen. Maar het is af en toe de hel. Je bent permanent moe en je krijgt echt niets meer gedaan als beide kinderen thuis zijn. We moeten heel bewust tijd voor ons tweeën plannen om elkaar niet te verliezen. Ik kan niet wachten tot de oudste vier is en naar school gaat en enige mate van zelfstandigheid heeft.
De reacties als je dit soort dingen vertelt (als mensen er naar vragen, ik probeer mijn kinderen niet bij mensen in te wrijven/iemand te zijn die het alleen over zijn kinderen heeft), zijn nogal wisselend. Van complete herkenbaarheid tot mensen die ronduit stellen dat we dan maar niet aan kinderen hadden moeten beginnen.
Wat met de waarschuwing tegen kinderloos blijven?
Dit is de reden dat ik geen kinderen wil. Ik heb ongeveer een idee van hoe veel tijd en energie erin gaan steken, en dat heb ik er simpelweg niet voor over.
Mensen hebben dat wel eens egoïstisch genoemd, maar ik vind het veel egoïstischer om een kind te nemen en het dan kwalijk te nemen dat het mijn hobbies en sociale leven heeft getorpedeerd, of het kind de hele dag bij opa/oma/oppas/kinderdagverblijf te dumpen.
Ik denk dat er een hoop mensen ook stiekem geen ouders zouden moeten worden als ik kijk naar wat ouders van vrienden van me. Als het zo vanzelfsprekend is dat je het doet krijg je families met mentaal zeer instabiele of afwezige ouders. Ik ben blij dat het steeds meer een specifieke keuze is on te maken.
En inderdaad, als je dan eenmaal een kind hebt is het heftig en vind ik dat je moet kunnen luchten. Het kind heeft niets fout gedaan maar het is ook de aard van de eerste paar jaren. Voeg daar nog neurodiversiteit aan toe en dan komt daar nog wat heftigs bij.
Ik voel me vooral ontmoedigd voor kinderen doordat het concept van “it takes a village” niet meer opgaat. Die community is er simpelweg niet in mijn leven. Ik zou best een kind willen opvoeden met een ander stel, maar fulltime ouderschap klinkt niet gezond voor mijn leven. (dus vooralsnog geen kinderen voor mij, en waarschijnlijk nooit.)
Mijn liefde en steun gaat uit naar de jonge ouders om me heen. Ik ben voor hen wel liever de village. Ik neem de koters even een dagje op pad.
Kun je kinderen na 11 jaar ook nog aborteren?
Ik vind het wel opvallend dat, ondanks de titel van het artikel (dat uiteindelijk ook maar een citaat/parafrase is) dat er zowel in het artikel als in de comments weinig wordt gesproken over daadwerkelijke ‘spijtmoeders’ (of eerlijk, spijtouders an sich).
Het gaat vooral om aan het ouderschap wennen en dat dat traag zou moeten mogen gaan, de negatieve kanten van ouderschap mogen belichten zonder dat daar een taboe op ligt en de onrealistische, seksistische verwachtingen die onze cultuur op moeders legt. Allemaal super belangrijke topics, en wat Mirjam Meeks erover zegt is heel interessant. Ouders verdienen wel steun, en dat zeg ik als bewust kinderloos persoon die zelfs geen kinderen meer kán krijgen.
Maar ik vind die zaken wel van een heel andere orde dan daadwerkelijk spijt hebben van het ouderschap. Er zit nogal een verschil tussen “Ik vind het ouderschap niet alleen maar leuk” en “Ik heb spijt dat ik een ouder ben geworden, ik had het niet moeten doen.” Ook in de comments zie ik vooral het eerste type, maar het tweede blijft nog wel taboe (maar zal ook wel minder bestaan hoop ik). Dat tweede, echte spijt, los je niet op met ‘aan het ouderschap wennen/het aanleren’, soms hulp vragen aan de buurvrouw en je leven meer aanpassen naar je kind (zoals in 1 van de laatste paragraven staat). Zeker in het geval van echte spijt kan ik me wel voorstellen dat het laatste wellicht voor meer rancune zorgt i.p.v minder. Dat moet toch een andere aanpak vragen, zou ik denken.
Gewoon een Lexus nemen, dat lost alles op
Ik haat die dramatische buzzwords als “spijtmoeders” in de journalistiek. Of toen die baby heel tragisch in een container achtergelaten was: “CONTAINERBABY GEVONDEN”. Doe ff normaal.
> Zij komen er om uiteenlopende redenen achter dat ze het helemaal niet alleen maar léúk vinden om moeder te zijn.
> Op het moment dat deze vrouwen besloten dat ze moeder wilden worden, hebben ze zelden aan die mogelijkheid gedacht.
Maar hoe dan ? Ik vraag me echt af wat ze dan verwachten, want het lijkt me toch vanzelfsprekend dat het niet alleen maar leuk is ? Ik heb zoveel negatieve verhalen gehoord voor tijdens en na het hele proces, je zou zowat vergeten dat het ook nog leuke kanten heeft.
Met vriendinnen en vrouwelijke collega’s is dit toch best een onderwerp dat langs komt. Nu zal dit vast niet overal het geval zijn, maar door de titel lijkt het net of er een zware taboe op rust.
Als ik er nu voor zou mogen kiezen, had ik liever geen kinderen gekregen. Het helpt niet dat er eentje een beperking heeft en de ander ziek is. Maar ja, achteraf kijk je een koe in de kont, zou ze voor geen goud kwijt willen.
Zo fucking blij dat ik en m’n partner geen kinderen willen. Niks aan het hebben van kinderen geeft voldoening naar mijn inziens. Verschrikkelijk.
Blij dat er mensen zijn die dit anders zien en er “zoveel voor terugkrijgen” al vraag ik me wel af wat precies.
Ik heb vooral medelijden met de kinderen van dit soort ouders. Die ouders zelf moeten niet zeuren en gewoon hun verantwoordelijkheid nemen, hadden ze vantevoren maar moeten nadenken.
Toen ons kindje 5 maanden was, heb ik bijna letterlijk in tranen de opvang gebeld om te vragen of hij daar terecht kon. Gelukkig was er toen nog plek zat. Toen hij ongeveer anderhalf was, heb ik na veel schuldgevoel besloten om hem een dag extra – dus vier dagen – naar opvang te sturen, omdat ik merkte dat ik een volle dag in m’n eentje verantwoordelijk zijn gewoon niet meer trok. En ja, dat klinkt alsof je een slechte moeder bent. Alsof je niet een dag met je kind kunt doorbrengen. Maar ik was uitgeput, we waren altijd uren bezig met zijn slaapjes (slechte slaper) en hij kon nauwelijks drie minuten zelfstandig met speelgoed bezig. Met huishouden, twee katten, slechte nachten en ook nog werk op de andere dagen, voelde ik mezelf mentaal gewoon leeglopen. Was ook niet meer leuk voor ons kindje. Dus koos ik voor die extra dag opvang en ik leefde zo ontzettend op. Ik heb nooit spijt gehad van ons kind, maar ik begrijp heel goed hoe zwaar het kan zijn. Je hebt geen priveleven meer. Slapen ze ‘s nachts en overdag slecht, dan breekt het je ook fysiek op. In mijn geval had ik ook nog fibromyalgie waardoor het extra heftig werd, maar vooral mentaal zat ik erdoorheen.
Inmiddels is hij trouwens 2.5 en slaapt hij als de beste en kan hij ook steeds beter zelfstandig spelen. Een heel andere situatie! Ik kan zo intens van hem genieten, niet normaal. Dus wat ze zeggen klopt ook echt: het wordt beter.
Met 1 kind is het allemaal wel prima te doen, je hebt dan nog ook best veel tijd voor jezelf en een oppas regelen is ook een stuk makkelijker. Maarja zoals je in deze tread ook wel leest wil iedereen perse 2 kinderen, en dan ook nog het liefst zo snel mogelijk achter elkaar. Dan word het allemaal wat lastiger ja….
Opvallend dat een ‘spijtmoeder’ blijkbaar een taboe is, terwijl een spijtvader volledig normaal is.
Voor mensen die heel graag een kindje willen en bijvoorbeeld al jaren in een IVF-traject zitten, zijn dit soort berichten moeilijk te verkroppen. We leven in een tijd waarin alles leuk moet zijn. Juist omdat het leven maakbaar lijkt, maar in werkelijkheid niet is, zouden wellicht meer mensen bewust moeten stilstaan bij de offers die het ouderschap met zich meebrengt voordat ze aan kinderen beginnen. Het draait niet meer om jou. Je hebt een verantwoordelijkheid om voor een kind te zorgen. Iets waar wensmoeders heel erg jaloers op zijn en alleen maar van kunnen dromen…
Dit bevestigd voor mij, opnieuw, dat kinderen krijgen niet aan mij besteed is
Waarom gaat het alleen over moeders? Ik zorg even veel, soms zelfs meer voor mijn dochter dan mijn vrouw.
Ik herken zo wat je zegt! Die periode is rete zwaar. Ik werd er stapelgek van dat iedereen alles door een roze bril bekeek. Op het werk kon er alleen maar gekletst worden over die blagen terwijl ik al lang blij was dat ik even vrijaf had.
Ik houd zielsveel van ze, maar de moedermaffia is ernstig bizar. Als je zegt dat je het heel zwaar vindt en niet altijd even leuk.. Dan moet je minder gaan werken of had je niet aan kinderen moeten beginnen.
Dit is echt iets waar meer aandacht voor mag zijn. Veel ouders staan hier alleen omdat alles compleet onder het tapijt geveegd wordt door het type oermoeder.
We mogen het ouderschap af en toe best een beetje minder serieus nemen. Even je hart luchten en daarna lachen om alle idioterie die je meemaakt is goed. Soms zijn er dagen dat je alleen aan het voeden bent ipv opvoeden.
Dan zijn er geen schermtijden, want de tablets staan de hele dag aan.
Daar dan een schuldgevoel voor aangepraat krijgen door toetsenbord ridders aka de moedermaffia helpt niet mee.
Twee kids hier. 7 & 4 jaar.
De oudste sliep de eerste twee jaar niet door.
Ik deed de nachtelijke dingen en vrouwlief de overdag dingen. Maar toch, er zijn momenten geweest dat ik haar wakker heb gemaakt en gevraagd of ze het wou overnemen omdat m’n geduld helemaal op was.
We hebben ook vaak genoeg gezeten met het idee van. Wat doen we fout? En toen werd meneer 2 jaar oud, kreeg ie een groot bed om in te slapen en sliep ie meteen door. De eerste paar nachten schrok ik wakker om te kijken of ie nog leefde zo stil was ie