Duurdere treinkaartjes in de spits? Uitstekend idee, zeggen deskundigen

by japie06

32 comments
  1. #Duurdere treinkaartjes in de spits? Uitstekend idee, zeggen deskundigen

    NS-baas Wouter Koolmees krijgt de wind van voren vanwege zijn plan om reizen in de spits flink duurder te maken. Maar zo’n spitsheffing is een beter idee dan we denken, zeggen hoogleraren.

    Er wordt wel vaker gemopperd op het ov, maar dit weekend lag dat helemaal aan de Nederlandse Spoorwegen (NS) zelf. Wouter Koolmees, president-directeur van het spoorbedrijf, pleitte zaterdag in de Volkskrant voor duurdere spitskaartjes. Wat de NS betreft gaan reistarieven vanaf 2026 in de spits omhoog en daarbuiten omlaag. Dat moet reizigers stimuleren om buiten de piektijden te reizen. Hoeveel duurder de kaartjes moeten worden, zei Koolmees er niet bij, maar hij beaamde dat het zal gaan om tientallen procenten.

    Het plan wordt vrijwel unaniem weggehoond. De NS moet investeren in meer treinen, zo klinkt het. Bovendien kan niet iedereen de spits mijden of duurdere kaartjes betalen. Reizigersorganisatie Rover wijst op intern onderzoek van het spoorbedrijf, waaruit blijkt dat 4 procent van de reizigers de kosten van een duurder kaartje niet kan afwentelen op zijn baas of opdrachtgever. Rover vreest dat meer reizigers de trein zullen verruilen voor de auto. Directeur Freek Bos: ‘Het ov moet voor iedereen toegankelijk blijven.’

    Ook Kamerleden reageren afkeurend. Lilian Marijnissen (SP) spreekt van ‘wereldvreemde waanzin’. ‘Begrijpen deze mensen dat je niet voor je lol in een propvolle trein zit (of vaak dus staat), maar omdat je op tijd op het werk moet zijn?’. Volgens Attje Kuiken (PvdA) en Kauthar Bouchallikht (GroenLinks) raakt dit plan mensen in uitvoerende beroepen en met de laagste inkomens. ‘Het kabinet moet veel meer investeren in het ov. Wij gaan hier niet voor stemmen.’

    De coalitiepartijen VVD en D66 zijn iets minder stellig. Ze noemen het een interessant plan, zolang er een alternatief is voor reizigers die de spits niet kunnen mijden. Zo wil VVD-Kamerlid Fahid Minhas dat er speciale kortingskaarten komen voor bijvoorbeeld verpleegkundigen en politieagenten.

    #Gevoel van onrechtvaardigheid

    Hoewel de NS van het grote publiek de wind van voren krijgt, zijn deskundigen juist een en al lof. De spitsheffing is een ‘volstrekt logisch voorstel’, zegt hoogleraar ruimtelijke economie Erik Verhoef (VU). ‘Prijs reageert op schaarste. Niemand kijkt ervan op als een hotelkamer in het hoogseizoen duurder is dan in het laagseizoen. Maar zodra het over vervoer gaat, vinden we dat onwenselijk.’

    Verhoef, die al sinds 1992 onderzoek doet naar spitsheffingen, weet best waardoor dat komt: een gevoel van onrechtvaardigheid. ‘Mensen denken: ik reis niet voor mijn plezier in de spits, mijn reisgedrag kan ik niet aanpassen. Het interessante is dat uit talloze studies en enquêtes blijkt dat dit wel meevalt. Voor sommige reizigers is het inderdaad onmogelijk, maar anderen kunnen best buiten de piektijden reizen, al is het maar voor een deel van de week. En dan zitten de treinen in de spits direct minder vol.’

    Ook hoogleraar transportbeleid Bert van Wee (TU Delft) kent geen deskundige die dit plan zal afkraken. Dat er veel weerstand is, verbaast hem niets. Prijsstijgingen ‘leveren sowieso altijd negatieve reacties op’. Maar de samenleving moet gewoon even doorbijten, vindt Van Wee. ‘We hebben laatst onderzoek gedaan naar rekeningrijden in onder meer Stockholm, Londen en Singapore.’ Wat blijkt: voor de invoering zijn mensen veel negatiever dan erna. Dat komt vooral doordat de nadelen van tevoren concreet zijn, terwijl nog niemand de voordelen heeft ervaren. ‘Zo zal het ook gaan bij de trein. Straks merken reizigers dat ze in de spits weer kunnen zitten. Dan keert het sentiment.’

    Wat wel noodzakelijk is, benadrukken beide hoogleraren, is dat mensen met lagere inkomens worden gecompenseerd. Verhoef: ‘Er zijn mensen die in ploegendienst werken en niet flexibel zijn. Zij kunnen de spits niet vermijden. Werkgevers hebben de morele plicht om hun tegemoet te komen.’

    #Zinnig debat

    Hoe voeren we dan toch een zinnig debat over de invoering van heffingen? Geduld hebben en duidelijk zijn, zegt Van Wee. ‘De NS moet uitleggen dat het niet alleen duurder wordt in de spits, maar ook goedkoper daarbuiten. Dat het niet de bedoeling is om geld uit de zakken van reizigers te kloppen, en dat de NS er zelf niets aan zal verdienen. En vooral uitleggen dat het alternatief is dat de spits nóg drukker wordt. Of dat er fors moet worden geïnvesteerd in langere treinen of perrons. En dat dan wordt betaald via duurdere treinkaartjes of met geld uit de schatkist.’

    Of de spitsheffing daadwerkelijk wordt ingevoerd, moet de komende maanden blijken. Het idee wordt waarschijnlijk op 14 juli in de ministerraad besproken als onderdeel van de nieuwe hoofdrailnetconcessie, de vergunning om op het spoor te rijden. Intussen doet het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat onderzoek naar de effectiviteit van zo’n heffing. In september buigt de Tweede Kamer zich vervolgens over het plan. Ervaringen uit het verleden beloven weinig goeds: in 2010 en 2017 werden voorstellen voor spitsheffingen afgeschoten door de politiek.

  2. >Niemand kijkt ervan op als een hotelkamer in het hoogseizoen duurder is dan in het laagseizoen. Maar zodra het over vervoer gaat, vinden we dat onwenselijk.’

    Zelf vind ik deze quote wel scherp. Wij betalen toch voor die drukte links of rechtsom. Als die drukte door een prijsprikkel beter gespreid kan worden, is dat voor de samenleving als geheel goedkoper. Een perron hoeft niet groter worden gemaakt alleen voor 2 uur per werkdag dat het heel druk is.

    En uiteraard:

    >Wat wel noodzakelijk is, benadrukken beide hoogleraren, is dat mensen met lagere inkomens worden gecompenseerd. Verhoef: ‘Er zijn mensen die in ploegendienst werken en niet flexibel zijn. Zij kunnen de spits niet vermijden. Werkgevers hebben de morele plicht om hun tegemoet te komen.’

  3. Het is op zich best logisch, maar veel mensen hebben simpelweg geen keus om buiten de spits te reizen. Dan is het inderdaad de vraag hoe effectief zo’n maatregel is. Wie is de doelgroep?

  4. Het is ook gewoon een goed plan, maar de standaard reflex van linkse partijen ‘ja maar de armen’ werkt vaak heel goed op de onderbuik.

  5. Wat wel noodzakelijk is, benadrukken beide hoogleraren, is dat mensen met lagere inkomens worden gecompenseerd. Verhoef: ‘Er zijn mensen die in ploegendienst werken en niet flexibel zijn. Zij kunnen de spits niet vermijden. Werkgevers hebben de morele plicht om hun tegemoet te komen.’

    Sleeve —> Mon(k)ey

  6. Buiten de spits reizen vergt wel een wijziging in werktijden voor veel banen. Later beginnen betekent dan vaak ook later klaar met werken, wat weer problemen op kan leveren met bijvoorbeeld de openingstijden in de kinderopvang of de lestijden op school. Hetzelfde geld overigens voor het voor de spits al reizen.

    Zo simpel als “we maken het duurder zodat mensen uit de spits verdwijnen” is het daarom denk ik niet..

    Edit: overigens vind ik de vergelijking met een hotelkamer nogal krom. Veel mensen hebben de trein gewoon nodig om op werk/school te komen, aangezien het door onze geweldige woningmarkt niet altijd mogelijk is te wonen waar je werkt/studeert. Als je het OV als markt ziet dan zou schaarste inderdaad tot gevolg hebben dat de prijs stijgt, maar wellicht moeten we OV zien als een dienst van publiek belang..

  7. De mens houdt nou eenmaal niet van verandering. Al die negatieve reacties zijn dan ook geen verrassing. Maar ik heb nog steeds geen goed tegenargument gehoord voor de stelling dat het voor veel mensen niet mogelijk is de spits te vermijden omdat ze om een bepaalde, niet-flexibele, tijd moeten werken of studeren.

  8. Wellicht zit ik hier iets te makkelijk te denken hoor, maar volgens mij brengen ze het gewoon verkeerd.

    In plaats van mensen meer laten betalen in de spits, geef je ze gewoon korting *buiten* de spits. Een soort korting in de daluren dus – laten we het *dalurenkorting* noemen!

  9. Ik werk in het onderwijs. Mijn middelbare school zou dus standaard om 10:30 moeten starten voor mij als docent om dit te kunnen omzeilen en dan of voor 4 uur stoppen of na 1830 pas.

    Ik vind dit toch echt een brug te ver en het vereist een aanpassing in de maatschappij die ik persoonlijk ongewenst vind. Laat staan in mijn persoonlijke leven.

    En ja , ik wil best op de bres dat de cao dan volledige reisvergoeding zal krijgen, maar om nou noodzakelijk treinverkeer met belastingcenten te gaan betalen is ook zo krom.

    Ga maar aan andere knoppen draaien.

  10. Ik vraag mij dan altijd af hoeveel van deze mensen zelf dagelijks in de spits in de trein moeten zitten omdat ze geen keuze hebben…

  11. Ze kunnen het beter buiten de spits goedkoper maken want het OV is nu al belachelijk duur en over het algemeen ben ik met de auto vrijer en goedkoper uit dan met OV

  12. Kunnen ze het niet beter andersom doen, 20% korting ofzo als je buiten de spits reist?

  13. Waarom duurder? Maak de kaartjes buiten de spits eens goedkoper!!!! #OMDENKEN

  14. Er zou dan een 1-2-tje moeten komen met het rekeningrijden. Ontmoedigen om in de spits te reizen over de gehele linie zou helpen.
    Persoonlijk reis ik in de spits alleen naar klanten in de regio. Buiten de regio het laatste buiten de spits.
    Ik ben hierdoor meer regionaal gaan werken en heb mijn werkstijl aangepast.
    Ik houd hier ook in mijn tarief rekening mee…

  15. Er is maar een goede oplossing en dat is meer treinen inzetten.

  16. Vrije keuze van werktijden..

    Als je kinderen hebt : school, KDVs
    Als je een partner hebt wil je elkaar ook kunnen zien.
    Ploegendienst
    Noodzaak om overlap te hebben met tijden van collegae
    Als je les geeft etc schooltijden, ik weet dat avondcolleges bestonden, en bestaan in sommige gevallen nog steeds, maar is wel lastig voor je kleuter

    Spreiding is leuk, maar weer de kosten omhoog betekent meer files…

    Maar….
    De trein kan langer, als de treinstellen niet gekoppeld kunnen worden omdat er niet gelopen kan worden, waarom worden de treinstellen dan niet anders opgebouwd?

    De treinen kunnen lang, de meeste IC stations hebben ruimte voor 12 of 16 rijtuigen lange treinen op het perron, dat zijn nu 3-5 dubbeldekkers aan elkaar… waarom is er dan continue een probleem? waarom kunnen dubbeldekkers niet vergoot worden tot 5 of 6 rijtuigen lang ipv de nu 3 of 4 rijtuigen lange treinen, kun je nog steeds rijden met die ene conducteur maar wel 1,5 tot 2 keer zoveel mensen meenemen?

    Vroeger zette je er ook gewoon een wagon bij. Ik geloof niet dat dat echt niet kan… Dat zou best wel slecht zijn…

    ik bedoel van 2 treinen met een motorstel en 3-4 totale lengte naar een trein met evt 1 of 2 motorstellen en 6-8 totale lengte, evt kun je een stel maken zonder eigen aandrijving voor de spits wat je af en aankoppelen met de overgebleven rijtuigen. Je mag aanemen dat dit gewoon moet kunnen…

    dus van:

    3+3 naar 6
    <-==>+<==-> naar <-====->

    4+4 naar 8(+extra wagons), ,dat is wat mij betreft als de remmen en verlichting werken ook prima
    <-===>+<===-> naar <-======->( of langer) evt +<====>

    <- aandrijf kop,
    = wagon,
    => niet aangedreven kop,
    + koppeling,

  17. Nog meer reden om niet met het OV te gaan en in de auto te blijven…. /s

  18. De piekbelasters mogen alleen nog maar in de dal uren reizen

  19. Ah ja. We willen mensen uit de auto hebben. Dus laten wij het veel te dure ov. Nog duurder maken.

  20. Dit is toch gewoon een prijsstijging? Reizen in de spits is altijd al duurder, want in de daluren kan je met korting reizen. Er is dus altijd al verschil en dat heeft er ook niet voor gezorgd dat er minder mensen in de spits reizen.

    En deze snap ik niet:

    >Er zijn mensen die in ploegendienst werken en niet flexibel zijn. Zij kunnen de spits niet vermijden.

    Juist ploegendienst zit niet in de spits. Je hebt geen spits voor je avond~, nacht~ of ochtenddienst. Alleen mensen met een 9-5 baan zitten in de spits. En die kunnen niet anders. Nu heb ik er geen last meer van, want ik ga met de auto, maar mijn baas gaat mij echt niet toestaan te beginnen om 11.00 (na de spits) en ik heb geen zin om pas om 20.30 thuis te zijn (na de spits). Ook beginnen om 6.30 (en dus weggaan om 4.30) zie ik niet zitten.

    Wie tref je hier mee? De dagjesmensen die nu halvedagjesmensen moeten worden, omdat ze het niet kunnen betalen om op tijd ergens heen te gaan.

    Ik snap serieus niet hoe men kan denken dat er mensen in een spitstrein reizen, die ook later hadden kunnen gaan. Niemand zit (staat!) voor de lol in een drukke kuttrein.

  21. Is het dan ook niet vanzelfsprekend dat buiten de spits de prijzen omlaag gaan?

  22. Het is al duurder in de spits als je een abonnement hebt, wat de meeste reizigers in de spits wel hebben vermoed ik.

  23. Deskundigen die allemaal, stuk voor stuk, een supergoede baan en/of auto hebben ja 😉

  24. Mijn treinkaartje voor een retourtje is 36,40 Deventer – Oss. Ik krijg 21 cent km vergoeding tot max 75km = 31,50 voor een retourtje.

    Ik betaal dus 4,90 per dag dat ik reis naar werk uit mijn eigen zak. Elke kosten toename in de spits komt uit mijn eigen portomonee.

    Heb een altijd korting omdat dat voordeel geeft. Eind van de rit betaal ik alsnog 50 euro uit eigen zak elke maand.

  25. Iedereen: Om de klimaatdoelen te halen zouden we openbaarvervoer moeten stimuleren

    NS: Duurdere treinkaartjes in de spits?

  26. Precies, uitstekend idee! Zo krijgen we eindelijk meer mensen de vervuilende auto in ipv dat ze met de schone trein gaan. Want dát kunnen we natuurlijk niet hebben! /s

  27. Iedereen moet met het ov want dat is beter voor de wereld.

    OVwordt alsmaar duurder.
    OV is onbetrouwbaar (komt de bus vandaag wel langs? Gaat deze trein nog door?)
    OV komt lang niet overal.
    OV rijdt alleen binnen bepaalde tijden, hoe verder je van de grote steden woont, hoe beperkte die tijden zijn.

Leave a Reply