[Archive](https://archive.ph/tXACm)
De klimaatactivist is het schrikbeeld geworden van bedrijven
Activisme – De klimaatactivist groeide afgelopen jaar uit tot serieuze factor voor bedrijven om rekening mee te houden, zeker na het rechterlijk vonnis tegen Shell over reductie van CO2-uitstoot. Druk komt nu van alle kanten: banken, consumenten, wetgevers, rechters. „Directies zaten in no-time bij ons op kantoor.”
Zaandam, 12 april 2023. Bij de aandeelhoudersvergadering van Ahold Delhaize is het nog nooit zo onrustig geweest. Er zitten zo’n zestig milieuactivisten in de zaal, die allemaal afzonderlijk willen vragen of de supermarktketen zichzelf strengere CO2-reductiedoelen wil opleggen. De hele middag staan achter de vijf microfoons lange rijen. Het antwoord van de supermarktketen kan worden samengevat als ‘nee’. Peter Agnefjäll, voorzitter van de raad van commissarissen, kan zijn ergernis niet meer onderdrukken als een studente uit Groningen als zoveelste dezelfde vraag stelt. „Met alle respect, ik denk dat we deze vraag al gehad hebben.”
Om zeven uur ’s avonds slaakt Agnefjäll een harde zucht van verlichting als hij eindelijk, na vijf uur vergaderen, het programma heeft afgewerkt. Toch waagt er zich nog een aandeelhouder aan de microfoon. „De aandeelhoudersvergadering van Ahold was altijd een prettige bijeenkomst”, zegt de man. „Dat moet het in de toekomst wel blijven.” Agnefjäll antwoordt bevestigend. „We moeten zeker evalueren hoe het vandaag is gegaan.”
Er is voor het bedrijfsleven geen ontkomen meer aan. Milieugroepen en activisten dreigen met rechtszaken, zitten met spandoeken in de lobby, blokkeren met aanzwellende massa’s de A12 en zijn steeds aanweziger op aandeelhoudersvergaderingen. Afgelopen jaar kwam het klimaatactivisme uit de marge en kreeg het zichtbaar bredere steun in de samenleving. Op de snelweg zitten ook gelauwerde acteurs (als Carice van Houten en Katja Herbers) en andere BN’ers, zoals strafrechtadvocaat Bénédicte Ficq, journalisten Teun van de Keuken en Hanneke Groenteman. Zeventig ambtenaren richtten XR Ambtenaren op om de beweging te steunen. 420 geloofsgemeenschappen aangesloten bij ‘de groene kerken’ spraken hun steun uit en stuurden vertegenwoordigers naar de A12. Bij de betoging staan ook wetenschappers, zoals twee hoogleraren die vorig jaar nog de prestigieuze Spinoza-premie ontvingen.
Het klimaatactivisme is uitgegroeid tot serieuze factor voor bedrijven om rekening mee te houden. Bedrijven moeten zich een houding weten te vinden in een nieuwe tijd, waarin zij veel meer tot verantwoording worden geroepen op het gebied van klimaat, biodiversiteit en gezondheid. Ze krijgen te maken met een mix van acties op drie speelvelden: op straat (soms op hun eigen stoep), bij aandeelhoudersvergaderingen en in de rechtszaal.
SPEELVELD 1- Straatprotesten
Jilt Sietsma (41), in het dagelijks leven ontwikkelaar van zon- en windprojecten, kan zich de spanning nog herinneren bij zijn eerste illegale actie. Met krijtspray in fluorkleuren zou hij, namens Extinction Rebellion, in de herfst van 2021 leuzen spuiten op een glazen wand van pensioenfonds ABP. Inmiddels is hij bij de beweging zelf organisator van protestacties. Hij zag sinds het najaar, de periode van de soepgooiers op schilderijen en de activist die zich aan tafel vastlijmde bij een talkshow, het aantal nieuwe aanmeldingen voor acties en trainingen verdrie- tot verviervoudigen. Bij de eerste actie op de A12 in juli vorig jaar zaten er ongeveer zestig man op de snelweg, begin juni waren ze er „met ongeveer 7,5 duizend” mensen, aldus Sietsma.
We zagen mensen uit de protestbewegingen tegen kernwapens in de jaren tachtig zich aansluiten
Hoe omstreden ook, het soepgooien en tafelplakken is een vliegwiel geweest, zag de activist. Zijn beweging kreeg ook extra momentum toen in januari acht mensen door de politie van hun bed werden gelicht. Ze hadden opgeroepen tot de volgende A12-blokkade en werden opgepakt wegens opruiing. Dat kwam in het nieuws. „Daarna wilden veel mensen zich solidair tonen”, zegt Sietsma. „We zagen bijvoorbeeld mensen uit de protestbewegingen tegen kernwapens in de jaren tachtig – nu opa en oma – zich aansluiten. ‘Ik ga weer’, zeiden ze.”
Denkt hij dat de acties impact hebben op het bedrijfsleven? Ja, zegt Sietsma. „Bij pensioenfonds ABP bijvoorbeeld zijn we veel geweest. Naast de krijtverfacties hebben we vaak in de lobby gezeten tot we door de politie werden verwijderd. Uiteindelijk zijn ze toch uit fossiel gestapt. Dat scheelt een miljardeninvestering. Ze zullen nooit zeggen: dat kwam door jullie acties, maar we voelen dat het geholpen heeft.”
„ABP zal het niet altijd met ons eens zijn”, zegt Sietsma, „maar het voelt alsof ze naast ons staan. Zo ondertekenden ze bijvoorbeeld laatst met ons een krantenadvertentie waarin de politiek werd opgeroepen om te stoppen met fossiele subsidies.”
Een ander bewijs van succes ziet Sietsma in het feit dat Schiphol heeft aangegeven te willen stoppen met privévluchten. Hij ziet een verband. „We zaten in november met meer dan vijfhonderd mensen op de parkeerplek van privéjets.”
En een bedrijf als Shell dan, dat vorig jaar een recordwinst boekte waar vooral aandeelhouders van profiteerden? „Nee, Shell krijg je niet zomaar veranderd met vijf acties”, zegt Sietsma. „Dat is iets van de lange adem.”
1 comment
[Archive](https://archive.ph/tXACm)
De klimaatactivist is het schrikbeeld geworden van bedrijven
Activisme – De klimaatactivist groeide afgelopen jaar uit tot serieuze factor voor bedrijven om rekening mee te houden, zeker na het rechterlijk vonnis tegen Shell over reductie van CO2-uitstoot. Druk komt nu van alle kanten: banken, consumenten, wetgevers, rechters. „Directies zaten in no-time bij ons op kantoor.”
Zaandam, 12 april 2023. Bij de aandeelhoudersvergadering van Ahold Delhaize is het nog nooit zo onrustig geweest. Er zitten zo’n zestig milieuactivisten in de zaal, die allemaal afzonderlijk willen vragen of de supermarktketen zichzelf strengere CO2-reductiedoelen wil opleggen. De hele middag staan achter de vijf microfoons lange rijen. Het antwoord van de supermarktketen kan worden samengevat als ‘nee’. Peter Agnefjäll, voorzitter van de raad van commissarissen, kan zijn ergernis niet meer onderdrukken als een studente uit Groningen als zoveelste dezelfde vraag stelt. „Met alle respect, ik denk dat we deze vraag al gehad hebben.”
Om zeven uur ’s avonds slaakt Agnefjäll een harde zucht van verlichting als hij eindelijk, na vijf uur vergaderen, het programma heeft afgewerkt. Toch waagt er zich nog een aandeelhouder aan de microfoon. „De aandeelhoudersvergadering van Ahold was altijd een prettige bijeenkomst”, zegt de man. „Dat moet het in de toekomst wel blijven.” Agnefjäll antwoordt bevestigend. „We moeten zeker evalueren hoe het vandaag is gegaan.”
Er is voor het bedrijfsleven geen ontkomen meer aan. Milieugroepen en activisten dreigen met rechtszaken, zitten met spandoeken in de lobby, blokkeren met aanzwellende massa’s de A12 en zijn steeds aanweziger op aandeelhoudersvergaderingen. Afgelopen jaar kwam het klimaatactivisme uit de marge en kreeg het zichtbaar bredere steun in de samenleving. Op de snelweg zitten ook gelauwerde acteurs (als Carice van Houten en Katja Herbers) en andere BN’ers, zoals strafrechtadvocaat Bénédicte Ficq, journalisten Teun van de Keuken en Hanneke Groenteman. Zeventig ambtenaren richtten XR Ambtenaren op om de beweging te steunen. 420 geloofsgemeenschappen aangesloten bij ‘de groene kerken’ spraken hun steun uit en stuurden vertegenwoordigers naar de A12. Bij de betoging staan ook wetenschappers, zoals twee hoogleraren die vorig jaar nog de prestigieuze Spinoza-premie ontvingen.
Het klimaatactivisme is uitgegroeid tot serieuze factor voor bedrijven om rekening mee te houden. Bedrijven moeten zich een houding weten te vinden in een nieuwe tijd, waarin zij veel meer tot verantwoording worden geroepen op het gebied van klimaat, biodiversiteit en gezondheid. Ze krijgen te maken met een mix van acties op drie speelvelden: op straat (soms op hun eigen stoep), bij aandeelhoudersvergaderingen en in de rechtszaal.
SPEELVELD 1- Straatprotesten
Jilt Sietsma (41), in het dagelijks leven ontwikkelaar van zon- en windprojecten, kan zich de spanning nog herinneren bij zijn eerste illegale actie. Met krijtspray in fluorkleuren zou hij, namens Extinction Rebellion, in de herfst van 2021 leuzen spuiten op een glazen wand van pensioenfonds ABP. Inmiddels is hij bij de beweging zelf organisator van protestacties. Hij zag sinds het najaar, de periode van de soepgooiers op schilderijen en de activist die zich aan tafel vastlijmde bij een talkshow, het aantal nieuwe aanmeldingen voor acties en trainingen verdrie- tot verviervoudigen. Bij de eerste actie op de A12 in juli vorig jaar zaten er ongeveer zestig man op de snelweg, begin juni waren ze er „met ongeveer 7,5 duizend” mensen, aldus Sietsma.
We zagen mensen uit de protestbewegingen tegen kernwapens in de jaren tachtig zich aansluiten
Hoe omstreden ook, het soepgooien en tafelplakken is een vliegwiel geweest, zag de activist. Zijn beweging kreeg ook extra momentum toen in januari acht mensen door de politie van hun bed werden gelicht. Ze hadden opgeroepen tot de volgende A12-blokkade en werden opgepakt wegens opruiing. Dat kwam in het nieuws. „Daarna wilden veel mensen zich solidair tonen”, zegt Sietsma. „We zagen bijvoorbeeld mensen uit de protestbewegingen tegen kernwapens in de jaren tachtig – nu opa en oma – zich aansluiten. ‘Ik ga weer’, zeiden ze.”
Denkt hij dat de acties impact hebben op het bedrijfsleven? Ja, zegt Sietsma. „Bij pensioenfonds ABP bijvoorbeeld zijn we veel geweest. Naast de krijtverfacties hebben we vaak in de lobby gezeten tot we door de politie werden verwijderd. Uiteindelijk zijn ze toch uit fossiel gestapt. Dat scheelt een miljardeninvestering. Ze zullen nooit zeggen: dat kwam door jullie acties, maar we voelen dat het geholpen heeft.”
„ABP zal het niet altijd met ons eens zijn”, zegt Sietsma, „maar het voelt alsof ze naast ons staan. Zo ondertekenden ze bijvoorbeeld laatst met ons een krantenadvertentie waarin de politiek werd opgeroepen om te stoppen met fossiele subsidies.”
Een ander bewijs van succes ziet Sietsma in het feit dat Schiphol heeft aangegeven te willen stoppen met privévluchten. Hij ziet een verband. „We zaten in november met meer dan vijfhonderd mensen op de parkeerplek van privéjets.”
En een bedrijf als Shell dan, dat vorig jaar een recordwinst boekte waar vooral aandeelhouders van profiteerden? „Nee, Shell krijg je niet zomaar veranderd met vijf acties”, zegt Sietsma. „Dat is iets van de lange adem.”