> Duizenden kilo’s staal en beton hangen op drie dunne poten midden in de Noordzee. Van veraf lijken het mini-eilandjes, op tientallen kilometers van de kust. Ze hebben namen als M7-A, P11-E, L11-B. Het zijn productieplatforms van het Nederlandse gasbedrijf ONE-Dyas, waar voor miljoenen euro’s aan gas en olie wordt gewonnen.
>
> Ze zijn het werkterrein van een klein groepje monteurs en technici. Met de helikopter gaan ze naar hun werk. Meestal is het een week werken, en dan een week thuis. Het werk is zwaar, maar het salaris goed, sommigen verdienen een ton per jaar. Een droombaan, zeggen medewerkers.
>
> Totdat ze ziek worden.
>
> Wojtek Potempa (41) en de 46-jarige Adnan – die niet met zijn achternaam in NRC wil omdat hij vreest dat het gevolgen heeft voor zijn carrière – werkten jarenlang bij ONE-Dyas. Een jong Nederlands bedrijf, dat met de nieuwste technieken gas uit enkele van de honderden kleine velden in de Noordzee haalt. Trots was Wojtek in 2015 toen hij er als technicus kwam werken, nadat hij in Polen al een opleiding had afgerond in de olie- en gasindustrie. Monteur Adnan, ook technisch geschoold, zat toen al twee jaar bij ONE-Dyas, waar hij zich snel opwerkte tot leidinggevende van de onderhoudsteams.
>
> Het eerste dat hen opvalt: op de gasplatforms hangt soms de penetrante lucht van aardgascondensaat – een mengsel van stoffen die condenseren bij de winning van aardgas. Die stank, een dieselachtige sterke lucht, hoort erbij, horen de mannen vanaf het eerste moment dat ze bij het gasbedrijf komen werken. Zijn er storingen of lekkages, dan gaan Wojtek en Adnan eropaf. Dan treffen ze soms damp aan uit lekkende leidingen, of prut in buizen waar chemische stoffen in kunnen zitten.
>
> Zo ontbreken gasmaskers met filters bij blootstelling aan gassen, net als speciale handschoenen
>
> Maar over stinkende dampen en chemische stoffen moet je niet zeuren, is bij het bedrijf de cultuur, zo vertellen verschillende werknemers. Gewoon niet te lang in blijven staan en je neus dichthouden. Na een paar jaar leidingen losdraaien en schoonmaken, worden ze tijdens hun werk duizelig en misselijk. Ze geven over. Gaan ze naar huis, dan zijn de klachten voorbij. Komen ze op het werk, dan beginnen ze weer te braken.
>
> Nu zijn ze ziek. Door het werk, denken ze allebei. Wojtek heeft problemen met zijn interne organen en ernstige concentratieproblemen, blijkt uit doktersverklaringen. Ook Adnan heeft een chronische ziekte. De naam van hun aandoeningen willen ze niet in NRC gepubliceerd zien, omdat ze denken dat dat nadelige gevolgen kan hebben voor een toekomstige baan. Momenteel kunnen ze door hun fysieke en psychische klachten allebei niet werken.
>
> Ze zijn als werknemers van ONE-Dyas blootgesteld aan te hoge waardes benzeen, zo blijkt uit meetrapporten en mails in handen van NRC. Dat is een stof die vrijkomt bij gaswinning. Het staat op de lijst van Zeer Zorgwekkende Stoffen van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en kan kankerverwekkend zijn.
>
>
>
> Adnan en Wojtek hopen dat hun verhaal iets bijdraagt aan de manier waarop gasbedrijven als ONE-Dyas met hun personeel omgaan. Hun verhaal wordt bevestigd door documenten, mails, foto’s en geluidsfragmenten en door verhalen van andere betrokken collega’s. Zij willen anoniem blijven vanwege de geheimhoudingsclausules die ze hebben moeten tekenen bij vertrek.
>
> „Ik ben ziek geworden door mijn werk”, zegt Wojtek in een café in Keulen. De nu in Duitsland woonachtige Pool spreekt goed Nederlands. „En diezelfde werkgever heeft me geen seconde ondersteund.” Adnan, vanuit zijn rijtjeswoning vlak bij de Rotterdamse haven: „Er moet wat veranderen. Zodat mensen die voor het bedrijf werken nu, of over vijf of tien jaar, hopelijk niet ziek worden. En dat ze, als ze wel ziek worden, weten waar ze aan toe zijn.”
>
> Offshore
> Het Nederlandse ONE-Dyas is in 2019 ontstaan na een fusie tussen Oranje Nassau Energie, een privaat olie- en gasbedrijf, en familiebedrijf SHV. ONE-Dyas is een belangrijke speler in de kleine olie- en gasvelden op de Noordzee, de offshore-industrie. Ze richten zich op de kleinere gasvelden. Onder meer de familie Fentener van Vlissingen en oud ABN-bankier Rijkman Groenink zijn aandeelhouders van ONE-Dyas.
>
> ONE-Dyas boekte in 2022 een winst van 88 miljoen euro op een omzet van 915 miljoen euro, dankzij een gecombineerde gas- en olieproductie van 35.000 vaten per dag. Er werken zo’n 100 medewerkers, van wie velen worden ingehuurd via een personeelsbedrijf.
>
> 100
> medewerkers heeft ONE-Dyas
>
> 88 mln
> eurowinst maakte ONE-Dyas in 2022, op een omzet van 915 miljoen euro
>
> 160
> productielocaties voor olie en gas in de Noordzee heeft Nederland
>
> 35.000
> vaten per dag is de gecombineerde gas- en olieproductie van ONE-Dyas
>
> Momenteel staat ONE-Dyas extra in de aandacht, omdat het bedrijf vorig jaar van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat een omstreden vergunning heeft gekregen om een nieuw gasveld aan te boren in de Noordzee boven Schiermonnikoog. Op die plek zou volgens het gasbedrijf 4,5 tot 13 miljard kubieke meter aardgas kunnen worden opgepompt, goed voor 5 procent van de jaarlijks benodigde hoeveelheid gas in Nederland. Het gaat om de grootste investering in de Nederlandse offshore-gasproductie van de afgelopen vijftien jaar. Eind april zette een voorzieningenrechter hier voorlopig een streep door, omdat het bedrijf niet kan aantonen dat er geen natuurschade ontstaat aan een nabijgelegen rif. De bodemprocedure in deze zaak, mede aangespannen door milieugroep Mobilisation for the Environment (MOB), vindt in het najaar plaats.
>
> De platforms van ONE-Dyas liggen verspreid over de Noordzee. Op de werkplekken kan het eenzaam zijn, vertellen medewerkers. Dag en nacht zitten ze midden op zee, waar ze soms maar met één andere werknemer samen zijn. Gasveld Q-16 Maas ligt wel vlak bij de kust; het is officieel offshore, maar zo dicht bij de kust, dat het gas per pijp naar het vasteland stroomt.
>
> Adnan en Wojtek vertellen dat ze ervoor moeten zorgen dat alles blijft draaien, Wojtek als technicus en Adnan als leidinggevende van de onderhoudsteams. Soms werken de mannen samen, maar vaker in verschillende teams. Ze draaien in opdracht van ONE-Dyas leidingen los, zoeken lekkages en pompen gas- en olietanks leeg. Het doel: de plant (gasinstallatie) laten draaien. Want elke minuut dat er geen gas uit de grond wordt gepompt, kost geld, zo werd hun verteld. „Soms werd ik om twee uur ’s nachts gebeld vanwege een storing en dan snelde ik naar de plant”, vertelt Adnan aan de keukentafel in zijn woning.
>
> Het grootste probleem zit volgens Adnan en Wojtek in het gebrek aan beschermingsmiddelen
>
> Adnan begint in 2013 met werken bij voorganger ONE. De onderhoudsmedewerker had al jaren ervaring als monteur in de industrie, dezelfde bedrijfstak waarin zijn vader werkte. En offshore, werken op zee, trekt hem. Het is avontuurlijk, zegt hij nu, nog steeds trots. Het is anders dan een negen-tot-vijfbaan. En wie kan er nou zeggen dat-ie met een helikopter naar zijn werk gaat?
>
> Ook Wojtek heeft het aanvankelijk naar zijn zin. De monteur ziet in 2015 een vacature voorbijkomen bij een uitzendbureau. „Ik was een gewone technicus”, zegt hij. Het gasbedrijf geeft hem de mogelijkheid om nieuwe dingen te leren, omdat het bedrijf volgens hem werkt met een installatie die naast gas ook propaan en butaan uit het aardgascondensaat kan halen – wat extra inkomsten oplevert. „Dat was state of the art-techniek”, zegt Wojtek glimlachend. Met die techniek werkte volgens hem alleen ONE-Dyas.
Ze zijn goed bezig daar bij NRC om milieudelicten te openbaren.
2 comments
[archive](https://12ft.io/proxy?q=https%3A%2F%2Fwww.nrc.nl%2Fnieuws%2F2023%2F08%2F04%2Fgiftige-dampen-ingeademd-niet-zeuren-zegt-gasbedrijf-one-dyas-a4171268)
> Gaswinning Medewerkers van gasbedrijf ONE-Dyas zijn blootgesteld aan te hoge waarden kankerverwekkend benzeen. Twee werknemers werden zo ziek, dat ze moesten stoppen met werken.
> Duizenden kilo’s staal en beton hangen op drie dunne poten midden in de Noordzee. Van veraf lijken het mini-eilandjes, op tientallen kilometers van de kust. Ze hebben namen als M7-A, P11-E, L11-B. Het zijn productieplatforms van het Nederlandse gasbedrijf ONE-Dyas, waar voor miljoenen euro’s aan gas en olie wordt gewonnen.
>
> Ze zijn het werkterrein van een klein groepje monteurs en technici. Met de helikopter gaan ze naar hun werk. Meestal is het een week werken, en dan een week thuis. Het werk is zwaar, maar het salaris goed, sommigen verdienen een ton per jaar. Een droombaan, zeggen medewerkers.
>
> Totdat ze ziek worden.
>
> Wojtek Potempa (41) en de 46-jarige Adnan – die niet met zijn achternaam in NRC wil omdat hij vreest dat het gevolgen heeft voor zijn carrière – werkten jarenlang bij ONE-Dyas. Een jong Nederlands bedrijf, dat met de nieuwste technieken gas uit enkele van de honderden kleine velden in de Noordzee haalt. Trots was Wojtek in 2015 toen hij er als technicus kwam werken, nadat hij in Polen al een opleiding had afgerond in de olie- en gasindustrie. Monteur Adnan, ook technisch geschoold, zat toen al twee jaar bij ONE-Dyas, waar hij zich snel opwerkte tot leidinggevende van de onderhoudsteams.
>
> Het eerste dat hen opvalt: op de gasplatforms hangt soms de penetrante lucht van aardgascondensaat – een mengsel van stoffen die condenseren bij de winning van aardgas. Die stank, een dieselachtige sterke lucht, hoort erbij, horen de mannen vanaf het eerste moment dat ze bij het gasbedrijf komen werken. Zijn er storingen of lekkages, dan gaan Wojtek en Adnan eropaf. Dan treffen ze soms damp aan uit lekkende leidingen, of prut in buizen waar chemische stoffen in kunnen zitten.
>
> Zo ontbreken gasmaskers met filters bij blootstelling aan gassen, net als speciale handschoenen
>
> Maar over stinkende dampen en chemische stoffen moet je niet zeuren, is bij het bedrijf de cultuur, zo vertellen verschillende werknemers. Gewoon niet te lang in blijven staan en je neus dichthouden. Na een paar jaar leidingen losdraaien en schoonmaken, worden ze tijdens hun werk duizelig en misselijk. Ze geven over. Gaan ze naar huis, dan zijn de klachten voorbij. Komen ze op het werk, dan beginnen ze weer te braken.
>
> Nu zijn ze ziek. Door het werk, denken ze allebei. Wojtek heeft problemen met zijn interne organen en ernstige concentratieproblemen, blijkt uit doktersverklaringen. Ook Adnan heeft een chronische ziekte. De naam van hun aandoeningen willen ze niet in NRC gepubliceerd zien, omdat ze denken dat dat nadelige gevolgen kan hebben voor een toekomstige baan. Momenteel kunnen ze door hun fysieke en psychische klachten allebei niet werken.
>
> Ze zijn als werknemers van ONE-Dyas blootgesteld aan te hoge waardes benzeen, zo blijkt uit meetrapporten en mails in handen van NRC. Dat is een stof die vrijkomt bij gaswinning. Het staat op de lijst van Zeer Zorgwekkende Stoffen van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en kan kankerverwekkend zijn.
>
>
>
> Adnan en Wojtek hopen dat hun verhaal iets bijdraagt aan de manier waarop gasbedrijven als ONE-Dyas met hun personeel omgaan. Hun verhaal wordt bevestigd door documenten, mails, foto’s en geluidsfragmenten en door verhalen van andere betrokken collega’s. Zij willen anoniem blijven vanwege de geheimhoudingsclausules die ze hebben moeten tekenen bij vertrek.
>
> „Ik ben ziek geworden door mijn werk”, zegt Wojtek in een café in Keulen. De nu in Duitsland woonachtige Pool spreekt goed Nederlands. „En diezelfde werkgever heeft me geen seconde ondersteund.” Adnan, vanuit zijn rijtjeswoning vlak bij de Rotterdamse haven: „Er moet wat veranderen. Zodat mensen die voor het bedrijf werken nu, of over vijf of tien jaar, hopelijk niet ziek worden. En dat ze, als ze wel ziek worden, weten waar ze aan toe zijn.”
>
> Offshore
> Het Nederlandse ONE-Dyas is in 2019 ontstaan na een fusie tussen Oranje Nassau Energie, een privaat olie- en gasbedrijf, en familiebedrijf SHV. ONE-Dyas is een belangrijke speler in de kleine olie- en gasvelden op de Noordzee, de offshore-industrie. Ze richten zich op de kleinere gasvelden. Onder meer de familie Fentener van Vlissingen en oud ABN-bankier Rijkman Groenink zijn aandeelhouders van ONE-Dyas.
>
> ONE-Dyas boekte in 2022 een winst van 88 miljoen euro op een omzet van 915 miljoen euro, dankzij een gecombineerde gas- en olieproductie van 35.000 vaten per dag. Er werken zo’n 100 medewerkers, van wie velen worden ingehuurd via een personeelsbedrijf.
>
> 100
> medewerkers heeft ONE-Dyas
>
> 88 mln
> eurowinst maakte ONE-Dyas in 2022, op een omzet van 915 miljoen euro
>
> 160
> productielocaties voor olie en gas in de Noordzee heeft Nederland
>
> 35.000
> vaten per dag is de gecombineerde gas- en olieproductie van ONE-Dyas
>
> Momenteel staat ONE-Dyas extra in de aandacht, omdat het bedrijf vorig jaar van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat een omstreden vergunning heeft gekregen om een nieuw gasveld aan te boren in de Noordzee boven Schiermonnikoog. Op die plek zou volgens het gasbedrijf 4,5 tot 13 miljard kubieke meter aardgas kunnen worden opgepompt, goed voor 5 procent van de jaarlijks benodigde hoeveelheid gas in Nederland. Het gaat om de grootste investering in de Nederlandse offshore-gasproductie van de afgelopen vijftien jaar. Eind april zette een voorzieningenrechter hier voorlopig een streep door, omdat het bedrijf niet kan aantonen dat er geen natuurschade ontstaat aan een nabijgelegen rif. De bodemprocedure in deze zaak, mede aangespannen door milieugroep Mobilisation for the Environment (MOB), vindt in het najaar plaats.
>
> De platforms van ONE-Dyas liggen verspreid over de Noordzee. Op de werkplekken kan het eenzaam zijn, vertellen medewerkers. Dag en nacht zitten ze midden op zee, waar ze soms maar met één andere werknemer samen zijn. Gasveld Q-16 Maas ligt wel vlak bij de kust; het is officieel offshore, maar zo dicht bij de kust, dat het gas per pijp naar het vasteland stroomt.
>
> Adnan en Wojtek vertellen dat ze ervoor moeten zorgen dat alles blijft draaien, Wojtek als technicus en Adnan als leidinggevende van de onderhoudsteams. Soms werken de mannen samen, maar vaker in verschillende teams. Ze draaien in opdracht van ONE-Dyas leidingen los, zoeken lekkages en pompen gas- en olietanks leeg. Het doel: de plant (gasinstallatie) laten draaien. Want elke minuut dat er geen gas uit de grond wordt gepompt, kost geld, zo werd hun verteld. „Soms werd ik om twee uur ’s nachts gebeld vanwege een storing en dan snelde ik naar de plant”, vertelt Adnan aan de keukentafel in zijn woning.
>
> Het grootste probleem zit volgens Adnan en Wojtek in het gebrek aan beschermingsmiddelen
>
> Adnan begint in 2013 met werken bij voorganger ONE. De onderhoudsmedewerker had al jaren ervaring als monteur in de industrie, dezelfde bedrijfstak waarin zijn vader werkte. En offshore, werken op zee, trekt hem. Het is avontuurlijk, zegt hij nu, nog steeds trots. Het is anders dan een negen-tot-vijfbaan. En wie kan er nou zeggen dat-ie met een helikopter naar zijn werk gaat?
>
> Ook Wojtek heeft het aanvankelijk naar zijn zin. De monteur ziet in 2015 een vacature voorbijkomen bij een uitzendbureau. „Ik was een gewone technicus”, zegt hij. Het gasbedrijf geeft hem de mogelijkheid om nieuwe dingen te leren, omdat het bedrijf volgens hem werkt met een installatie die naast gas ook propaan en butaan uit het aardgascondensaat kan halen – wat extra inkomsten oplevert. „Dat was state of the art-techniek”, zegt Wojtek glimlachend. Met die techniek werkte volgens hem alleen ONE-Dyas.
Ze zijn goed bezig daar bij NRC om milieudelicten te openbaren.