Oud-hoogleraar ziet een ‘commune’ van medisch specialisten: ‘Het zorgsysteem is moreel failliet’
Medisch specialisten handelen vaak uit eigenbelang en vormen een ‘commune’ die zich door de buitenwereld niet laat controleren. Oud-hoogleraar aan het AMC Jim Reekers wil met het boek De medische omerta na zijn pensioen de artsenwereld opschudden.
Jim Reekers (70) is geen arts meer. Het was een emotionele beslissing, zegt de man die twintig jaar hoogleraar interventieradiologie was aan het AMC in Amsterdam, ‘maar ik heb mijn registratie laten doorhalen. Ik wil geen lid meer zijn van de artsenclub.’
Vier jaar is Reekers nu met pensioen. Een periode die hij onder andere gebruikte voor het schrijven van een boek. Titel: De medische omerta. Het is een vlot geschreven, eerlijk en bij vlagen snoeihard boek over de wereld van de medisch specialisten. ‘Een commune’, noemt hij het, ‘een afgesloten wereld met eigen regels en eigen conventies, die zich op geen enkele manier door de buitenwereld laat controleren.’ Een wereld waar soms het eigen inkomen maar ook ego en weinig kritisch denken een hoofdrol spelen bij de beslissing welke behandeling een patiënt moet ondergaan, waar de medische industrie vaak allesbepalend is, en patiënten weinig te vertellen hebben.
Als kind uit een middenstandsgezin dat alleen met een ondersteunende beurs kon gaan studeren (waarbij hij nooit lid werd van het corps), heeft hij zich altijd een soort buitenstaander gevoeld, vertelt hij in zijn ruime rijtjeshuis in Amstelveen. ‘Begrijp me goed: ik ben 37 jaar elke dag fluitend naar mijn werk gegaan, heb ontzettend goed samengewerkt met mijn collega’s, heb een mooie carrière gehad en de top van mijn vakgebied bereikt. Maar ik heb geen vrienden in de artsenwereld. Je moet in de pas lopen, anders hoor je er niet bij.’
Toch durfde hij pas na zijn pensioen dit boek te schrijven, hoezeer hij zich tijdens zijn carrière in opiniestukken en ingezonden brieven naar de medische vaktijdschriften ook uitsprak. ‘Als ik zeven jaar voor mijn pensioen herrie was gaan maken, waren die jaren niet zo gezellig geweest. En ik had een leuke baan, ik leidde mensen op, ik dacht: wil ik nou alles wat ik heb opgeven? Misschien een beetje laf, maar dat toch ook weer niet.’
Zoals Reekers in zijn boek schrijft: ‘Klokkenluiders eindigen in caravans, en ik hou niet van kamperen.’
Waarom dacht u nu dan toch: dit boek moet er komen?
‘Dat begon zeventien jaar geleden. We hadden in het AMC 1,2 miljoen euro subsidie gekregen om een nieuwe behandelmethode van vleesbomen bij vrouwen te onderzoeken. Als die hevig blijven bloeden is een geëigende behandeling dat gynaecologen de baarmoeder verwijderen. Maar interventieradiologen kunnen die bloedingen ook via de lies met een soort bolletjes dichtmaken. Dat is voor ons dagelijks werk.
‘Vrouwen hoeven niet geopereerd, ze houden hun baarmoeder, ze kunnen binnen een dag naar huis, kunnen een maand eerder weer aan het werk, het is goedkoper. Een fantastisch resultaat, bleek uit het gerandomiseerde onderzoek.
‘Dus ik dacht: dit wordt nu de standaardbehandeling. Maar nee, er moest aanvullend onderzoek komen na vijf jaar, na tien jaar zelfs, nog nooit vertoond. Steeds dezelfde resultaten, harder wetenschappelijk bewijs is er niet. Ik ben bij de overheid geweest, de zorgautoriteit, het zorginstituut, de zorgverzekeraars, maar er veranderde niets. Mijn conclusie: het hele zorgsysteem is moreel failliet.’
Wat is dan de reden dat de nieuwe behandeling niet van de grond komt volgens u?
‘Het verwijderen van de baarmoeder is een declarabele verrichting voor een gynaecoloog. Voor een behandeling bij een interventieradioloog – die niet zelf kan declareren – moet een gynaecoloog doorverwijzen, en dan verdient-ie er niks aan.’
In uw boek schrijft u zelfs dat gynaecologen moeten leren een baarmoeder te verwijderen, en dat er daarom ‘behoefte is aan een constante stroom van verse baarmoeders’.
‘Daar kunnen de jonge gynaecologen niets aan doen, zij moeten voldoen aan de opleidingseisen van de centrale commissie. Wil je gynaecoloog worden, dan moet je een aantal baarmoeders hebben verwijderd. Mede daardoor ondergaan in Nederland jaarlijks zesduizend vrouwen een baarmoederverwijdering, terwijl er ook een andere, betere oplossing is.
‘Toen ging bij mij het licht aan, daar is mijn boosheid begonnen.’
Volgens Reekers is het een groot probleem dat 40 procent van de medisch specialisten in de ziekenhuizen niet in loondienst is. Zij werken in maatschappen, elke specialist heeft z’n eigen bv. En omdat maatschappen nog altijd meer inkomen krijgen naarmate zij meer ingrepen doen, blijft de prikkel bestaan om mensen te opereren. Het leidt vaak tot onnodige zorg waar de patiënt helemaal niks aan heeft, zegt Reekers.
Onlangs nog, z’n moeder van 94 (inmiddels overleden), was al ‘erg geïnvalideerd’, liep door haar huis met een rollator en brak haar heup. ‘In het ziekenhuis stond er binnen een uur een orthopedisch chirurg aan haar bed, die kwam uitleggen hoe zij een kunstheup wilde plaatsen. Ik vroeg haar: mijn moeder is 94, heeft u enig idee hoe zij liep voordat zij viel?’
Spreken artsen hier elkaar dan niet op aan?
‘Welnee, de maatschap moet geld verdienen, dus niemand die zegt: mevrouw de orthopeed, met welke volslagen onzinnige zorg bent u bezig? Kunt u alstublieft naar de hele patiënt kijken in plaats van naar uw eigen portemonnee?’
Gek genoeg, zegt Reekers, zijn veel collega’s het met hem eens als hij ze hierover spreekt. ‘Komen ze met meer verhalen aan. Maar ze zitten midden in hun carrière, willen hoogleraar worden, zitten in een maatschap, ze willen geen gedoe. De harmonie moet blijven bestaan. De medische omerta! Daarom heb ik dit boek ook geschreven, om ook een stem te geven aan al die mensen die hun mond niet open durven te doen.’
De financiële prikkels werken ook door bij de artsenopleidingen, schrijft u.
‘Wij hadden op de afdeling op een gegeven moment meer artsen-in-opleiding rondlopen dan dat we taken voor ze hadden. Ik heb voorgesteld: laten we wat minder mensen opleiden, we leiden ze op tot werkloosheid. Er lopen honderden werkloze medisch specialisten rond die rond hun veertigste eindelijk klaar waren met hun opleiding en toen geen werk konden vinden. Een schandaal.’
Uw voorstel werd niet geaccepteerd?
‘Per arts-in-opleiding krijgt een ziekenhuis gemiddeld 122 duizend euro per jaar. Dus ja, opleiden is voor het ziekenhuis zeer lucratief. En die mensen gaan niet naar een plafond staren, die gaan poli’s doen, mensen zien, productie draaien.’
1 comment
[Archive](https://archive.ph/KRhqb#selection-991.7-991.126)
Oud-hoogleraar ziet een ‘commune’ van medisch specialisten: ‘Het zorgsysteem is moreel failliet’
Medisch specialisten handelen vaak uit eigenbelang en vormen een ‘commune’ die zich door de buitenwereld niet laat controleren. Oud-hoogleraar aan het AMC Jim Reekers wil met het boek De medische omerta na zijn pensioen de artsenwereld opschudden.
Jim Reekers (70) is geen arts meer. Het was een emotionele beslissing, zegt de man die twintig jaar hoogleraar interventieradiologie was aan het AMC in Amsterdam, ‘maar ik heb mijn registratie laten doorhalen. Ik wil geen lid meer zijn van de artsenclub.’
Vier jaar is Reekers nu met pensioen. Een periode die hij onder andere gebruikte voor het schrijven van een boek. Titel: De medische omerta. Het is een vlot geschreven, eerlijk en bij vlagen snoeihard boek over de wereld van de medisch specialisten. ‘Een commune’, noemt hij het, ‘een afgesloten wereld met eigen regels en eigen conventies, die zich op geen enkele manier door de buitenwereld laat controleren.’ Een wereld waar soms het eigen inkomen maar ook ego en weinig kritisch denken een hoofdrol spelen bij de beslissing welke behandeling een patiënt moet ondergaan, waar de medische industrie vaak allesbepalend is, en patiënten weinig te vertellen hebben.
Als kind uit een middenstandsgezin dat alleen met een ondersteunende beurs kon gaan studeren (waarbij hij nooit lid werd van het corps), heeft hij zich altijd een soort buitenstaander gevoeld, vertelt hij in zijn ruime rijtjeshuis in Amstelveen. ‘Begrijp me goed: ik ben 37 jaar elke dag fluitend naar mijn werk gegaan, heb ontzettend goed samengewerkt met mijn collega’s, heb een mooie carrière gehad en de top van mijn vakgebied bereikt. Maar ik heb geen vrienden in de artsenwereld. Je moet in de pas lopen, anders hoor je er niet bij.’
Toch durfde hij pas na zijn pensioen dit boek te schrijven, hoezeer hij zich tijdens zijn carrière in opiniestukken en ingezonden brieven naar de medische vaktijdschriften ook uitsprak. ‘Als ik zeven jaar voor mijn pensioen herrie was gaan maken, waren die jaren niet zo gezellig geweest. En ik had een leuke baan, ik leidde mensen op, ik dacht: wil ik nou alles wat ik heb opgeven? Misschien een beetje laf, maar dat toch ook weer niet.’
Zoals Reekers in zijn boek schrijft: ‘Klokkenluiders eindigen in caravans, en ik hou niet van kamperen.’
Waarom dacht u nu dan toch: dit boek moet er komen?
‘Dat begon zeventien jaar geleden. We hadden in het AMC 1,2 miljoen euro subsidie gekregen om een nieuwe behandelmethode van vleesbomen bij vrouwen te onderzoeken. Als die hevig blijven bloeden is een geëigende behandeling dat gynaecologen de baarmoeder verwijderen. Maar interventieradiologen kunnen die bloedingen ook via de lies met een soort bolletjes dichtmaken. Dat is voor ons dagelijks werk.
‘Vrouwen hoeven niet geopereerd, ze houden hun baarmoeder, ze kunnen binnen een dag naar huis, kunnen een maand eerder weer aan het werk, het is goedkoper. Een fantastisch resultaat, bleek uit het gerandomiseerde onderzoek.
‘Dus ik dacht: dit wordt nu de standaardbehandeling. Maar nee, er moest aanvullend onderzoek komen na vijf jaar, na tien jaar zelfs, nog nooit vertoond. Steeds dezelfde resultaten, harder wetenschappelijk bewijs is er niet. Ik ben bij de overheid geweest, de zorgautoriteit, het zorginstituut, de zorgverzekeraars, maar er veranderde niets. Mijn conclusie: het hele zorgsysteem is moreel failliet.’
Wat is dan de reden dat de nieuwe behandeling niet van de grond komt volgens u?
‘Het verwijderen van de baarmoeder is een declarabele verrichting voor een gynaecoloog. Voor een behandeling bij een interventieradioloog – die niet zelf kan declareren – moet een gynaecoloog doorverwijzen, en dan verdient-ie er niks aan.’
In uw boek schrijft u zelfs dat gynaecologen moeten leren een baarmoeder te verwijderen, en dat er daarom ‘behoefte is aan een constante stroom van verse baarmoeders’.
‘Daar kunnen de jonge gynaecologen niets aan doen, zij moeten voldoen aan de opleidingseisen van de centrale commissie. Wil je gynaecoloog worden, dan moet je een aantal baarmoeders hebben verwijderd. Mede daardoor ondergaan in Nederland jaarlijks zesduizend vrouwen een baarmoederverwijdering, terwijl er ook een andere, betere oplossing is.
‘Toen ging bij mij het licht aan, daar is mijn boosheid begonnen.’
Volgens Reekers is het een groot probleem dat 40 procent van de medisch specialisten in de ziekenhuizen niet in loondienst is. Zij werken in maatschappen, elke specialist heeft z’n eigen bv. En omdat maatschappen nog altijd meer inkomen krijgen naarmate zij meer ingrepen doen, blijft de prikkel bestaan om mensen te opereren. Het leidt vaak tot onnodige zorg waar de patiënt helemaal niks aan heeft, zegt Reekers.
Onlangs nog, z’n moeder van 94 (inmiddels overleden), was al ‘erg geïnvalideerd’, liep door haar huis met een rollator en brak haar heup. ‘In het ziekenhuis stond er binnen een uur een orthopedisch chirurg aan haar bed, die kwam uitleggen hoe zij een kunstheup wilde plaatsen. Ik vroeg haar: mijn moeder is 94, heeft u enig idee hoe zij liep voordat zij viel?’
Spreken artsen hier elkaar dan niet op aan?
‘Welnee, de maatschap moet geld verdienen, dus niemand die zegt: mevrouw de orthopeed, met welke volslagen onzinnige zorg bent u bezig? Kunt u alstublieft naar de hele patiënt kijken in plaats van naar uw eigen portemonnee?’
Gek genoeg, zegt Reekers, zijn veel collega’s het met hem eens als hij ze hierover spreekt. ‘Komen ze met meer verhalen aan. Maar ze zitten midden in hun carrière, willen hoogleraar worden, zitten in een maatschap, ze willen geen gedoe. De harmonie moet blijven bestaan. De medische omerta! Daarom heb ik dit boek ook geschreven, om ook een stem te geven aan al die mensen die hun mond niet open durven te doen.’
De financiële prikkels werken ook door bij de artsenopleidingen, schrijft u.
‘Wij hadden op de afdeling op een gegeven moment meer artsen-in-opleiding rondlopen dan dat we taken voor ze hadden. Ik heb voorgesteld: laten we wat minder mensen opleiden, we leiden ze op tot werkloosheid. Er lopen honderden werkloze medisch specialisten rond die rond hun veertigste eindelijk klaar waren met hun opleiding en toen geen werk konden vinden. Een schandaal.’
Uw voorstel werd niet geaccepteerd?
‘Per arts-in-opleiding krijgt een ziekenhuis gemiddeld 122 duizend euro per jaar. Dus ja, opleiden is voor het ziekenhuis zeer lucratief. En die mensen gaan niet naar een plafond staren, die gaan poli’s doen, mensen zien, productie draaien.’