[Archive](https://archive.ph/PIJLM)
Diederik Gommers doet aangifte tegen Chemours: ‘Ik voel me schuldig tegenover mijn kinderen’
INTERVIEW – Diederik Gommers is ‘ziedend’. De arts, hoop in bange dagen tijdens de coronacrisis, kwam deze zomer tot het besef dat hij zijn kinderen in een gevaarlijke omgeving heeft laten opgroeien. Daarom doet hij met duizenden anderen aangifte tegen Chemours in Dordrecht. ,,Voor mij zijn de leidinggevenden daar niets beter dan criminelen. Ze wísten het gewoon.”
Daar lopen ze dan, te scharrelen op het erf. De vier kippen van de familie Gommers zorgden altijd voor een vers eitje bij het ontbijt, maar sinds kort belanden die eitjes in de schuur. ,,Het zijn er al dertig”, zegt Diederik Gommers, intensivecarearts in Rotterdam, BN’er sinds de coronacrisis maar in dit verhaal toch vooral omwonende van de Chemours-fabriek. ,,Ik heb geen idee wat we ermee moeten doen.”
Gommers en zijn vrouw kochten in 2004 een oude boerderij aan de rand van Wijngaarden, een dorp onder de rook van Dordrecht. Hun idylle. ,,Als je bij mij achter in de tuin zit, kijk je over de weilanden uit. Onze drie kinderen konden vrij buiten spelen. Als vader dacht ik echt dat ik iets goeds deed, dat ik hen gezond opvoedde.” En die scharrelkippen… ,,We waren altijd zo trots dat we eieren van eigen erf hadden. Die smaak, zo vers! We hadden ook schapen, peren en appels. We hebben zelfs nog een moestuin gehad, maar dat bleek te veel werk.”
De trots is omgeslagen in bange onzekerheid. Publicaties over Chemours en de gevolgen van de PFAS die het bedrijf verspreidde, zorgen dat hij inmiddels twijfelt aan zijn vertrouwde omgeving. ,,Het besef is doorgedrongen dat alles hier waarschijnlijk vervuild is. Ons [water,](https://archive.ph/WbZIa) de lucht, de grond waarop ik woon. Overal zit PFAS in.”
Neem de kippen. [NRC onderzocht vorige maand eieren van negen hobbyboeren](https://archive.ph/dB6TP) binnen een straal van 6 kilometer rond Chemours. Bij vijf boeren van wie de kippen buiten liepen bevatten de eieren meer PFAS dan Europese voedselnormen voorschrijven.
Appelsap
Ook Gommers woont binnen die straal, twintig jaar lang at hij eieren van eigen erf. Pas onlangs besefte de ic-arts wat dat betekent. ,,Ik geloofde het gewoon nooit, dat zo’n kip dan in de grond wroet, zo PFAS binnenkrijgt, en dat dan via het ei in ons lichaam terechtkomt.” Inmiddels gelooft hij het wel. ,,Onze appels brachten we altijd naar Culemborg, waar ze er appelsap van maakten. Heel leuk, in zo’n mooi pak. Daar waren we trots op. Maar nu denk ik: wat hebben we al die jaren gedaan?”
Chemours, vroeger Dupont, gebruikt bij de chemische productie al zes decennia PFAS, een verzamelnaam voor stoffen die niet van nature in het milieu voorkomen, niet afbreekbaar zijn en schadelijk kunnen zijn voor de gezondheid. Er zijn – naast de eieren – meer signalen dat rond de fabriek veel PFAS zijn achtergebleven. Zwemmen in sommige plassen wordt afgeraden, het eten van zelf gevangen vis en groenten uit eigen tuin ook.
Tv-programma Zembla zond deze zomer een reportage uit waarin gesuggereerd werd dat het bedrijf al heel lang op de hoogte was van het gevaar van PFAS, maar die kennis verzuimde te delen met de buitenwereld – iets wat deze krant eerder ook al onthulde.
De uitzending leidde tot een [massa-aangifte van 3500 buurtbewoners](https://archive.ph/9cZKP), bijeen gebracht door advocaat Bénédicte Ficq. Gommers is één van hen. ,,Zembla heeft heel mooi uitgezocht dat het willens en wetens gebeurd is. Proefdieronderzoek gaf Chemours al vroeg informatie waaruit bleek dat die PFAS echt schadelijk kan zijn. Voor de lever bijvoorbeeld, voor de kans op sommige kankersoorten, je afweersysteem.”
Gommers heft zijn handen ten hemel. ,,Ik kan er gewoon niet bij, dat je dat dan niet naar buiten brengt. Dat geld verdienen zó belangrijk is dat je willens en wetens je omgeving vergiftigt. Ik word daar echt ziedend van. Hoe kun je leiding geven aan zo’n bedrijf?”
Misdadig
De arts is stellig. Hij wil gerechtigheid, en wil daarvoor zijn bekendheid inzetten. ,,Ik vind het echt misdadig. Voor mij is er geen verschil met criminelen. Die leidinggevenden lezen toch ook dat kinderen in ongezond water hebben gezwommen? En dan ga je gewoon weer naar je werk en krijg je bonussen omdat je winst maakt. Ik begrijp dat echt niet.”
Over de situatie rond Chemours is lang niet alles duidelijk. Allereerst over de vervuiling zelf en de eventuele schuldvraag. Het bedrijf stapte in 2013 over op een PFAS-type dat voor zover bekend minder schadelijk is, en stelt dat het altijd binnen vergunningen opereerde. De overheid stelt mede daarom dat het moeilijk is om het bedrijf aan te pakken. Sluiting zou leiden tot forse schadeclaims.
Maar ondertussen, zegt Gommers, zijn er steeds meer data die aantonen dat er gezondheidsrisico’s zijn. ,,Tientallen jaren zijn er vervuilende stoffen verspreid, die zijn nog steeds in onze omgeving aanwezig. Dat is een beangstigend besef.”
.
Zo’n soort onderzoek moeten kunnen worden geregeld zou je zeggen?
‘De hoogleraar pleit voor een actievere overheid, die burgers veel beter informeert en beschermt. En hij wil meer onderzoek. ,,Eigenlijk zou je een groot bevolkingsonderzoek moeten houden, zodat je weet hoe slecht de situatie nou echt is. Gewoon bij iedereen in de omgeving het bloed afnemen.”
2 comments
[Archive](https://archive.ph/PIJLM)
Diederik Gommers doet aangifte tegen Chemours: ‘Ik voel me schuldig tegenover mijn kinderen’
INTERVIEW – Diederik Gommers is ‘ziedend’. De arts, hoop in bange dagen tijdens de coronacrisis, kwam deze zomer tot het besef dat hij zijn kinderen in een gevaarlijke omgeving heeft laten opgroeien. Daarom doet hij met duizenden anderen aangifte tegen Chemours in Dordrecht. ,,Voor mij zijn de leidinggevenden daar niets beter dan criminelen. Ze wísten het gewoon.”
Daar lopen ze dan, te scharrelen op het erf. De vier kippen van de familie Gommers zorgden altijd voor een vers eitje bij het ontbijt, maar sinds kort belanden die eitjes in de schuur. ,,Het zijn er al dertig”, zegt Diederik Gommers, intensivecarearts in Rotterdam, BN’er sinds de coronacrisis maar in dit verhaal toch vooral omwonende van de Chemours-fabriek. ,,Ik heb geen idee wat we ermee moeten doen.”
Gommers en zijn vrouw kochten in 2004 een oude boerderij aan de rand van Wijngaarden, een dorp onder de rook van Dordrecht. Hun idylle. ,,Als je bij mij achter in de tuin zit, kijk je over de weilanden uit. Onze drie kinderen konden vrij buiten spelen. Als vader dacht ik echt dat ik iets goeds deed, dat ik hen gezond opvoedde.” En die scharrelkippen… ,,We waren altijd zo trots dat we eieren van eigen erf hadden. Die smaak, zo vers! We hadden ook schapen, peren en appels. We hebben zelfs nog een moestuin gehad, maar dat bleek te veel werk.”
De trots is omgeslagen in bange onzekerheid. Publicaties over Chemours en de gevolgen van de PFAS die het bedrijf verspreidde, zorgen dat hij inmiddels twijfelt aan zijn vertrouwde omgeving. ,,Het besef is doorgedrongen dat alles hier waarschijnlijk vervuild is. Ons [water,](https://archive.ph/WbZIa) de lucht, de grond waarop ik woon. Overal zit PFAS in.”
Neem de kippen. [NRC onderzocht vorige maand eieren van negen hobbyboeren](https://archive.ph/dB6TP) binnen een straal van 6 kilometer rond Chemours. Bij vijf boeren van wie de kippen buiten liepen bevatten de eieren meer PFAS dan Europese voedselnormen voorschrijven.
Appelsap
Ook Gommers woont binnen die straal, twintig jaar lang at hij eieren van eigen erf. Pas onlangs besefte de ic-arts wat dat betekent. ,,Ik geloofde het gewoon nooit, dat zo’n kip dan in de grond wroet, zo PFAS binnenkrijgt, en dat dan via het ei in ons lichaam terechtkomt.” Inmiddels gelooft hij het wel. ,,Onze appels brachten we altijd naar Culemborg, waar ze er appelsap van maakten. Heel leuk, in zo’n mooi pak. Daar waren we trots op. Maar nu denk ik: wat hebben we al die jaren gedaan?”
Chemours, vroeger Dupont, gebruikt bij de chemische productie al zes decennia PFAS, een verzamelnaam voor stoffen die niet van nature in het milieu voorkomen, niet afbreekbaar zijn en schadelijk kunnen zijn voor de gezondheid. Er zijn – naast de eieren – meer signalen dat rond de fabriek veel PFAS zijn achtergebleven. Zwemmen in sommige plassen wordt afgeraden, het eten van zelf gevangen vis en groenten uit eigen tuin ook.
Tv-programma Zembla zond deze zomer een reportage uit waarin gesuggereerd werd dat het bedrijf al heel lang op de hoogte was van het gevaar van PFAS, maar die kennis verzuimde te delen met de buitenwereld – iets wat deze krant eerder ook al onthulde.
De uitzending leidde tot een [massa-aangifte van 3500 buurtbewoners](https://archive.ph/9cZKP), bijeen gebracht door advocaat Bénédicte Ficq. Gommers is één van hen. ,,Zembla heeft heel mooi uitgezocht dat het willens en wetens gebeurd is. Proefdieronderzoek gaf Chemours al vroeg informatie waaruit bleek dat die PFAS echt schadelijk kan zijn. Voor de lever bijvoorbeeld, voor de kans op sommige kankersoorten, je afweersysteem.”
Gommers heft zijn handen ten hemel. ,,Ik kan er gewoon niet bij, dat je dat dan niet naar buiten brengt. Dat geld verdienen zó belangrijk is dat je willens en wetens je omgeving vergiftigt. Ik word daar echt ziedend van. Hoe kun je leiding geven aan zo’n bedrijf?”
Misdadig
De arts is stellig. Hij wil gerechtigheid, en wil daarvoor zijn bekendheid inzetten. ,,Ik vind het echt misdadig. Voor mij is er geen verschil met criminelen. Die leidinggevenden lezen toch ook dat kinderen in ongezond water hebben gezwommen? En dan ga je gewoon weer naar je werk en krijg je bonussen omdat je winst maakt. Ik begrijp dat echt niet.”
Over de situatie rond Chemours is lang niet alles duidelijk. Allereerst over de vervuiling zelf en de eventuele schuldvraag. Het bedrijf stapte in 2013 over op een PFAS-type dat voor zover bekend minder schadelijk is, en stelt dat het altijd binnen vergunningen opereerde. De overheid stelt mede daarom dat het moeilijk is om het bedrijf aan te pakken. Sluiting zou leiden tot forse schadeclaims.
Maar ondertussen, zegt Gommers, zijn er steeds meer data die aantonen dat er gezondheidsrisico’s zijn. ,,Tientallen jaren zijn er vervuilende stoffen verspreid, die zijn nog steeds in onze omgeving aanwezig. Dat is een beangstigend besef.”
.
Zo’n soort onderzoek moeten kunnen worden geregeld zou je zeggen?
‘De hoogleraar pleit voor een actievere overheid, die burgers veel beter informeert en beschermt. En hij wil meer onderzoek. ,,Eigenlijk zou je een groot bevolkingsonderzoek moeten houden, zodat je weet hoe slecht de situatie nou echt is. Gewoon bij iedereen in de omgeving het bloed afnemen.”