Diep in de schulden, en toch de aandeelhouders trakteren: hoe kan het dat zulk gedrag slim is?

10 comments
  1. COLUMN
    KOEN HAEGENS

    **Diep in de schulden, en toch de aandeelhouders trakteren: hoe kan het dat zulk gedrag slim is?**

    Tot 1982 was het inkopen van eigen aandelen verboden in de Verenigde Staten. Door die truc neemt het aantal verhandelbare aandelen af. Wat overblijft wordt dan vanzelf meer waard en levert meer dividend op. Marktmanipulatie, luidde het oordeel.

    Zo bezien zijn de lievelingen van de Amsterdamse beurs op dit moment behoorlijk crimineel bezig. Chipmachinefabrikant ASML trekt maar liefst 9 miljard euro uit voor het aanschaffen van eigen aandelen. ING wil 3,6 miljard euro ‘teruggeven’ aan de kapitaalverschaffers. Ook bij Philips (1,5 miljard euro) en Shell (2 miljard) is het feest voor de aandeelhouders. Het kan de AEX, boven op de lage rente en de opkoopprogramma’s van de centrale banken, zomaar dat beslissende duwtje hebben gegeven waardoor zij woensdag voor het eerst in de geschiedenis door de grens van 800 punten brak.

    De autoriteiten zullen de Nederlandse multinationals er niet voor op hun dak krijgen. Toch geldt de terugkoopmode nog altijd als weinig fraai. Larry Fink, baas van de grootste vermogensbeheerder ter wereld Blackrock, spreekt in zijn brieven aan ceo’s al jaren schande van dit kortetermijndenken. Een bedrijf dat zijn geld uitgeeft aan eigen aandelen in plaats van investeringen – bijvoorbeeld in innovatie – krikt even de beurskoers op. Op de langere termijn holt het echter het verdienvermogen uit.

    Belangrijker nog zijn de risico’s voor de maatschappij. Al in 2019 zaten Nederlandse ondernemingen boven op een schuldenberg ter waarde van 166 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Dat was veel meer dan het gemiddelde in de eurozone van 105 procent. Waarom dat een probleem is, toonde vervolgens de coronacrisis. Er hoeft maar iets te gebeuren en een bedrijf komt in financieel zwaar weer terecht.

    Je zou denken dat geschrokken ondernemingen nu als de wiedeweerga hun financiële reserves aansterken, zoals de Groningse hoogleraar economie Dirk Bezemer voorstelt in zijn boek Een land van kleine buffers. Het omgekeerde is het geval. Neem KPN. Dat koopt voor 200 miljoen euro eigen aandelen in. Tegelijkertijd leent het miljarden van pensioenuitvoerder APG voor de aanleg van glasvezel.

    Inmiddels stellen in de Verenigde Staten enkele Democratische senatoren een belasting van 2 procent voor op ‘share buybacks’. Dat levert de schatkist geld op, maar het zal het terugkopen van eigen aandelen waarschijnlijk amper ontmoedigen. Het probleem is namelijk dat concerns als KPN volkomen rationeel handelen. Ondernemingen hebben op dit moment simpelweg niks te winnen bij hogere eigen buffers.

    Een stevige financiële reserve maakt een bedrijf misschien zelfs wel kwetsbaarder. Draait de economie goed, dan maakt extra geld op de plank ze een begeerlijke overnameprooi. Als er onverwachts een crisis losbarst, treedt de overheid op als ultieme verzekeraar. Dankzij de riante steunpakketten lag het aantal faillissementen tijdens de lockdowns nog lager dan in de vette jaren daarvoor.

    Diep in de schulden en toch cadeautjes uitdelen? Als een gezin in de bijstand het doet, noemen we ze achterlijk. Dat dit in het bedrijfsleven juist een slimme keuze is, toont vooral hoeveel er mis is met de huidige economische gang van zaken.

  2. Pfff… dat moralistische gedoe over schuld is zo contraproductief.

    Even een accounting/economie dingetje: al het geld dat iemand spaart, komt ergens anders in de boeken als schuld. Dat kan bij de bank zijn waar je het geld stalt, bij de bedrijven of overheden die het lenen, of bij jezelf in de vorm van een hypotheek, maar linksom of rechtsom: je kan niet met z’n allen tegelijkertijd meer sparen en minder lenen.

    Dus als je een stelling inneemt dat Groep X minder moet lenen, dan moet je je ook altijd afvragen wie dat geld dan wel moet lenen, of wie er minder moet gaan sparen. En daar komen veel Nederlanders in de knoop, want Sparen Goed, Lenen Slecht!

    En wat er ook nog gemist wordt, is dat het aanschaffen van eigen aandelen in feite een verkapte vorm is van dividend uitkeren (want belasting-technisch kan het volgens mij voordeliger zijn). En dan kan je niet blij zijn met deze manier van belastingontwijking (terecht), maar vindt ik het apart om nou principieel al te moeilijk te doen over het uitkeren van gemaakte winst.

  3. Er wordt hier voorbijgegaan aan het verschil tussen geld op de bank en de verhouding schuld/kapitaal.

    Een bedrijf dat geld op de bank heeft en geen goede investering (en) kan doen, heeft vervolgens een beperkte set mogelijkheden:
    1. Investeren op de aandelenmarkt of spaarrekening. Hier zullen aandeelhouderd niet blij mee zijn. Zij zouden dat geld beter kunnen investeren. Het is ook niet de core-business van een bedrijf om te investeren, maar dat is het wel van een investeerder.
    2. Schuld aflossen. Verhoogt de kredietwaardigheid van het bedrijf. Echter, hier zit een trade-off met het verwachte rendement op het eigen vermogen.
    3. Dividend uitkeren of opkopen van eigen aandelen. Hier zit financieringstechnisch niet veel verschil in. De marktwaarde van het bedrijf blijft in beginsel gelijk. Deze optie verlaagt het eigen vermogen van het bedrijf en kan leiden tot een verhoging van het rendement op eigen vermogen bij gelijkblijvende resultaten.

    Iede bedrijf zal hier eigen een afweging in maken en het opkopen van eigen aandelen is niet per se goed of slecht.

  4. Wat een kansloos artikel. Deze auteur begrijpt niet waar hij het over heeft. Als je aandelen terugkoopt hoef je het jaar daarop ook aan minder aandeelhouders dividend uit te betalen. Dan houdt een bedrijf meer geld over voor innovatie en wat hij allemaal nog meer belangrijk vindt. Dus hoezo holt het dan het verdienmodel uit?

    Daarnaast lopen aandeelhouders simpelweg risico door een aandeel te kopen. Het is niet raar dat ze daarvoor gecompenseerd worden. Simpel lesje finance zou wel handig zijn voor Koen.

  5. Persoonlijk volg ik twee bedrijven die worden opgenoemd, Shell en asml. Voor deze bedrijven is dit artikel flauwekul. Schuld is niet altijd maar iets vies. Asml had eind april een schuld van $4,45 miljard. Best veel natuurlijk. Maar ze hadden ook $4,66 op de bankrekening staan. Dus men heeft een positief saldo. Daarnaast hebben ze een orderboek van ergens in de €18 miljard openstaan en groeien ze als kool. Helemaal niks aan de hand dus. Ze hebben eigenlijk te veel poen en kopen daarom aandelen in.

    Shell had afgelopen kwartaal ~~$60~~ $65 miljard schuld en heeft in Q2 alleen al ongeveer $6 miljard afgelost hierop. Het aandelen inkoopprogramma van €2 miljard is hier dus ook maar bijzaak. Verder moet ik nog erbij zeggen dat in deze $60 miljard een flink stuk lease verplichtingen zitten verwerkt die als schuld op de balans staan dankzij IFRS 16.

  6. >Diep in de schulden en toch cadeautjes uitdelen? Als een gezin in de bijstand het doet, noemen we ze achterlijk. Dat dit in het bedrijfsleven juist een slimme keuze is, toont vooral hoeveel er mis is met de huidige economische gang van zaken.

    Ja je zou bijna denken dat een bedrijf en een gezin twee heel andere dingen zijn.

    Als ik 120 km/u rijden in een Golf zonder helm op? Als ik het op mijn fiets doe dan noemen ze me achterlijk.

  7. >Diep in de schulden en toch cadeautjes uitdelen? Als een gezin in de bijstand het doet, noemen we ze achterlijk. Dat dit in het bedrijfsleven juist een slimme keuze is, toont vooral hoeveel er mis is met de huidige economische gang van zaken.

    Ik heb ook een schuld van een paar ton met m’n hypotheek, en toch krijgt m’n neefje iedere verjaardag vijf euro.

    De ene schuld is de ander niet.

    >!grapje ik ben een millennial ik kan helemaal geen huis kopen!<

  8. Deze journalisten gedragen zich echt als een sportleek die vanop de piëdestal wel-eens-zal-zeggen-wat-er-fout-is-met-het-voetbal-van-vandaag. Totaal nutteloos artikel.
    Edit:fix autocorrectje

Leave a Reply