Γάζα: Όταν ο παραλογισμός παρουσιάζεται ως απόλυτα φυσιολογικός

by levante_s

4 comments
  1. Η παρουσίαση των γεγονότων στη Μέση Ανατολή με τους Παλαιστίνιους να εμφανίζονται πάντα ως επιτιθέμενοι, ως τρομοκράτες, και τους Ισραηλινούς να βρίσκονται σε άμυνα δεν είναι κάτι το νέο. Και ανάγει τις ρίζες του στη δεκαετία του 1970 με τις ένοπλες επιθέσεις των φενταγίν, και μετέπειτα στην 11η Σεπτεμβρίου, όταν πλέον ο δυτικός κόσμος απειλείται από ακραίες ισλαμιστικές οργανώσεις.

    Απλώς την περασμένη Κυριακή η επίθεση της Χαμάς έδωσε ένα καλό άλλοθι στο Ισραήλ αφενός για να ενισχύσει την προπαγάνδα του ότι οι Παλαιστίνιοι αν δεν είναι όλοι τρομοκράτες, τουλάχιστον υποστηρίζουν ένοπλες οργανώσεις, και αφετέρου να «νομιμοποιήσει» στα μάτια της δυτικής κοινής γνώμης ό,τι πράττει εδώ και δεκαετίες: την πολιτική του απαρτχάιντ που συνοδεύεται από καθημερινές διώξεις, δολοφονίες άμαχων Παλαιστινίων μέχρι βομβαρδισμούς κατοικημένων περιοχών. Αυτονόητη θεωρείται έτσι και η ισοπέδωση της Γάζας ακόμη και με βόμβες φωσφόρου, όπως συνέβη το 2009.

    Μια εβδομάδα μετά την επαίσχυντη ενέργεια της Χαμάς να δολοφονήσει άμαχους Ισραηλινούς, πολιτικοί ηγέτες, ειδήμονες και απλοί άνθρωποι επαναλαμβάνουν το κυρίαρχο αφήγημα για το νόμιμο δικαίωμα στην άμυνα του Ισραήλ. Και κανείς δεν θα είχε αντίρρηση αν αυτές οι φωνές που σήμερα διαμαρτύρονται και υπερασπίζονται παθιασμένα αρχές και αξίες, είχαν μια ανάλογη στάση όταν καθημερινά δολοφονούνταν από ισραηλινούς στρατιώτες, συνήθως ελεύθερους σκοπευτές, παιδιά Παλαιστινίων. Όταν η κατοχή στη Δυτική Όχθη και στη Λωρίδα της Γάζας εδώ και 75 χρόνια εξοντώνει ψυχές. Η υποκρισία περισσεύει.

    ​

    **Όταν ο θύτης εξισώνεται με το θύμα**

    Το 2004, μια έρευνα που πραγματοποιήθηκε από το Glasgow Media Group του Πανεπιστημίου της Γλασκόβης για την κάλυψη της δεύτερης intifada από το BBC κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η βρετανική κοινή γνώμη θεωρεί τους Παλαιστίνιους τρομοκράτες, ως επιτιθέμενους, διότι οι ειδήσεις από τη Μέση Ανατολή παρουσιάζονται με λανθασμένο τρόπο.

    Το ερώτημα είναι ποιο είναι το λάθος και πού οφείλεται.

    «Τα σχόλια είναι ελεύθερα, αλλά τα γεγονότα είναι ιερά», είχε αναφέρει ο C.P. Scott. Από τότε που ειπώθηκε, όμως, «κύλησε πολύ νερό στο αυλάκι» και σύγχρονοι επικοινωνιολόγοι επισημαίνουν πλέον ότι η αφήγηση των γεγονότων, ακόμη κι όταν είναι ξερή, ακόμη κι όταν επιχειρεί να παραμείνει ουδέτερη, επηρεάζεται από την επικοινωνιακή πολιτική του Μέσου και την ιδεολογία του συντάκτη, επενεργώντας θετικά ή αρνητικά στις διαθέσεις της κοινής γνώμης έναντι της μιας ή της άλλης πλευράς των αντιμαχόμενων.

    Με άλλα λόγια τα ΜΜΕ δίνουν πληροφορίες για ένα γεγονός υπό το πρίσμα ορισμένων αντιλήψεων, απόψεων και στερεότυπων που αντανακλούν μια σαφή ιδεολογική και πολιτική θέση η οποία αποτυπώνεται στην επικοινωνιακή πολιτική του Μέσου ή/και στον λόγο του ίδιου του πολεμικού ανταποκριτή.

    Ο κίνδυνος παραπληροφόρησης δεν προέρχεται μόνον από την αναπαραγωγή της προπαγάνδας, από την αποσιώπηση γεγονότων ή τη μονομερή παρουσίαση άλλων, αλλά και από τον τρόπο που παρουσιάζεται το θέμα από τα Μέσα, δηλαδή τις λέξεις που χρησιμοποιούνται για να περιγράψουν μια κατάσταση. Και οι ασάφειες στην αφήγηση της διένεξης Ισραηλινών-Παλαιστινίων έχουν ως συνέπεια ο παραλογισμός να παρουσιάζεται ως κάτι απόλυτα φυσιολογικό. Υπ’ αυτή την έννοια η γλώσσα είναι ιδεολογικό εργαλείο.

    Ο χαρακτηρισμός των αντιμαχόμενων με λέξεις όπως «μαχητές», «τρομοκράτες», «ισλαμιστές», «επιτιθέμενοι», «νόμιμα αμυνόμενοι» κατά το δοκούν επηρεάζουν τη στάση της διεθνούς κοινής γνώμης. Όταν κυρίαρχα δυτικά ΜΜΕ, αναφερόμενα στο παλαιστινιακό ζήτημα, ακόμη κι όταν αυτό καταλαμβάνει τις πρώτες θέσεις της ειδησεογραφίας, εμφανίζουν το Ισραήλ εσαεί ως «ένα κράτος που επιδιώκει την ειρήνη», ενώ κατά την αφήγηση της διένεξης, κάνουν λόγο για «κύκλο βίας», «συγκρούσεις ξέσπασαν…», χωρίς να υπενθυμίζουν τα αίτια και το background της σύγκρουσης, ποιος είναι ο επιτιθέμενος και ποιος ο αμυνόμενος, δίχως να αναφέρουν ιστορικά στοιχεία και ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών, που είναι απαραίτητα για την κατανόηση της κατάστασης στη Μέση Ανατολή, τότε εύλογα ο θύτης εξισώνεται με το θύμα ή, ακόμη χειρότερα, οι ρόλοι αντιστρέφονται.

    Κοντολογίς, η υποβάθμιση της ιστορίας, η αποσιώπηση και συχνά η αντιστροφή των δεδομένων, η ταύτιση της προπαγάνδας με την ειδησεογραφική κάλυψη, καθώς και η χρήση στερεότυπων δημιούργησαν το υπόβαθρο για να εκδηλωθεί η στάση των ίσων αποστάσεων και τελικά η ανοχή της δυτικής κοινής γνώμης για ό,τι συμβαίνει εδώ και πολλές δεκαετίες στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη, τη Δυτική Όχθη και τη Λωρίδα της Γάζας.

    ​

    **Οι σκόπιμες ασάφειες**

    Ενδεικτικά αναφέρω τον τρόπο κάλυψης της διαδήλωσης διαμαρτυρίας Παλαιστινίων το 2000, όταν η ισραηλινή αστυνομία άνοιξε πυρ εναντίον τους κατά την επίσκεψη του ισραηλινού πρωθυπουργού, Ariel Sharon στο Όρος του Ναού.

    Από τα 99 τουλάχιστον ρεπορτάζ που μεταδόθηκαν από τα αμερικανικά κανάλια CBS, ABC, NBC, από τις 28 Σεπτεμβρίου έως τις 2 Νοεμβρίου, σύμφωνα με το εναλλακτικό αμερικανικό δίκτυο ενημέρωσης Fair, μόνον τέσσερα έκαναν λόγο για την ισραηλινή κατοχή. Το NBC αναφέρθηκε σε «έκρηξη βίας μέσα στο Ισραήλ» και σε «παλαιστινιακές επιδρομές και αποκλεισμούς εναντίον του ισραηλινού στρατού στη Γάζα και στη Δυτική Όχθη», και το CBS μετέδωσε ότι «ισραηλινοί στρατιώτες δέχονται καθημερινές επιθέσεις και νιώθουν απομονωμένοι και υπό καθεστώς τρόμου».

    Αυτά τα τέσσερα αμερικανικά τηλεοπτικά δίκτυα δεν αναφέρονται στον αποκλεισμό και στις συνθήκες διαβίωσης στα κατεχόμενα ούτε στις απώλειες Παλαιστινίων από ισραηλινά πυρά. Κάτι ανάλογο συμβαίνει και σήμερα.

    Όποιος, από την άλλη, διαβάζει τον Τύπο μουσουλμανικών χωρών διαπιστώνει ότι στη Γάζα (όπως μέχρι πρόσφατα στο Αφγανιστάν και στο Ιράκ) οι απώλειες αμάχων σε στρατιωτικές επιχειρήσεις και σε βομβιστικές επιθέσεις, όπως και ο εποικισμός στα κατεχόμενα είναι σχεδόν καθημερινό φαινόμενο. Αρκεί να παρακολουθήσει κανείς την ενημερωτική ιστοσελίδα The Electronic Intifada, που αναφέρεται στα τεκταινόμενα στη Γάζα και στη Δυτική Όχθη ή την ισραηλινή εφημερίδα Haaretz.

    Στα δυτικά ΜΜΕ, όμως, οι απώλειες αποσιωπούνται ή δημοσιεύονται σε μονόστηλα, εάν τα θύματα είναι πολλά. Και αυτό δεν οφείλεται μόνο στην επιρροή που ασκεί το Ισραήλ στα κυρίαρχα ΜΜΕ, αλλά και στο γεγονός ότι οι απώλειες, καθότι σχεδόν καθημερινές, δεν αποτελούν πλέον είδηση.

    Το σημαντικότερο είναι ότι η αφήγηση γίνεται με τρόπο ασαφή που αφήνει κενά. Το BBC (14/05/2018) με αφορμή την έναρξη λειτουργίας της αμερικανικής πρεσβείας στην Ιερουσαλήμ ανέφερε ότι «σε συγκρούσεις στη Γάζα δεκάδες σκοτώθηκαν». Ποιοι, πώς και από ποιον σκοτώθηκαν; Είναι τυχαίο ότι χρησιμοποιήθηκε ο παθητικός χρόνος του ρήματος «σκοτώνω», για να παρουσιαστεί το θέμα;

    Το CNN International την ίδια ημέρα έκανε λόγο αόριστα για «θανάτους» στη διάρκεια συγκρούσεων. Αναλόγως πρόβαλαν την είδηση το NBC News, οι New York Times και τα περισσότερα διεθνή Μέσα. Τα στερεότυπα που έχουν κυριαρχήσει είναι ότι οι Παλαιστίνιοι, λόγω κουλτούρας και θρησκείας, είναι πολίτες δεύτερης κατηγορίας, «παιδιά ενός κατώτερου θεού», απάτριδες χωρίς δικαιώματα. Ότι «οι τρομοκράτες της Χαμάς στις επιθέσεις τους χρησιμοποιούν άμαχους ως ανθρώπινες ασπίδες για να επιτεθούν». Ότι οι νεαροί Παλαιστίνοι που διαδηλώνουν θέτουν σε κίνδυνο τη ζωή τους, όταν δεν υπακούουν στις εντολές ισραηλινών στρατιωτών. Κοντολογίς, «τα ’θελαν και τα ’παθαν».

    Όπως έδειξαν, όμως, οι τηλεοπτικές εικόνες στην περίπτωση των διαδηλώσεων διαμαρτυρίας για την έναρξη λειτουργίας της αμερικανικής πρεσβείας στην Ιερουσαλήμ, όπως και σε εκατοντάδες άλλες περιπτώσεις που αναφέρονται σε αντιδράσεις των Παλαιστινίων για τον εγκλωβισμό τους στα κατεχόμενα, συγκρούσεις δεν γίνονται. Ούτε πρόκειται για «εξεγέρσεις» για την κατάληψη κρατικών δομών, όρο που συχνά χρησιμοποιούν τα δυτικά Μέσα για να μεγεθύνουν τις αντιδράσεις των Παλαιστινίων ή να δικαιολογήσουν έμμεσα τα αντίποινα των Ισραηλινών.

    Οι Παλαιστίνιοι απλώς πετούν πέτρες από τη μια πλευρά ενός φράκτη, ενός τείχους που οικοδομήθηκε, όπως είναι γνωστό, από τους Ισραηλινούς, μετατρέποντας τη Γάζα σε φυλακή, και από την άλλη βρίσκεται ένας σύγχρονος στρατός με ακροβολισμένους ελεύθερους σκοπευτές και πάνοπλους στρατιώτες που προστατεύονται από άρματα μάχης και drones.

    Στην άνιση αυτήν αντιπαράθεση εκείνοι που χάνουν τη ζωή τους από τα πυρά Ισραηλινών, ελεύθερων σκοπευτών και drones, είναι στη μεγάλη πλειοψηφία άοπλοι Παλαιστίνιοι, συνήθως ανήλικα παιδιά που ζουν εγκλωβισμένα σε άθλιες συνθήκες λόγω της κατοχής και διαμαρτύρονται γιατί θέλουν να ζήσουν όπως κάθε ελεύθερος άνθρωπος. Να ζήσουν χωρίς να είναι εγκλωβισμένοι σ’ ένα κομμάτι γης για μια ολόκληρη ζωή.

  2. Άσχετα από το τι ακριβώς έγινε χθες, βάσει των όσων δήλωσε ο σύμβουλος/εκπρόσωπος, στα σοσιαλ μίντια, του Ισραήλ, το Ισραήλ δεν θα είχε κανένα πρόβλημα να βομβαρδίσει νοσοκομείο.

    Επίσης, σύμφωνα με τη ανάρτηση του αραβικού λογαριασμου του IDF στο twitter, το πανηγύρισαν κιόλας.

    Αυτό τα λέει όλα για το τι εστί Ισραήλ και ΟΛΟΙ οι υποστηρικτές του είναι υποστηρικτές γενοκτονίας.

  3. Αν θυμάμαι καλά στην αρχή της 2ης Ιντιφάντα ήταν ο θάνατος του μικρού Μοχάμεντ Αλ-Ντούρα απο πυρά Ισραηλινών. Στην αρχή το παραδέχτηκαν. Το 2005 αμφισβήτησαν τα πλάνα του κάμεραμαν του France2 που είχε καλυφθεί δίπλα στον πατέρα Τζαμάλ και το 12χρονο γιο του. Υποστηρίχθηκε πως ο μικρός δεν ήταν καν νεκρός καθώς και η προέλευση των πυρών. Το 2013 αμφισβήτησαν εκ νέου το γενονός ως προσπάθεια δυσφήμισης του Ισραήλ και όταν ο πατέρας και ένας δημοσιογράφος θέλησαν με εκταφή, εξέταση DNA και συμμετοχή στην έρευνα οι Ισραηλινοί δεν ασχολήθηκαν.

    Προφανώς αυτή είναι μια ιστορία απ’ τις πολλές αυτής της “διαμάχης”.

Leave a Reply