Nederlandse bioboer krijgt maar weinig Europese subsidie, tot ergernis van Europa

Copy-paste voor wie tegen een paywall aanloopt:

Nederlandse bioboer krijgt maar weinig Europese subsidie, tot ergernis van Europa

Nederland trekt veel minder Europese subsidie uit voor biologische landbouw dan andere EU-landen. Dat wekt ergernis bij de Europese Commissie, ook omdat ons land ver achterblijft bij doelen op het gebied van biologische landbouw.

Nederlandse bioboeren krijgen minder Europese subsidie dan hun collega’s uit andere Europese landen. Sterker nog: ze ontvangen ook nog eens minder steun dan hun gangbare collega’s in eigen land. Een biologische boer krijgt in Nederland gemiddeld 10 procent minder subsidie dan een niet-biologische boer met dezelfde hoeveelheid grond. Dat blijkt uit onderzoek van Investico voor Trouw en De Groene Amsterdammer.

EU-landen mogen deels zelf bepalen hoe ze de subsidies voor de agrarische sector verdelen. Nederland is het enige land dat geen speciale pot heeft voor biologische landbouw. De Europese Commissie zet hier vraagtekens bij, blijkt uit documenten die Investico in handen kreeg via een openbaarheidsverzoek. Ambtenaren van de Europese Commissie schreven deze zomer dat ze ‘niet overtuigd’ waren van de Nederlandse aanpak. Ze voerden ‘intern discussie over waarom Nederland zijn biologische ambitie niet wil vergroten’.

Aandeel biologische landbouw blijft achter
Het aandeel aan biologische landbouw blijft in Nederland dan ook ver achter bij zowel nationale als Europese doelen. Europa streeft ernaar dat in 2030 25 procent van de landbouwgrond biologisch wordt benut; Nederland heeft zich een percentage van 15 procent ten doel gesteld. Op dit moment blijft de teller in Nederland op 4 procent steken. Daarmee staat Nederland in de Europese achterhoede.

Nederland probeert de kritiek vooral te sussen, blijkt uit de opgevraagde stukken. Het beleid richtte zich in de afgelopen jaren vooral op ‘brede verduurzaming’, zegt een woordvoerder van het ministerie van het ministerie van landbouw, natuur en voedselkwaliteit (LNV) in een reactie. Zo konden ook gangbare bedrijven gebruik maken van ondersteuning om hun bedrijf duurzamer te maken.

De nadruk in Den Haag lag op de term ‘kringlooplandbouw’. Daarmee probeerde toenmalig minister Carola Schouten in 2018 tot vernieuwing en verduurzaming te komen. “Maar dat bleef een vaag begrip, terwijl bio veel concreter is”, zegt Robert Baayen, onderzoeker bij Wageningen University & Research (Wur) en voorheen ambtenaar bij LNV. “Zo werd biologische landbouw het ondergeschoven kindje.”

Nederland belooft beterschap
Het gebrek aan specifiek geld voor de biosector leidt er zelfs toe dat biologische boeren onder de streep minder subsidie krijgen dan hun gangbare collega’s. Investico berekende dat bioboeren in de periode van 2017 tot 2020 per hectare minder ondersteuning krijgen dan dat een gangbare boer gemiddeld ontvangt. Het gaat om een verschil van ongeveer tien procent, op basis van een steekproef met de helft van de Nederlandse biologische landbouwgrond. Betaalgegevens aan boeren die subsidieverstrekker Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) met Investico deelde, bevestigen deze berekeningen.

Nederland belooft intussen wel beterschap. De nationale doelstelling van 15 procent biologisch in 2030 komt bijvoorbeeld voort uit een nieuw actieplan van landbouwminister Piet Adema. LNV kiest ook bij de verdeling van Europees geld nadrukkelijker voor biologisch, geeft een woordvoerder aan. Biologische boeren krijgen vanaf dit jaar ‘automatisch’ de hoogste premie binnen de duurzaamheidssubsidies van het Europese landbouwgeld, de zogeheten ecoregeling. Al blijft het zo dat óók gangbare boeren daarvoor in aanmerking komen. Er komt dus nog altijd geen apart potje, zoals in alle andere EU-landen.

Dat geld is volgens Baayen wel nodig. “Doordat biologische boeren minder opbrengst hebben dan gangbare agrariërs, hebben ze die steun juist extra hard nodig”, benadrukt hij. Bovendien kost ook de overstap van gangbaar naar biologisch veel geld. Boeren kunnen in de regel pas na twee jaar hun producten verkopen onder het label biologisch. In die twee jaar maken ze wel al extra kosten. Ook voor die omschakeling heeft Nederland als een van de weinige Europese landen geen subsidieregeling.

by LindavL