# Transitie maakt energie niet goedkoper, maar juist flink duurder
**Hoewel de kosten voor energie uit wind en zon dalen, leidt de energietransitie niet tot lagere, maar juist hogere kosten. Consumenten en bedrijven gaan dit decennium 92 procent meer betalen voor elektriciteit en aardgas.**
*Bard van de Weijer*
*13 november 2023, 05:00*
In de tien jaar daarna stijgt de energierekening nog eens met bijna eenderde, blijkt uit berekeningen van PwC op verzoek van de Volkskrant. De totale rekening voor gas en stroom (inclusief bedrijven) bedraagt in 2030 43 miljard euro, tegen 22 miljard in 2020. Tien jaar later is dit bedrag opgelopen tot 56 miljard euro.
Vooral elektriciteit drukt zwaar op de portemonnee: dit komt niet alleen doordat het verbruik stijgt, maar ook de kosten voor opwekking. Aardgas wordt zelfs nog duurder, maar doordat hiervan steeds minder wordt gebruikt, zal de absolute kostenstijging lager zijn.
Dat juist elektriciteit veel duurder wordt is opmerkelijk, omdat Nederland steeds meer groene stroom produceert. Elektriciteit uit wind of zon is per kilowattuur goedkoper en tegen het einde van het decennium zal naar verwachting 70 procent van de stroomvoorziening groen zijn.
Maar, zegt energiespecialist Rutger Bots van PwC, een deel van de elektriciteit wordt ook dan nog geproduceerd met gascentrales. Op momenten dat die straks draaien, zal stroom extreem duur zijn, vanwege hogere kosten voor aardgas en CO2.
**Over de auteur**
Bard van de Weijer is economieredacteur van de Volkskrant en specialist op het gebied van de energietransitie. Hij richt zich op de vraagstukken waar consumenten, bedrijven en overheden voor staan.
**Laatste stukje op gas**
Zelfs als centrales deels draaien op groene waterstof, zoals sommige energiebedrijven van plan zijn, zal de stroom duur betaald worden, omdat groene waterstof voorlopig schaars en kostbaar is. Daarnaast moeten gascentrales ook in de lucht gehouden worden op momenten dat ze niet nodig zijn. ‘Het laatste stukje op gas zal heel duur zijn’, zegt Bots. ‘Dat zien we terug op de rekening.’
Verder stijgen de transportkosten, doordat Nederland zijn elektriciteitsnetten verzwaart. Dit kost jaarlijks miljarden. Al is de relatieve stijging beperkt: netwerkkosten maken straks 31 procent van het totaal uit, tegen 26 nu. Verder verdubbelen de belastingen naar verwachting van 10 miljard euro naar 20 miljard in 2040. PwC zegt zich bij de berekeningen te baseren op openbare bronnen als het Planbureau voor de Leefomgeving en het CBS.
Paul Nillesen, partner en energiespecialist bij PwC, vindt dat nu te vaak een te rooskleurig beeld wordt geschetst over de kosten. ‘De energietransitie is noodzakelijk en biedt kansen, maar we hebben dit niet zomaar even gedaan. De kosten zijn hoog en het gaat nog decennia duren. Daar mag de politiek wel wat duidelijker over zijn.’
**Draagvlak bedreigd**
Met name over de vraag wie gaat betalen. Als dit louter via de energierekening gebeurt, zullen vooral burgers met beperkte financiële middelen zwaar getroffen worden. Dat kan gevolgen hebben voor het draagvlak, stelt Nillesen. Inmiddels klinken her en der al geluiden dat het wel een tandje minder mag. ‘Terwijl het echt lastige deel nog moet komen. Het is nu pas windkracht drie waar we tegenin fietsen.’
Volgens Nillesen zouden de vaste kosten van de energietransitie, zoals aanleg en onderhoud van het stroomnet, uit de Rijksbegroting of het Klimaatfonds van 35 miljard euro moeten komen. Het verbruik kan wat PwC betreft wel via de rekening. Burgers en bedrijven hebben daar immers invloed op en prijsprikkels leiden tot energiebesparing. Nillesen: ‘Dat heeft de energiecrisis vorig jaar laten zien.’
Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat zegt de cijfers niet te kunnen duiden omdat het de achterliggende aannames niet kent. Het wijst erop dat elektrificatie leidt tot efficiënter energieverbruik, door bijvoorbeeld warmtepompen en e-auto’s. ‘Daarnaast hangt veel af van toekomstige keuzes, bijvoorbeeld over de invulling van de energiebelasting.’
Het kabinet zegt in het Nationaal Plan Energiesysteem nadrukkelijk rekening te houden met betaalbaarheid en haalbaarheid van de energietransitie.
Groene energie is toch ook niet bedoeld als goedkoper alternatief, wie loopt er mee te koop dat het goedkoper is? Het “ouderwetse” grijze stroom was sowieso veel te goedkoop (voor NL) door Groningen, en het negeren van negatieve externe effecten die niet in de prijs zitten. Als je het mij vraagt corrigeert de markt zich juist nu eindelijk (los van Rusland/Oekraïne oorlog)
Goh, wie had er exact gedacht dat energie goedkoper zou worden dan?
Het doel is toch ook nooit geweest om het goedkoper te maken? Het doel is om het schoner te maken.
Maybe not if we’re talking just the supply but if you consider the carbon tax factories have to pay and the cost of environmental damage from pollution, then green energy would be the cheaper option.
Het ophogen en versterken van dijken is ook niet bepaald gratis
Oké, dus gas wordt duurder en op de een of andere manier is dat de schuld van de energietransitie? Ik vind het een beetje een flutartikel.
Uit het artikel blijkt vooral dat aardgas steeds duurder zal worden. Zonder transitie zouden we dus just nog (veel) duurder uit zijn. Tegenovergestelde van wat de titel suggereert dus.
Uit het artikel blijkt vooral dat aardgas steeds duurder zal worden. Zonder transitie zouden we dus just nog (veel) duurder uit zijn. Tegenovergestelde van wat de titel suggereert dus.
9 comments
# Transitie maakt energie niet goedkoper, maar juist flink duurder
**Hoewel de kosten voor energie uit wind en zon dalen, leidt de energietransitie niet tot lagere, maar juist hogere kosten. Consumenten en bedrijven gaan dit decennium 92 procent meer betalen voor elektriciteit en aardgas.**
*Bard van de Weijer*
*13 november 2023, 05:00*
In de tien jaar daarna stijgt de energierekening nog eens met bijna eenderde, blijkt uit berekeningen van PwC op verzoek van de Volkskrant. De totale rekening voor gas en stroom (inclusief bedrijven) bedraagt in 2030 43 miljard euro, tegen 22 miljard in 2020. Tien jaar later is dit bedrag opgelopen tot 56 miljard euro.
Vooral elektriciteit drukt zwaar op de portemonnee: dit komt niet alleen doordat het verbruik stijgt, maar ook de kosten voor opwekking. Aardgas wordt zelfs nog duurder, maar doordat hiervan steeds minder wordt gebruikt, zal de absolute kostenstijging lager zijn.
Dat juist elektriciteit veel duurder wordt is opmerkelijk, omdat Nederland steeds meer groene stroom produceert. Elektriciteit uit wind of zon is per kilowattuur goedkoper en tegen het einde van het decennium zal naar verwachting 70 procent van de stroomvoorziening groen zijn.
Maar, zegt energiespecialist Rutger Bots van PwC, een deel van de elektriciteit wordt ook dan nog geproduceerd met gascentrales. Op momenten dat die straks draaien, zal stroom extreem duur zijn, vanwege hogere kosten voor aardgas en CO2.
**Over de auteur**
Bard van de Weijer is economieredacteur van de Volkskrant en specialist op het gebied van de energietransitie. Hij richt zich op de vraagstukken waar consumenten, bedrijven en overheden voor staan.
**Laatste stukje op gas**
Zelfs als centrales deels draaien op groene waterstof, zoals sommige energiebedrijven van plan zijn, zal de stroom duur betaald worden, omdat groene waterstof voorlopig schaars en kostbaar is. Daarnaast moeten gascentrales ook in de lucht gehouden worden op momenten dat ze niet nodig zijn. ‘Het laatste stukje op gas zal heel duur zijn’, zegt Bots. ‘Dat zien we terug op de rekening.’
Verder stijgen de transportkosten, doordat Nederland zijn elektriciteitsnetten verzwaart. Dit kost jaarlijks miljarden. Al is de relatieve stijging beperkt: netwerkkosten maken straks 31 procent van het totaal uit, tegen 26 nu. Verder verdubbelen de belastingen naar verwachting van 10 miljard euro naar 20 miljard in 2040. PwC zegt zich bij de berekeningen te baseren op openbare bronnen als het Planbureau voor de Leefomgeving en het CBS.
[Foto – ENERGIEREKENING FORS HOGER DoOR ENERGIETRANSITIE](https://img.volkskrant.nl/5908f36dc61f1394801fa1c19623b682524aac78/transitie-maakt-energie-niet-goedkoper-maar-juist-flink-duurder.webp)
Paul Nillesen, partner en energiespecialist bij PwC, vindt dat nu te vaak een te rooskleurig beeld wordt geschetst over de kosten. ‘De energietransitie is noodzakelijk en biedt kansen, maar we hebben dit niet zomaar even gedaan. De kosten zijn hoog en het gaat nog decennia duren. Daar mag de politiek wel wat duidelijker over zijn.’
**Draagvlak bedreigd**
Met name over de vraag wie gaat betalen. Als dit louter via de energierekening gebeurt, zullen vooral burgers met beperkte financiële middelen zwaar getroffen worden. Dat kan gevolgen hebben voor het draagvlak, stelt Nillesen. Inmiddels klinken her en der al geluiden dat het wel een tandje minder mag. ‘Terwijl het echt lastige deel nog moet komen. Het is nu pas windkracht drie waar we tegenin fietsen.’
Volgens Nillesen zouden de vaste kosten van de energietransitie, zoals aanleg en onderhoud van het stroomnet, uit de Rijksbegroting of het Klimaatfonds van 35 miljard euro moeten komen. Het verbruik kan wat PwC betreft wel via de rekening. Burgers en bedrijven hebben daar immers invloed op en prijsprikkels leiden tot energiebesparing. Nillesen: ‘Dat heeft de energiecrisis vorig jaar laten zien.’
Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat zegt de cijfers niet te kunnen duiden omdat het de achterliggende aannames niet kent. Het wijst erop dat elektrificatie leidt tot efficiënter energieverbruik, door bijvoorbeeld warmtepompen en e-auto’s. ‘Daarnaast hangt veel af van toekomstige keuzes, bijvoorbeeld over de invulling van de energiebelasting.’
Het kabinet zegt in het Nationaal Plan Energiesysteem nadrukkelijk rekening te houden met betaalbaarheid en haalbaarheid van de energietransitie.
https://1ft.io/proxy?q=https%3A%2F%2Fwww.volkskrant.nl%2Feditie%2F20231113%2Ftransitie-maakt-energie-niet-goedkoper-maar-juist-flink-duurder~be6f84a1b%2F
Groene energie is toch ook niet bedoeld als goedkoper alternatief, wie loopt er mee te koop dat het goedkoper is? Het “ouderwetse” grijze stroom was sowieso veel te goedkoop (voor NL) door Groningen, en het negeren van negatieve externe effecten die niet in de prijs zitten. Als je het mij vraagt corrigeert de markt zich juist nu eindelijk (los van Rusland/Oekraïne oorlog)
Goh, wie had er exact gedacht dat energie goedkoper zou worden dan?
Het doel is toch ook nooit geweest om het goedkoper te maken? Het doel is om het schoner te maken.
Maybe not if we’re talking just the supply but if you consider the carbon tax factories have to pay and the cost of environmental damage from pollution, then green energy would be the cheaper option.
Het ophogen en versterken van dijken is ook niet bepaald gratis
Oké, dus gas wordt duurder en op de een of andere manier is dat de schuld van de energietransitie? Ik vind het een beetje een flutartikel.
Uit het artikel blijkt vooral dat aardgas steeds duurder zal worden. Zonder transitie zouden we dus just nog (veel) duurder uit zijn. Tegenovergestelde van wat de titel suggereert dus.
Uit het artikel blijkt vooral dat aardgas steeds duurder zal worden. Zonder transitie zouden we dus just nog (veel) duurder uit zijn. Tegenovergestelde van wat de titel suggereert dus.