Offline zijn is een luxe die niet iedereen aandurft

by Chronicbias

7 comments

  1. [archive](https://archive.ph/uSbmw)

    **Offline zijn is een luxe die niet iedereen aandurft**

    Hypernerveuze samenleving – Werknemers zitten lang achter een scherm, ook in hun eigen tijd. Zo lang dat ze er vaak verslaafd aan raken. Of overprikkeld: het ziekteverzuim wegens psychische klachten stijgt snel. „Ik ben altijd online.”

    Jemig, ik greep net naar mijn telefoon”, zegt Ansgar (26). Het is zo’n automatisme om het schermpje te checken als er even een moment rust is, dat hij was vergeten dat zijn smartphone ergens anders ligt. Hij dacht dat hij hem kwijt was. Oh nee, bedacht hij toen, zijn telefoon ligt in een kluis bij de ingang.

    Ansgar zit deze dinsdagavond in de Posthoornkerk in Amsterdam. Het is stil maar de kerk zit vol. Aan lange tafels zitten bijna tweehonderd jonge mensen te schrijven. Met de hand. Op papier. Ze schrijven een brief aan zichzelf, want dat is de opdracht. Hun telefoons liggen achter slot en grendel in een kluis. Ach wat leuk, zegt Ansgars buurvrouw als er na driekwartier weer gepraat mag worden. „Je hebt een brief aan jezelf over tien jaar geschreven. Wat mooi.”

    „En hoe voelt het om even te reflecteren, zo zonder een scherm?”, vraagt de avondleider op het podium, in het Engels. De aanwezigen knikken tevreden. Hij somt de redenen voor deze offline-avond op: „We brengen te veel tijd door op onze telefoons. We remmen niet af, we zijn gehaast. We lezen niet, reflecteren niet.” Straks gaan ze knutselen.

    Ansgar is softwaredeveloper, zijn vriendin Deborah, naast hem, studeert nog. Ze wonen in Utrecht en hebben zijn moeder, Corinna, de ‘Offline-avond’ gegeven voor haar 61e verjaardag. Ze vormen, als familie, een uitzondering vanavond. De meeste deelnemers zijn vrouwen tussen de 25 en 40 jaar.

    Digitale detox, een paar uur je telefoon wegleggen en je bezighouden met iets anders, is een groeiende markt. Drie keer per maand organiseert de Offline Club bijeenkomsten waar mensen komen die een paar uur lang verplicht willen worden niet op een scherm te kijken. Telefoonverslaving is niet iets Nederlands, blijkt in de Posthoornkerk. De helft van de aanwezigen is expat.

    **Bron van onrust**

    Digitale verslaving is overal te zien. Op straat, op het perron, in de trein. Naast het sportveld, bij het schoolplein, in de speeltuin. Overal zijn reizigers, ouders en jongeren die onafgebroken naar hun telefoon kijken.

    Tegelijk hebben velen het gevoel ‘altijd aan te staan’ en ze hebben daar last van. Dat digitale detox ĂŒberhaupt nodig is, is een teken aan de wand, zegt coach Esther Stevens die werkgevers en werknemers adviseert over beperking van stress en werkdruk. „Ik zie Ă©Ă©n emotie, bij alle mensen die lijden onder het gevoel altijd ‘aan’ te moeten staan: angst. Angst om iets te missen. Angst om niet te voldoen aan wat ĂĄnderen verwachten.” Bovendien, zegt zij, is het in de westerse samenleving gebruikelijk om voor elk verondersteld probleem meteen een oplossing te zoeken. „Dus komt er een training, een app, een diagnose.”

    Stevens spreekt mensen die „passief eindeloos zitten te scrollen op hun telefoon. Ze worden er murw van. En dan hebben ze achteraf spijt dat ze zo veel tijd eraan hebben verspild.” Eigenlijk, vindt Stevens, moet „iedereen zich een paar vragen stellen. Wat gebeurt hier? Hoe ga ik ermee om? En welke oplossing ligt binnen handbereik?”

    Haar grootste zorg is dat er te weinig Ă©cht wordt gecommuniceerd, wat ze ziet in veel organisaties. „Wel veel elektronisch verkeer maar weinig echte gesprekken. Praat met elkaar, kijk elkaar in de ogen. Maak echt contact met de ander. Dat zijn we door alle apps, emails en sociale media verleerd.”

    **Tap out**

    Afgelopen zomer lanceerde een student van de TU Delft de ‘tap-out’ – een klein apparaat waarmee je al het online-verkeer in de smartphone kunt uit (en aan) zetten. De Brits-Nederlandse Mike Cooper (62), communicatie-adviseur en schrijver van onder meer jaarverslagen, gebruikt het al. Hij heeft hem thuis aan de spiegel hangen. „Ik moet er fysiek heenlopen, om mijn apps te blokkeren. Dat is al fijn, dat het niet via een app gaat.”

    Hij vond dat hij te veel op zijn telefoon zat – „dat was wel zeven uur per dag!” – en begon daar van te balen. „Dan keek ik weer naar mijn schaakspel, de financiĂ«le markten, mijn NYT-puzzels, het nieuws, sociale media. Het ging maar door.” Met de tap-out zorgt Cooper dat alle apps, behalve WhatsApp en zijn bank-app, tijdelijk worden geblokkeerd.

    Hij kan zelf toch ook zonder telefoon naar buiten? Cooper: „Nee. Ik betaal met de telefoon, dat ben ik gewend. En ik moet bereikbaar zijn voor mijn gezin.” Het valt hem op dat zijn generatie net zo verslaafd is aan de telefoon als jongere generaties. Of misschien wel meer. „Ons jongste kind, van achttien, is kritischer over ons schermgebruik dan andersom.”

    Toch lijken ook veel twintigers en dertigers er dagelijks mee te worstelen. Daarom slaan de digitale detoxavonden zo aan. In de Posthoornkerk vertellen jonge professionals dat ze nooit „gewoon stil zitten, alleen of samen met iemand, met het ongemak van stilte”. Voordat ze gaan slapen, scrollen ze nog even door sociale media en als ze wakker worden, grijpen ze meteen hun telefoon en scrollen ze door de nieuwste berichten en posts. „Het is ook zo ontworpen dat je blíjft kijken. Maar ik wil dat niet”, zegt Anastassia Vivenco (35) uit Chili, die sinds zeven jaar in Nederland woont en nu haar proefschrift afrondt. Behalve dit offline knutselen houdt ze met collega’s op de universiteit weleens offline ‘crafternoons’, al is het „moeilijk om af te spreken met alle volle agenda’s”.

    **Offline zijn is een luxe**

    Sofia zit naast haar te knutselen, zij studeerde sociologie en doet marktonderzoek bij digitaal marketingbedrijf JDP. Ze test producten voor onder andere Douwe Egberts en Pickwick. Voor haar werk is ze voortdurend online, vertelt ze. Om uit te rusten leest ze het liefst een boek. Via een offline-boekenuitwisselingsdag stuitte ze op deze offline-avond. „Ik vind het heerlijk om zo te knutselen. Inmiddels is offline-zijn een luxe.”

    Tegenover hen zit Jennifer, begin dertig, die jurist is bij een voedingsconcern. Zij is vrijwilliger bij de Offline Club omdat ze „altijd online is”. Ze probeert haar online-aanwezigheid te beperken. Door bijvoorbeeld nĂ­Ă©t te chatten via WhatsApp maar alleen nog functionele afspraken te maken via de app.

    Knutselen en schrijven kan toch ook thuis? Jawel, zegt Jennifer, ze maakt er met vriendinnen in de herfst altijd een moodboard, die ze ophangt, en nu heeft ze een droomboek gevuld met dromen waar ze elke dag in kijkt.

    Waarom geld betalen om met tweehonderd man naar een kerk te gaan? Nou, zegt Josien (48), die projectmanager is bij Booking.com, „thuis ben je toch geneigd naar de iPad te grijpen of naar een Netflix-serie”. Hier kan dat niet.

  2. >Stevens spreekt mensen die „passief eindeloos zitten te scrollen op hun telefoon. Ze worden er murw van. En dan hebben ze achteraf spijt dat ze zo veel tijd eraan hebben verspild.

    Ik voel me betrapt. Tot morgen iedereen!

  3. Ik weet nog wel toen ik offline was, toen speelde ik nog buiten met vrienden die ook offline waren, de hele beschaving was al 6000 jaar offline

  4. Vriend van me staat tegenwoordig een half uur eerder op. Die tijd scrolt hij weg op Insta.

  5. Ik zat laatst met mijn gezin naast een ander gezin bij een vorm van entertainment. De pauze werd bij dat gezin geconsumeerd op een beeldschermpje. Iedereen z’n eigen. Ik denk dat de jongste iets van 10 was, de oudste 14 en de moeder iets van 35-40. De enige interactie die er was, was een grappig filmpje op snapinstatokbook.

  6. Ik ben meerdere dagen per week offline bij keuze, vind het heerlijk maar zou er oncomfortabel (voor een periode ten minste) mee zijn als het permanent is.

  7. >Voordat ze gaan slapen, scrollen ze nog even door sociale media en als ze wakker worden, grijpen ze meteen hun telefoon en scrollen ze door de nieuwste berichten en posts.

    Vooral het wakker worden herken ik, omdat ik mijn telefoon gebruik als wekker. Ik wil hier graag vanaf, maar heb moeite met het vinden van een goede wekker.

    Een wakeup light is geen optie, door het licht stoor ik mijn partner die soms wat later op moet staan dan ik. Een wekker die een klereherrie maakt is dus ook geen goed idee. Ik zou graag een wekker willen die rustig opbouwt qua geluid, zoals m’n telefoon, zodat ik er wel wakker van kan worden maar mijn partner niet bruut gestoord wordt. En ik wil graag twee wekkers kunnen zetten, ik wil nog wel eens de wekker met mijn slaaphoofd uitzetten om weer verder te slapen terwijl ik er eigenlijk uit moet.

    Iemand een tip?

Comments are closed.