Viroloog Marc Van Ranst (KU Leuven) en viroloog Marjolein Kikkert (LUMC / Universiteit Leiden) leggen tegenover EenVandaag uit waar het risico zit én op welke plek in het vliegtuig je de minste kans loopt om ziek te worden.
Hoe raak je besmet tijdens een vlucht?
Een virus verspreidt zich voornamelijk via piepkleine druppeltjes in de lucht wanneer iemand hoest of niest. In de buitenlucht verdunnen deze druppeltjes razendsnel, maar in een afgesloten ruimte adem je ze sneller in.
Toch hoef je niet bang te zijn dat één zieke passagier de hele cabine aansteekt. Van Ranst legt uit dat de luchtverversing in een vliegtuig namelijk per zone werkt: “Je ademt dezelfde lucht in van je eigen rij, de rij voor je en de rij achter je. En daar zitten de mensen die je kunnen infecteren.” Pas wanneer je heel dicht op een besmet persoon zit, neemt je risico dus toe.
Niet elke maatschappij ververst evenveel
Vliegtuigen beschikken over geavanceerde filtersystemen om de lucht in de cabine te verversen, maar hierin zit wel verschil per maatschappij. Luchtverversing kost brandstof en geld. Van Ranst wijst er bij EenVandaag op dat goedkopere luchtvaartmaatschappijen de lucht in de cabine soms wat minder frequent verversen dan duurdere maatschappijen. Bij een mindere verversingsgraad kan de concentratie van virusdeeltjes in de cabine tijdelijk hoger worden.
Waarom de raamstoel de veiligste keuze is
Wil je de kans op een besmetting zo klein mogelijk houden? Van Ranst adviseert om bij het boeken of inchecken te kiezen voor een stoel aan het raam. Daar profiteer je van twee grote voordelen:
Verse lucht als eerste: In de meeste vliegtuigen stroomt de vers gefilterde lucht aan de zijkanten (bij het raam) als eerste de cabine binnen.Minder contactmomenten: Bij de raamstoel kom je tot wel vijf keer minder in contact met medepassagiers dan aan het gangpad, waar voortdurend mensen langs lopen op weg naar het toilet of de boordcrew passeert.
De psychologie van de cabine: Waarom we volgens wetenschappers zo snel overprikkeld raken in het vliegtuig | Gezondnu
Droge slijmvliezen en neusademhaling
Naast de aanwezigheid van virussen speelt de luchtvochtigheid in een vliegtuig een grote rol. De cabinelucht is erg droog, waardoor je slijmvliezen sneller uitdrogen. En droge slijmvliezen maken je simpelweg vatbaarder voor binnendringende ziekteverwekkers.
Een eenvoudige, maar effectieve tip van Van Ranst: adem zoveel mogelijk door je neus. “Wanneer je door je mond ademt, dan kan je wat makkelijker besmet worden,” legt hij uit aan EenVandaag. In de neus zitten trilhaarcellen die virussen en bacteriën opvangen voordat ze je longen of keel bereiken.
Slapen in het vliegtuig: slim of niet?
Over het effect van slapen tijdens een vlucht geven de experts aanvullende inzichten:
Minder afweerreflexen: Als je wakker bent, draai je onwillekeurig je hoofd weg wanneer iemand in je buurt hoest of niest. Van Ranst merkt op dat je deze reflex mist wanneer je slaapt.Geef je immuunsysteem rust: Aan de andere kant benadrukt viroloog Marjolein Kikkert tegenover EenVandaag het belang van rust: vliegen, vroeg opstaan en wachten op het vliegveld vragen veel van je lichaam. Even slapen is goed voor je immuunsysteem en helpt te voorkomen dat je extra vatbaar wordt voor infecties.Hoe groot is het risico nu echt?
Hoewel een vliegtuig soms voelt als een broeinest van bacteriën, valt het reële risico volgens Kikkert erg mee. Het risico om in een vliegtuig verkouden te worden is vergelijkbaar met een avondje in een volle bioscoopzaal of een verblijf op een cruiseschip. Met slimme keuzes – zoals een raamstoel, door je neus ademen en voldoende rusten – verklein je dat risico nog verder.