HiVisit DALI Benelux HQ en de DALI Phantom Cinema Room

Onlangs mocht ik op uitnodiging van DALI Benelux het vernieuwde kantoorpand mogen bewonderen. Ik kwam niet zozeer voor de vele werkplekken, de vergaderruimte, de opslag, maar voornamelijk voor de drie gloednieuwe demoruimtes en dan specifieke voor de Phantom Cinema Room met maar liefst 21 bioscoopstoelen.

Demoruimtes zijn voor een luidsprekermerk als DALI haast een must en aangezien DALI Benelux tevens distributeur is van Bluesound, NAD en PSB, was de behoefte om het hele arsenaal te kunnen presenteren altijd al aanwezig. Dat soort ruimtes zijn dan tevens ideaal voor events om een nieuwe luidsprekerlijn te introduceren, op een gecontroleerde plek perspresentaties te houden, dealers uit te nodigen en trainingen te geven. Maar bovenal, je zorgt ervoor dat iedereen in het bedrijf weet en hoort wat het bedrijf uitdraagt en in zijn mars heeft. Voor mij was het gelijk een goed moment om te bepalen waar de door mij geteste Epikore 3 in relatie met de rest van het DALI-spectrum staat en wat hiervan is afgeleid.

Huiskamerdemoruimte

De ruimtes hebben niet echt specifieke namen, maar in de ruimte die veel weghad van een grote huiskamer mocht ik een paar modellen van de nieuwe Sonik-lijn beluisteren. In de review van René van Es van de modellen 1 en 3 heb je al kunnen lezen dat dit een vervangende lijn is van de populaire Oberon-lijn en bijzonder goed klinkt, zelfs als je de lage prijs buiten beschouwing laat.

Na het zelf ervaren van de Sonik, waaronder deze DALI Sonik 7, kan ik me niet anders voorstellen dan dat deze Sonik-lijn nog populairder gaat worden dan de Oberon. Alle modellen uit de serie, zeven stuks maar liefst, waren overigens aanwezig. Even wisselen in eenzelfde opstelling is hier dus perfect uit te voeren.

Kore-demoruimte

Nogmaals, ook hier is het de naam die ik er zelf aan geef, maar als je twee DALI Kore vloerstaanders zo opgesteld ziet staan in een prachtige omgeving die rust en stijl uitdraagt, kun je er ook niet omheen. Deze luidsprekers (hiernaast afgebeeld tijdens de internationale onthulling in München, red.) zijn 168 cm hoog en wegen 148 kilo per stuk.

Niet alleen het letterlijk gewicht, maar ook het gewicht in presentatie van de muziek die ik hierop mocht beluisteren, was te voelen. Niet een opstelling die je eventje bij elke dealer voor elkaar kunt krijgen (noch waar elke dealer ook gelijk het budget voor heeft). Hoe handig dan dat je als DALI-dealer met geïnteresseerden naar Waalwijk kun tafreizen om ze hier in een juiste setting te beoordelen.

Phantom Cinema Room

Een demoruimte kun je dit haast niet meer noemen, en eigenlijk niet eens een home cinema room; het is met zijn 21 rode zetels meer een kleine bioscoop. Alleen klinkt het hier een stuk beter dan in de gemiddelde commerciële bioscoop. Het is tevens het resultaat van een andere nieuwe aanwinst bij DALI Benelux: Daryl Tapilawatin, die de ruimte als custom install specialist heeft ontworpen en voor een groot gedeelte eigenhandig heeft gebouwd. Een ruimte die is gebaseerd op de wereldwijde CEDIA-richtlijnen voor een optimale Dolby Atmos-plaatsing.

Er is aardig wat verbouwd in het pand om deze ruimte te bewerkstelligen en aangezien er nog meer bedrijven gebruik maken van hetzelfde gebouw, was isolatie een belangrijk punt. Zo is de gehele houten frameconstructie van de voorkant constructief ontkoppeld van het hoofdgebouw om geluidsoverlast naar bovenburen te voorkomen. De constructie staat op Fermacell-platen en is met rubber vastgeklemd, zonder harde koppeling aan het plafond. Voor stevigheid zijn de MDF-platen verlijmd en geschroefd.

Om reflecties te verminderen is de ruimte deels gedempt met tapijt en akoestische plafondpanelen. Het podium en de achterste hoeken zijn volledig volgestopt met steenwol (rockwool) om als basstrap (laagabsorptie) te fungeren.

Qua uitstraling is er echt voor een bioscoop-look gegaan, ofwel veel rood en zwart, maar de verlichting zorgt uiteindelijk voor de juiste ‘uitstraling’. De bioscoop is gekoppeld aan een DuoTecno-systeem. Dit domoticasysteem regelt automatisch de verlichting (uit bij de start van een film, gedimd bij pauze en volledig aan bij stop).

Het geheel ziet er spectaculair uit. Niet alleen door de grootte van alle luidsprekers, maar ze kunnen stuk voor stuk letterlijk in de spotlichten worden geplaatst. Als je deze uitzet, vallen de meeste luidsprekers visueel weg achter transparant doek, maar als een bepaalde type luidspreker even ‘uitgelicht’ moet worden, is dit de ideale manier om een beeld te krijgen van hoe de opbouw van de ruimte is en wat waar zit. Die opbouw is ook redelijk uniek, waarbij gebruik wordt gemaakt van een 9.2.6-opstelling; negen luidsprekers op oorhoogte, twee subwoofers voor de LFE en zes top luidsprekers.

Het meest in het oog springend – als de lichten aanstaan althans – zijn de DALI Phantom S-280 luidsprekers links voor, rechts voor en center. Dit model is voorzien van twee actieve drivers, twee passieve units en een ‘hybrid tweeter module’. Ingebouwd aan de zijkanten vinden we twee Phantom S-180s units als front surround. Deze worden tevens gebruikt voor de (wide) surround en als rear-surround worden twee Phantom S-80s gebruikt. Natuurlijk had er gekozen kunnen worden om overal dezelfde luidsprekers te gebruiken, maar vaak is dit niet mogelijk wegens gebrek aan ruimte (of budget) en in dit geval is het een perfecte situatie om de verschillende types te demonstreren en te laten horen hoe mooi deze lijn op elkaar aansluit.

In het plafond zijn zes Phantom M-80 A luidsprekers gemonteerd. Deze kunnen specifiek naar de luisterpositie worden gericht. De voorste twee plafondspeakers hebben een op maat gemaakte behuizing, terwijl de achterste vier in een aangepaste ‘Universal Backbox’ van 25 liter zitten. Hier wordt dus gelijk rekening gehouden met waar installateurs in de praktijk tegenaan lopen en maakt deze demoruimte niet alleen interessant voor eventuele klanten of demo naar de dealer toe – ook installateurs die gebruik maken van DALI luidsprekers (en versterkers) kunnen hier terecht om een goeie praktijksituatie te ervaren en met Daryl en het team bij DALI Benelux te overleggen hoe dit alles te installeren.

Twee of vier subs

Er wordt gebruikgemaakt van twee verschillende subwoofersystemen: de twee grote losstaande V-16 F-subwoofers en de vier ‘onzichtbare’ S100-inbouwsubwoofers. Deze worden niet tegelijkertijd gebruikt, maar zijn geïnstalleerd om dealers en klanten het verschil in geluid te kunnen demonstreren, vooral voor situaties waarin een klant geen ruimte heeft voor grote, losstaande kasten. De S100 is een passieve inbouwsubwoofer die specifiek is ontworpen om als één geheel te werken met de DALI CI-versterkers. In deze versterker worden speciale presets, EQ-curves en limiters geladen die exact op de S100 zijn afgestemd om overbelasting te voorkomen en de klank te optimaliseren. Het aansluiten van de S100 op een willekeurige andere versterker wordt dan ook afgeraden, omdat het akoestische karakter dan verloren gaat. Er kunnen tot vier S100-subwoofers op één compatibele DALI-versterker worden aangesloten.

Daarnaast heeft dit systeem onlangs een officiële THX-certificering gekregen, Het is allemaal heel mooi weggewerkt, maar persoonlijk vond ik de combi met de nieuwe V16 F subwoofers net wat lekkerder, wat vetter en grootser, klinken. Het vergelijk gaat ook niet helemaal op.

De V-16 F wordt aangestuurd door een 1500 watt klasse-D versterker die een piekvermogen van maar liefst 2500 watt kan leveren. Hierdoor reikt de basweergave extreem diep, tot 19 Hz. Het apparaat bevat een grote 16-inch (406 mm) driver met een speciale ‘Constant Surface Surround’ (CSS) rubberen ophanging. Dit zorgt ervoor dat de driver een gigantische uitslag kan maken met een totale piek-tot-piek beweging van 70 mm.

Versterking

Het aansturen van zo’n groot arsenaal aan luidsprekers is echt even wat anders dan een leuke receiver aansluiten. De SUB V-16 F mag dan zijn eigen versterking hebben, de rest heeft toch even een zetje nodig. DALI produceert eigen versterkers, de Phantom CI, om een perfecte match te garanderen met de Phantom-inbouwluidsprekers. Voor de vier ingebouwde SUB S-100 is er een DALI CI-AMP 2500 DSP en voor de andere luidsprekers worden in totaal vier stuks DALI CI-AMP 4750 DSP gebruikt. De versterkers bevatten af fabriek voorgeprogrammeerde DSP-curves (profielen) die exact zijn afgestemd op specifieke DALI inbouwmodellen en subwoofers.

Er zijn ingebouwde limiters per profiel aanwezig, wat ervoor zorgt dat de versterker precies weet hoeveel voltage er geleverd mag worden; hierdoor kan een luidspreker vrijwel nooit worden opgeblazen. Dankzij de netwerkaansluiting is het systeem enorm flexibel: signaalpaden kunnen vrij worden toegewezen, EQ’s kunnen worden aangepast en de versterkers kunnen gebrugd worden voor 100-volt installaties (of een mix daarvan). De processing wordt overigens door een Lyngdorf MP-60 cinema processor verzorgd, die ondergetekende ook gebruikt voor reviews en die zo flexibel is dat bij een opstelling zoals de Phantom Cinema Room makkelijk tussen verschillende set-ups geschakeld kan worden om zodoende snel een vergelijk te kunnen maken.

Luisteren, kijken….nee, luisteren

Uiteindelijk kwam ik natuurlijk niet om naar allerlei technische verwikkelingen te luisteren, maar naar de luidsprekers zelf. Nou ja, luisteren én kijken natuurlijk. Want zo kreeg ik gelijk de combinatie van een Sony Bravia 7 laserprojector op een Stewart akoestisch transparant projectiescherm in het geheel mee. Wat even een korte demo had moeten worden, mondde daarbij natuurlijk uit in een urenlange kijk- en luistersessie. Als je eenmaal begint aan een systeem van deze orde, houd er rekening mee dat je alles wat je gedacht had te zien en te horen nog een keer wil zien – want in alles ervoer ik wat nieuws.

Neem The Quiet Place. Deze spannende film uit 2018 met Emily Blunt is gemaakt voor een ruimte als deze. Niet voor de huiskamer, niet voor een grote bioscoop, maar juist het formaat daartussen. In de scène waarin Emily heel stil de trap van de kelder afloopt, terwijl er op de begane grond een buitenaards wezen rondloopt…alsof je erbij bent! Gedurende de scène kijk ik zelfs af en toe omhoog, want het lijkt alsof er echt boven ons een wezen loopt rond te stampen. En als deze dan eenmaal de kelder binnen komt lopen, wil ik zelf bijna de ruimte verlaten.

Het hoogtepunt was concertfilm Stop Making Sense van Talking Heads. Al bij de eerste track, als David Byrne met een boombox het podium komt oplopen en een Roland TR-808 op de achtergrond dienst doet als tikkende bas-ondersteuning, snap je waarom er recent een nieuwe Dolby Atmos-mix is gemaakt door Talking Heads-bandlid Jerry Harrison en de oorspronkelijke audiotechnicus E.T. Thorngren, specifiek voor de veertigste verjaardag en de 4K-restauratie van de film door A24. Alles is zo subtiel, vooral de hoogtekanalen, maar juist bij een systeem als in de DALI Phantom Cinema Room valt die subtiliteit op en waan je je in de zaal van het concert.

Zelf luisteren

Zo kan ik wel door blijven gaan, maar uiteindelijk zul je het zelf eens moeten ervaren om te snappen wat ik bedoel. Is dat dan mogelijk? Ja en nee. Je kan hier niet zomaar in Waalwijk aanbellen of een plekje reserveren om een film te komen kijken, maar er is wel een andere mogelijkheid. Er is een aantal dealers in Nederland dat namelijk toegang heeft tot deze ruimte en voor geïnteresseerden iets kan regelen. Mocht je je daaronder willen scharen, dan zou je contact op kunnen nemen met één van de volgende dealers.

TIP: Mocht je ooit een keer het genoegen hebben om zelf te mogen luisteren en kijken in de Phantom Cinema Room, probeer dan op stoel nummer 7 te gaan zitten. Op elke plek in de ruimte klinkt het goed, maar dit is de plek waar de meeste instellingen en metingen zijn verricht die écht een goed ‘zicht’ geven.

HiVisit DALI Benelux HQ en de DALI Phantom Cinema Room

Tags: