Shards of Order is een sterke RPG die bewijst dat niet elke game met kaarten automatisch een roguelike hoeft te zijn. Het slimme tijdssysteem, de duidelijk verschillende speelstijlen van de drie helden en de voortdurend veranderende vijanden maken van bijna elk gevecht een interessante puzzel.
Wie Shards of Order voor het eerst ziet, denkt uiteraard dat we met de zoveelste roguelike deckbuilder te maken hebben. De donkere fantasywereld, het gezelschap van drie getormenteerde helden en de dreiging dat elk gevecht verkeerd kan aflopen, doen inderdaad denken aan Darkest Dungeon. Toch kiest Shards of Order bewust voor een andere richting. Dit is geen game waarin je na elke mislukte run opnieuw begint, maar een lineaire kaart-RPG met permanente progressie, een duidelijk verhaal en gevechten waarin een slecht samengesteld deck je genadeloos op je plaats zet.
Keuzes maken in een donkere wereld
De wereld van Shards of Order is letterlijk haar orde kwijt. De fundamentele wetten die het bestaan in stand hielden, zijn verdwenen. De dood werkt niet langer zoals het hoort, licht verdwijnt uit de wereld en de geesten van bewoners raken langzaam vervormd. Jij begint het avontuur als een naamloze soldaat die in een duistere diepte wordt geworpen zonder te weten wie hij is of waarom hij daar terechtkwam.
Niet veel later krijg je gezelschap van de afstandelijke Scholar en de meer empathische Exile. Samen proberen jullie te ontsnappen, terwijl gaandeweg duidelijk wordt dat het herstellen van de verloren wetten veel belangrijker is dan alleen het terugvinden van jullie herinneringen. Het verhaal volgt grotendeels een vaste lijn, maar geeft je regelmatig keuzes tijdens gesprekken en nevenopdrachten. Sommige beslissingen leveren wisselende beloningen op, terwijl andere keuzes gevolgen hebben voor latere gebeurtenissen en zelfs het mogelijke einde.
De algemene opzet blijft vertrouwd terrein voor liefhebbers van donkere fantasy. Verloren herinneringen, een gebroken wereld en personages met geheime motieven zijn niet bepaald nieuwe ingrediënten. Toch weet Shards of Order met zijn macabere omgevingen en vreemde bewoners voldoende mysterie op te bouwen om je vooruit te blijven trekken. Wel wordt vooral richting het einde duidelijk dat de game erg veel verhaal in een relatief korte speelduur probeert te proppen. Grote onthullingen volgen elkaar snel op, waardoor belangrijke momenten soms minder impact hebben dan ze verdienen.
Elke kaart kost tijd
Het gevechtssysteem is zonder twijfel de grootste troef. Elke vijand beschikt over een timer die aangeeft wanneer hij opnieuw zal aanvallen. In plaats van mana of actiepunten kosten bijna al jouw kaarten een bepaalde hoeveelheid tijd. Speel je een dure aanval, dan schuiven de timers van de vijanden sneller richting nul. Je kunt dus niet zonder nadenken je sterkste kaarten op tafel gooien, want een spectaculaire aanval kan meteen gevolgd worden door een bijzonder pijnlijke tegenreactie.
Dat eenvoudige principe zorgt voor verrassend veel diepgang. Soms loont het om meerdere goedkope kaarten te gebruiken om een schild op te bouwen of een vijand te verzwakken. Op andere momenten neem je bewust een klap omdat één zware aanval voldoende kan zijn om een gevaarlijke tegenstander uit te schakelen. Heb je een slechte hand, dan kun je nieuwe kaarten trekken, maar ook dat kost tijd. Hoe meer kaarten je eerst uitspeelt, hoe goedkoper die wissel wordt.
De drie personages spelen bovendien volledig anders. De Soldier bouwt woede op met aanvallende en verdedigende acties, waarna hij krachtige wapen gebonden vaardigheden kan uitvoeren. De Exile moet pijlen beheren en kan haar aanvallen versterken of voorzien van schadelijke status-effecten. De Scholar verzamelt drie soorten magische energie die zowel voor rechtstreekse aanvallen als voor het versterken van andere kaarten gebruikt worden.
Daardoor voelt elk personage als een apart puzzelstuk. Je stelt niet zomaar drie gelijkaardige decks samen, maar zoekt naar manieren waarop hun vaardigheden elkaar aanvullen. Tijdens onze speelsessies groeide de Soldier uit tot een stevige tank die af en toe enorm uithaalde, terwijl de Exile langzaam schade en verzwakkingen opstapelde. De Scholar hield ondertussen vijandelijke timers onder controle en zorgde voor extra schade over meerdere beurten.
Frisse gameplay
Nieuwe kaarten speel je vrij via de skilltrees van de personages. Daarnaast geven wapens, pantsers en Memories toegang tot passieve bonussen en alternatieve effecten. Dat levert behoorlijk wat ruimte op om te experimenteren met decks rond snelle goedkope kaarten, zware aanvallen, status-effecten of het manipuleren van de tijd.
Shards of Order dwingt je ook om die decks regelmatig opnieuw te bekijken. Vijanden krijgen voortdurend nieuwe eigenschappen. Sommige tegenstanders kunnen alleen geraakt worden wanneer hun timer een even of oneven getal toont, terwijl andere je kaarten duurder maken of zelfs tijdelijk uit je deck stelen. Bazen gaan nog een stap verder en durven rechtstreeks met de interface te spelen. Zo kan een vijand letterlijk de knop om je hand opnieuw te trekken blokkeren, waardoor je plots zonder je gebruikelijke noodoplossing verder moet.
Dat soort vondsten houdt de gevechten fris en zorgt ervoor dat je niet twintig uur lang dezelfde combinatie kunt blijven gebruiken. Tegelijk is dit ook een bron van frustratie. De game laat je niet terugkeren naar eerdere gebieden om extra ervaringspunten te verzamelen. Verslagen vijanden leveren bij een volgende ontmoeting geen nieuwe experience op, waardoor je bij een moeilijke confrontatie niet even kunt grinden om sterker terug te komen. Je enige echte oplossing is je decks en uitrusting bij te stellen tot je de juiste aanpak vindt. Dat past bij het strategische karakter van de game, maar kan aanvoelen als een harde blokkade wanneer je meerdere keren op dezelfde groep blijft botsen.
Sterven is zo slecht nog niet
Omdat de dood in deze wereld niet meer correct functioneert, kunnen zowel vijanden als helden terugkeren. Wanneer één van je personages sneuvelt, veranderen zijn kaarten in Revive-kaarten. Daarmee kun je hem opnieuw in het gevecht brengen, maar dat beschadigt zijn geest. Vanaf dat moment kan het trekken van een nieuwe hand extra schade veroorzaken. Dat levert een interessante afweging op. Een derde personage kan het verschil maken tussen winst en verlies, maar de bijbehorende straf kan je volledige groep langzaam onderuit halen. Ook vijanden blijven niet zomaar netjes liggen. Vaak moet je de volledige groep snel uitschakelen voordat eerder verslagen tegenstanders opnieuw overeind komen. Gevechten draaien daardoor niet alleen om overleven, maar ook om tempo en het kiezen van het juiste doelwit.
Buiten de gevechten verken je de wereld via een kaart die aan een bordspel doet denken. Elk knooppunt kan een gevecht, gesprek, verborgen schat of gebeurtenis bevatten. Opvallend is dat je kaarten ook hier gebruikt worden. Bepaalde interacties vragen om specifieke kaarten of eigenschappen en kunnen je nieuwe uitrusting, kaarten of alternatieve oplossingen opleveren. Daardoor voelt deckbuilding als meer dan alleen voorbereiding op het volgende gevecht.
Sfeervol, maar soms wat beperkt
Visueel kiest Shards of Order voor een geschilderde stijl die regelmatig aan een duister stripboek doet denken. De omgevingen zijn verwrongen, vijanden ogen grotesk en het gebrek aan licht draagt sterk bij aan het gevoel dat je door een wereld reist die niet langer volgens normale regels functioneert. De soundtrack gooit daar opvallend veel Keltische metal bovenop. Dat klinkt op papier misschien alsof twee verschillende games per ongeluk door elkaar zijn gehaald, maar tijdens de gevechten werkt het verrassend goed.
Toch hadden sommige onderdelen uitgebreider mogen zijn. De belangrijkste personages zijn degelijk geschreven, maar veel nevenpersonages verdwijnen alweer voordat je een echte band met hen opbouwt. Ook het aanbod aan kaarten had wat breder gemogen. Vooral extra manieren om te genezen of decks nog sterker rond specifieke rollen te bouwen, zouden meer variatie hebben opgeleverd.
Het game-avontuur van Joeri begon toen hij op zijn achtste een PlayStation cadeau kreeg. Sindsdien is het nooit meer goed gekomen en schrijft hij al meer dan twintig jaar over zijn favoriete hobby. Hij speelt met plezier bijna elk genre, al krijgen tactische uitdagingen steevast de voorkeur. Hij misbruikt dit stukje tekst bovendien graag om te pleiten voor een nieuwe Jet Set Radio game.