Van initialen en tags tot complete gedichten. Al sinds de oudheid zetten mensen hun pieces op de meest (on)gepaste plekken. En hun werk lijkt opvallend modern.
Eeuwenoude graffiti: ‘Ik was hier’
Tag-plek? Sri Lanka
Datum? Tussen 600 en 1400
Op het Colosseum in Rome, de Chinese muur en in de bast van mammoetbomen krassen talloze toeristen met sleutels of mesjes hun initialen. Moderne vandalisme? Nee hoor, ook eeuwen geleden drukten bezoekers graag hun stempel op beroemde plekken.
Ook interessant: Al in de middeleeuwen waren er blindegeleidehonden
Oeroude reizigers vonden de spiegelmuur in het oeroude Sigiriya daar een prima plek voor. Op de muur staan een paar welgevallige naakte dames geschilderd. En daar wilden de bezoekers graag hun mening over geven. Meer dan 1800 meningen. Vaak met hun naam erbij, in de trant van: ‘Ik was hier’.
Zo beitelde ene Budal: ‘Budal schreef dit. Ik kwam met een groep om Shigiri te zien. Al schreef ik geen lied zoals anderen wel deden.’ Bedankt voor je bijdrage, Budal.
SHANE P WHITE//Getty Images
Menig mannelijke bezoeker móest gewoon zijn gevoelens over deze schoonheden in Sigiriya kwijt op de muur.
Universeel
Echt allerlei volkeren laten zo’n ‘Ik was hier’-tag achter als ze ergens op visite zijn geweest. Ook de Vikingen kalkten tijdens hun beruchte strooptochten berichten op muren in heel Europa: van de bovenkant van oude grafheuvels in Schotland (‘Tholfir Kolbeinsson kerfde deze runen hoog) tot kerken in Turkije (‘Halfdar was hier’).
Volgens legendes liet een dienaar van een Chinese keizer eveneens rond 200 jaar voor Christus zijn tag achter. Bij een bezoekje aan het Koreaanse eiland Jeju liep hij tegen zo’n mooie waterval aan dat hij het niet kon laten om ‘Seobul was hier’ op de kliffen te kerven.
Oeroud pestgedrag op school
Tag-plek? Rome, Italië
Datum? Circa 200 na Christus
Wikimedia Commons.
De alleroudste afbeelding van Jezus aan het kruis die we kennen, was waarschijnlijk graffiti. En nog om iemand belachelijk te maken ook. Op een muur in Rome hakte de ‘artiest’ een poppetje dat kijkt naar een figuur dat aan een kruis genageld is, met ezelskop. ‘Alexamenos aanbidt zijn god’, is daaronder geschreven.
Archeologen denken dat het gebouw met dit kunstwerk, het Paedagogium, destijds een school voor paleisbedienden was. Grote kans dus dat puberale pestkoppen er verantwoordelijk voor waren.
Vulgaire teksten in Pompeï
Tag-plek? Pompeï, Italië
Datum? Vóór 24 augustus 79 (na Christus)
sarra22//Getty Images
Wat voor schuttingtaal zou er op deze muur in Pompeï staan?
Schoonmakers zullen het maar druk hebben gehad in Pompeï. Vandalen krasten continu overal fallussen in de muren en de straat. En zij veegden vast niet allemaal netjes de brokstukjes op. Ook bekliederden ze de muren met houtskool. Dat klinkt minder permanent dan spuitbusverf of beitelwerk. Toch overleefden genoeg inscripties de vulkaanuitbarsting van 24 augustus 79 en de eeuwenlange laag vulkaanas die er daarna op rustte.
Van die inscripties zullen de oortjes van menig nette Romeinse dame zijn verkleurd. Op de muur van een taverne of bordeel kwam een Romein bijvoorbeeld uit de kast: ‘Huil maar, meisjes. Ik wil nu anale seks. Dag, trotse vulva.’
Andere pareltjes die archeologen vonden: ‘Theophilus, heb niet als een hond orale seks met meisjes tegen de stadsmuur’, ‘Ik sta versteld, o muur, dat je nog niet in puin bent gevallen, terwijl je de saaie krabbels van zoveel schrijvers herbergt’ en ‘Celadus de Thraciër laat de meisjes kreunen’.
Schunnige buren
In Herculaneum, het eveneens door as bedolven stadje naast Pompeï, konden ze er ook wat van. Een voorbeeld: ‘Apollinaris, dokter, slaaf van de keizer Titus, poepte hier goed.’
Leuzen op de Engelse wc
Tag-plek? Londen, Engeland
Datum? 1731
Met een marker heb je zo een leus opgekrabbeld tijdens een kleine boodschap. Ook in de middeleeuwen kalkten Engelsen openbare toiletten vol, in het Engels latrinalia genoemd. Maar dan met krijt of houtskool. Een auteur met het pseudoniem Hurlo Thrumbo bracht vanaf het jaar 1731 Londense graffiti bij elkaar in een boekenreeks.
Wat ze zoal opschreven? ‘There’s nothing foul that we commit, but what we write, and what we sh—t’ (‘We doen niets verwerpelijks, behalve wat we schrijven, en wat we schijten’) en ‘No hero looks so fierce in fight, as does the man who strains to sh—te’ (‘Geen enkele held ziet er in de strijd zo woest uit als de man die zich inspant om te schijten’).
Soms gaven de artiesten advies: ‘If you design to sh—te at ease, pray rest your hands upon your knees. And only give a gentle squeeze’ (‘Als je van plan bent om op je gemak te poepen, leg dan je handen op je knieën. En pers slechts zachtjes’) en ‘You who instead of fodder, fingers use, Pray lick ’em clean, and don’t this wall abuse’ (‘Jullie die in plaats van vodden vingers gebruiken, lik ze alsjeblieft schoon en maak deze muur niet vies’).
Extra review
Ook reviews krabbelden mensen op muren. In de Londense wijk Covent Garden verscheen volgens Thrumbo dit gedicht: ‘Beste Pat, het heeft geen zin om te klussen of te schilderen, want je mist nog steeds een aangename geur. Want hoewel de kamer mooi is ingericht, verachten toch alle mensen een kamer waar de schoorsteen rookt.’ Nee, dit is geen klacht over een huurhuis, maar eentje over een prostituee die uit haar mond stinkt.
Kilroy was here
Tag-plek? Europa
Datum? Tijdens de Tweede Wereldoorlog
Wikimedia Commons/Nationaal Archief
Op muren, voertuigen en in achterafhoekjes weggestopt kon je tijdens de Tweede Wereldoorlog een merkwaardig poppetje vinden, samen met de woorden ‘Kilroy was here’. Amerikaanse soldaten lieten de graffiti overal achter en leken hoop te krijgen van dit teken van kameraden.
Ook interessant: Tijdreisgids naar de middeleeuwen: de beste uitjes, slaapplekken en souvenirs
Hoe ze op dit symbool kwamen? Het verhaal gaat dat ene James Kilroy de klinknagels op nieuwe schepen inspecteerde. Als alles netjes was gaf hij het schip een markering: ‘Kilroy was here’. Talloze soldaten kwamen de markering tegen tijdens hun scheepsreis naar de oorlog in Europa. Het werd zo een teken van herkenning. Iemand tekende er een kaal poppetje bij dat zijn neus over een hek heen stak en andere soldaten namen dat over.
Soraya Schachtschabel studeerde biomedische wetenschappen en wetenschapscommunicatie aan Universiteit Leiden. Niet alleen het menselijk lichaam fascineert haar, maar ook de rest van onze aardbol en het heelal. Verder is ze graag creatief met papier, stof en woorden en bakt ze vaak koekjes samen met haar vriend.