Yoga wordt vaak in de categorie van herstel en ontspanning geplaatst. Toch is deze bewegingsvorm cardiovasculair gezien ontzettend interessant. Het is niet de fysieke intensiteit die het effect levert, maar juist de rust. De aaneenschakeling van houdingen en trage ademhaling activeert het parasympathische zenuwstelsel. Dit verlaagt de stresshormonen zoals cortisol, die een grote rol spelen bij hoge bloeddruk. Tegelijkertijd verbetert het je hartslagvariabiliteit en helpt het ontstekingswaarden in het lichaam terug te dringen.
Wat een Canadese studie ons leert over hypertensie (hoge bloeddruk)
Een pilotstudie, in januari 2023 gepubliceerd in het Canadian Journal of Cardiology, keek naar zestig mensen met vastgestelde hoge bloeddruk. Het team onder leiding van Paul Poirier (Institut universitaire de cardiologie et de pneumologie de Québec–Université Laval) en onderzoekers van het Cambridge Cardiac Care Centre (Ontario) verdeelde de groep. Iedereen deed vijf keer per week dertig minuten aerobe training. De ene helft voegde daar vijftien minuten rekoefeningen aan toe, de andere helft deed vijftien minuten yoga. De yogagroep liet een grotere daling zien in zowel de systolische als de diastolische bloeddruk. Ook hun rusthartslag daalde sterker en de zogenoemde Reynolds Risk Score verbeterde aanzienlijk.
Een waardevolle aanvulling, geen volledige vervanging
De belangrijkste bevinding uit dit onderzoek is dat yoga uitstekend werkt als aanvulling op aerobe training, zoals wandelen of fietsen, maar vervangt dit absoluut niet. De Nederlandse beweegrichtlijnen van de Gezondheidsraad adviseren minstens 150 minuten per week matig of zwaar intensieve inspanning. Dit vul je tweemaal per week aan met spierversterkende en botversterkende activiteiten. Wandelen en fietsen blijven de schoolvoorbeelden van die matige intensiteit. Yoga functioneert als de ideale, rustige tegenhanger die je hartgezondheid op een hele andere manier ondersteunt.
De invloed op een onregelmatig hartritme
Er wordt tevens gekeken naar de effecten op het hartritme zelf. De YOGA My Heart-studie uit 2013, uitgevoerd door Dhanunjaya Lakkireddy aan The University of Kansas Hospital, volgde patiënten met paroxismaal boezemfibrilleren. Na een observatieperiode deden zij drie maanden lang twee keer per week aan yoga. De deelnemers rapporteerden minder symptomatische episodes en scoorden lager op angst en depressie. Omdat dit een onderzoek op één centrum betrof zonder parallelle controlegroep, presenteren wetenschappers dit als een zeer hoopvolle aanwijzing en nog niet als onomstotelijk bewijs.
Richtlijnen voor een veilige uitvoering op de mat
De gezondheidsvoordelen zijn prachtig, maar als je voorgeschreven medicatie hebt tegen een hoge bloeddruk, vervangt yoga de medicatie natuurlijk niet. Pas medicatie uitsluitend aan na overleg met een arts. Bepaalde posities, zoals omgekeerde houdingen en diepe voorwaartse buigingen, vragen om grote oplettendheid bij een niet goed ingestelde hoge bloeddruk of bij glaucoom. Pijn op de borst, ongewone kortademigheid, hartkloppingen of duizeligheid zijn altijd een reden om direct te stoppen en medisch advies in te winnen. Voor beginners is het zeer raadzaam om begeleide lessen te volgen. Dit geldt helemaal voor vijftigplussers of mensen met een hartaandoening in de voorgeschiedenis.