Te veel buikvet en te weinig vitamine D is geen goede combinatie, blijkt uit nieuw onderzoek. Beide problemen versterken elkaar zo sterk, dat de kans om voortijdig te overlijden maar liefst twee keer zo groot wordt.
Dubbel zoveel kans om jong te sterven? Dat meen je niet!
Toch wel. Als je veel te veel buikvet hebt, loop je 47 procent kans om vroegtijdig te sterven. Heb je een vitamine D-tekort, dan is dat 91 procent. Maar barsten bij wijze van spreken de knoopjes van je shirt open bij je navel én krijg je te weinig vitamine D binnen, dan stijgt dat risico naar 123 procent.
Huh,‘123 procent’? Je kunt toch nooit meer dan 100 procent hebben?
In de wetenschap wel, want een stijging van 100 procent is een manier om te zeggen dat iets verdubbelt. Als iets met 123 procent stijgt, is het dus verdubbeld én nog een beetje.
Ook interessant: Met vitamine D minder kans op dementie?
Eng!
Nee, clowns, die zijn eng. Dit is gewoon wetenschap. De laatste jaren is duidelijk geworden dat je niet zozeer naar je BMI (body mass index) moet kijken, maar wel naar je buikvet.
Wat is er dan met dat buikvet?
Het doet dingen die je niet wil. Vet dat zich ophoopt op je buik gaat vaak ontsteken. Dat zie je aan de buitenkant niet, maar binnenin je lijf gaat er van alles mis. Want door die ontstekingen kunnen cellen kapot gaan, wat effect kan hebben op je stofwisseling. Het is ook gelinkt aan diabetes, bijvoorbeeld.
En dat vitamine D-tekort?
Tsja, als je een lichte huid hebt en de afgelopen weken lekker veel in de zon bent geweest, dan heb je daar waarschijnlijk niks mee te maken. Maar dat is anders voor mensen met een donkere huid, mensen die weinig buiten komen en mensen die zich meestal zo veel mogelijk bedekken. Zij lopen het risico te weinig vitamine D aan te maken, want dat maakt ons lijf aan onder invloed van zonlicht. Ook kinderen en ouderen maken relatief weinig vitamine D aan.
Wat is dan het probleem van te weinig vitamine D?
Zonder vitamine D geen gezonde tanden, botten en spieren. Bovendien is het een essentiële bouwsteen voor een gezond immuunsysteem, waardoor je zo goed mogelijk beschermd bent tegen ziekte.
En waar komt dan de rekensom ‘buikvet + vitamine D-tekort = extra probleem’ vandaan?
De Braziliaanse en Engelse wetenschappers, die voor het onderzoek ruim 5500 vijftigers volgden, vermoeden dat ons buikvet een soort gevangenis voor vitamine D is. De buikvetcellen slaan het spul op, waardoor het dus niet op andere plekken van het lichaam zijn werk kan doen.
Vitamine D achter de tralies dus.
Ja, je hebt dan dus wel vitamine D in je lijf, maar je hebt er niks aan omdat het vast zit in je buik. En om het allemaal nog een beetje erger te maken, zorgt obesitas er ook nog voor dat de vitamine D die nog wél vrij door je lichaam stroomt, minder goed zijn werk kan doen.
Dat is een, hoe noem je dat, een visuele cirkel, toch?
Bijna: een vicieuze cirkel. Een feedback loop, zeg je in het Engels. Het ene versterkt het andere, dat daardoor weer het ene versterkt, dat daardoor weer het andere versterkt, enzovoort enzovoort.
Nou, dan stop ik meteen met zonnebrand smeren…
Nee!
Want dan krijg ik tenminste genoeg vitamine D, toch?
Nee, niet doen! Dat is helemaal niet verstandig! Dat is alsof je een brandje gaat blussen door er een vuurwerkbom op te gooien. Als je lang in de zon loopt, loop je een serieus risico op huidkanker, en dat wil je niet.
Nee, dat wil ik niet!
Nee toch?
Nee!
Precies. Beter is om aan de slag te gaan met je overgewicht. Zeker, afvallen is hondsmoeilijk, maar niet onmogelijk, zeggen artsen tegenwoordig. Leefstijltherapie en ook afvalmedicatie zoals Ozempic zijn misschien geen tovermiddelen, maar, hmm, weet je: je dokter kan je het best vertellen wat voor opties je hebt.
Want ik wil minder buikvet, waardoor ik meer vitamine D heb.
Precies. Want als je te veel buikvet hebt, heb je minder vitamine D. En als je om wat voor reden dan ook toch al weinig vitamine D had, dan zak je makkelijk door de ondergrens. En dat gaat ten koste van je gezondheid.
Pff. Nou, ik ga buiten even een rondje wandelen.
Jij hebt het begrepen!
Het onderzoek van van de Universiteit van Sao Carlos in Brazilië en University College of London kun je hier nalezen.