Diabetes type 2, daar kennen we Ozempic van. Overgewicht of obesitas? Ook daarbij kan semaglutide, de werkzame stof in het medicijn, helpen. Maar volgens sommigen is er nóg een opvallend effect: sommige gebruikers zeggen minder zin te hebben in alcohol. De fles die minder lonkt door een prik met semaglutide, kan dat echt? Marcel Muskiet, internist-endocrinoloog en vasculair geneeskundige in het Leids Universitair Medisch Centrum, geeft antwoord.
Spontaan minder zin in alcohol met Ozempic
Mensen die Ozempic gebruiken, vertellen volgens Muskiet dat ze niet alleen minder trek hebben in eten. ‘Gebruikers melden ook dat ze minder behoefte hebben aan alcohol. En dat een drankje minder aantrekkelijk kan worden.’
Iets vergelijkbaars ziet de arts bij roken. ‘Sommige mensen lijken makkelijker te kunnen minderen, en de eerste studies wijzen erop dat de trek in nicotine kan afnemen. Of ze daardoor ook makkelijker kunnen stoppen met roken, weten we nog niet zeker.’
De eerste studies zijn positief
Terug naar alcohol: werkt het echt zo simpel? Iemand die normaal bier, wijn of whisky moeilijk kan laten staan, zet een spuit met semaglutide en ineens lonkt alcohol een stuk minder? Dat klinkt bijna te mooi om waar te zijn. Toch beginnen de studies die dit ondersteunen inmiddels binnen te druppelen, volgens Muskiet.
‘In de praktijk viel al op dat sommige mensen die Ozempic gebruiken ineens minder behoefte hebben aan alcohol. Inmiddels zien we dat signaal ook terug in studies met semaglutide bij mensen met een alcoholverslaving, waaronder mensen met obesitas’, vertelt de arts.
Onderzoekers zagen onder meer dat verslaafden op minder dagen zwaar dronken. En als ze dronken, dronken ze vaak minder. ‘Ook in het bloed was dat terug te zien: zogeheten biomarkers (stoffen in het lichaam die je kunt meten en die iets zeggen over je gezondheidstoestand, red.) die wijzen op alcoholgebruik en leverschade verbeterden.’
Waarom zou afvalmedicatie invloed hebben op alcoholgebruik?
Waarom alcohol een stuk minder aantrekkelijk wordt? Een mogelijke verklaring zit volgens Muskiet in het beloningssysteem van de hersenen.
‘Semaglutide beïnvloedt niet alleen honger en verzadiging, maar ook hersengebieden die betrokken zijn bij motivatie en beloning. Diezelfde systemen spelen ook een rol bij alcohol, nicotine en andere verslavende middelen. Daardoor kan niet alleen de beloning, maar ook de drang ernaar afnemen.’
En zo roept misschien niet alleen dat taartje minder hard, maar ook dat glas wijn bij het diner.
Let op: geen vervanging van behandeling
Voor wie kampt met een alcoholverslaving klinkt dat natuurlijk positief. Kun je dan de afspraken met je behandelaar vervangen door een wekelijkse prik?
Nee, benadrukt Muskiet. ‘Ozempic is op dit moment nog geen standaardbehandeling voor alcoholverslaving. Of semaglutide daar in de toekomst een plek in krijgt, moet verder onderzoek uitwijzen. Maar ook dan zal een prik niet zomaar de bestaande behandeling kunnen vervangen.’
Want bij verslaving spelen niet alleen processen in lijf en brein een rol. Ook psychologische en sociale factoren zijn belangrijk. En daar kan een injectie natuurlijk geen gesprek over voeren.
‘In een recente studie kregen mensen semaglutide juist náást psychologische begeleiding. Misschien verandert zo’n middel in de toekomst ook hoe de begeleiding eruitziet. Maar hoe die twee het beste samengaan, moet nog worden uitgezocht.’
Meer Ozempic, minder alcohol?
Wetenschappers zitten nog altijd met een hoop vragen. Want wat gebeurt er als iemand eenmaal stopt met semaglutide? Blijft de fles minder aantrekkelijk, of lonkt-ie na een tijdje weer net zo hard als daarvoor? En hoe goed werkt semaglutide bij mensen met een alcoholverslaving zonder obesitas?
Dat moet verder onderzoek uitwijzen. Maar wie weet krijgen Ozempic en soortgenoten in de toekomst dus een plek in de behandeling van alcoholverslaving. En dat zou iets zijn om met een 0.0’etje op te proosten.
Marieke is een socioloog met passie voor tekst en taal. Ze wil altijd alles weten. Over menselijk gedrag, maar ook over de koboldhaai en andere mysterieuze diepzeewezens. In een volgend leven wordt ze mariene bioloog. Tot die tijd duikt ze in kennis en verhalen.